Bijlage 5: Jaarrekening VGGM

Het resultaat van het programma Brandweerzorg bedraagt € 203k voordelig. De belangrijkste elementen die dit resultaat verklaren zijn:  Hogere vrijwilligerskosten € 313k, met name door hogere kosten voor de vrijwilligers door toegenomen inzetten en voor het meedraaien in de roosters va de 24uurs dienst bij herbezetting. Anderzijds zijn door verloop van vrijwilligers vacatures ontstaan die nog niet zijn ingevuld, leidend tot een voordeel.  Hogere personeelslasten door met name hogere lasten bij de beroepsbrandweer,€ 659k n Hierin zit opgenomen éénmalige CAO-uitkeringen (€ 254k n), hogere onregelmatigheidstoeslagen (€ 244k n) alsmede nadelige effecten door hogere garantieschalen van bestaand personeel en aanstellen extra manschappen vooruitlopend op verwacht verloop in 2023 (€ 200k n)  Een voordeel op de lasten van Logistiek & Beheer van € 1.053k. Dit voordeel bestaat met name uit een hoger dan begrote boekwinst op de verkoop voertuigen van € 340k, lagere afschrijvingslasten door uitstel investeringen en niet volledige vervanging van voertuigen van € 1.045k. Hogere brandstofkosten van € 122k worden gecompenseerd door lagere overige materiële kosten zoals onderhoud € 165k.  Een nadeel op opleidingskosten, studies en cursussen van € 747k. Een deel van het nadeel is toe te schrijven aan inhalen vanuit 2021 vanwege COVID-19.

Anderzijds is door verloop van vrijwilligers en de effecten van het 20 jarige beleid voor de beroepsbrandweer een mogelijk structureel karakter van toepassing. Het verloop binnen de brandweer is ruim verdubbeld in 6 jaar tijd.  Hogere dan begrote FLO kosten leidend tot een hogere bijdrage van de betreffende gemeenten.

Versie: Vastgesteld AB

Pagina

27

1.4

Programma GGD

1.4.1 Algemene Gezondheidszorg Infectieziektebestrijding De capaciteit voor infectieziektebestrijding bij GGD-en is de afgelopen twee jaar fors uitgebreid vanwege de opdracht voor de coronabestrijding en bijbehorende incidentele middelen van VWS. Naast coronabestrijding vroeg ook de bestrijding van de landelijke Apenpokken uitbraak in de periode mei t/m oktober veel inzet van de GGD. Vergeleken met andere jaren is een forse toename van het aantal meldingen van uitbraken van Vogelgriep onder pluimvee in 2022 die team Infectieziektebestrijding heeft afgehandeld. In 2022 heeft GGD GHOR Nederland namens de GGD’en een plan bij het ministerie van VWS ingediend voor de versterking Infectieziektebestrijding en Pandemische paraatheid. In het najaar van 2022 zijn afspraken gemaakt over aanvullende financiering door VWS tot en met 31 december 2024 voor de versterking van infectieziektebestrijding bij de GGD. Als deze aanvullende financiering stopt, valt de tijdelijke extra formatie voor infectieziektebestrijding weg. Een situatie waar wij ons zorgen over maken. Het

ministerie

van

VWS

heeft

3

juni

2022

besloten

om

een

Landelijke

Functionaliteit

Infectieziektebestrijding (LFI) op te richten. Het LFI zal een landelijke crisisorganisatie worden die, namens de minister van VWS, verantwoordelijk wordt voor de voorbereiding op een toekomstige pandemie en de operationele aansturing van de GGD-en tijdens toekomstige pandemieën. Het LFI is ondergebracht bij het RIVM. Oprichting van het LFI is één van de maatregelen om de pandemische paraatheid te versterken. Het ministerie van VWS bekostigt het LFI. Technische hygiëne zorg en infectiepreventie Bevolkingszorg heeft samen met gemeenten veel extra inspanningen geleverd voor het opvangen van Oekraïense vluchtelingen in de regio Gelderland-Midden. Opvanglocaties (groter dan 10 personen) zijn door de GGD bezocht voor advies en instructies over hygiëne maatregelen en infectiepreventie. Vaccineren HPV 18-26 jarigen In opdracht van het ministerie van VWS voeren de GGD’en in 2023 een eenmalige vaccinatiecampagne uit waarbij zij een HPV-vaccinatie aanbieden aan jongeren van 18 tot en met 26 jaar. Vanuit het ministerie van VWS wordt hiervoor een subsidie verstrekt aan GGD GHOR Nederland. De voorbereidingen voor deze vaccinatiecampagne vonden plaats in 2022. De start van de campagne is op 11 januari 2023.

Ontwikkelingen vaccinatiestelsel Op 4 juli 2022 heeft staatssecretaris Van Ooijen het principebesluit genomen om een publieke vaccinatievoorziening voor volwassenen bij de GGD’en te beleggen. Deze voorziening heeft tot doel de uitvoering van de vaccinatiezorg voor volwassenen te vereenvoudigen, zodat volwassenen die daar zelf voor kiezen makkelijk terecht kunnen voor nieuwe vaccinaties. Ook is het een onderdeel van de aanpak pandemische paraatheid. Er hoeft immers niet steeds gezocht te worden naar een uitvoerder, waardoor we Nederland beter voorbereid maken op het bestrijden van toekomstige pandemieën. In 2023 volgt een haalbaarheidsonderzoek naar een vaccinatievoorziening bij GGD’en in opdracht van VWS.

Versie: Vastgesteld AB

Pagina

28

Verlenging subsidieregeling Aanvullende Seksuele Gezondheid (ASG) Een wetswijziging is in voorbereiding waarmee onder meer de taken van de aanvullende seksuele gezondheidszorg binnen de Wet publieke gezondheid geborgd worden. En het RIVM een wettelijke taak krijgt om de landelijke regie te voeren over de uitvoering van de ASG. De ASG wordt nu gefinancierd via de Subsidieregeling publieke gezondheid. Het doel is om de uitvoering van deze zorg te continueren. De wetswijziging bevat verder geen beleidsinhoudelijke wijzigingen. De wetswijziging ligt momenteel voor bij de Afdeling advisering van de Raad van State. Milieu en Gezondheid Klimaatadaptatie en hitteplannen In samenwerking met GGD Gelderland-Zuid en RAS (Regionale Adaptatie Strategie) regio Rivierenland heeft GGD Gelderland-Midden de gemeenten Overbetuwe en Lingewaard in 2022 ondersteund met het opstellen van lokale hitteplannen. In een hitteplan leggen gemeente en zorg- en welzijnsorganisaties afspraken vast over extra voorlichting en zorg aan kwetsbare mensen tijdens een hitteperiode. Om zo de gevolgen van hittestress voor kwetsbare mensen zoveel mogelijk te beperken. Met alle 13 overige regiogemeenten wordt een lokaal hitteplan opgesteld in 2023.

Integrale advisering veilige en gezonde leefomgeving VGGM adviseert bij ruimtelijke vraagstukken, zoals omgevingsvisies, (ontwerp)bestemmingsplannen, ruimtelijke initiatieven en complexe vraagstukken rondom transport. Deze adviezen worden opgesteld door brandweer, GGD, GHOR en de politie. Onze deskundigen werken samen aan casuïstiek met als doel het opleveren van een integraal advies; met inachtneming van de mens en de omgeving die beschermd moeten worden, de risico-veroorzaker en de economische belangen en het veilig optreden van de hulpdiensten. In 2020 zijn Brandweer, GGD en GHOR samen Het programma “Veilige en Gezonde Leefomgeving, 2020 - 2021” gestart. Hiermee bouwen we aan de doorontwikkeling van VGGM naar een deskundige en proactieve partner voor een veilige en gezonde leefomgeving. Een partner die gemeenten, initiatiefnemers en partners zo informeert en adviseert dat hun besluiten bijdragen aan een veiligere en gezondere leefomgeving. In de afgelopen jaren zijn we op basis van onze visie Veilige en Gezonde Leefomgeving zo veel mogelijk in gesprek gegaan met gemeenten, omgevingsdiensten en andere partners over de voorbereiding op de Omgevingswet, m.n. het opstellen van omgevingsvisies en – plannen. Het programma is eind 2022 beëindigd. De integrale advisering aan met name gemeenten is een reguliere werkwijze geworden.

Toezicht De GGD voert op een aantal terreinen de toezichthoudende functie voor de gemeenten in GelderlandMidden uit: in de kinderopvang, jeugdverblijven, in seks- en escort bedrijven, bij tattoo- en piercingbedrijven, salons voor permanente make-up, bij asielzoekerscentra en bij aanbieders van Wmoondersteuning en begeleiding. Toezicht kinderopvang In 2022 hebben de toezichthouders alle geregistreerde kinderopvanglocaties onderzocht, waarmee de 100% norm is gehaald.

Versie: Vastgesteld AB

Pagina

29

Risicoprofielen In het werkgebied van GGD Gelderland-Midden is de verdeling van de risicoprofielen als volgt: Risicoprofielen

2020

2021

2022

Groen

57,2%

62,8%

64,3%

Geel

40,5%

35,7%

33,7%

Oranje

1,9%

1,7%

1,6%

Rood

0,4%

0,3%

0,4%

Een rood profiel betekent vaker en intensiever onderzoek, een groen minder vaak en tot een minimum beperkt onderzoek. Een groen risicoprofiel betekent dat de toezichthouder geen zorgen over de actuele situatie of over de situatie in de nabije toekomst heeft. Intensivering toezicht gastouderopvang Vanaf 2022 stort de rijksoverheid jaarlijks € 7,8 miljoen in het gemeentefonds voor het intensiveren van het toezicht op de gastouderopvang. Doel: verhoging van de kwaliteit van deze opvang. 2022 was een overgangsjaar. Vanaf 2023 zijn gemeenten wettelijk verplicht om jaarlijkse minimaal 50% (was 5%) van het totaal aantal voorzieningen voor gastouderopvang te onderzoeken. Deze beleidswijziging leidt in Gelderland-Midden niet tot een forse stijging van het aantal inspectiebezoeken aan gastouders, omdat het regionale gemiddelde in 2022 al boven de 50% lag. Flexibilisering van het toezicht In december 2021 heeft de Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) de beleidsregel getekend die de flexibilisering van het toezicht mogelijk maakt. Met de invoering van de flexibele inspectieactiviteit laten toezichthouders de vaste (verplichte) set van minimaal te toetsen items los. Hierdoor wordt het toezicht minder voorspelbaar, is er meer ruimte voor regionale speerpunten en kunnen toezichthouders inspelen op wat op een locatie speelt.

De landelijke invoeringsdatum van het flexibel inspecteren is 1 januari 2024; 2022 en 2023 zijn overgangsjaren. In januari 2022 zijn de toezichthouders in de vorm van een pilot gestart met het flexibel inspecteren in Gelderland-Midden. Eind 2022 is de werkwijze geëvalueerd en op enkele punten bijgesteld. In 2023 gaan de toezichthouders flexibel inspecteren op basis van het definitief vastgestelde uitvoeringsplan. OGGZ De OGGZ (Openbare Geestelijke Gezondheidzorg) richt zich met name op (dreigend) dak- en thuislozen, (dreigend) dakloze gezinnen, zwerfjongeren en zorgwekkende zorgmijders. VGGM voert voor (dreigend) dak- en thuisloze individuen en (dreigend) dakloze gezinnen in de regio Arnhem de centrale intake uit. Het zorgdragen voor diverse meldpunten draagt bij aan het in beeld hebben en houden van deze doelgroep. Takenpakket verward gedrag GGD Gelderland-Midden voert sinds 2020 het meldpunt Wvggz en verkennende onderzoeken uit in het kader van de Wet verplichte GGZ uit voor 14 gemeenten in de regio. Niet iedereen die belt naar het meldpunt Wvggz wil direct een melding doen. Naast meldingen heeft GGD Gelderland-Midden in 2022 101 consultatie- en adviesgesprekken gevoerd die binnen zijn gekomen op het meldpunt Wvggz. Veel mensen, zowel burgers als professionals, bellen omdat ze advies willen over de mogelijkheden die de

Versie: Vastgesteld AB

Pagina

30

Wvggz biedt. Bovendien is de GGD een pilot gestart in het najaar 2022 om aan te sluiten bij de lokale zorg en/ of veiligheidsstructuur. Binnen de pilot is het mogelijk voor medewerkers Wvggz om op afroep, of in een meer vaste constructie, aan te sluiten bij lokale zorg- en veiligheidsoverleggen. Dit om preventief mee te denken over mogelijkheden en noodzaak van Wvggz bij betreffende casuïstiek. De pilot wordt in januari 2023 geëvalueerd. Meldpunt Onverzekerden Vanaf juli 2021 heeft GGD Gelderland Midden besloten het verwerken van de meldingen tijdelijk on hold te zetten. Dit n.a.v. signalen van zowel gemeenten als andere GGD-en dat een juridische basis voor het verwerken van de meldingen ontbreekt of onvoldoende aanwezig is. In 2022 hebben gesprekken plaats gevonden met GGD GHOR Nederland en het ministerie van VWS. Het ministerie werkt aan reparatiewetgeving die in werking treedt per 1 januari 2025. Het is aan regio’s en gemeenten om te onderzoeken hoe zij met het meldpunt onverzekerden om willen gaan in de tussentijd. GGD GelderlandMidden bespreekt dit met de betreffende ambtenaren in Q1 2023.

Forensische Geneeskunde Zorgen over continuïteit van dienstverlening In mei 2022 hebben de GGD-en een brandbrief gestuurd over de landelijk nijpende situatie van forensische geneeskunde aan de ministers van Justitie en Veiligheid, Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en Volksgezondheid, Welzijn en Sport. De Directeuren Publieke Gezondheid van de GGD-en vragen in deze brandbrief aandacht voor de schaarste aan forensisch artsen en verzoeken de ministers een besluit over het perspectief voor de forensische geneeskunde en de benodigde structurele investering niet langer uit te stellen, gelet op de verstrekkende gevolgen. GGD Gelderland-Midden merkt de landelijke schaarste aan forensisch artsen dagelijks waardoor de opdracht voor een 24/7 beschikbaarheid van een forensisch arts bijna onmogelijk is om in te vullen. De situatie is sinds november 2022 nijpend in Gelderland-Midden. In het huidige rooster vallen per maand gaten, door ziekte, vakantie en uitval, die moeilijk zijn om op te vullen. Wij zijn niet meer zelf in staat om 24/7 een forensisch arts paraat te hebben. Dankzij burenhulp van GGD Gelderland-Zuid en GGD Noorden Oost-Gelderland en tijdelijke ondersteuningsconstructies is het in 2022 gelukt om te voorkomen dat geen forensisch arts beschikbaar was.

Gemeenten worden geïnformeerd door de DPG als er een ‘code zwart’ is en de GGD geen forensisch arts beschikbaar heeft voor een lijkschouw of euthanasie gedurende een dag-, avond- of nachtdienst en welke maatregelen wij treffen. Wanneer de afwezigheid van een forensisch arts de dienstverlening aan de politie negatief beïnvloed, worden zij geïnformeerd. Pilot medische arrestantenzorg In 2021 heeft de minister van Justitie en Veiligheid de aanbesteding Medische Arrestantenzorg van de politie on hold gezet. Dit betekent dat de forensisch artsen in Gelderland-Midden voorlopig medische arrestantenzorg blijven uitvoeren in opdracht van de politie. Om de drukke diensten van forensisch artsen overdag te ontlasten, is GGD Gelderland-Midden in 2022 een pilot gestart met een ochtendspreekuur van een verpleegkundige op de cellengang. De verpleegkundige regelt en levert waar nodig medische zorg voor arrestanten onder supervisie van de forensisch arts. De eerste ervaringen vanuit de artsen, verpleegkundigen en de politie zijn positief.

Versie: Vastgesteld AB

Pagina

31

Bovenregionaal samenwerkingsverband Door de forensische geneeskunde in maximaal tien politieregio’s in Nederland te organiseren, realiseren de GGD-en een noodzakelijke schaalvergroting om de ervaren krapte op te lossen en de kwaliteit van dienstverlening te verhogen. Dat vraagt van de vijf GGD-en in politieregio Oost-Nederland (GelderlandZuid, Gelderland-Midden, Noord- en Oost-Gelderland, IJsselland en Twente) en hun besturen vergaande besluiten. De DPG-en van de vijf GGD-en hebben op 23 mei jl. de voorkeur uitgesproken om op het gebied van forensische geneeskunde toe te werken naar het samenwerkingsmodel waarbij één van de vijf GGDen de centrum GGD is en verantwoordelijk is voor de gehele uitvoering en bedrijfsvoering van deze taak. GGD Noord- en Oost-Gelderland heeft aangegeven de intentie te hebben deze rol te gaan vervullen. De andere GGD-en, waaronder VGGM, hebben hier positief op gereageerd. Bestuurlijke besluitvorming volgt in 2023. Zorg & Veiligheid In 2022 is de nieuwe bestuurlijke structuur Zorg & Veiligheid ingevoerd. Het Covid-19 overleg voor de doelgroep ggz, dat sinds maart 2020 bestond is na ruim 2 jaar afgerond. Een terugblik op de periode waarin partijen intensief rond Covid-19 hebben samengewerkt is ter informatie aan het Algemeen Bestuur van VGGM gezonden.

De stuurgroep Z&V heeft besloten gebruik te maken van een ZonMw subsidiemogelijkheid om een regionale kenniswerkplaats onbegrepen gedrag te gaan ontwikkelen. Na toekenning van de starsubsidie door ZonMw is het ontwikkelen van een vierjarenprogramma voor de kenniswerkplaats opgepakt. Hiermee wordt het mogelijk om “onderzoek” en “leren” te verbinden aan initiatieven en projecten ten behoeve van burgers met onbegrepen gedrag. De Christelijke Hogeschool Ede is een belangrijke “kennis”partner in deze kenniswerkplaats. Eind 2022 is de wens van de stuurgroep om het overleg te verbreden met partners uit de VTT en VGsector ingevuld. Beide sectoren zijn inmiddels vertegenwoordigd. Het regio-overleg Zorg & Veiligheid is een samenvoeging van het eerdere periodiek bestuurlijk overleg Wvggz en het platform Verward Gedrag. Binnen het deel Wvggz is gesproken over het onvoldoende op elkaar aansluiten van de Wvggz en de Wzd en is gesproken over de mogelijkheden om dit deels binnen de regio op te lossen. Dit knelpunt komt ook naar voren in de in 2022 landelijk uitgevoerde evaluatie Wvggz. Het oordeel over de uitvoerbaarheid van de Wvggz op basis van deze evaluatie is hard. Begin 2023 wordt de beleidsreactie van de minister op de evaluatie verwacht. Het regio-overleg kent een brede samenstelling.

Voor het algemene deel zijn steeds onderwerpen geagendeerd die alle gemeenten en betrokken partners raken, zoals de al langer verwachte wet Wams (Wet aanpak multiproblematiek sociaal domein) en aanpakken complexe problematiek (Programma Maatwerk Multiprobleemhuishoudens en Doorbraakmethode IPW). Tenslotte zijn de ervaringen in gemeente Arnhem met de aanpak suïcidepreventie regionaal gedeeld. Aansluitend heeft het regio-overleg verzocht te komen tot een voor alle gemeenten bruikbare aanpak suïcidepreventie.

Versie: Vastgesteld AB

Pagina

32

Doelenboom Wat wilden we bereiken?

Wat hebben we bereikt?

Wat is het beoogd effect?

Strategisch

Operationeel doel

Prestaties 2022

Maatschappelijk effect

Het bewaken,

Signaleren en

Beperken verspreiding

beschermen

bestrijden van

en bevorderen

infectieziekten +

van de

monitoren

publieke

vaccinatiegraad

• Afhandelen van meldingen van infectieziekten • Preventieve activiteiten om infectieziekten te voorkomen • Voorlichting en advies over hygiëne en gezondheid • Bijdragen aan kennisontwikkeling en activiteiten infectiepreventie

doel

gezondheid

Opsporen van TBC en behandelen van patiënten

Het bevorderen en beschermen van risicogroepen tegen soa’s

Beschermen van reizigers en

besmettelijke infectieziekten en daarmee verminderen ziektelast

• Screening TBC • Consulten TBC • Behandeling actieve en latente TBC • Bron- en contactopsporing • Preventie/voorlichting • • • • • •

Screening op SOA Consulten Soa en Sense Consulten PrEP Behandeling SOA Bron- en contactopsporing Beperkte voorlichting aan jongeren en risicogroepen • Preventieve activiteiten • Adviseren van reizigers en uitvoeren vaccinaties

voorkomen van verspreiding ziekten bij terugkeer Beschermen van inwoners tegen gezondheidsrisico’s en bevorderen van een leefomgeving die uitnodigt tot gezond gedrag

• Pro)actief adviseren over gezondheidsrisico’s op gebied van milieu: klimaatadapatie, energietransitie • (Pro)actief adviseren over hoe de inrichting van de leefomgeving de gezondheid kan bevorderen • Adviseren over gezondheidsrisico’s van gevaarlijke stoffen (koude en warme fase) • Ondersteunen van gemeenten bij invoering Omgevingswet en borging van gezondheid in

Een gezonde en veilige leefomgeving voor de inwoners van GelderlandMidden

Versie: Vastgesteld AB

Pagina

33

omgevingsvisies en plannen • Voorlichting o.a. via GGDleefomgeving.nl Voorkomen van dakloosheid sociaal

• Uitvoeren diverse meldpunten

kwetsbare inwoners Cliënten maatschappelijke opvang in beeld hebben en waar nodig toeleiden naar passende hulpverlening

• Intake (dreigend) dak- en thuisloze individuen en gezinnen (inclusief daklozenloket) • Verpleegkundig spreekuur dak- en thuislozen • Passende begeleiding organiseren voor bezoekers Spoorhoek Arnhem

problematiek Bevorderen

• Beheren Verwijsindex

en ondersteuning aan inwoners, gemeenten en partners bij multi-

teloorgang, ontruiming of overlast en het toeleiden

• Centraal meldpunt • Meldpunt Onverzekerdenzorg • Project Woonhygiëne • (pro) actief adviseren over verbeterpunten ketensamenwerking

Bieden van kennis

Voorkomen van verdere

(van zorgmijders) naar zorg, dan wel organiseren van hulpverlening

Bevorderen 1 gezin – 1 plan

afstemming en

(voorkomen langs elkaar

samenwerking keten

heen werken hulpverleners)

Uitvoeren forensisch

Lijkschouw bij vermoeden van

Zorgen dat politie en OM op

geneeskundige zorg

niet-natuurlijke dood en bij

de hoogte zijn (van

euthanasie.

vermoedens) van nietnatuurlijke dood

Monitoren van de gezondheid van de inwoners van Gelderland-Midden

• Uitvoeren forensisch medisch onderzoek bij incidenten, huiselijk geweld, zedenzaken, kindermishandeling, etc. • Afname testen t.b.v. alcoholen drugscontroles politie • Opstellen letselbeschrijvingen

Onderzoeken en beschrijven

• Uitvoeren medische arrestantenzorg • Adviseren van politie (insluitadviezen e.d.)

Bieden van medische zorg

• Elke 4 jaar een gezondheidsmonitor uitvoeren onder jongeren, volwassenen en ouderen om de gezondheidstoestand te beschrijven

Bijdragen aan een beeld van

van letsels t.b.v. onderzoek politie en OM

aan arrestanten

de gezondheid van inwoners van Gelderland-Midden en bijdragen aan goed onderbouwde

Versie: Vastgesteld AB

Pagina

34

Het houden

Uitvoeren van

van toezicht

toezicht op de kinderopvang

• Integrale rapportages opleveren op basis van cijfers vanuit de monitors, vanuit JGZ en vanuit andere afdelingen van VGGM • Adviseren over de trends in die worden gezien in de monitoring Het doen van verdiepend onderzoek en analyses op eigen initiatief en op verzoek van gemeenten en ketenpartners

gezondheidsbeleidsbesluiten

• Uitvoeren van jaarlijkse onderzoeken bij kinderdagverblijven, buitenschoolse opvang en gastouderbureaus • Uitvoeren van onderzoek bij aanvraag nieuwe opvanglocatie • Uitvoeren onderzoeken bij gastouders Uitvoeren overige onderzoeken

Toezien op een veilige en

van gemeenten

kwalitatief goede omgeving voor kwetsbare groepen (kinderen, cliënten, etc.) en gemeenten adviseren t.b.v. handhaving

bij KDV, BSO, GOB en GO Uitvoeren van

Deelname aan landelijke pool

toezicht op

en uitvoeren onderzoek bij

jeugdverblijven

jeugdverblijven/internaten in

/internaten

Oost-Nederland

Uitvoeren toezicht

• Onderzoek (laten) doen bij aanbieders van Wmo ondersteuning en begeleiding waar sprake is van calamiteiten. Inspecties uitvoeren bij

op WMO-instellingen

aanbieders van Wmo ondersteuning en begeleiding (dagbesteding, begeleid en beschermd wonen, ambulante zorg, PGB e.d.) Uitvoeren toezicht op vergunde bedrijven

• Inspecties uitvoeren en adviseren van o ondernemers in de tatoeage, permanente make-up en piercingbranche o (tijdelijke) huisvesting van vluchtelingen en statushouders • seksbedrijven

Toezien op de hygiënevoorwaarden en gemeenten adviseren t.b.v. vergunningverlening

Versie: Vastgesteld AB

Pagina

35

1.4.2 Jeugdgezondheidszorg Algemeen De JGZ biedt een basispakket preventieve gezondheidszorg, vastgelegd in de Wet Publieke Gezondheid (Wpg), en uitgevoerd in overeenstemming met het Landelijk Professioneel Kader. De JGZ volgt hiervoor bijna alle kinderen in Nederland op meerdere momenten in hun leven. Door vroegtijdig signaleren, ondersteunen en meedenken kan de JGZ een waardevolle bijdrage leveren aan de zorg voor jeugdigen en (aanstaande) ouders, van – 9 maanden tot 18 jaar. De JGZ bevordert veilig en gezond opgroeien en geeft betrouwbare informatie over vaccineren, gezonde voeding of gezond gedrag. De JGZ investeert in het gewone opgroeien en opvoeden, in het normaliseren en demedicaliseren. De jeugdgezondheidszorg werkt samen met basisvoorzieningen en eerstelijns zorg, aan preventie en gelijke kansen voor alle kinderen. Door vroegtijdig te investeren in de preventie en normaliseren levert de JGZ een bijdrage aan het terugdringen van gebruik van specialistische voorzieningen en zorggebruik op langere termijn. Ontwikkelingen 2022 Ook in 2022 stond de JGZ nog in het teken van COVID-19. Dit heeft met name in het eerste kwartaal van 2022 invloed gehad op de dienstverlening. In hetzelfde kwartaal kwam de instroom van Oekraïense vluchtelingen op gang, gevolgd door een enorme toename aan ‘reguliere’ asielzoekers.

Juist in deze moeilijke tijd zijn de kracht van preventie en vroegtijdig signalering en interventies zichtbaar geworden. Gezinnen in beeld houden, laagdrempelig contact, vroegtijdig signaleren en waar nodig ondersteuning bieden of verwijzen naar gespecialiseerde zorg zijn juist nu belangrijk. Echter bovenstaande ontwikkelingen en de krapte op de arbeidsmarkt leidden in 2022 tot een afschaling van de reguliere JGZ zorg. Hierbij heeft de zorg voor de meest kwetsbare kinderen en gezinnen zoveel mogelijk doorgang gevonden. Noodzakelijke zorg die niet uitgesteld kon worden kreeg hierbij prioriteit, bijvoorbeeld vaccinaties, lichamelijke onderzoeken, of contacten met gezinnen in kwetsbare en/of risicovolle omstandigheden. Daar waar een fysieke afspraak niet mogelijk/nodig was, hebben we gezocht naar andere vormen van contact, bijvoorbeeld door te (beeld) bellen, te chatten of te mailen. Er zijn voor 2022 7 grote thema’s te onderscheiden. 1. Doorontwikkeling Kansrijke Start 2. Uitvoering Rijksvaccinatieprogramma, 3. COVID-19 en inzet JGZ-medewerkers, 4. Zorg op maat 5. Toekomstbestendige JGZ (incl. afschalingsmaatregelen) 6. Zorg voor Vluchtelingen 7. Beleid en bedrijfsvoering 1. Doorontwikkeling Kansrijke Start De eerste 1000 dagen (± 2 ½ jaar) in het leven van een kind, blijken een belangrijke voorspeller te zijn voor de ontwikkeling en gezondheid op latere leeftijd.

Afgelopen jaren heeft VWS intensief geïnvesteerd in de versterking van de integrale perinatale zorg door middel van het landelijke programma Kansrijke Start. In de periode 2021-2024 voert de afdeling Jeugdgezondheidzorg van GGD Gelderland Midden samen met gemeenten, samenwerkingspartners in de Geboortezorg en het sociaal domein een praktijkonderzoek

Versie: Vastgesteld AB

Pagina

36

ter verbetering van de lokale praktijk, gesubsidieerd door ZonMw. Het plan van aanpak richt zich op de verbetering van de lokale samenwerkingspraktijk ten behoeve van kwetsbare aanstaande en jonge ouders. Afgelopen jaar heeft de focus gelegen op het ontwikkelingen van een multidisciplinair overleg in gemeenten in samenspraak met Geboortezorg, Sociaal domein en JGZ, ontwikkelen van een wegwijzer voor kwetsbare (jonge) ouders en het met elkaar uitwerken van het begrip sociale regie. Daarnaast is JGZ actief betrokken bij de vorming van lokale coalities in gemeenten. In 2022 is in alle gemeenten een vervolg gegeven aan de lokale coalities. De fase waarin JGZ is aangesloten op lokale coalities is in iedere gemeente anders. Het feit dat de JGZ-interventies als Voorzorg, Stevig Ouderschap en het Prenataal huisbezoek in nagenoeg alle gemeenten uitvoert geeft een mooie basis aan dit geheel. Binnen de JGZ van GGD Gelderland-Midden zijn een aantal interventies te onderscheiden in het kader van Kansrijke Start. Deze kunnen verschillen per gemeente. Het betreft:  Prenataal huisbezoek door de jeugdverpleegkundige:  Een laagdrempelig huisbezoek voor aanstaande ouders met specifieke vragen of behoefte aan ondersteuning.

Per 1 juli 2022 maakt de wetswijzing Prenataal huisbezoek het voor alle gemeenten mogelijk het Prenataal huisbezoek vroegtijdig op grotere schaal met de juiste ondersteuning uit te voeren. In 2022 is doel, functie en laagdrempelig aanmelden breed onder de aandacht gebracht in de Geboortezorg en het sociaal domein.  Stevig Ouderschap:  Een programma dat gericht is op ondersteuning van (aanstaande) ouders met een verhoogd risicoprofiel.  Voorzorg:  Een intensief begeleidingsprogramma voor een risicogroep (aanstaande) ouders met een zeer hoog risicoprofiel.  Samen Starten:  Geen interventie maar een signaleringsmethodiek voor het vroegtijdig opsporen van psychosociale problemen en systeemproblemen bij gezinnen/ kinderen van 0-4 jaar Het breed kunnen inzetten van deze interventies, met een goede samenwerking in de keten is van wezenlijk belang in relatie tot het programma Kansrijke Start. Nu Niet Zwanger Het programma Nu Niet Zwanger (NNZ) ondersteunt kwetsbare mensen een bewuste keuze te maken over het moment van hun kinderwens, zodat zij niet onbedoeld zwanger worden. Door actieve begeleiding te bieden, beginnend bij een eerlijk gesprek over kinderwens, seksualiteit en anticonceptie waarbij vanuit hun leefwereld wordt stilgestaan bij hun vragen, behoeften en (on)mogelijkheden.

NNZ traint hulpverleners om de NNZ-methodiek onderdeel te laten worden van hun reguliere werk; de inhoudelijk coördinator NNZ is beschikbaar voor opgeschaalde casuïstiek en inzet budget voor anticonceptiemiddel. Inmiddels zijn zo’n 55 netwerkpartners uit sociaal en medisch domein aangesloten. Vanaf 2023 starten gemeenten Ede, Barneveld en Wageningen met NNZ. Daarmee doen dertien van de vijftien gemeenten mee in GelderlandMidden.

Versie: Vastgesteld AB

Pagina

37

2. Uitvoering Rijksvaccinatieprogramma In 2022 hebben we zonder ingrijpende beperkingen door COVID-19 alle vaccinatiemomenten door kunnen laten gaan. De impact van de epidemie was echter nog voelbaar. De lichte daling van de vaccinatiegraad bleef, met name in het voorjaar, zichtbaar. Ook landelijk was dit het beeld. Vaccinatiemoeheid lijkt een belangrijke oorzaak. In het voorjaar van 2022 is gestart met een inhaalcampagne tegen HPV. Dit virus kan 6 soorten kanker veroorzaken. Om deze reden is gestart met het aanbieden van een HPV vaccinatie aan jongens tot 18 jaar. Ook is de streefleeftijd vervroegd naar 9 jaar. De opkomst van deze campagne lag boven de 60%, waarbij een deel pas in het najaar gestart is. Voor HPV is deze opkomst hoger dan verwacht. 2022 was ook het jaar van de invoering van ‘informed consent’. Bij elke vaccinatie moest toestemming worden gevraagd voor het delen van de persoons- en vaccinatiegegevens met het RIVM. Dit heeft veel implementatiekracht gekost, maar in onze regio geeft vrijwel iedereen inmiddels deze toestemming. Landelijk ligt dit echter veel lager, wat het zicht op de vaccinatiegraad verstoord. Er is daarom een wetswijziging in voorbereiding die voorziet in een opt-out constructie (alleen bij weigering toestemming reactie).

Dit najaar heeft de gezondheidsraad een nieuw advies uitgebracht ten aanzien van de samenstelling en opbouw van het rijksvaccinatieprogramma. Als gevolg daarvan zal per oktober 2023 de maternale griepvaccinatie worden toegevoegd aan het RVP. Per 2024 zal ook een vaccinatie tegen het Rota virus worden aangeboden aan zuigelingen. Op termijn, waarschijnlijk 2025/2026 zullen verschuivingen in streefleeftijden per vaccin plaatsvinden. 3. COVID-19 en inzet JGZ-medewerkers De inzet van JGZ medewerkers bij de bestrijding van COVID-19 is na het 1e kwartaal van 2022 afgenomen. De COVID -19 organisatie voert die taken sindsdien zelfstandig uit, met inzet van ‘eigen’ medewerkers. Omdat ook de maatregelen rond COVID toen een andere fase ingingen, ontstond meer ruimte voor het uitvoeren van de reguliere JGZ taken. De inzet ten behoeve van COVID werd echter heel snel gevolgd door extra inzet ten behoeve van vluchtelingen uit de Oekraïne (zie punt 6). Ook heeft COVID zijn sporen nagelaten. Een verhoogde zorgvraag, hoog ziekteverzuim en krapte op de arbeidsmarkt hebben geleid tot druk op de JGZ (zie punt 5) 4. Zorg op maat In afstemming met jeugdigen en ouders sluiten we zo goed mogelijk aan bij vragen en behoeften.

Wat heeft deze ouder of jeugdige nodig? Wat is noodzakelijk, op welk moment, en in welke contactvorm? Deze vragen staan nadrukkelijk centraal bij ieder contactmoment en mogelijke vervolgafspraken. Dit sluit ook aan bij het vernieuwde Landelijk Professioneel Kader. Hierin wordt nog nadrukkelijker dan voorheen benoemd dat de JGZ meebeweegt in een veranderende wereld en optimaal aansluit bij jeugdigen en ouders vanuit gezamenlijk partnerschap en verantwoordelijkheid. 5. Toekomstbestendige JGZ De personeelskrapte, een hoog ziekteverzuim, een complexere en veranderde zorgvraag en toename van het aantal vluchtelingen, leidden in 2022 tot een verhoogde werkdruk. In juni 2022 hebben we de conclusie moeten trekken dat de JGZ niet meer volledig uit te voeren is. We speelden hierop in door het treffen van

Versie: Vastgesteld AB

Pagina

38

tijdelijke gecontroleerde afschalingsmaatregelen. Daarbij hebben wij de focus gelegd op het continueren van de basiszorg (regionaal aanbod) en op de zorg voor de meest kwetsbare kinderen en gezinnen. In de periode van juli – december 2022 zijn (voorlopig) voldoende verpleegkundigen JGZ 0-4 aangenomen. Zij ronden in februari 2023 de inwerkperiode en opleiding taakherschikking af. Ze zijn dan volledig inzetbaar. In het 1e kwartaal van 2023 kunnen we daarom nagenoeg alle activiteiten voor de 0-4 jarige zorg weer oppakken. Naast de 0-4 heeft de afschaling ook betrekking op de 4-18-jarige zorg. De afschalingsmaatregelen 4-18 zijn afgesproken voor de het schooljaar 2022/2023. De basisformatie artsen is niet toereikend. Hiervoor wordt actief geworven. Daarnaast vragen de huidige arbeidsmarkt en maatschappelijke ontwikkelingen een Jeugdgezondheidszorg die slagvaardig is en dermate flexibel dat zij kan meebewegen in deze ontwikkelingen. JGZ Gelderland Midden is hier onvoldoende op ingericht. Het Project Toekomstbestendige JGZ, (bestaande uit ambtenaren, JGZ en een voorportaal met bestuurders) moet leiden tot een advies hoe de JGZ zowel inhoudelijk als financieel toekomstbestendig wordt ingericht in Gelderland-Midden 6.

Zorg voor vluchtelingen In 2022 zien we een verhoogde instroom van asielzoekers op de bestaande en nieuwe Publieke Gezondheidzorg Asielzoekers (PGA) locaties binnen de VGGM-regio. In heel 2022 is het aantal locaties verdubbeld in onze regio. Het betreft hier locaties die tijdelijk en langdurig opvang bieden aan asielzoekers. Eveneens kregen we te maken met de zorg voor ontheemden uit de Oekraïne en een verhoogde taakstelling voor gemeenten. Dit vergt ook voor de GGD-breed extra inzet op de publieke gezondheidzorg voor deze groep. Voor Oekraïense ontheemden ligt de verantwoordelijkheid voor de zorg en ondersteuning vanuit de Wmo, de Jeugdwet en de uitvoering van het basistakenpakket Jeugdgezondheidszorg, w.o. het Rijksvaccinatieprogramma en het Prenataal huisbezoek bij gemeenten. Het aantal Oekraïense ontheemden is dusdanig groot in omvang dat dit niet als een onderdeel van gebruikelijke fluctuaties in de zorgvraag kan worden gezien. Bovendien is sprake van een clustering van Oekraïense ontheemden in specifieke gemeenten, namelijk in die gemeenten waar opvanglocaties zijn gerealiseerd. GGD Gelderland Midden heeft voor 1.239 ontheemde Oekraïense kinderen Jeugdgezondheidszorg diensten geleverd in 2022. De extra gemaakte kosten voor deze doelgroep zullen conform de landelijke afspraak uit het gemeentefonds worden vergoed1.

De kosten voor Jeugdgezondheidzorg geleverd aan asielzoekers worden via het COA vergoed vanuit GGDGHOR. 7. Beleid en bedrijfsvoering De grote instroom van vluchtelingen en de afschaling bij zowel JGZ 0-4 als 4-18 hebben in 2022 een grote inspanning gevraagd van het team Bedrijfsvoering JGZ Binnen het team bedrijfsvoering JGZ is per januari 2022 gestart met het centraliseren van de planning voor de consultatiebureaus. Dit komt ten goede aan verbeterd inzicht in capaciteitsverdeling en werkvoorraad, een efficiëntere inzet van mensen en middelen en meer mogelijkheden om regiobreed te anticiperen op zorgvraag en ontwikkelingen. In een krappe arbeidsmarkt is capaciteitsmanagement cruciaal. Hiertoe is een capaciteitsmanagementsysteem aangeschaft. De basisinrichting hiervan is medio 2023 gereed en zal JGZ voorzien van de benodigde inzichten om personeel zo efficiënt mogelijk in te kunnen zetten.

1 Memo Oekraïense ontheemden 10012023

Versie: Vastgesteld AB

Pagina

39

Daarnaast investeren we in de inrichting van ons datawarehouse en het ontsluiten van deze gegevens naar management informatie. Dit is een meerjaren traject. Ook werken we toe naar een meer proces gestuurde organisatie die continu verbetert. Doelenboom Wat wilden we

Wat wilden we

Wat hebben we bereikt in

Wat is het beoogd

bereiken

bereiken

2022?

(maatschappelijk) effect?

(Strategisch

(Operationeel doel)?

doel)? Veilig en gezond

Uitvoeren

Grotendeels uitgevoerd. De

Creëren van een

opgroeien van

basispakket JGZ

basiszorg en zorg voor meest

gezonde en veilige basis

alle kinderen en

kwetsbare kinderen is door

voor alle kinderen, met

jongeren in

gegaan. Geringe afschalings

gelijkwaardige kansen in

Gelderland-

maatregelen als gevolg van

de maatschappij

Midden

personeelstekort. Aanbieden van extra

Uitgevoerd.

zorg voor kinderen en jongeren met extra zorgbehoeften Proactief

Uitvoeren lokaal

Zo veel mogelijk uitgevoerd,

inspelen op

aanbod JGZ

binnen de kaders van de

behoeften van

afschaling.

gemeenten, ouders en jongeren op het gebied van jeugd gezondheidszorg Optimale start

Aanbieden van zorg

Doorontwikkeling Kansrijke

voor alle

op maat in eerste

Start/ lokale coalities in alle

kinderen

1000 dagen van het

gemeenten

kind Bevorderen

Uitvoeren Publieke

gezondheid van

Gezondheidszorg

‘nieuwkomers’ in

voor asielzoekers

onze gemeenten

(PGA)

Optimale

Minimaal 95% van

vaccinatiegraad

kinderen en jongeren

betreffende

van kinderen en

(WHO-norm) is

infectieziekten op

jongeren

gevaccineerd

individueel- en

conform RVP

populatieniveau

Behouden en

Informeren en

verstevigen van

adviseren van

de unieke

Is uitgevoerd

Is uitgevoerd

Conform afspraken uitgevoerd

Voorkomen van

Input leveren voor gemeentelijke beleidsontwikkeling

Versie: Vastgesteld AB

Pagina

40

kennis-positie op

gemeenten over

het gebied van

gezondheidsbeleid

jeugdgezondheid • Optimaal aanbod van

Sluitend aanbod

Samenwerking in

Als gevolg van

van preventieve

sociaal domein

afschalingsmaatregelen heeft

zorg voor alle

en

versterken

deelname aan

kinderen en jongeren

gespecialiseerde

netwerkoverleggen niet overal

zorg

plaats gevonden.

versnippering van

Dit heeft mogelijk invloed op de

aanbod

 Voorkomen van

samenwerking

Versie: Vastgesteld AB

Pagina

41

1.4.3 Monitoring & Advies Algemeen Monitoring en Advies wordt uitgevoerd door het team Onderzoek, Informatie en Advies binnen de GGD. De basis van het werk wordt gevormd door de epidemiologische monitoring, een wettelijke taak van gemeenten die bij de GGD’en is belegd. Met behulp van gezondheidsmonitors verzamelt de GGD informatie over de gezondheid en het welzijn van inwoners. Met de inzichten van de onderzoeken worden rapportages gemaakt voor de gemeenten. In deze rapportages staat beschreven hoe het gaat met de inwoners. De informatie wordt geduid en waar mogelijk voorzien van aangrijpingspunten om de gezondheid te bevorderen. Extra gezondheidsmonitors: Gezondheidsonderzoek bij rampen (GOR) Vanuit het ministerie van VWS zijn tijdelijk extra gelden beschikbaar gesteld voor de GGD voor gezondheidsonderzoek bij rampen. Op 21 april 2022 zijn alle GGD-en in Nederland gestart met de dataverzameling van de JongVolwassenen monitor. Dit is de eerste van de vijf extra monitors die GGDen uitvoeren de komende jaren. Dit wordt gedaan in opdracht van het ministerie van VWS en heeft als doel de gevolgen van de coronacrisis voor deze leeftijdsgroep in kaart te brengen. Deze werkzaamheden vinden plaats naast de reguliere monitors die worden uitgevoerd in opdracht van gemeenten. Integrale jeugdrapportage vanuit monitor In 2022 is geen integrale jeugdrapportage opgeleverd.

De reden is dat de respons die we hebben gekregen op de vragenlijsten te laag is. Scholen hebben onvoldoende de tijd/ de mogelijkheid gehad om de vragenlijsten uit te zetten. Door corona hadden zij andere prioriteiten. Publieke gezondheid asielzoekers Het COA heeft een aanbesteding uitgeschreven voor de uitvoering van Gezondheidsbevordering Publieke Gezondheid Asielzoekers vanaf 2023. Deze taak is gegund aan de GGD-en. Voor 2022 zien wij een toename in de instroom in de vorm van noodlocaties en een verhoogde taakstelling voor gemeenten. Dit vergt ook voor de GGD extra inzet op de publieke gezondheidszorg asielzoekers. Gezondheidsbevordering De GGD staat voor het bevorderen van gezond gedrag en kansengelijkheid om gezondheidsachterstanden waar mogelijk te verkleinen. Gemeenten bevragen GGD Gelderland-Midden steeds vaker met betrekking tot gezondheidsbevordering en preventie, maar structurele financiering voor de uitvoering van deze werkzaamheden ontbreekt. Minimale activiteiten die de GGD uitvoert op het gebied van gezondheidsbevordering en preventie zijn gefinancierd met landelijke projectgelden en gekoppeld aan een opdracht, bijvoorbeeld rond Gezonde School en Rookvrije Generatie. Uit de recent gehouden gespreksronde bij alle 15 gemeenten blijkt dat gemeenten verschillende wensen en behoeften hebben op het gebied van gezondheidsbevordering en preventie.

Vanuit deze constatering is een ambtelijke werkgroep opgestart om samen te komen tot een gezamenlijk beeld van gezondheidsbevordering en een voorstel hoe wij deze opdracht willen invullen in de regio Gelderland-Midden op korte (2024) en lange termijn (2025 en verder).

Versie: Vastgesteld AB

Pagina

42

Doelenboom Wat wilden we bereiken?

Wat hebben we bereikt?

Wat is het beoogd effect?

Strategisch doel

Operationeel doel

Prestaties 2022

Maatschappelijk effect

Het bewaken van de publieke gezondheid ten behoeve van regionaal en lokaal gezondheidsbeleid.

Monitoren van de

Mensen bevraagd t.b.v. de gezondheidsmonitors  Volwassenen en ouderenmonitor  Gezondheidsmonitor jongvolwassenen  Opgroeien in een kansrijke omgeving (OKO)

Bijdragen aan een beeld van

gezondheid van de inwoners van Gelderland-Midden dmv Gezondheidsmonitors, panelonderzoeken, verdiepende analyses etc. die gezamenlijk bijdragen aan het inzicht in de gezondheidstoestand van de inwoners van onze gemeenten zodat gemeenten hun lokaal (gezondheids) beleid hiermee kunnen ontwikkelen,

Opgeleverde rapportages  Gezondheidsmonitor jeugd  Kindermonitor  Gezondheidsmonitor V&O / SK Parenco voor gemeente Renkum (i.s.m. M&G)  Verdiepingsrapportage Vitaal ouder worden  Regionale rapportage Seksuele Gezondheid  Rapportages Rijksvaccinatieprogramma

de gezondheid van inwoners van Gelderland-Midden en bijdragen aan goed onderbouwde gezondheidsbeleidsbesluiten van gemeenten.

onderbouwen en evalueren. Het met behulp

Integraal

Eén regionale visie op publieke

Meer samenwerking tussen

van de

gezondheidsbeleid

gezondheidszorg in Gelderland-

gemeenten en tussen

monitorresultaten

stimuleren.

Midden vastgesteld in BOPG.

domeinen op het terrein van

adviseren over

gezondheid.

regionaal en lokaal gezondheidsbeleid. Health in all policies. Kennis delen en

Kenniscafés/ inspiratiesessies.

Door het delen van kennis

inspireren

Presentaties lokale resultaten

en goede voorbeelden en

Gezondheidsmonitor

door het bij elkaar brengen van mensen bijdragen aan meer samenwerking.

Participeren in beide

Zowel in Coalitie Preventie Food

Meer en betere

preventienetwerken in

Valley als in Community of Care

samenwerking op het terrein

de regio GM

geparticipeerd op strategisch en

van preventie met diverse

tactisch niveau.

organisaties uit zorg, onderwijs en met gemeenten.

Het bevorderen

Uitvoeren

Voorlichtingen:

Bijdragen aan betere

van de publieke

gezondheidsbevordering



gezondheidsvaardigheden

gezondheid in

Publieke Gezondheid

 Statushouders/anderstaligen.

Gelderland-Midden

AZC

en daarmee een betere gezondheid van

Versie: Vastgesteld AB

Pagina

43

en het hierover

Asielzoekers en

asielzoekers en

adviseren.

Statushouders

statushouders.

Bijdragen aan lokale en

Betrokken (in meer of mindere

Bijdragen aan

regionale netwerken

mate) bij de 15 preventie

samenwerking en verbinden

rond leefstijl en

akkoorden in GM.

van bestaande initiatieven.

preventie.

Rookvrije generatie in 15 gemeenten.

Scholen adviseren en

Kinderen en jongeren zo

ondersteunen bij

jong mogelijk kennis laten

Gezonde School.

maken met een gezonde leefstijl op alle gebieden.

Bewaken en

Inzicht in verloop van de

Geneeskundig beeld

Interne organisatie en

bevorderen van de

pandemie, duiden van

Epidemiologische duiding

gemeenten hebben een

gezondheid in GM

deze inzichten voor

Beantwoording raadsvragen

goed beeld van het verloop

i.h.k.v. COVID-19

interne organisatie en

Ondersteuning beantwoording

en kunnen mede dankzij dat

gemeenten.

persvragen

beeld hun beleid maken en uitvoeren.

Versie: Vastgesteld AB

Pagina

44

1.4.4 Wat heeft het programma GGD in totaliteit gekost?

Overzicht baten en lasten Bedragen x € 1.000 7.1 Volksgezondheid Jeugdgezondheidszorg Algemene gezondheidszorg Monitoring en Advies Lasten 7.1 Volksgezondheid Gemeentelijke bijdrage Lokaal aanbod Rijksbijdragen Overige baten Baten Doorbelasting Resultaat voor bestemming Mutatie reserves Resultaat na bestemming Vennootschapsbelasting Resultaat na belasting

Realisatie 2021

Begroting 2022

Gew. Begr. 2022

Realisatie 2022

16.349 7.348 1.752 25.448

17.146 7.989 2.022 27.158

17.834 7.834 2.030 27.698

17.481 8.419 2.107 28.007

19.252 6.197 447 4.585 30.482 -4.854 179 24 204 0 204

19.603 6.530 84 5.522 31.738 -4.955 -335 375 0 0 0

19.673 7.127 86 5.271 32.157 -5.012 -450 554 0 0 0

19.673 7.019 117 5.966 32.774 -5.026 -260 497 237 0 237

Het resultaat van het programma GGD bedraagt € 237k. De belangrijkste elementen die dit resultaat verklaren zijn:  Lagere personeelskosten door vacatureruimte en medewerkers die niet in het einde van hun schaal worden beloond. Deze voordelen worden gecompenseerd door externe inhuur.  Hogere materiele kosten, onder andere hogere labkosten voor TBC en seksuele gezondheid € 378k n  Lagere opbrengsten lokaal aanbod welke door personeelskrapte niet uitgevoerd kon worden, €107k, n  Hogere overige opbrengsten, waaronder opbrengsten PGA JGZ, afwikkeling lokaal aanbod 2021, medische arrestantenzorg en diverse projecten € 694k v. In het resultaat is de compensatie van VWS voor de meerkosten voor Apenpokken van € 19k verwerkt. Tevens is de compensatie van JenV voor de meerkosten voor eerste opvang ontheemden Oekraïne van € 8k verwerkt.

Versie: Vastgesteld AB

Pagina

45

1.5

Programma Ambulancezorg

1.5.1 Mobiele Zorg Doorontwikkeling management en staf Ambulancezorg Gelderland-Midden (AGM) heeft afgelopen jaren een flinke groei doorgemaakt in haar medewerkersbestand. Daarnaast verwachten andere partijen meer van de Ambulancezorg; denk aan kwaliteitskaders, protocollen en informatiebeveiliging. In samenspraak met de zorgverzekeraars heeft AGM in 2022 een aantal nieuwe medewerkers aangenomen ter ondersteuning van de rijdende dienst en meldkamer. Door het stevig organiseren van management en staf doet AGM meer recht aan voorliggende vraagstukken. Programma professionele en persoonlijke ontwikkeling (PPO) In 2022 is AGM gestart met het organiseren van PPO-overleggen met als doel meer (positieve) aandacht aan en voor iedere medewerker te kunnen geven. Hierbij bespreken teammanagers, HRM-adviseur, bureau medische advisering, bureau leren en ontwikkelen en de medewerker de voortgang in ontwikkeling van ieder individu. Hoge druk op de zorg Iedere inwoner moet kunnen rekenen op de juiste zorg, van de juiste zorgverlener, op het juiste moment en op de juiste plek. De spoedzorgketen staat onder druk vanwege de toenemende acute zorgvraag en de steeds krapper wordende arbeidsmarkt. Ambulanceprofessionals doen er alles aan om de spoedzorg ter plaatse en onderweg toegankelijk te houden.

Meer is te lezen op: NVZ vraagt steun aan Tweede Kamer voor toekomstbestendige acute zorg - NVZ (nvz-ziekenhuizen.nl) Landelijke Meldkamer Samenwerking De Meldkamer Ambulancezorg (MKA) Arnhem en Nijmegen verhuist in maart 2023 naar Apeldoorn. Daar wordt de MKA onderdeel van de Landelijke Meldkamer Samenwerking (LMS). Hierin werkt de MKA samen met haar ambulance-, brandweer- en politiepartners uit de regio Oost-5 (Twente, IJsselland, Noord-Oost Gelderland-Zuid en Gelderland-Midden. In 2022 heeft AGM de nodige voorbereidingen getroffen voor deze verhuizing. De aanname en uitgifte van het 112-proces zullen hier definitief huisvesten, het planbare vervoer wordt in de loop van 2023 terugverhuist naar Arnhem. Arbeidsmarkt Met de verhuizing in het vooruitzicht is het lastig om medewerkers te vinden voor de MKA. Het aantal medewerkers op de MKA is de laatste maanden afgenomen. AGM is druk doende nieuwe medewerkers voor de MKA te werven. De samenwerking met de andere ambulanceregio’s in Oost-5 wordt hiervoor ook getoetst. Daarnaast heeft AGM haar wervingsbeleid voor de ambulancechauffeurs aangepast. Hierdoor kunnen meer potentiële kandidaten solliciteren op de functie. Voor de ambulanceverpleegkundige is voldoende animo. Materieel en Materiaal Al langere tijd bestaan leveringsproblemen voor nieuwe ambulances als gevolg van de coronacrisis en de oorlog in Oekraïne.

Dit heeft ook impact op de huidige ambulances van AGM. Nieuwe Mercedes bussen laten worden vertraagd geleverd en het afgelopen jaar heeft AGM vaker onderhoud aan haar rijdende materieel moeten uitvoeren.

Versie: Vastgesteld AB

Pagina

46

Opleidingen en onderwijs AGM zet zich actief in voor de doorontwikkeling van haar medewerkers. Voor training van vaardigheden een poster ontwikkeld met QR-codes die linken naar uitleg filmpjes. In 2022 zijn voorbereidingen getroffen voor de flexibele opleidingen en leerroutes die zijn gebaseerd op Entrustable Professional Activities (EPA’s). Hierdoor krijgen ambulanceprofessionals vanaf 2023 meer carrièremogelijkheden en worden ze efficiënter opgeleid. Productie en prestatiecijfers Landelijk is de laatste jaren een stijging te zien van het aantal spoedritten in de Ambulancezorg. Vergeleken met 2021 heeft AGM 2022 2.745 ritten meer gereden. Daarvan zijn 1.894 A1 ritten. In 2022 werd in het gebied Gelderland-Midden in 89,2% van alle A1-ritten de aanrijtijd van 15 minuten behaald. Dat is lager dan de A1-prestatie in 2021 (90,4%). Voor A2-ritten in het werkgebied GelderlandMidden arriveerde in 2021 95,0% van de A2-ritten binnen 30 minuten bij de patiënt. Dit is lager dan in 2021 (95,2%). De medewerkers van AGM doen hun uiterste best om iedere zorgvraag van de hoogst mogelijke kwaliteit te voorzien en zetten zich bovenmatig in! Belangrijke aantekening is dat het prestatiecijfer voor A1- en A2ritten geen directe relatie heeft met de kwaliteit van zorg die wordt geleverd door de zorgprofessionals van de AGM. De kwaliteit van zorg blijft onverminderd hoog.

Prestatie A1: Regio Gelderland-Midden 2022 Gemeente

#A1-ritten

# A1 <15 min

%A1<15 min

Arnhem

5588

5234

93,7%

Barneveld

1783

1502

84,2%

Doesburg

339

276

81,4%

Duiven

737

695

94,3%

Ede

3156

2903

92,0%

Lingewaard

1295

1058

81,7%

Nijkerk

1082

836

77,3%

Overbetuwe

1379

1177

85,4%

Renkum

982

811

82,6%

Rheden

1568

1361

86,8%

Rozendaal

29

26

89,7%

Scherpenzeel

281

223

79,4%

Wageningen

847

754

89,0%

Westervoort

452

432

95,6%

Zevenaar

1677

1468

87,5%

Totaal

21195

18756

88,5%

Definitieve cijfers inclusief ritten van buurregio’s (Gelderland-Zuid, RAVU, Witte Kruis NOG t/m december 2022)

Versie: Vastgesteld AB

Pagina

47

Prestatie A2: Regio Gelderland-Midden 2022 Gemeente

#A2-ritten

#A2 <30 min

%A2 <30 min

Arnhem

3883

3687

95,0%

Barneveld

1090

1037

95,1%

Doesburg

215

200

93,0%

Duiven

508

484

95,3%

Ede

2207

2130

96,5%

Lingewaard

862

804

93,3%

Nijkerk

661

608

92,0%

Overbetuwe

859

798

92,9%

Renkum

755

717

95,0%

Rheden

1096

1040

94,9%

Rozendaal

38

36

94,7%

Scherpenzeel

142

133

93,7%

Wageningen

617

578

93,7%

Westervoort

297

291

98,0%

Zevenaar

1087

1023

94,1%

Totaal

14317

13566

94,8%

Definitieve cijfers inclusief ritten van buurregio’s (Gelderland-Zuid, RAVU, Witte Kruis NOG t/m december 2022)

Doelenboom Nota Goede

Wat willen we bereiken?

Wat hebben we bereikt?

Wat is het beoogd

ambulancezorg/

maatschappelijk

Jaarplan

effect?

Ambulancezorg

Strategisch doel

Operationeel doel

Prestaties 2022

Bereikbare en

De

De patiënt

Ondanks de toename in het

De juiste zorg, op het

beschikbare zorg

ambulancedienst is

voorzien van

aantal meldingen op de

juiste moment, op de

24/7 beschikbaar

tijdige

MKA en het aantal ritten is

juiste plek, door de

voor alle burgers in

ambulancezorg

AGM goed bereikbaar

juiste zorgverlener.

NL

de regio.

geweest in 2022. Bij overbelasting van de MKA zijn meldingen ‘doorgezet’ naar andere MKA’s.

Bereikbare en

De juiste zorg, op

In 2025 wendt de

Lees meer over

Ongeacht de

beschikbare zorg

het juiste moment,

patiënt met een

zorgcoördinatie onder 1.5.2

zorgvraag van een

op de juiste plek,

acute zorgvraag

Zorgcoördinatie.

patiënt, wordt hij/zij

door de juiste

zich tot het

geholpen door de

zorgverlener.

regionale loket

juiste zorgverlener.

voor de acute zorg.

Versie: Vastgesteld AB

Pagina

48

Patiënt centraal

De patiënt weet

Potentiële

De vraag naar acute zorg

De zorgverlening is

waar de

patiënten richten

neemt toe, zeker nu ook

patiëntgericht en met

ambulancedienst

zich met de juiste

andere ketenpartners in het

maatwerk afgestemd.

voor staat.

zorgvraag tot de

sector overbelast raken. De

ambulancezorg

burger eist daarnaast steeds vaker zorg. Zorgcoördinatie gaat helpen in het verbeteren en richten van de zorgvraag.

Veiligheid

Veilige

Leveren van zorg

‘Veiligheid’ gaat over

Veiligheid patiënt en

zorgverlening

in een veilige

verschillende onderdelen.

ambulanceprofessional

werkomgeving

AGM voldoet aan de NEN-

is optimaal

7510 normering voor

gewaarborgd.

informatiebeveiliging. Medewerkers zijn en worden geschoold in veiligheid tijdens de hulpverlening. Dit geldt voor zowel de hulpverlener als de patiënt. Professionaliteit

Leveren van goede

AGM houdt zich

Door het continueren van

De patiënt ontvangt

en professionele

ambulancezorg

aan landelijke

digitale en fysieke

hoge kwaliteit van

richtlijnen en

scholingsmomenten konden

zorg.

wetgeving voor

medewerkers worden

goede

getoetst op hun ‘bekwaam-

Ambulancezorg

en bevoegdheid’.

standaard

en scoort voldoende tot goed op de kwaliteitssignalen van het kwaliteitskader. Professionaliteit

Verantwoorde

Werken volgens

In 2022 is AGM in

Medewerkers optimaal

en professionele

ambulancezorg bij

grootschalige

samenwerking met de

getraind in het

standaard /

rampenbestrijding

geneeskundige

GHOR weer gestart met

verlenen van (GGB)

samenwerken

en crisisbeheersing

hulpverlening

multidisciplinaire

(GGB)

oefenavonden om de GGB te scholen.

Samenwerken

Meerwaarde voor

Knelpunten in

AGM is met de pilot

Doelmatige, goed

de keten van acute

acute zorg en

zorgcoördinatie voorloper

afgestemde keten van

zorg door

dienstverlening

geweest in het verbinden

diensten op het gebied

kennisdeling en

zoveel mogelijk

van de vier huisartsen-

van acute en

samenwerking met

voorkomen

posten, de thuiszorgsector

opgeschaalde

partners binnen de

en GGZ in de regio

gezondheidszorg

sector.

Gelderland-Midden.

Versie: Vastgesteld AB

Pagina

49

1.5.2 Zorgcoördinatie De pilot zorgcoördinatie is eind 2022 afgesloten. Alle 10 pilots in Nederland stoppen (inclusief financiering) en de bevindingen zijn gepresenteerd in een eindrapportage. Minister Kuipers van VWS ziet toekomst in zorgcoördinatiecentra. Meer informatie is te lezen op: Kuipers: regie acute zorg over jaar naar coördinatiecentra - Skipr. Op de landelijke tafels wordt momenteel gesproken over structurele financiering en voortzetting van zorgcoördinatie. Regionaal spreken Ambulancezorg Gelderland-Midden en Ambulancezorg Gelderland-Zuid met de zorgverzekeraars om de succesvolle elementen van de pilot voort te zetten in 2023. Algemeen De nieuwe Meldkamer Oost Nederland in Apeldoorn is bouwtechnisch opgeleverd, vanaf 21 maart gaat de meldkamer ‘live’. Inzet is om vanaf dat moment een robuust en goed werkend 112-proces op te leveren. Het aannemen van 112 meldingen zal in gezamenlijkheid worden uitgevoerd door de vijf ambulancezorgregio’s. Het aannemen van regionale meldingen van professionele melders en uitgeven van ritten zal regionaal worden uitgevoerd. Ook die werkzaamheden worden in eerste instantie vanuit Apeldoorn uitgevoerd. Onderzocht wordt of deze overige functies versneld in regionale ZCC ondergebracht kunnen worden, in het voorjaar van 2023 worden werkplekken gereed gesteld in de regio om werkzaamheden regionaal uit te voeren.

Risico’s Recent is duidelijk geworden dat de meldkamer Ambulancezorg in de loop van 2023 tijdelijk volledig wordt gehuisvest in Apeldoorn. Dit heeft effect op het personeelsverloop. Om de continuïteit te borgen moet hard gewerkt worden aan werving van nieuw personeel.

Versie: Vastgesteld AB

Pagina

50

1.5.3 Wat heeft het programma Ambulancezorg in totaliteit gekost?

Overzicht baten en lasten Bedragen x € 1.000 7.1 Volksgezondheid Zorgcoördinatie Mobiele zorg Lasten 7.1 Volksgezondheid Rijksbijdragen Zorgverzekeraars Overige baten Baten Doorbelasting Resultaat voor bestemming Mutatie reserves Resultaat na bestemming Vennootschapsbelasting Resultaat na belasting

Realisatie 2021

Begroting 2022

Gew. Begr. 2022

Realisatie 2022

2.043 21.655 23.698

2.623 24.102 26.725

2.364 23.811 26.175

2.297 24.055 26.352

185 23.861 1.833 25.879 -1.648 533 -533 0 0 0

181 25.990 2.258 28.429 -1.703 0 0 0 0 0

185 25.737 2.068 27.990 -1.815 0 0 0 0 0

192 25.335 2.842 28.368 -1.816 467 -201 0 0 0

Het resultaat van het programma Ambulancezorg voor resultaatbestemming bedraagt € 201k voordelig en wordt overeenkomstig wet- en regelgeving toegevoegd aan de reserve voor aanvaardbare kosten.

Versie: Vastgesteld AB

Pagina

51

1.6

Programma Bedrijfsvoering

De sector bedrijfsvoering bestaat uit een drietal afdelingen: 

Control, Inkoop en Financiën



Informatisering en ICT



Mens en Organisatie

In 2021 heeft Berenschot een benchmark uitgevoerd op de personele overhead, waaronder de bedrijfsvoeringsprocessen, van de organisatie. Het resultaat van de benchmark op de personele overhead is de volgende: Overheadformatie

VGGM

Gemiddeld VR

Directie en management

2,4%

3,1%

Secretariaat

2,3%

2,6%

Bestuurszaken

0,9%

1,4%

HRM

1,4%

2,2%

Financiën & Control

1,5%

2,6%

ICT & Informatie

3,4%

2,9%

Juridische zaken

0,1%

0,2%

Communicatie

0,8%

0,9%

Kwaliteitszorg

0,1%

0,2%

Facilitaire dienst

1,3%

2,1%

Inkoop

0,3%

0,6%

Totaal

14,4%

18,8%

Hierbij constateert Berenschot eveneens dat Veiligheidsregio’s met 18,8% personele overhead gemiddeld genomen krap zijn georganiseerd in vergelijking met 23,9% personele overhead bij publieke uitvoeringsorganisaties. Ten aanzien van de materiële overheadkosten is VGGM ca 50% goedkoper dan andere regio’s. Een aantal van bovenstaande categorieën kan verklaard worden door gemaakte keuzes in de wijze waarop VGGM is georganiseerd. Zo voert VGGM zelf het (technisch) ICT beheer uit, waar dat bij andere Veiligheidsregio’s veelal wordt ingekocht. Anderzijds maakt VGGM grotendeels gebruik van panden en bijbehorende facilitaire dienst van de gemeenten. Omgerekend naar FTE’s heeft VGGM ten opzichte van andere veiligheidsregio’s 37 FTE minder ondersteunend personeel in dienst. Dit leidt tot een gemiddeld lagere gemeentelijke bijdrage voor overhead van circa € 3,9 mln (prijspeil 2019) ten opzichte van andere regio’s. VGGM realiseert deze lage overhead met een starre inrichting van de bedrijfsvoeringsprocessen en minimale controlerende en ondersteunende activiteiten. Dit is met name te zien bij HRM en Financiën & Control. Daarmee loopt de organisatie risico’s in de uitvoering van haar activiteiten bij maatschappelijke, technologische of wettelijke ontwikkelingen. In 2022 is deze kwetsbaarheid nader onderzocht en geduid.

Samen met een bestuurlijke begeleidingscommissie beter bedrijfsvoeren wordt een nader voorstel uitgewerkt om de het bedrijfsvoeren VGGM te versterken. In de begroting voor 2024 wordt hier nader aandacht aan besteed.

Versie: Vastgesteld AB

Pagina

52

Ontwikkeling dienstverlening Een organisatie als VGGM staat niet stil. Als de maatschappij verandert, de politiek daarop inspeelt, reageert ook VGGM. De sector bedrijfsvoering merkt dat. Er worden andere vragen gesteld.  Er is meer behoefte aan een ander soort informatievoorziening, meer duiding van cijfers, inzicht in effecten van ons werk en gegevens, toegankelijke en visueel aantrekkelijke informatie. Informatie naar buiten toe, naar onze bestuurders en ketenpartners maar ook intern  Veel systemen zijn nog niet voldoende op elkaar afgestemd waardoor handwerk nog steeds nodig is en foutgevoeligheid groot is.  Het beheren van informatie gebeurt nu op verschillende plekken in de organisatie, één centraal toegankelijk archief ontbreekt nog.  Onze organisatie werkt veel met privacygevoelige gegevens. Er zijn dan ook veel vragen over het veilig kunnen omgaan met deze gegevens. Dit geeft niet alleen wijzigingen in de systemen maar ook in de werkprocessen.  De behoefte aan meer mogelijkheden om doelgroepen te kunnen bereiken is groot. We willen goed zichtbaar en vindbaar zijn voor burgers zodat we sneller en beter in contact kunnen komen met onze klanten.  Medewerkers en teams willen grip hebben op de organisatie van het werk en hun eigen ontwikkeling daarin.

Informatisering en ICT Afgelopen jaar heeft I&I diverse projecten afgerond die noodzakelijk waren om de continuïteit en veiligheid van onze informatievoorziening te waarborgen. De implementatie van een nieuwe, organisatie brede samenwerking omgeving is bijna afgerond. De coronaorganisatie heeft de behoefte aan een wendbare een schaalbare informatievoorziening in een stroomversnelling gebracht. Door steeds meer informatiesystemen naar de cloud te verplaatsen, kunnen we hier steeds beter in voorzien. Deze ontwikkelingen zal de komende jaren doorgaan. Om de toenemende vraag naar managementinformatie te kunnen faciliteren, heeft I&I een centrale datavoorziening opgeleverd. Deze voorziening biedt de mogelijkheid om nieuwe informatieproducten te ontwikkelen en ontsluiten. Een voorbeeld hiervan is het dashboard met opvanglocaties. Landelijk bestaat steeds meer behoefte om data uit te wisselen. Niet alleen met andere regio’s maar ook met ketenpartners. Het verbeteren van onze datakwaliteit zal steeds belangrijker worden. Tijdens de corona pandemie is de balans tussen thuiswerken en op kantoor structureel veranderd. Om dit hybride werken goed te faciliteren is gestart met een onderzoek wat hierin wel en niet werkt. Met aandacht voor ‘bricks, bytes en behaviour’ zijn diverse pilots gestart die in 2023 door lopen.