Bijlage 4: Begroting en kaders 2024 versie raadsconsultatie

Begroting & kaders 2024 Bevat tevens de geactualiseerde begroting 2023

Versie gemeentelijke consultatie

Ontwerpbegroting 2024 VGGM (versie: gemeentelijke consultatie)

-

1. Inleiding Met deze begroting en kaders stuurt het bestuur van de Veiligheids- en Gezondheidsregio GelderlandMidden op zowel de inhoudelijke als de financiële kaders, taken en activiteiten voor het jaar 2024. Het opstellen van dit document geeft eveneens de mogelijkheid om de geactualiseerde begroting 2023 nauwkeuriger op te stellen, doordat diverse bekostigingsgesprekken voor 2023 recent zijn afgerond. Denk hierbij aan afspraken met subsidiegevers, gemeenten inzake lokaal aanbod GGD en zorgverzekeraars. Voor 2023 vindt een specifieke aanpassing plaats als gevolg van de oplopende inflatie, welke vorig jaar niet was voorzien. De programmastructuur van deze begroting is:

2a. Programma Crisisbeheersing -

Multi taken Bevolkingszorg

Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR)

2b. Programma Brandweerzorg -

Operatie Risicobeheersing Meldkamer

2c. Programma GGD -

Algemene Gezondheidszorg Jeugdgezondheidszorg Monitoring & Onderzoek

2d. Programma Ambulancezorg -

Mobiele Zorg Zorgcoördinatie

2e. Programma Bedrijfsvoering Afgelopen jaren was ook een Programma Covid-19 opgenomen. Dit programma wordt in 2023 afgebouwd en komt daarmee met ingang van deze begroting te vervallen.

Op basis van deze programma indeling wordt de volgende begroting voorgesteld:

Het dagelijks bestuur is zich, net als de directie, ten volle van bewust dat deze begroting leidt tot een grote uitdaging binnen de gemeentelijke financiën. De verschillende omstandigheden, zoals de huidige inflatie en de voorstellen ter versterking van organisatie en GGD-taken leiden tot een grote stapeling aan verzoeken. De gemeentelijke bijdrage neemt in totaal met € 14,2 miljoen toe, grotendeels te verklaren door de inflatie van afgelopen periode. In onderstaand verloopoverzicht zijn de mutaties van de gemeentelijke bijdrage per taak inzichtelijk. In de tabel is tevens een verwijzing opgenomen naar de paragraaf waar de mutatie nader is toegelicht:

Pagina 2, versie 13 april 2023

Ontwerpbegroting 2024 VGGM (versie: gemeentelijke consultatie)

De belangrijkste ontwikkelingen zijn:

Inflatie en loon prijscompensatie – autonoom structureel Het grootste deel van de toename van de gemeentelijke bijdrage heeft betrekking op de loon-prijscompensatie, deze bedraagt in totaal € 10,1. Deze toename is een direct gevolg van de hoge inflatie resulterend in sterke loonstijging en prijsstijging van huur, onderhoudskosten en ICT-middelen. De toename betreft enerzijds een bijstelling van de begroting 2023, zoals toegelicht in paragraaf 3.3, en anderzijds de reguliere loon prijscompensatie voor 2024 zoals toegelicht in paragraaf 3.1.

Versterking GGD – incidenteel voor 2024, structureel afhankelijk van keuzes Al voor Corona in 2019 stond de GGD onder druk omdat het mager georganiseerd en kwetsbaar was. Dit gaf toen al vraagstukken betreffende werkdruk en continuïteit van zorg. Tijdens Corona heeft een intensivering plaatsgevonden met gebruik van Rijksgelden. De problemen werden vooruitgeschoven en de gaten werden afgedekt met extra gelden. Nu een groot deel van de coronabestrijdingstaken wegvalt, komen de problemen van daarvoor met versterkte kracht terug. De problematiek is ondertussen complexer geworden, denk aan een grotere bewustwording in de samenleving als het gaat om gezondheid en hygiëne, de toegenomen aandacht voor preventie, de opvang van vluchtelingen waaronder Oekraïners, complexe en intensievere jeugdgezondheidszorg vraagstukken en een hoog ziekteverzuim onder eigen medewerkers. Maar ook een tekort aan jeugdartsen en jeugdverpleegkundigen door een krappe arbeidsmarkt. Dit leidde in 2021 onder andere tot een afschaling van de dienstverlening van de jeugdgezondheidszorg. Dit vraagt om een andere kijk op de GGD-dienstverlening en bijhorende bekostiging in de toekomst. Daarvoor zijn 2 projecten gestart, namelijk toekomstbestendige Jeugdgezondheidszorg en toekomstbestendige Algemene Gezondheidszorg.

Deze werkgroepen stellen na de zomer van 2023 op basis van een gedegen analyse een advies op om te komen tot toekomstige GGD-dienstverlening en bijbehorende bekostiging en systematiek. Dat betreft de jaren 2025 en verder. Om in te spelen op de acute situatie zijn maatregelen nodig om de GGD-dienstverlening flexibeler en minder kwetsbaar te organiseren. Hiertoe is in overleg met de portefeuillehouders publieke gezondheid besloten om het financieel kader voor 2024 incidenteel met € 0,5 miljoen voor Algemene Gezondheidszorg en € 1,7 miljoen voor Jeugdgezondheidszorg te verruimen. Dit is nader toegelicht in paragraaf 2c.1 respectievelijk paragraaf 2c.2.

Organisatieversterking – structureel, in proces keuzemogelijkheden voor 2025 en verder Geconcludeerd is dat de VGGM ad hoc acteert op (verander)vraagstukken en daarmee risico’s loopt in de continuïteit van de taakuitvoering. Deze werkwijze is mede ingegeven door een krappe bedrijfsvoering en complexe governance. VGGM start in 2023 met een programma Beter Bedrijfsvoeren met als doel om een ambitieniveau voor de organisatie te bepalen, Bedrijfsvoering te versterken en de governance te verduidelijken. Dit programma wordt begeleid door een bestuurlijke begeleidingscommissie. In de begroting is voor komende jaren € 1,0 miljoen structureel opgenomen voor deze organisatieversterking. Op basis van (bestuurlijke) ambities en wensen kan dit in volgende jaren worden bijgesteld. De versterking is nader toegelicht in paragraaf 2e.

Pagina 3, versie 13 april 2023

Ontwerpbegroting 2024 VGGM (versie: gemeentelijke consultatie)

Overige Een taakaanpassing vindt plaats op het gebied van brandpreventie, namelijk het toezicht op wooncomplexen waar eveneens zorg wordt aangeboden en op bedrijven met veel gevaarlijke of ontplofbare stoffen of grote hoeveelheden vuurwerk (BEVI-instellingen). Het Rijk heeft de uitkering van het gemeentefonds voor komende 2 jaar ten behoeve van deze ontwikkeling verhoogd. In de VGGM begroting is eveneens voor komende 2 jaar een bedrag van € 0,3 miljoen opgenomen. Komende jaren zullen structurele afspraken gemaakt worden over de taakverandering van de brandweer en GGD als gevolg van de omgevingswet. Een nadere toelichting is opgenomen in paragraaf 2b.2. In 2021 heeft een functieherwaardering plaatsgevonden voor artsen en verpleegkundigen. Het financiële effect spreidt zich uit over meerdere jaren als gevolg van ingroei van de betreffende medewerkers in hun hogere functieschaal. Voor 2024 bedraagt dit effect € 0,2 miljoen. Een nadere toelichting is opgenomen in paragraaf 2c.

Pagina 4, versie 13 april 2023

Ontwerpbegroting 2024 VGGM (versie: gemeentelijke consultatie)

Inhoudsopgave 1. Inleiding..................................................................................................................................... 2 Inhoudsopgave .............................................................................................................................. 5 2. Ontwikkelingen ......................................................................................................................... 6 2a.

Programma Crisisbeheersing .................................................................................... 8

2b.

Programma Brandweerzorg .................................................................................... 14

2c.

Programma GGD ..................................................................................................... 24

2d.

Programma Ambulancezorg .................................................................................... 36

2e.

Programma Bedrijfsvoering .................................................................................... 40

3. Financiën ................................................................................................................................. 44

4.

3.1

Nominale ontwikkelingen ....................................................................................... 44

3.2

Investeringen ........................................................................................................... 44

3.3

Effect op lopende begrotingsjaar 2023 ................................................................... 44

3.4

Voorstel bestemming resultaat over 2022.............................................................. 46

3.5

Gemeentelijke bijdragen ......................................................................................... 46

Paragrafen ........................................................................................................................... 47 4.1

Weerstandsvermogen en risicobeheersing............................................................. 47

4.2

Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................. 50

4.3

Financiering ............................................................................................................. 50

5. Planning en control cyclus ....................................................................................................... 52 Bijlagen ........................................................................................................................................ 53 Bijlage 1: Ontwikkelingen in gemeentelijke bijdragen ............................................................ 53 Bijlage 2: Specificatie gemeentelijke bijdrage per gemeente ................................................. 57 Bijlage 3: Geprognotiseerde balans ........................................................................................ 61 Bijlage 4: Reserves en voorzieningen ...................................................................................... 63 Bijlage 5: Meerjaren investeringsplan 2023 – 2027 ................................................................ 64 Bijlage 6: Taakvelden............................................................................................................... 65 Bijlage 7: Risico’s in relatie tot toekomstbestendigheid ......................................................... 66

Pagina 5, versie 13 april 2023

Ontwerpbegroting 2024 VGGM (versie: gemeentelijke consultatie)

2. Ontwikkelingen Schets maatschappelijke context We leven in een realiteit van bijna permanente maatschappelijke spanningen en hybride dreigingen die vanwege de onderlinge verbondenheid en verwevenheid tezamen in toenemende mate onze samenleving kunnen ontwrichten. Partijen werken steeds vaker en langer in opgeschaalde modus aan acute crises. Dit vraagt veel van crisisorganisaties in termen van ad-hoc inzet, flexibiliteit, capaciteit en financiën. Er is sprake van krapte op de arbeidsmarkt. Met een verdere toename van het aantal openstaande vacatures en opnieuw een daling van het aantal werklozen, loopt de spanning op de arbeidsmarkt verder op. Hierdoor is het lastig om aan nieuw personeel te komen. Grote transitievraagstukken hebben urgentie, maar worden niet van vandaag op morgen opgelost. Deze krapte biedt de kans om mensen te betrekken die tot nu toe minder vanzelfsprekend tot onze doelgroep behoren maar wel graag mee willen doen. Dit vraagt ons meer aandacht te hebben voor het zijn van een diverse en inclusieve organisatie. Door de inzet van meer digitaal en hybride werken kunnen wij kennis aan ons binden die voorheen niet beschikbaar was. Wereldwijd is meer geopolitieke instabiliteit dan we afgelopen jaren gewend waren. We hebben in 2022 ervaren dat die onrust snel financiële gevolgen heeft.

Door de toenemende schaarste van grondstoffen kunnen leveringen stagneren, waarmee het belang van en onze deelname aan een circulaire economie toeneemt. De verminderde stabiliteit vraagt financiele wendbaarheid van organisaties maar mogelijk ook een ander gebruik van materieel. Moderne technologieën zoals robotics, artificial intelligence, augmented reality en krachtige sensoren bieden kansen voor het voorkomen van en zo snel mogelijk reageren op crises en op termijn het verbeteren van bedrijfsvoeringsprocessen. Hebben we de juiste mensen, middelen en kennis beschikbaar om deze technologieën toe te kunnen passen? Deze ontwikkelingen vragen om een andere kijk op ons strategische personeelsbeleid, gericht op inhoudelijke en persoonlijke ontwikkeling. De bebouwde omgeving transformeert naar een dynamisch stedelijke context, met meer hoogbouw, gemengd ruimtegebruik, andere manieren van mobiliteit en heterogene demografische samenstelling. Dit vraagt van de veiligheidsregio om andere operationele concepten te ontwikkelen en toe te passen, met ander materiaal/materieel, andere arbeidsarrangementen en een andere maatschappelijke positionering, samen met onze collega hulpverleners. De wens om informatie gestuurd te werken en de toegenomen beschikbaarheid van data staat op gespannen voet met privacywetgeving en informatieveiligheid. Uit de Baseline Informatiebeveiliging

Overheid, de Algemene verordening gegevensbescherming, de Archiefwet en de Wet Open Overheid vloeit een ogenschijnlijk tegenstrijdige maatschappelijke verwachting voort waar we het antwoord vooralsnog schuldig op moeten blijven. Klimaatverandering leidt niet alleen tot nieuwe typen crises, het vraagt ook wat van bedrijfsvoering. Energieopwekking en -gebruik, ons materieel en de kennis van onze collega’s moeten aansluiten op wat inwoners van een hedendaagse publieke organisatie vragen. Terecht vraagt de maatschappij van ons dat we midden in de samenleving staan, en dat onze collega’s een afspiegeling zijn van de omgeving waarin wij opereren. We willen meer divers worden en inclusief zijn. Het maakt ons niet alleen effectiever in de uitvoering van ons werk, het is onontbeerlijk om toekomstbestendig personeelsbeleid te kunnen voeren. Het Rijk wil met de wijziging van de Wet Gemeenschappelijke Regelingen per 1 juli 2022 de democratische legitimiteit versterken door de gemeenteraden meer invloed te kunnen laten uitoefenen op de gemeenschappelijke regelingen. De raden van de gemeenten kunnen daarbij met name aan de voorkant van dit proces een belangrijke richting geven door bijvoorbeeld afspraken te maken over onderwerpen waarbij zij nader betrokken willen worden (verruiming zienswijze) of door een raadsadviescommissie in te stellen.

In verschillende regio's worden plannen gemaakt voor implementatie waarbij o.a. ervaringen in de regio Rivierenland van nut zijn om ook in onze regio te komen tot een integraal plan waarin raden en colleges beide een rol hebben en waar de verschillende gemeenschappelijke regelingen op aangesloten zijn.

Impact op de organisatie VGGM In hoeverre raken deze ontwikkelingen de VGGM-organisatie? In het algemeen zijn drie ontwikkelingen die als een rode draad terugkomen in bijna alle organisatieonderdelen van VGGM: 1. Arbeidsmarkt: Voor een aantal functies (o.a. ICT, informatiebeveiliging, zorg) lukt het niet om openstaande vacatures in te vullen. Daar komt bij dat de complexiteit van maatschappelijke opgaven toeneemt waardoor een groter beslag wordt gelegd op kennis en capaciteit. Denk daarbij enerzijds aan opgaven zoals de energietransitie en klimaatverandering/-adaptatie c.q. gebiedsgerichte aanpak natuurbrandbeheersing en anderzijds aan constante crises zoals de coronapandemie en de opvang vluchtelingen uit de Oekraïne en asielzoekers. 2. Inflatie: Door de sterke inflatie nemen de personeels-, onderhouds- en kapitaallasten sterk toe. Het algemeen be-

Pagina 6, versie 13 april 2023

Ontwerpbegroting 2024 VGGM (versie: gemeentelijke consultatie)

stuur heeft in november 2022 besloten dat bij aanbieden van de ontwerpbegroting 2024 eveneens een bijgestelde begroting 2023 zal worden aangeboden, waarbij per uitgave categorie en voor de meerjaren investeringen een bijstelling van het prijsniveau zal plaatsvinden op basis van bekende gegevens per januari 2023. Hierdoor is duidelijkheid over het financieel kader en kan de taakuitvoering in overeenstemming met voorgaande jaren worden gecontinueerd. 3. Informatiepositie: VGGM is in toenemende mate afhankelijk van een sterke informatiepositie. Hierbij gaat het enerzijds om interne sturingsinformatie en anderzijds om informatie die door o.a. gemeenten benut kan worden bij realisatie van beleidsdoelstellingen. In de volgende paragrafen wordt ingegaan op de ontwikkelingen per programma.

Pagina 7, versie 13 april 2023

Ontwerpbegroting 2024 VGGM (versie: gemeentelijke consultatie)

2a.

Programma Crisisbeheersing

Het programma crisisbeheersing valt uiteen in de pijlers multi taken, bevolkingszorg en GHOR. Voor het programma Crisisbeheersing is één majeure overkoepelende ontwikkeling, namelijk de versterking van crisisbeheersing in opdracht van het Ministerie van Justitie en Veiligheid. Dit gaan we doen door onder andere de voorbereiding op crises te verstevigen en de inzet van de veiligheidsregio bij langdurige crises te waarborgen. Denk hierbij aan: (langdurig) bemensen en ondersteunen van crisisteams, internationale, interregionale en Rijk-regio samenwerking, risico- en crisiscommunicatie en het versterken en waarborgen van de informatiepositie van de Veiligheidsregio.

Versterking crisisbeheersing De Wet veiligheidsregio’s is geëvalueerd. Eind 2022 heeft het Kabinet de Contourennota Versterking Crisisbeheersing en Brandweerzorg naar de Tweede Kamer gestuurd. Deze contourennota is een nadere uitwerking van het kabinetsstandpunt en schetst op hoofdlijnen de noodzakelijke vernieuwingen en veranderingen in het beoogd toekomstig stelsel van crisisbeheersing en brandweerzorg.

In de bestuurlijke afspraken is besloten tot een geleidelijk opbouwende structurele toevoeging van € 83 miljoen voor alle veiligheidsregio's in de brede doeluitkering rampenbestrijding (BDUR) vanaf 2023. Dit betekent voor VGGM een bedrag van ongeveer € 1,4 miljoen vanaf 2023 oplopend tot ongeveer € 2,6 miljoen in 2026. Deze ophoging is bedoeld voor de versterking van de crisisbeheersing, het versterken van de informatiepositie en het inrichten van het Knooppunt Coördinatie Rijk – Regio (KCR2). KCR2 is een knooppunt voor bovenregionale en landelijke informatiestromen van en naar veiligheidsregio’s, het rijk, politie, defensie, vitale partners en andere crisispartners. De extra gelden zijn ook bedoeld voor een bovenregionaal informatievoorzieningssysteem, zoals Knooppunt Crisis Regio Rijk (KCR2). De extra gelden die hiervoor door het Rijk verstrekt worden, zijn opgenomen onder de materiële kosten, omdat nog niet geheel duidelijk is waaraan deze gelden besteed gaan worden.

Wat mag het kosten

Pagina 8, versie 13 april 2023

Ontwerpbegroting 2024 VGGM (versie: gemeentelijke consultatie)

2a.1 Pijler multi taken De veiligheidsregio voert regie op de samenwerking met gemeenten, politie, defensie, waterschap en andere partijen bij de uitvoering van taken op het terrein van brandweerzorg, rampen- en crisisbeheersing, geneeskundige hulpverlening, openbare orde en veiligheid. Binnen deze pijler zijn de bestuurlijke en operationele activiteiten opgenomen die betrekking hebben op deze samenwerking

Dynamische risicosignalering Het bestuur van VGGM stelt minimaal één keer per vier jaar een beleidsplan vast waarin het beleid is vastgelegd ten aanzien van de taken van de veiligheidsregio. Dit beleid is gebaseerd op een risicoanalyse. De huidige aanpak om te komen tot een regionaal risicoprofiel wordt het komende jaar aangepast, waarbij het doel is dat de risicoanalyse een veel dynamischer karakter krijgt.

Veiligheidsinformatieknooppunt Daarnaast moet de informatiepositie van de veiligheidsregio versterkt en gewaarborgd worden. Dit kan door het inrichten van een gegarandeerd Veiligheids Informatie Knooppunt. Op dit moment is de (multi) informatievoorziening ten behoeve van opschalingsituaties basaal ingericht. De 5 Veiligheidsregio’s die vanaf 2023 samenwerken in de Meldkamer Oost-Nederland hebben gezamenlijk informatievoorziening en informatie delen als een belangrijk thema benoemd. Meer informatie uit de eigen systemen en uit de systemen van partners op de meldkamer versterkt de gezamenlijke aanpak.

Daarnaast wordt samen uitvoering gegeven aan het Programma Informatievoorziening 2020-2025 dat in 2020 vastgesteld is door het Veiligheidsberaad. Hoofdlijnen uit dit programma zijn: • Continuïteit (onder andere versterking van de eigen informatiebeveiliging in de regio, voortzetting van de collegiale toetsing informatieveiligheid en aansluiting bij het National Cyber Security Centre) • Samenwerking (met partners en met databronnen) • Informatie gestuurd werken om beter beleid te kunnen maken, beter te kunnen managen, meer risico’s te kunnen voorspellen en veiliger en efficiënter te kunnen werken.

Meldkamer Oost-Nederland Per 21 maart 2023 is de meldkamer Oost-Nederland in Apeldoorn operationeel. Vanaf dat moment vinden de meldkameractiviteiten voor de regio Gelderland-Midden vanuit deze meldkamer plaats. Dit geldt ook voor de multi taken waar vanuit crisisbeheersing de focus op ligt. Vanwege de afstand en het feit dat de meldkamer voor 5 regio’s werkt, is nauwe samenwerking tussen onze regio en de meldkamer en tussen de 5 regio’s die de meldkamer bedient heel belangrijk. Hiervoor is een liaisonfunctie ingericht. De meldkamertaken voor de brandweer en ambulance worden in het programma brandweerzorg respectievelijk ambulancezorg beschreven.

Wat mag het kosten

Pagina 9, versie 13 april 2023

Ontwerpbegroting 2024 VGGM (versie: gemeentelijke consultatie)

2a.2 Pijler bevolkingszorg Gemeenten hebben als onderdeel van het openbaar bestuur een algemene zorgplicht voor hun inwoners en vervullen daarmee een essentiële rol in de crisisbeheersing. De activiteiten kunnen worden verdeeld naar de volgende taken: • • •

Acute Bevolkingszorg (Preparatie) nafase Crisiscommunicatie

Met het zicht op het landelijke project Uniform Kwaliteitsniveau Bevolkingszorg (UKB) en de daaraan gekoppelde kwaliteitseisen verwachten we de komende jaren een verdere professionalisering van

Bevolkingszorg. Daaraan flankerend loopt de versterking van het brede werkveld van crisisbeheersing binnen VGGM waarbij het Regionaal Netwerkteam Bevolkingszorg overgezet wordt naar de nieuw te vormen afdeling Crisisbeheersing. Het is op dit moment nog niet duidelijk welke financiële consequenties deze ontwikkelingen gaan hebben voor de budgetten van Bevolkingszorg in 2024. In juni/juli 2023 zullen de uitkomsten van het project UKB via het Algemeen Bestuur worden gedeeld en indien nodig voor onze regio vastgesteld. Dan zal ook meer duidelijk worden over eventuele kosten n.a.v. dit project.

Wat mag het kosten

Pagina 10, versie 13 april 2023

Ontwerpbegroting 2024 VGGM (versie: gemeentelijke consultatie)

2a.3 Pijler GHOR De Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de regio (GHOR) coördineert bij crises en rampen, de publieke, acute en niet-acute gezondheidszorg in de regio en stuurt op zorgcontinuïteit in de keten. Ook adviseert de GHOR aan gemeenten, andere overheden en organisaties op dat gebied. Voor 2024 zijn de volgende beleidsmatige ontwikkelingen te benoemen. In de contourennota Versterking Crisisbeheersing en Brandweerzorg (Tweede Kamer, eind 2022) wordt voor de GHOR een aantal aandachtpunten genoemd: • Verduidelijking van de taken GHOR bij regiogrens-overschrijdende c.q. landelijke crises van langere duur; • Introductie van het zorgrisicoprofiel en bestuurlijke vaststelling. • Verduidelijking sturing en regie door de GHOR in relatie tot de aanpassing van de Wet Publiek Gezondheid (WPG). Daarnaast is focus op het toekomstgericht verder versterken van de GHOR in de crisisbeheersing. Door te werken aan • Risicobeheersing (o.a. advisering bij evenementen en omgevingsveiligheid); • Crisisbeheersing (inzet van de opgeschaalde acute, niet acute en publieke gezondheidszorg bij (grote en langdurige) crises; • Informatiemanagement: een sterke informatiepositie om risicobeheersing en crisisbeheersing excellent uit te kunnen voeren.

Risicobeheersing: advisering omgevingsveiligheid en evenementen Voor de advisering van de GHOR bij omgevingsveiligheid zijn landelijke GHOR-kernwaarden voor een gezonde en veilige leefomgeving vastgesteld. De vertaling en samenwerking met alle betrokken partners vergt aandacht in 2024. Daarnaast blijft advisering van evenementen een belangrijk onderdeel van de werkzaamheden van de GHOR. Onder andere als gevolg van de kennis die is opgedaan met experimenten op het gebied van coronaveilig organiseren van evenementen is extra druk op de adviserende en voorbereidende rol van de veiligheidsregio komen te liggen. In de komende periode zal de veiligheidsregio en de vergunningverlener (gemeenten) gezamenlijk zich hierop verder moeten voorbereiden. Tevens is het zorgrisicoprofiel een methode om invulling te geven aan risicobeheersing. Het zorgrisicoprofiel wordt onderstaand toegelicht.

Crisisbeheersing: Continuïteit van zorg in de keten (acuut, niet acuut en publiek) De COVID-19-crisis heeft laten zien dat zorg niet onuitputtelijk flexibel en beschikbaar is. Er is een alsmaar toenemende druk op de beschikbaarheid van de zorg door enerzijds krapte op de arbeidsmarkt en anderzijds een verhoogde vraag als gevolg van een toename van kwetsbare burgers in de thuissituaties en een steeds ouder wordende groep ouderen. Deze arbeidskrapte zal ook zijn aandacht vragen voor continuïteit van de 24-uurs crisisorganisatie. De verwachting is dat deze situatie de komende jaren niet alleen aanhoudt maar ook in ernst en frequentie toe zal nemen. Tijdens COVID-19 zijn sterke (sub)regionale netwerken ingezet waarin acute en niet acute zorgpartners aan elkaar verbonden zijn ten gunste van de continuïteit van zorg in de keten. Het in standhouden en door ontwikkelen van deze netwerken heeft ook voor de toekomst een absolute meerwaarde.

Informatiemanagement: Informatie-uitwisseling ten tijde van crisis (en in de voorbereiding) Ook de COVID-19-crisis laat zien hoe belangrijk het is om het proces informatie-uitwisseling verder te verbinden met een permanent toestandsbeeld capaciteit in de zorgketen. Het is essentieel om de capaciteitsrisico’s in de zorg tijdig te signaleren door een continu inzicht in de beschikbaarheid van acute zorg. De ketenpartners, betrokken bij de in- door- en uitstroom in de acute zorg, kunnen op basis van deze informatie afgestemd op elkaar handelen. De aansluiting op het Regionaal Risicoprofiel en het Zorgrisicoprofiel helpt bij het tijdig herkennen van risico’s en daarmee de inzet van de juiste interventies in de zorgketen.

Zorgrisicoprofiel Belangrijk is dat de instellingen voor langdurige en acute zorg gezamenlijk zijn voorbereid om bij rampen en crises de noodzakelijke geneeskundige hulp te verlenen. Deze voorbereiding wordt versterkt door de introductie van het zorgrisicoprofiel. De DPG/GHOR vertaalt de dominante (boven)regionale risico’s in het kader van geneeskundige hulpverlening naar scenario’s/capaciteiten voor de gehele geneeskundige keten. Dit zorgrisicoprofiel geeft de DPG een stevige positie in de borging van het publieke belang van veiligheid, o.m. in het ROAZ. De expliciete deelname van de GHOR aan het ROAZ geeft de DPG een duidelijke titel om te acteren in dit publieke belang, mede in het licht van de door de NZA gesignaleerde hoge en toenemende druk op de acute zorgketen. Een excellente informatiepositie van de GHOR/DPG samen met de zorgpartijen is een noodzakelijke voorwaarde voor het vervullen van deze voorbereidende taak. Hiermee wordt de GHOR en de bestuurlijke inbedding van de DPG-en in de veiligheidsregio’s

Pagina 11, versie 13 april 2023

Ontwerpbegroting 2024 VGGM (versie: gemeentelijke consultatie)

en in het ROAZ aanzienlijk versterkt. Het zorgrisicoprofiel wordt zo actueel mogelijk gehouden en minimaal tweejaarlijks herzien. De verantwoordelijkheid voor de totstandkoming van dit zorgrisicoprofiel wordt uitgevoerd door de GHOR onder verantwoordelijkheid van de DPG. De DPG heeft de verantwoordelijkheid dit proces te bewaken, belemmeringen te

signaleren en het bestuur van de veiligheidsregio hierover te adviseren (Contourennota versterking crisisbeheersing en brandweerzorg, 2022). Het Zorgrisicoprofiel geeft input voor planvorming en onderwijsprogramma’s in en met de keten.

Doelenboom Wat willen bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

Wat is het beoogde effect?

Strategisch doel

Operationeel doel

Prestaties

Maatschappelijk effect

Regie op voorbereiding van de geneeskundige hulpverlening bij rampen en crises

Zorginstellingen zijn zich bewust van hun rol en eigen verantwoordelijkheid binnen de zorgketen

Actuele schriftelijke afspraken met acute- en publieke zorgpartners.

Zorgpartners zijn voorbereid op geneeskundige hulpverlening in geval van rampen en crises

Advisering van andere overheden en organisaties op het gebied van de geneeskundige hulpverlening bij rampen en crises

Adviseert over crisisbeheersing (het optreden tijdens rampen en crises of (dreigende) verstoring van de zorg continuïteit)

Adviseren en bieden van ondersteuning aan partners in de zorgketen om hun zorg continuïteit te garanderen

Alle zorgorganisaties kunnen zorg verlenen onder alle omstandigheden, ook tijdens rampen en crises.

Adviseert over risicobeheersing (het voorkomen van rampen en crises)

Bijdragen aan multidisciplinaire advisering over evenementen en infrastructurele projecten aan gemeenten, andere overheden en bedrijven (mede in relatie met de nieuwe Omgevingswet)

Beperken gezondheidsschade voor inwoners van GelderlandMidden

Het 24/7 in staat zijn om tijdens rampen en crises de geneeskundige hulpverlening te coördineren, aan te sturen en te regisseren.

24x7 paraatheid van kwalitatief hoogstaande crisisorganisatie

-

Efficiënt en effectief optreden van de crisisorganisatie tijdens rampen en crises.

-

-

-

Verbinden van de geneeskundige hulpverlening met openbare orde en veiligheid tijdens crises of rampen.

-

-

Crisisorganisatie die voldoet aan toetsingskader inspectie J&V Werven en selecteren nieuwe crisisfunctionarissen Beschikbaar hebben van gekwalificeerde crisisfunctionarissen OTO-plan; uitvoeren van activiteiten voor ontwikkeling en blijvende vakbekwaamheid. Materieel (vervoer, communicatiemiddelen en kleding) permanent op orde Informatiemanagement t.b.v. instellingen (m.b.v. GHOR 4all en LCMS (GZ)) Informatie-uitwisseling in de zorgketen in het kader van rampenbestrijding en crisisbeheersing.

Pagina 12, versie 13 april 2023

Ontwerpbegroting 2024 VGGM (versie: gemeentelijke consultatie)

In de voorbereiding op en tijdens rampen en crises is specifiek aandacht voor niet of verminderd zelfredzamen. Daar waar mogelijk wordt gebruikt gemaakt van de veerkracht van de bevolking.

Voorkomen en beperken van gezondheidsschade van burgers als gevolg van crises, rampen en zware ongevallen.

Het doelmatig en doeltreffend inzetten van publieke gezondheidstaken

Ondersteunen van bevoegd gezag bij incidenten met (mogelijke)maatschappelijke onrust

-

-

Inzetten Psychosociale Hulpverlening, Medische milieukunde, Infectieziekten, gezondheidsonderzoek indien nodig. Onderwijs toepassen/ vakbekwaam houden van betrokken functionarissen. Procedures crisisorganisatie op orde brengen c.q. houden

Adviseren van bevoegd gezag en inzetten hulpverlening bij incidenten met (mogelijke) maatschappelijke onrust.

Wat mag het kosten

Pagina 13, versie 13 april 2023

Verminderd zelfredzamen worden zo goed mogelijk ondersteund tijdens rampen en crises. Er wordt tijdens een ramp en crises, daar waar mogelijk, een beroep gedaan op zelfredzame burgers t.b.v. de groep verminderd en niet zelfredzame burgers

-

Burgers ontvangen de meeste adequate hulp. Beperken gezondheidsschade

Ontwerpbegroting 2024 VGGM (versie: gemeentelijke consultatie)

2b.

Programma Brandweerzorg

Het programma valt uiteen in 3 pijlers, namelijk operatie, risicobeheersing en meldkamer.

Wat mag het kosten

Pagina 14, versie 13 april 2023

Ontwerpbegroting 2024 VGGM (versie: gemeentelijke consultatie)

2b.1 Pijler operatie De pijler operatie gaat over repressieve brandweerzorg en heeft betrekking op het (voorbereiden op) het bestrijden van brand en verlenen van hulp bij ongevallen. Ook in 2024 is de opgave van de brandweer het toekomstbestendig houden van de brandweerorganisatie in een snel veranderende maatschappij en een slagvaardige organisatie met een sterk risicogerichte informatiepositie die anticipeert op maatschappelijke ontwikkelingen. Technologische en maatschappelijke ontwikkelingen, klimaatverandering en de veilige energietransitie brengen nieuwe risico’s én nieuwe mogelijkheden met zich mee.

Paraatheid brandweer in relatie tot beschikbaarheid vrijwilligers In het kader van de inwerkingtreding van de Wet Normalisering Rechtspositie Ambtenaren is landelijk onderzoek gedaan naar de toekomstbestendigheid van het huidige stelsel van de vrijwillige brandweer. Rode draad hierbij was in hoeverre het nodig was om te komen tot taakdifferentiatie tussen beroeps en vrijwillig brandweerpersoneel. De resultaten van het laatste onderzoek zijn naar de Tweede Kamer gestuurd. In 2023 (en verder) zal nadere uitwerking worden gegeven aan de noodzakelijke maatregelen, maar deze zullen naar verwachting voor onze regio beperkt zijn. In essentie komt het erop neer dat de inzet van vrijwilligers ook écht vrijwillig is en dat geen sprake mag zijn van kazernering en pikettering van vrijwilligers. Door verbeteringen in de techniek (precom-pager) is meer inzicht gekomen over de verwachte paraatheid per post. Dit inzicht kan de brandweerorganisatie gebruiken om de paraatheid over de regio ter verbeteren. Ook op het gebied van oefenen vindt steeds meer innovatie plaats, deels noodgedwongen om de geoefendheid tijdens de COVID-19 crisis op peil te kunnen houden of nog thuis is. De verwachting is dat deze innovatie het komende jaar verder door zet.

Goed werkgeverschap Goed werkgeverschap bestaat uit heel veel onderwerpen. Om een vitaal duurzame brandweerorganisatie te kunnen zijn, is het van belang te zoeken naar een nieuwe, goede balans tussen mens en werk. Het nu en straks beschikbaar hebben van de juiste (hoeveelheid) mensen, met de juiste middelen, op de juiste plek. Het is belangrijk dat het werkklimaat binnen de brandweer sociaal veilig en gezond is. Daar zorgen we samen voor met allerlei activiteiten en voorzieningen. Deze zijn samengebracht onder één vlag: Ik, wij, samen de brandweer.

tijd dat een vrijwilliger verbonden is aan de organisatie korter wordt. Dit brengt paraatheidsrisico’s met zich mee alsmede tekorten op het opleidingsbudget. Daarnaast is het zogenaamde 20-jarigenbeleid voor beroeps een belangrijke ontwikkeling: brandweermensen mogen niet langer dan 20 jaar hun bezwarende functie uitoefenen. De werkgever begeleidt hen naar een passende functie binnen deze 20 jaar. Dit geldt voor mensen die vanaf 2006 in dienst getreden zijn. Doel is te komen tot vastgesteld beleid met betrekking tot instroom, doorstroom en uitstroom van repressief personeel (zowel vrijwillig als beroeps) met daarbij een implementatieplan. Het proces van werving en selectie valt hierbuiten.

Van aanbod naar vraag gestuurd oefenen Op het gebied van de vakbekwaamheid is de organisatie al enige tijd bezig met een verschuiving van aanbod naar vraag gestuurd oefenen. Dit geeft de verschillende brandweereenheden meer ruimte om te oefenen op basis van risico’s in hun directe omgeving en op basis van ervaringen die zij zelf hebben opgedaan.

Dekkingsplan In 2023 zal een nieuw dekkingsplan worden opgesteld en naar verwachting eind 2023 aan het bestuur ter vaststelling aangeboden worden. Het dekkingsplan wordt gebaseerd op een geactualiseerd risicoprofiel waarin de risico’s van de vier kerntaken van de brandweer worden samengebracht: brandbestrijding, hulpverlening, incidentbestrijding gevaarlijke stoffen en waterongevallen. Ook wordt de nieuwe landelijke systematiek die uitgaat van gebiedsgerichte opkomsttijden in dit dekkingsplan, toegepast. Het veranderende risicobeeld en het dekkingsplan kunnen leiden tot een gewenste aanpassing van capaciteit, materiaal en materieel en vakbekwaamheid programma’s met mogelijk financiële consequenties tot gevolg.

Duurzaamheid Duurzaamheid is een containerbegrip. Maatregelen voor verduurzaming kunnen bijvoorbeeld betrekking hebben op CO2-reductie (energieneutraal), goed werkgeverschap of circulariteit. Als het onderwerp duurzaamheid (in brede zin) op korte termijn niet structureel wordt opgepakt in de organisatie, bestaat de kans dat t.z.t. de inhaalslag te groot wordt. Dit vormt een financieel en operationeel risico.

In-, door- en uitstroombeleid In-, door- en uitstroombeleid past binnen het speerpunt paraatheid van vrijwilligheid uit het beleidsplan brandweer 2020-2023. Gesignaleerd wordt dat de

Wagenpark personenvoertuigen in relatie tot duurzaamheid

Pagina 15, versie 13 april 2023

Ontwerpbegroting 2024 VGGM (versie: gemeentelijke consultatie)

In 2023 vindt binnen BGM een pilot plaats met elektrische voertuigen. Het wagenpark van de brandweer bestaat momenteel voornamelijk uit dieselvoertuigen. De maatschappelijke aandacht voor duurzaamheid en de daarmee gepaard gaande ontwikkeling van milieuzones leidt ertoe dat ook VGGM nadenkt over een transitie naar een meer duurzame oplossing voor haar personenvoertuigen. De ontwikkeling op het gebied van alternatief aangedreven personenauto’s gaan snel. Het is te verwachten dat op het moment van her-aanbesteding van het huidige wagenpark voldoende aanbod is aan emissie loze personenauto’s. De prijs van emissieloze voertuigen ligt op dit moment echter een stuk hoger dan de prijs van met fossiele brandstof aangedreven voertuigen. Het ligt in de lijn der verwachting dat deze prijzen op het moment dat het aanbod toeneemt zullen dalen, er is echter geen zekerheid op

dat gebied. Op basis van het huidige budget en afschrijvingstermijnen is vervanging naar emissieloze personenwagens nog niet mogelijk. Op het moment van aanbesteden zullen we een nieuwe analyse maken en onderzoeken of het verlengen van de afschrijvingstermijnen een deel van de oplossing kan geven. Van hieruit zullen we een strategie moeten bepalen met concrete stappen die de organisatie gaat zetten.

Investeringsschema Bij de regionalisering van de brandweer is een omvangrijk investeringsprogramma vastgesteld waarmee onder meer de structurele vervanging van voertuigen en materialen is geborgd (ca € 61 mln).

Doelenboom Wat willen we bereiken

Wat gaan we ervoor doen

Strategisch doel

Operationeel doel

Effectief optreden bij brand en andere incidenten

Personeel in staat stellen • op een professionele en veilige manier te werken

Wat is het beoogd maatschappelijk effect

Prestatie 2021-2024

•

• • • • •

•

Verbeteren en vervangen van middelen en materieel nodig voor brandbestrijding en andere acute hulp

•

•

•

Landelijke agenda brandweerzorg, innova- Minder schade en slachtoftief samenwerken, risicogericht werken, fers bij brand en andere invoor welke taak de juiste maat, vakmancidenten schap versterken, vitale medewerkere en organisatie. Kernwaarden Brandweer Gelderland-Midden, verbinding, vertrouwen, vakmanschap en vitaliteit Paraatheid brandweer in relatie beschikbaarheid vrijwilligers (aansluiting bij landelijk programmaplan vrijwilligheid) In-doorstroom- en uitstroombeleid Project Repressieve beroepsorganisatie Arnhem-Ede-Centrum Van aanbod naar vraag gestuurd oefenen Innovatie in oefenen (interregionaal VRprogramma) Blijven investeren in het creëren van een veilig en gezond arbeidsklimaat voor repressieve medewerkers Wagenpark in relatie tot duurzaamheid, onderzoeken mogelijkheid gefaseerd overgaan naar duurzaam wagenpark Overgang van primaire bluswatervoorziening (reguliere drinkwatersysteem) naar alternatieve bluswatervoorziening in eigenbeheer (tankwagens). Innoveren van informatie-uitwisseling in de veiligheidsketen (bijv. met behulp van geoinformatie, Live-OP, LCMS) Innovatie op materieel en materiaal in te bedden in onze organisatie. Het gaat hier met name om landelijke ontwikkelingen die ook voor Brandweer Gelderland-Midden van meerwaarde zijn

Pagina 16, versie 13 april 2023

Ontwerpbegroting 2024 VGGM (versie: gemeentelijke consultatie)

Verbeteren van processen voor dagelijkse brandweerzorg en hulpverlening

•

•

•

• •

Uitbreiden interregionale samenwerking

•

• •

•

Uitruk op maat, waar gewenst doorvoeren van flexibelere repressieve organisatie met behoud van slagkracht Kennisdeling (landelijk en regionaal) op basis van kenniscentrum, evaluaties en de resultaten van incidentgegevens Structureel evalueren van brandweerinzetten, incidentgegevens en deze resultaten omzetten in betere werkwijzen Toewerken naar operationele grenzen, als vervanger van vaste regiogrenzen Actualisatie van het dekkingsplan in 2023, uitgaande van gebiedsgerichte opkomsttijden, in plaats van (nu nog) wettelijke verplichte objectgerichte opkomsttijden (project Rembrand) Verder intensiveren samenwerking oost5 en landelijke/interregionale projectgroepen zoals informatievoorziening. Bestendigen samenwerking Oost5 bij uitvoering duiktaak Optimaliseren samenwerking en delen expertise natuurbrandbestrijding Oost5/landelijk Brandbestrijding en hulpverlening effectiever en efficiënter maken door samenwerking met omringende regio’s

Groter veiligheidsgevoel Duurzaam inzetbare me- Aantoonbaar vakbe- • Invoering Profchecks dewerker, die goed is kwaam • Registratie: van kwantiteit naar kwaliteit Een betrokken brandweer organisatie opgeleid en kennis en vaardigheden blijft ont- Kwaliteit impuls oefenen • Opleiden ploeginstructeurs wikkelen. op de post • Verder uitbouwen producten oefenen op maat • Team vakbekwaamheid maakt onderwijskundig onderbouwde producten • Gebruik maken van moderne inzichten (brein leren), middelen en technieken (Virtueel, augmented reality e.d.) In balans brengen per- • Van aanbod naar vraaggericht oefenen individueel en op postniveau soonlijk leren, teamleren • Meer risicogericht oefenen en organisatieleren Duurzaam wagenpark

Terugbrengen van de uitlaatgas emissie

De markt actief volgen, aan de hand van nieuwe Voorbeeldfunctie voor de ontwikkelingen bijsturen, en indien mogelijk in- energietransitie en behazetten op emissiearme of emissie loze voertui- len klimaatdoelstellingen. gen.

Risico Beheersmaatregel Paraatheid brandweer onder druk als gevolg van afnemende Vanuit Brandweer Gelderland-Midden vroegtijdig inspelen op maatbeschikbaarheid vrijwilligers en gevolgen invoering WNRA. schappelijke verandering en landelijke ontwikkelingen van de arEen afnemende beschikbaarheid van vrijwilligers leidt even- beidsmarkt en het toepassen van een strategische personeelsplaneens tot een grotere instroom van nieuwe vrijwilligers. Dit ning leidt tot hogere opleidingskosten. Gevolgen 20-jarigenbeleid beroepsbrandweermensen repressieve dienst Vergrijzing samenleving en uitbreiding participatiemaatschappij waardoor minder zelfredzame mensen langer zelfstandig wonen Verscherping milieuregels en invoering milieuzones voor diesel (brandweer)voertuigen met mogelijke versnelde afschrijving wagenpark met bijkomende extra financiële gevolgen

Personeelsplanning afstemmen door in- doorstroom en uitstroombeleid. Landelijk is dit deels uitgesteld vanwege het onderzoek van de Universiteit Maastricht. Landelijke gedragsbeïnvloeding risicogroepen, woningcorporaties, verzekeraars, zorgaanbieders e.d., versterken samenwerking met externe partijen en inzet van innovaties die bijdragen aan brandveiligheid Vroegtijdig anticiperen vanuit investeringsschema en incorporeren in vervangingsschema wagenpark

Pagina 17, versie 13 april 2023

Ontwerpbegroting 2024 VGGM (versie: gemeentelijke consultatie)

Extra kosten door afkopen contracten waterleidingbedrijven en verwijderen brandkranen

Vroegtijdig voldoende financiële middelen reserveren. Op de lange termijn reductie kosten onderhoud en beheer brandkranen

Wat mag het kosten

Pagina 18, versie 13 april 2023

Ontwerpbegroting 2024 VGGM (versie: gemeentelijke consultatie)

2b.2 Pijler Risicobeheersing De activiteiten van risicobeheersing zijn gericht op een gezonde en veilige leefomgeving door de realisatie van: minder branden, minder slachtoffers en minder schade.

Omgevingswet De volledige implementatie van de Omgevingswet kent een doorlooptijd tot 2029. De Omgevingswet brengt ook nieuwe taken en rollen, vaardigheden en deskundigheid van de veiligheidsregio met zich mee. Effecten daarvan kunnen zich vertalen in benodigde capaciteit en een aangepast niveau van adviseurs, afgestemd op de nieuwe uitdagingen

Impact Omgevingswet en visie risicogerichtheid De impact omgevingswet en visie risicogerichtheid past binnen het speerpunt risicogerichtheid uit het beleidsplan brandweer 2020-2023. De Omgevingswet beoogt een veilige en gezonde fysieke leefomgeving te bereiken en in stand te houden. Na de decentralisaties in het sociaal domein bereiden gemeenten zich voor op deze decentralisatie binnen het fysieke domein. Door deze wetswijziging en de door de Raad van directeuren Veiligheidsregio’s, Raad van Regionaal Brandweercommandanten en Raad van directeuren Publieke Gezondheid vastgestelde visie ‘De beweging van risicobeheersing naar risicogerichtheid in 2020: Samen zorgen voor échte coproductie!’, veranderen de advies- en toezichtrol op het gebied van een gezonde en (brand)veilige leefomgeving. Het heeft de voorkeur om in vroegtijdig stadium aan tafel te zitten zodat de brede scope van veiligheids- en gezondheidsaspecten meegenomen kunnen worden in omgevingsvisies, -plannen en de verdere uitwerking hiervan in de fysieke leefomgeving. In het licht van preventie en het verkleinen van sociaaleconomische gezondheidsverschillen is de leefomgeving immers een belangrijke “knop” waaraan gedraaid kan worden. Daarnaast wordt steeds meer van de brandweer gevraagd om flexibel in te spelen op de maatschappelijke ontwikkelingen, zoals bijvoorbeeld ondermijning en illegaliteit.

Om ook in de toekomst toegevoegde waarde te hebben investeert de brandweer in de vaardigheden en kennis van medewerkers. De specialist die op afstand plannen en vergunningen beoordeelt, ontwikkelt zich tot een adviseur die zijn rol en inbreng afstemt op de fase in het proces en de betrokken (maatschappelijke) partners. Meer “risicogericht werken” betekent ook voorbereid zijn op complexere vraagstukken (zoals de energietransitie). Naast inhoudelijke expertise vraagt dit communicatieve vaardigheden, overtuigingskracht en samenwerking in netwerken. Ook wordt aangesloten op een ander digitaalstelsel en informatiehuizen. Middels een (reorganisatie-) programma speelt de brandweer in op de bovengenoemde ontwikkelingen. In 2021 heeft het AB van VGGM goedkeuring gegeven om dit programma tot uitvoering te brengen. In 2023 eindigt dit pro-

gramma: de reorganisatie van de afdeling Risicobeheersing is dan afgerond, maar de doorontwikkeling en implementatie gaan door. Onze omgeving en die van onze partners verandert. Om die reden willen wij een andere rol innemen binnen ons netwerk. Deze verandering leidt tot een andere kijk naar de omgeving en een andere kijk naar onze afdeling door onze partners. Onze langetermijnvisie is om door onze omgeving gezien te worden als expertisecentrum. Het expertisecentrum vervult de behoefte van onze omgeving aan betrouwbare informatie over brand- en omgevingsveiligheid. Zowel van de publieke als private partijen. Als expertisecentrum hebben wij een sterke informatiepositie en komen onderzoek, innovatie, samenwerking (tussen private en publieke partijen), onderwijs, voorlichting en evaluatie van incidenten bij elkaar.

Veilige Energietransitie (VET) De ontwikkelingen op het gebied van de (veilige) energietransitie gaan snel. Het is een uitdaging om snel en adequaat in te kunnen spelen op alle veranderingen. Binnen de brandweer is een regiegroep ingesteld die de (landelijke) ontwikkelingen monitort en informatie binnen de brandweer verspreid. In het netwerk met gemeenten worden pragmatisch oplossingen onderzocht zodat hier meer (risico)gericht op geadviseerd kan gaan worden.

Gebiedsgerichte aanpak Natuurbrand-beheersing Het afronden van het project Gebiedsgerichte aanpak natuurbrandbeheersing was op eind 2022 gesteld. Vanwege de gevoelde urgentie om onder invloed van de klimaatverandering meer werk te maken van natuurbrandbeheersing in Gelderland, krijgt het project in plaats daarvan een financiële impuls vanuit gemeenten en de provincie Gelderland. En daarmee ook een verbreding naar héél Gelderland. Op basis van de bestuurlijke verantwoordelijkheden worden nu twee sporen gevolgd. Spoor 1 voorziet in de veiligheid in relatie tot het natuurbrandrisico van kwetsbare objecten en voorzieningen in de natuurgebieden in Gelderland. Dit spoor valt onder verantwoordelijkheid van de betreffende gemeenten. Spoor 2 voorziet in de uitwerking van een natuurbrandpreventieplan voor de (vitale) infrastructuur en de natuur(inrichting) van de natuurgebieden onder verantwoordelijkheid van de Provincie. Dit betekent dat we als VGGM de komende jaren flink zullen investeren in natuurbrandbeheersing de komende jaren. De bestuurlijke besluitvorming over de prioritering c.q. de looptijd van het project gaat voorjaar 2023 plaatsvinden.

Pagina 19, versie 13 april 2023

Ontwerpbegroting 2024 VGGM (versie: gemeentelijke consultatie)

Brandveilig Leven Brandweer Nederland heeft in 2016 op basis van nieuwe visies en onderzoeken vier speerpunten benoemd voor de toekomst. Zo worden risicogroepen gestructureerd geanalyseerd, wordt op Brandveilig Leven gestuurd door beïnvloeders, worden innovaties gestimuleerd en wordt geïnvesteerd in de kennis en kwaliteit van het eigen personeel. Daaraan is de laatste jaren de inzet op gedragsverandering toegevoegd. Deze speerpunten staan de komende jaren centraal en worden uitgewerkt in concrete acties. Vanuit deelnemende gemeenten is aangegeven dat de risicogroep ouderen bijzondere aandacht verdiend. De herijking gaat ervan uit dat de brandweer een goede informatiepositie heeft, maar andere partijen de grootste invloed hebben, zoals gemeenten, verzekeraars, zorgaanbieders, woningcorporaties, cliëntenraden en media. Zij worden daarom nadrukkelijk betrokken. Dit vergt een andere benadering dan zelf voorlichting geven. Daarnaast is één van de speerpunten dat gedragsbeïnvloeding alleen onvoldoende is en ook ingezet wordt op innovaties die bijdragen aan brandveiligheid. In 2021 is een actieplan Brandveilig Leven opgesteld. De basis hiervoor is de (in 2014 bestuurlijk vastgestelde) Visie Brandveilig Leven. Het programmaplan plaatst deze visie in de huidige tijd en schetst daarvoor drie ambitiescenario’s. Begin 2022 is de ambitie bepaald: brons – zilver – goud.

In afwachting van bestuurlijke afstemming hierover, is voorlopig de keuze gemaakt voor Brons+. Dit betekent dat wij enerzijds eigen (vrijwillige) brandweermedewerkers willen inzetten om het gedachtengoed van Brandveilig Leven te verspreiden en anderzijds andere partijen zoals gemeenten, verzekeraars, zorgaanbieders, woningcorporaties en sociale media hierbij beter willen betrekken.

Omgevingsveiligheid Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet (per 1 januari 2024) wordt het bestuur van de veiligheidsregio de wettelijke adviseur ten aanzien van milieubelastende activiteiten. Dit gaat verder dan alleen advisering op externe veiligheid; het betreft ook de brandveiligheid. Het gaat daarbij om bedrijven met veel gevaarlijke of ontplofbare stoffen of grote hoeveelheden vuurwerk (BEVI). Dit betreft circa 85 hoog risico-objecten die in het reguliere adviestraject meegenomen gaan worden. Eind 2022 is een adviesrapport opgeleverd met een voorstel hoe we, samen met de andere veiligheidsregio’s in Gelderland en

Overijssel, de samenwerking verder kunnen verdiepen en verbreden. In 2023 pakken we de aanbevelingen uit het rapport op. De activiteiten ten aanzien van de BEVI-instellingen is afhankelijk van de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Voor de invoering van de omgevingswet zijn middelen in het gemeentefonds beschikbaar gekomen (gemeentecirculaire september 2022). Op basis hiervan heeft VGGM haar aanloop- en implementatiekosten voor 2024 en 2025 in de begroting opgenomen (€ 325.000 per jaar). Voor de structurele inzet zullen nadere afspraken gemaakt worden.

Meldingsplicht Wonen met zorg Mede door demografische ontwikkelingen zijn afgelopen jaren diverse wooncomplexen gerealiseerd voor mensen die zorg nodig hebben. Deze complexen hebben een verhoogd veiligheidsrisico, mede omdat bewoners in geval van een incident veelal niet zelfstandig het complex kunnen verlaten. Door de geplande invoering van de Omgevingswet wordt ook de AMvB Besluit Bouwwerken Leefomgeving (BBL) van kracht. In dit besluit wordt in hoofdstuk 6 art 6.7. Lid 1, aangegeven dat voor een woonfunctie voor zorg een gebruiksmelding nodig is. Deze werkzaamheden houden in dat voor deze adressen een gebruiksmelding gerealiseerd gaat worden. Vervolgens dienen deze adressen opgenomen te worden in het toezicht programma. Aangezien het hier om een doelgroep gaat die als kwetsbaar te bestempelen is zal hier jaarlijks toezicht op van toepassing zijn. In 2022 is nader worden uitgewerkt om hoeveel objecten het in Gelderland-Midden gaat. In de 2e helft van 2023 zal een kwartiermaker wonen met zorg de voorbereidingen treffen om de meldingen vanaf 2024 af te kunnen handelen. Het afhandelen van de meldingen heeft in eerste instantie een incidenteel karakter (de eerste toestroom van meldingen) en vervolgens een structureel karakter (meldingen van nieuwe wonen met zorg gebouwen en het toezicht op alle bestaande gebouwen wonen met zorg).

De komst van de meldingsplicht wonen met zorg is afhankelijk van de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Voor de invoering van de omgevingswet zijn middelen in het gemeentefonds beschikbaar gekomen (gemeentecirculaire september 2022). Op basis hiervan heeft VGGM haar aanloop- en implementatiekosten voor 2024 in de begroting opgenomen. Voor de structurele inzet zullen nadere afspraken gemaakt worden.

Pagina 20, versie 13 april 2023

Ontwerpbegroting 2024 VGGM (versie: gemeentelijke consultatie)

Doelenboom

Wat willen we bereiken

Wat gaan we ervoor doen

Strategisch doel

Operationeel doel

Prestatie 2021-2024

(Brand)veilige samenleving door minder slachtoffers, minder branden en minder schade

Bewustzijn creëren over (brand)veiligheid bij burgers, bedrijven en (zorg)instellingen.

•

•

•

•

•

•

Bijdragen aan (brand)veiligheid van bedrijven en hun omgeving

• • •

•

Optimale samenwerking zoeken vanuit de eigen kaders én in de dagelijkse praktijk door zo veel mogelijk met elkaars uitvoeringsprogramma’s te verbinden.

•

Oplevering van de werkwijze brandrisicoprofiel, die vervolgens de basis biedt voor het opstellen van brandrisicoprofiel.

Een toekomstbestendige • brandweerorganisatie, die meebeweegt met de maatschappelijke ontwikkelingen en optimaal kan inspelen op de vragen die • spelen

Een grotere (brand) veiligheid en een groter veiligheidsgevoel in de samenleving.

Advisering op vergunningaanvragen bouwen, milieu en op ruimtelijke initiatieven. (Thematisch) Toezicht brandveilig gebruik Risico Analyse Monitor, gericht op bouwkundige en organisatorische zaken en omgevingseffecten, maar ook Geen Nood Bij Brand! (zorginstellingen en brandveiligheid) en Keurmerk Veilig Ondernemen. Inspelen op de Omgevingswet en de Wet Kwaliteitsborging Bouwen; onder meer door testen technische aansluiting op het Digitaal Stelsel Omgevingswet respectievelijk het aanbieden van standaardadviezen voor risicoklasse 1 (Wet Kwaliteitsborging Bouwen) En ons voorbereiden op de komst van de meldingsplicht voor wonen met zorg.

Samenwerking met omge- • vingsdiensten continueren

In beeld hebben van de brandrisico’s in een brandrisicoprofiel Omgevingsrechtproof maken van organisatie

Via regionale plannen (meerjarenbeleidsplan risicobeheersing en beleidsplan brandweer) en gemeentelijke plannen (zoals integraal veiligheidsplan, omgevingsplan, handhavingsuitvoeringsplan) brand- en omgevingsveiligheid onderdeel uit laten maken van de gemeentelijke plancyclus. Samenwerking met betrokken gemeenten en woningcoöperaties continueren en uitbreiden, zowel voor domeinen wonen, onderwijs en zorg. Samenwerking met gemeenten, provincie Gelderland en de beide andere Gelderse veiligheidsregio’s uitbreiden op het thema gebiedsgerichte aanpak natuurbrand-beheersing. Voorlichting na een woningbrand. Dit gebeurt fysiek in de wijk of via social media (vanwege beter bereik). Vanwege de invoering van de wettelijke rookmelderplicht voor bestaande woningen (1 juli 2022) op basis van representatief onderzoek de rookmelderdichtheid in onze regio bepalen. Samen met gemeenten en GGD het bewustzijn van de gevaren van koolmonoxidevergiftiging vergroten.

Wat is het beoogd maatschappelijk effect

Bewegen van regel- naar risicogericht werken Een gezonde en vellige leefzodat we door differentiatie van risico’s en van- omgeving uit onze specifieke deskundigheid ons kunnen richten op het bevorderen van de fysieke veiligheid bij (vooral) complexe risico’s in de samenleving. Proactief bijdragen aan een integrale en samenhangende benadering van risico’s door het bevoegd gezag; met als resultaat een veiliger en gezonder fysieke leefomgeving. Concreet

Pagina 21, versie 13 april 2023

Ontwerpbegroting 2024 VGGM (versie: gemeentelijke consultatie)

door advisering op ruimtelijke initiatieven, op transport (weg, spoor buisleidingen), omgevingsvisies, -plannen en -programma’ s. Daar waar nodig of wenselijk adviseren we integraal met GGD en GHOR.

Wat mag het kosten

Pagina 22, versie 13 april 2023

Ontwerpbegroting 2024 VGGM (versie: gemeentelijke consultatie)

2b.3 Pijler meldkamer De meldkamerfunctie past binnen het speerpunt Meldkamer Oost-Nederland uit het beleidsplan brandweer 2020-2023. De activiteiten met betrekking tot de meldkamer hebben betrekking op het ontvangen van noodmeldingen van burgers of professionals en het alarmeren van eenheden in de regio. Landelijke meldkamersamenwerking Apeldoorn De meldkamer activiteiten worden gezamenlijk met de Veiligheidsregio’s Gelderland Zuid, Noord en Oost-Gelderland, IJsselland en Twente uitgevoerd vanuit de nieuw te realiseren meldkamer Oost-Nederland in Apeldoorn. De nieuwe meldkamer is per 21 maart 2023 operationeel. De brandweerfunctie binnen de meldkamer in Apeldoorn wordt vanaf 21 maart 2023 uitgevoerd door Veiligheidsregio Noord en Oost-Gelderland. Samenwerkingsafspraken tussen de 5 veiligheidsregio’s zijn gemaakt om te zorgen dat de brandweerfunctie

voor het hele gebied uniform wordt uitgevoerd. Veiligheidsregio Noord en Oost-Gelderland verrekent de kosten voor de meldkamerfunctie brandweer met de andere Veiligheidsregio’s op basis van inwoneraantal. De begrote kosten voor VGGM passen binnen het bestaande financieel kader.

Communicatiesysteem Landelijk beheert de politie in opdracht van het Ministerie van Justitie en Veiligheid het systeem C2000 voor de communicatie binnen de veiligheidsketen. VGGM is zelf verantwoordelijk voor de aanschaf en het onderhoud van de portofoons, mobilofoons en alarmontvangers in gebruik binnen de brandweer. Er komt een nieuw communicatiesysteem met als werktitel NOOVA (Nationale Openbare Orde en Veiligheidsarchitectuur). Naast spraak zijn dan ook data opties mogelijk, zoals beeld en sensoren. Het Ministerie werkt aan een programmaplan dat momenteel voorligt bij het Programma Overleg Informatievoorziening (POI).

Wat mag het kosten

Pagina 23, versie 13 april 2023

Ontwerpbegroting 2024 VGGM (versie: gemeentelijke consultatie)

2c.

Programma GGD

Het programma GGD bevat de activiteiten gericht op de gezondheid beschermde en gezondheid bevorderende maatregelen voor de bevolking of specifieke groepen daaruit, waaronder het voorkomen en het vroegtijdig opsporen van ziekten. Het programma valt uiteen in 3 pijlers, namelijk algemene gezondheidszorg, jeugdgezondheidszorg en monitoring & onderzoek. Het ministerie van VWS heeft vier landelijke ambities opgesteld, deze zijn regionaal vertaald in de herijking van de visie op PG Gelderland-Midden. GGD Gelderland-Midden heeft op basis van deze ambities en de ontwikkelingen die zij ziet in haar vakgebied een viertal speerpunten opgesteld voor de komende jaren. • Gezond opgroeien en een Kansrijke Start • Gezondheidsbevordering borgen en investeren in impactvolle preventie • Het verminderen van de kans op én de gevolgen van infectieziektenuitbraken • Bijdragen aan een gezonde fysieke en sociale leefomgeving De speerpunten worden opgepakt door de afdelingen Jeugdgezondheidzorg en Algemene gezondheidzorg.