Bijlage 2 Bijlagenboek Toekomstbestendig Rozendaal 2026
Tekst van het document
84 Gemeente Rozendaal Resultaten Wat vindt u belangrijk voor de toekomst van de gemeente Rozendaal? (n=253) 57% 49% 47% 40% 35% 34% 29% 27% 27% 26% 20% 18% 13% 12% 10% 5% 5% 0% Dat mijn woonomgeving groen blijft Dat de openbare ruimte (stoepen, wegen, fiets- en wandelpaden en parken) van goede kwaliteit blijft Dat de gemeente bestuurlijk zelfstandig blijft Dat mijn woonomgeving veilig blijft Dat de eigenheid (herkenbaarheid) van mijn dorp blijft zoals deze nu is Dat ik invloed kan hebben op (de inrichting van) mijn woonomgeving Dat kwetsbare inwoners de juiste zorg en hulp ontvangen Dat de gemeente samenwerkt met haar inwoners en/of ondernemers Dat ik goede en snelle hulp krijg als ik contact opneem met de gemeente Dat ik mijn paspoort, rijbewijs of andere officiële documenten dichtbij kan verkrijgen Dat ik me vertegenwoordigd voel door het gemeentebestuur (dat zij namens mij spreken) Dat lokale belastingen niet omhooggaan Dat ik zaken makkelijk online kan regelen met de gemeente Dat er goed contact is tussen buren Dat er voldoende voorzieningen in de buurt zijn (winkel, sport, zorg) Dat ik makkelijk een praatje kan maken met raadsleden Anders, namelijk: Weet ik niet/ geen mening 11 Belangrijk voor de toekomst 85 Gemeente Rozendaal Resultaten 12 Belangrijk voor de toekomst – reactie dorpsatelier Wat vindt u belangrijk voor de toekomst van de gemeente Rozendaal?– reactie
dorpsatelier Een aantal inwoners geven aan zich te herkennen in het resultaat van de vragenlijst. Inwoners hechten waarde aan een groene, prettige en veilige woonomgeving, met korte lijnen tussen inwoners en gemeente. Inwoners noemen het belang van sociale samenhang en nabuurschap, en zien hierin mogelijkheden om te besparen. Zo wordt genoemd dat inwoners samen verantwoordelijkheid kunnen nemen voor onderhoud van de groenvoorzieningen en de woonomgeving. Sommige inwoners vinden dat de gemeente minder geld mag uitgeven aan de groenvoorziening, wat enigszins haaks staat op de uitkomst van de vragenlijst. Als reden hiervoor wordt genoemd dat de groenvoorziening altijd perfect in orde is, dus dit kan gerust een beetje minder. Bijvoorbeeld door het snoeiwerk te minderen. Verschillende inwoners geven aan het onterecht te vinden dat de antwoordoptie ‘dat kwetsbare inwoners de juiste zorg en hulp ontvangen’ wat minder vaak wordt genoemd als belangrijk. Ze geven aan dat deze doelgroep, hoewel het geen grote groep betreft, minder goed wordt bereikt en minder zichtbaar is. Ze noemen dat de gemeente en niet-kwetsbare inwoners juist op moeten komen voor deze groep. Een aantal inwoners stelt dat het niet duidelijk is wat de gemeente kan betekenen voor inwoners via de Wmo en Jeugdzorg.
86 Belangrijk voor de toekomst – | uitsplitsing leeftijd | Gemeente Rozendaal Wat vindt u belangrijk voor de toekomst van de gemeente Rozendaal? (n=253) Grijze kolommen = n<30 en resultaten zijn indicatief; Rode cijfers = significant lager dan gemiddeld; Blauwe cijfers = significant hoger dan gemiddeld Uitgesplitst op leeftijd | Onder 45 jaar | 45 – 65 jaar | 66 jaar of ouder | Totaal Dat mijn woonomgeving groen blijft | 69% | 55% | 51% | 57% Dat de openbare ruimte van goede kwaliteit blijft | 62% | 47% | 44% | 49% Dat de gemeente bestuurlijk zelfstandig blijft | 42% | 48% | 48% | 47% Dat mijn woonomgeving veilig blijft | 54% | 35% | 36% | 40% Dat de eigenheid van mijn dorp blijft zoals deze nu is | 27% | 40% | 36% | 36% Dat ik invloed kan hebben op mijn woonomgeving | 15% | 45% | 32% | 34% Dat kwetsbare inwoners de juiste zorg en hulp ontvangen | 23% | 27% | 34% | 28% Dat de gemeente samenwerkt met haar inwoners en/of ondernemers | 19% | 26% | 34% | 27% Dat ik goede en snelle hulp krijg als ik contact opneem met de gemeente | 19% | 24% | 34% | 26% Dat ik mijn paspoort, rijbewijs en andere officiële documenten dichtbij kan | 31% | 21% | 29% | 26% verkrijgen Dat ik me vertegenwoordigd voel door het gemeentebestuur | 12% | 24% | 23% | 20% Dat lokale belasting niet omhooggaan | 19% | 17% | 20% | 18% Dat ik zaken makkelijk online kan regelen met de gemeente | 15% | 8% | 17% | 13%
Dat er goed contact is tussen buren | 12% | 9% | 14% | 11% Dat er voldoende voorzieningen in de buurt zijn | 12% | 11% | 8% | 10% Dat ik makkelijk een praatje kan maken met raadsleden | 8% | 3% | 6% | 5% Anders, namelijk: | 4% | 6% | 3% | 5% n | 26 | 139 | 87 | 252 Resultaten | 13 Belangrijk voor de toekomst – | uitsplitsing woonduur | Gemeente Rozendaal Wat vindt u belangrijk voor de toekomst van de gemeente Rozendaal? (n=253) Grijze kolommen = n<30 en resultaten zijn indicatief; Rode cijfers = significant lager dan gemiddeld; Blauwe cijfers = significant hoger dan gemiddeld Uitgesplitst op woonduur | Korter dan 1 | 1 tot 5 jaar | 5 tot 10 jaar | Langer dan | Geboren en | Totaal jaar | 10 jaar | getogen Dat mijn woonomgeving groen blijft | 56% | 58% | 61% | 56% | 58% | 57% Dat de openbare ruimte van goede kwaliteit blijft | 22% | 58% | 54% | 45% | 42% | 49% Dat de gemeente bestuurlijk zelfstandig blijft | 67% | 51% | 45% | 45% | 44% | 47% Dat mijn woonomgeving veilig blijft | 44% | 39% | 42% | 39% | 29% | 40% Dat de eigenheid van mijn dorp blijft zoals deze nu is | 33% | 28% | 38% | 37% | 42% | 36% Dat ik invloed kan hebben op mijn woonomgeving | 22% | 33% | 29% | 37% | 29% | 34% Dat kwetsbare inwoners de juiste zorg en hulp ontvangen | 11% | 33% | 31% | 26% | 44% | 28% Dat de gemeente samenwerkt met haar inwoners en/of ondernemers | 11% | 27% | 24% | 30% | 14% | 27% Dat ik
goede en snelle hulp krijg als ik contact opneem met de gemeente | 11% | 22% | 20% | 31% | 44% | 26% Dat ik mijn paspoort, rijbewijs en andere officiële documenten dichtbij kan | 11% | 23% | 24% | 29% | 15% | 26% verkrijgen Dat ik me vertegenwoordigd voel door het gemeentebestuur | 33% | 21% | 12% | 23% | 44% | 20% Dat lokale belasting niet omhooggaan | 22% | 20% | 21% | 16% | 14% | 18% Dat ik zaken makkelijk online kan regelen met de gemeente | 0% | 14% | 12% | 13% | 0% | 13% Dat er goed contact is tussen buren | 11% | 11% | 13% | 11% | 0% | 11% Dat er voldoende voorzieningen in de buurt zijn | 0% | 9% | 13% | 8% | 14% | 10% Dat ik makkelijk een praatje kan maken met raadsleden | 0% | 2% | 10% | 4% | 0% | 5% Anders, namelijk: | 11% | 11% | 1% | 3% | 14% | 5% n | 7 | 42 | 62 | 133 | 7 | 251 Resultaten | 14 Meest belangrijk voor de toekomst – | deel 1 | Gemeente Rozendaal U gaf aan dat u de onderwerpen hieronder belangrijk vindt voor de toekomst van de gemeente. Wat vindt u het meest belangrijk? (n=253) Zet de antwoorden in volgorde van belangrijkheid. Klik als eerst op het onderwerp dat u het meest belangrijk vindt, klik dan op wat u daarna het meest belangrijk vindt, enzovoort. Zet alle onderwerpen op volgorde.
Dat mijn woonomgeving groen blijft (n=135) | 40% | 20% | 16% | 16% | 7% Dat de gemeente bestuurlijk zelfstandig blijft (n=114) | 51% | 24% | 10% | 10% | 4% Dat de openbare ruimte (stoepen, wegen, fiets- en wandelpaden en parken) | 10% | 29% | 24% | 15% | 21% van goede kwaliteit blijft (n=110) Dat ik invloed kan hebben op (de inrichting van) mijn woonomgeving (n=90) | 13% | 19% | 24% | 30% | 14% Dat mijn woonomgeving veilig blijft (n=89) | 19% | 30% | 30% | 17% | 3% Dat de eigenheid (herkenbaarheid) van mijn dorp blijft zoals deze nu is | 23% | 19% | 30% | 14% | 13% (n=87) Dat kwetsbare inwoners de juiste zorg en hulp ontvangen (n=69) | 11% | 30% | 25% | 19% | 15% Dat de gemeente samenwerkt met haar inwoners en/of ondernemers (n=68) | 13% | 25% | 17% | 21% | 23% 1 | 2 | 3 | 4 | 5 Resultaten | 15 Meest belangrijk voor de toekomst – | deel 2 | Gemeente Rozendaal U gaf aan dat u de onderwerpen hieronder belangrijk vindt voor de toekomst van de gemeente. Wat vindt u het meest belangrijk? (n=253) Zet de antwoorden in volgorde van belangrijkheid. Klik als eerst op het onderwerp dat u het meest belangrijk vindt, klik dan op wat u daarna het meest belangrijk vindt, enzovoort. Zet alle onderwerpen op volgorde.
Dat ik goede en snelle hulp krijg als ik contact opneem met de gemeente | 13% | 19% | 30% | 14% | 23% (n=68) Dat ik mijn paspoort, rijbewijs of andere officiële documenten dichtbij kan | 17% | 11% | 20% | 12% | 40% verkrijgen (n=59) Dat ik me vertegenwoordigd voel door het gemeentebestuur (dat zij namens | 17% | 19% | 14% | 31% | 19% mij spreken) (n=52) Dat lokale belastingen niet omhooggaan (n=45) | 29% | 13% | 26% | 20% | 13% Dat ik zaken makkelijk online kan regelen met de gemeente (n=29) | 9% | 12% | 17% | 28% | 34% Dat er goed contact is tussen buren (n=29) | 12% | 14% | 19% | 46% | 9% Dat er voldoende voorzieningen in de buurt zijn (winkel, sport, zorg) (n=24) | 29% | 11% | 14% | 28% | 19% Dat ik makkelijk een praatje kan maken met raadsleden (n=10) | 7% | 14% | 8% | 72% 1 | 2 | 3 | 4 | 5 Resultaten | 16 Gemeente Rozendaal Resultaten Wat vindt u van de dienstverlening van de gemeente? (n=253) 1% 0% 0% 0% 5% 12% 19% 33% 20% 8% 1% 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Weet ik niet Gem: 7,7 17 Beoordeling dienstverlening 91 Gemeente Rozendaal Resultaten Heeft u de afgelopen 12 maanden contact gehad met de gemeente? Bijvoorbeeld voor een product, dienst, vraag of probleem.
(n=253) 87% 13% Ja Nee 57% 18% 10% 9% 5% 0% Via de balie/bezoek gemeentehuis Via e-mail Via de website van de gemeente Via de telefoon Anders, namelijk: Via brief Hoe had u de laatste keer contact met de gemeente? (n=219) 18 Laatste contact met de gemeente 92 Gemeente Rozendaal Resultaten Welk rapportcijfer geeft u het contact dat u had? (n=219) 2% 2% 2% 3% 3% 9% 18% 30% 16% 15% 0% 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Weet ik niet Gem: 7,5 19 Laatste contact met de gemeente – beoordeling dienstverlening 93 Beoordeling voorzieningen | Gemeente Rozendaal Hoe beoordeelt u deze gemeentelijke taken en voorzieningen? (n=253) 1% Openbaar groen (o.a. parken, plantsoenen, bermen) | 3% | 15% | 55% | 26% Onderhoud wegen | 5% | 14% | 30% | 46% | 6% Speeltuinen | 3%2% | 14% | 43% | 7% | 31% Afvalinzameling 2% | 10% | 24% | 55% | 8% | 2% 1% Loket voor jeugdzorg, Wmo en welzijnswerk | 2% 5% | 8% | 2% | 82% Loket voor burgerzaken | 5% | 10% | 55% | 22% | 7% Belastinginning1%3% | 27% | 55% | 7% | 8% Zeer slecht | Slecht | Niet goed/ niet slecht | Goed | Zeer goed | Weet ik niet Resultaten | 20 Gemeente Rozendaal Resultaten Wat moet het zwaarste meewegen bij keuzes over de toekomst van Rozendaal? (n=253) U kunt 100 punten verdelen over de onderwerpen hieronder. Hoe belangrijker u een onderwerp vindt, hoe meer punten u eraan geeft. U mag een onderwerp ook 0 of 100 punten geven.
Zorg ervoor dat het totaal aantal punten precies 100 is. Vul 0 in als u een onderwerp geen punten wilt geven. 21,70 14,80 13,80 12,80 12,70 10,30 9,50 4,50 Rozendaal moet een zelfstandige gemeente blijven Behoud van eigen identiteit Kwaliteit van voorzieningen Kwaliteit van dienstverlening Acceptabele gemeentelijke belastingen Korte lijnen tussen inwoners en de gemeente Invloed van het gemeentebestuur op beleid en uitvoering in Rozendaal Invloed en positie van Rozendaal in de regio 21 Keuzes voor de toekomst Reactie dorpsatelier Als inwoners wordt gevraagd waarom de bestuurlijke zelfstandigheid van de gemeente belangrijk is, dan wordt dat nadrukkelijk gerelateerd aan het eigen karakter van het dorp. Daarmee wordt onder andere gedoeld op de hechte gemeenschap en de gemeenschapszin (mensen kennen elkaar en dragen actief bij), de kwaliteit van de (groene) woon-/ leefomgeving en voorzieningen, maar ook de ervaren nabijheid van de gemeentelijke dienstverlening. Meerdere inwoners gaven aan dat zelfstandig zijn als gemeente een middel is om die kwaliteiten te behouden. Ook andere overwegingen voor de zelfstandigheid werden genoemd, zoals de drie lokale partijen die er echt voor deze gemeenschap zijn. Er zijn geen landelijke politieke partijen of problematieken die zich zo snel in Rozendaal manifesteren, werd opgemerkt.
Meerdere inwoners vroegen zich hardop af hoe lang het nog lukt om een eigen gemeente te blijven, gezien alle taken die naar gemeenten worden geschoven vanuit het Rijk. 95 Keuzes voor de toekomst – | uitsplitsing leeftijd | Gemeente Rozendaal Wat moet het zwaarste meewegen bij keuzes over de toekomst van Rozendaal? (n=253) U kunt 100 punten verdelen over de onderwerpen hieronder. Hoe belangrijker u een onderwerp vindt, hoe meer punten u eraan geeft. U mag een onderwerp ook 0 of 100 punten geven. Zorg ervoor dat het totaal aantal punten precies 100 is. Vul 0 in als u een onderwerp geen punten wilt geven.
Uitgesplitst op leeftijd | Onder 45 jaar | 45 – 65 jaar | 66 jaar of ouder | Totaal Rozendaal moet een zelfstandige gemeente blijven | 26,8 | 20,2 | 19,9 | 21,7 Behoud van eigen identiteit | 12,9 | 13,8 | 14,4 | 13,7 Kwaliteit van voorzieningen | 11 | 12,9 | 13,8 | 12,7 Kwaliteit van dienstverlening | 11,5 | 13,6 | 12,4 | 12,7 Acceptabele gemeentelijke belastingen | 15,7 | 14,4 | 14,4 | 14,7 Korte lijnen tussen inwoners en de gemeente | 9,6 | 10 | 11,2 | 10,3 Invloed van het gemeentebestuur op beleid en uitvoering in Rozendaal | 7,6 | 11 | 9,1 | 9,6 Invloed en positie van Rozendaal in de regio | 4,9 | 4,1 | 4,9 | 4,6 n | 26 | 139 | 87 | 252 Grijze kolommen = n<30 en resultaten zijn indicatief; Rode cijfers = significant lager dan gemiddeld; Blauwe cijfers = significant hoger dan gemiddeld Resultaten | 22 Keuzes voor de toekomst – | uitsplitsing woonduur | Gemeente Rozendaal Wat moet het zwaarste meewegen bij keuzes over de toekomst van Rozendaal? (n=253) U kunt 100 punten verdelen over de onderwerpen hieronder. Hoe belangrijker u een onderwerp vindt, hoe meer punten u eraan geeft. U mag een onderwerp ook 0 of 100 punten geven. Zorg ervoor dat het totaal aantal punten precies 100 is. Vul 0 in als u een onderwerp geen punten wilt geven.
Uitgesplitst op woonduur | Korter dan 1 jaar | 1 tot 5 jaar | 5 tot 10 jaar | Langer dan 10 | Geboren en | Totaal jaar | getogen Rozendaal moet een zelfstandige gemeente blijven | 40,5 | 20 | 22 | 21,7 | 15,6 | 21,8 Behoud van eigen identiteit | 16,2 | 13,6 | 13,7 | 13,3 | 18,4 | 13,7 Kwaliteit van voorzieningen | 11,3 | 11,1 | 12,9 | 13,1 | 15 | 12,6 Kwaliteit van dienstverlening | 7,8 | 11,5 | 14,1 | 12,7 | 14,7 | 12,7 Acceptabele gemeentelijke belastingen | 7,2 | 18,9 | 14,2 | 13,7 | 16,2 | 14,7 Korte lijnen tussen inwoners en de gemeente | 11,2 | 10,5 | 9,1 | 11,2 | 4,6 | 10,3 Invloed van het gemeentebestuur op beleid en uitvoering | 5,7 | 9,1 | 9 | 10,2 | 11,8 | 9,6 in Rozendaal Invloed en positie van Rozendaal in de regio | 0 | 5,4 | 5 | 4 | 3,8 | 4,6 n | 7 | 42 | 62 | 133 | 7 | 252 Grijze kolommen = n<30 en resultaten zijn indicatief; Rode cijfers = significant lager dan gemiddeld; Blauwe cijfers = significant hoger dan gemiddeld Resultaten | 23 Gemeente Rozendaal Resultaten Zijn er nog andere onderwerpen belangrijk bij keuzes over de toekomst van Rozendaal? (n=253) 66% 34% Nee Ja, namelijk: 24 Hier worden verschillende thema’s meerdere keren genoemd.
De antwoorden gaan onder andere over zelfstandigheid versus samenwerking, financiële en bestuurlijke houdbaarheid, woningbouw voor jong en oud, behoud van groen en natuur, veiligheid en betrokkenheid van inwoners bij keuzes. Keuzes voor de toekomst – andere onderwerpen 98 Gemeente Rozendaal Onderwerp/navigatie Onderdeel van de oplossing om als gemeente Rozendaal zelfstandig te kunnen blijven, kan een verdere verhoging van de OZB zijn. Vindt u nieuwe verhoging van de OZB acceptabel? (n=236) 40% 31% 24% 5% Ja, dat vind ik acceptabel, dit mag niet meer dan het tarief van onze buurgemeenten zijn Ja, dat vind ik acceptabel, dit mag wel meer dan het tarief van onze buurgemeenten zijn Nee, dat vind ik niet acceptabel Weet ik niet 25 Verhoging OZB Reactie dorpsatelier Inwoners geven aan dat een verhoging van de OZB voor veel inwoners acceptabel is, mits duidelijk is waarom die nodig is, waaraan het geld besteed wordt en of dit ook daadwerkelijk een lange termijn oplossing biedt. Inwoners erkennen dat lage lasten en bestuurlijke zelfstandigheid lastig samengaan, maar dat samengaan met een andere gemeente waarschijnlijk ook betekent dat de lasten verhoogd worden.
Daarnaast noemen inwoners dat niet alleen naar belastingverhoging gekeken moet worden, maar ook naar mogelijkheden om bewoners zelf meer bij te laten dragen met hun kennis, inzet en praktische ondersteuning, om zo de gemeentelijke kosten te verlagen. 99 Verhoging OZB – | uitsplitsing leeftijd en woonduur | Gemeente Rozendaal Onderdeel van de oplossing om als gemeente Rozendaal zelfstandig te kunnen blijven, kan een verdere verhoging van de OZB zijn. Vindt u nieuwe verhoging van de OZB acceptabel? Grijze kolommen = n<30 en resultaten zijn indicatief; Rode cijfers = significant lager dan gemiddeld; Blauwe cijfers = significant hoger dan gemiddeld Uitgesplitst op leeftijd | Onder 45 jaar | 45 – 65 jaar | 66 jaar of ouder | Totaal Ja, dat vind ik acceptabel, dit mag niet meer dan het tarief van onze | 32% | 39% | 46% | 40% buurgemeenten zijn Ja, dat vind ik acceptabel, dit mag wel meer dan het tarief van onze | 41% | 32% | 24% | 31% buurgemeenten zijn Nee, dat vind ik niet acceptabel | 23% | 23% | 25% | 24% Weet ik niet | 5% | 6% | 5% | 5% n | 22 | 133 | 80 | 235 Uitgesplitst op woonduur | Korter dan 1 jaar | 1 tot 5 jaar | 5 tot 10 jaar | Langer dan 10 | Geboren en | Totaal jaar | getogen Ja, dat vind ik acceptabel, dit mag niet meer dan het | 60% | 25% | 38% | 46% | 49% | 40% tarief van onze buurgemeenten zijn Ja, dat vind ik acceptabel, dit mag wel meer dan het tarief | 20% |
39% | 36% | 25% | 35% | 31% van onze buurgemeenten zijn Nee, dat vind ik niet acceptabel | 20% | 26% | 21% | 25% | 16% | 24% Weet ik niet | 0% | 10% | 5% | 4% | 0% | 5% n | 5 | 39 | 59 | 126 | 6 | 235 Resultaten | 26 Gemeente Rozendaal Resultaten Vindt u dat de gemeente haar service kan verlagen als daardoor bespaard kan worden? (n=253) 44% 41% 10% 5% Nee, het serviceniveau moet blijven zoals het nu is Ja, ook al betekent dat een lagere service aan inwoners Nee, ik vind juist dat de gemeente extra geld moet uitgeven om het serviceniveau te verbeteren Weet ik niet 27 Service verlagen Reactie dorpsatelier Inwoners geven aan bereid te zijn mee te denken over besparingen, maar velen vinden dat dit niet ten koste mag gaan van de kwaliteit en toegankelijkheid van de dienstverlening. Inwoners zien kansen om de dienstverlening te innoveren, effectiever en efficiënter in te zetten, en het beter benutten van de inzet van bewoners, bijvoorbeeld bij uitvoerende taken of baliefuncties. Daarnaast vinden zij dat de gemeente scherpere keuzes moet maken in waar zij binnen haar dienstverlening geld aan uitgeeft. Sommige inwoners vinden bijvoorbeeld dat er minder geld naar het onderhoud van de groenvoorziening kan gaan. Anderen noemen als aandachtspunten dat verloedering moet worden voorkomen en dat niet te veel moet worden gedigitaliseerd.
101 Service verlagen – | Uitsplitsing leeftijd en woonduur | Gemeente Rozendaal Vindt u dat de gemeente haar service kan verlagen als daardoor bespaard kan worden? (n=253) Grijze kolommen = n<30 en resultaten zijn indicatief; Rode cijfers = significant lager dan gemiddeld; Blauwe cijfers = significant hoger dan gemiddeld Uitgesplitst op leeftijd | Onder 45 jaar | 45 – 65 jaar | 66 jaar of ouder | Totaal Nee, het serviceniveau moet blijven zoals het nu is | 54% | 38% | 45% | 44% Ja, ook als betekent dat een lagere service aan inwoners | 35% | 45% | 40% | 41% Nee, ik vind juist dat de gemeente extra geld moet uitgeven om het | 4% | 12% | 10% | 10% serviceniveau te verbeteren Weet ik niet | 8% | 4% | 5% | 5% n | 26 | 139 | 87 | 252 Uitgesplitst op woonduur | Korter dan 1 jaar | 1 tot 5 jaar | 5 tot 10 jaar | Langer dan 10 | Geboren en | Totaal jaar | getogen Nee, het serviceniveau moet blijven zoals het nu is | 22% | 48% | 42% | 46% | 29% | 44% Ja, ook al betekent dat een lagere service aan inwoners | 22% | 43% | 38% | 43% | 58% | 41% Nee, ik vind juist dat de gemeente extra geld moet | 11% | 9% | 13% | 7% | 0% | 9% uitgeven om het serviceniveau te verbeteren Weet ik niet | 44% | 0% | 7% | 4% | 14% | 5% n | 7 | 42 | 62 | 133 | 7 | 251 Resultaten | 28 Bijlagen 103 Bijlage I - | Achtergrondvariabelen | Gemeente Rozendaal Leeftijd (n=252) Onder 45 jaar | 10% 45 - 65 jaar | 55% 66
jaar of ouder | 35% Hoe lang woont u al in de gemeente Rozendaal? (n=251) Korter dan 1 jaar | 3% 1 tot 5 jaar | 17% 5 tot 10 jaar | 25% Langer dan 10 jaar | 53% Geboren en getogen | 3% Bijlage I | 30 Bijlage II - | Onderzoeksverantwoording | Gemeente Rozendaal Betrouwbaarheid | en | nauwkeurigheid | Weging Elke steekproef | geeft afwijkingen ten opzichte van de werkelijkheid, maar | Binnen | ditpanelonderzoek | zijnde resultaten gewogen | naar leeftijden kern. de uitkomsten | moeten | een zo goed mogelijk beeld geven | van de populatie. | Hiermee | zijn de resultaten gecorrigeerd | om | de mogelijke | invloed van de In kwantitatief | onderzoek | is het gebruikelijk om | te spreken | van | een | niet geheel | representatieve | steekproef | weg te nemen. | Dit is een gangbare statistisch betrouwbaar | verschil, als de afwijking zo groot is dat deze | niet | werkwijze | in | statistisch | kwantitatief | onderzoek. | Personen | in door toeval wordt veroorzaakt. | Het betrouwbaarheidsniveau | is gedefinieerd | ondervertegenwoordigde | groepen | krijgen een | gewicht | groter dan | 1 en als1 (100%) | minus het significantieniveau. | Het is gangbaar | uit te gaan van | tellen relatiefzwaarder | mee | in het totaalresultaat, personen | ingroepen | met een | significantieniveau | van | 5%.
| Dan | is | er | sprake | van | een | een oververtegenwoordiging | krijgen een gewicht kleiner dan 1. betrouwbaarheidsniveau | van 95%. | Dat wil zeggen | dat, als het onderzoek op dezelfde | wijze en | op hetzelfde | moment | zou worden | herhaald, | de | Vanwege | de ondervertegenwoordiging | van respondenten | onder | 45 jaar, uitkomsten in 95% | van de gevallen hetzelfde beeld zouden | geven. | krijgt een respondent | uit deze groep | bijvoorbeeld | weegfactor | 2,30 en een respondent | boven | 65 jaar (die oververtegenwoordigd | is) weegfactor | 0,86. De nauwkeurigheid | (uitgedrukt infoutmarge) | geeft het gebied van waarden | Weegfactoren | mogen | niet te groot zijn (een groep in een | steekproef met aan, waarbinnen | de werkelijke waarde | in de populatie ligt.Een | foutmarge | een aandeel | van bijvoorbeeld | 5%, kan niet worden | ‘opgeblazen’ | tot 50%). van bijvoorbeeld | 5%, | betekent | dat de werkelijke waarde | van | de totale | Doorgaans | wordt | een | maximale | weegfactor | van | 3 en | een minimale populatie 5% hoger | of lager kan liggen dan de waarde | van de steekproef. | weegfactor | van 0,5 gehanteerd. | Indien | gewenst | kan | de tabel met | alle Concreet: | indien een onderzoeksuitkomst | van de steekproef | aangeeft | dat | gehanteerde | weegfactoren | opgevraagd | worden.
50% | van | de respondenten | een rapportcijfer 8 geeft voor een | bepaald aspect, dan ligtditpercentage | in werkelijkheid maximaal | 5% | boven of 5% | Door de weging | zijnde resultaten representatief over leeftijd. onder deze 50%, | ofwel tussen de 45% | en 55%. | Een foutmarge | van 5% is gangbaar | en | algemeen | geaccepteerd | bij | (statistisch) kwantitatief onderzoek. Met het omvangrijke | aantal respondenten | dat heeft deelgenomen | (253) kunnen | met | 95% | betrouwbaarheid | en 5,71% | nauwkeurigheid | uitspraken worden | gedaan | op een algemeen | niveau. | De hoge | betrouwbaarheid | en nauwkeurigheid | maken | de data geschikt voor verdere analyses.
Bijlage | II | 31 Doorlichting begroting en analyse bijsturingsopties 106 Doorlichting begroting en analyse bijsturingsopties Autonome ontwikkelingen (1) 107 Autonome ontwikkelingen (2) 108 Autonome ontwikkelingen (3) 109 Autonome ontwikkelingen (4) 110 Bijsturingsopties; bezuinigingen 111 Bijsturingsopties; inkomsten verhogen 112 Claims 113 Impactanalyse sociaal domein Adviesbureau Berenschot 114 77923-Intern vertrouwelijk Impactanalyse van het zelf uitvoeren van het sociaal domein door Rozendaal BRAM BERKHOUT EN WARNER ADMIRAAL Sociaal domein door gemeente Rozendaal 115 77923-Intern vertrouwelijk 2 Bestuurlijke samenvatting Over onze opdracht De gemeente Rozendaal heeft Berenschot gevraagd om in twee weken een impactanalyse uit te voeren naar wat nodig is om alle sociaal- domeintaken – waaronder die nu bij Rheden zijn belegd – door de gemeente Rozendaal zelf te laten uitvoeren. Hierbij hebben we gebruikgemaakt van onze expertkennis, interviews met ambtenaren van de gemeente en beschikbare openbare en niet-openbare bronnen. Belangrijkste uitkomsten De belangrijkste inzichten uit onze impactanalyse zijn: • Het sociaal domein in Rozendaal omvat ruim 23 wetten en vraagt – ook bij beperkt gebruik, met name bij de Participatiewet, Jeugdwet, Wmo, Wgs en Wet inburgering – om structurele beleids- en uitvoeringscapaciteit.
• Momenteel verzorgt Rheden een groot deel van beleid en uitvoering. Bij inbesteding wordt Rozendaal hiervoor volledig verantwoordelijk, inclusief extra uitvoerings- en overheadcapaciteit. • Door de kleine schaal is relatief veel capaciteit per inwoner nodig, mede doordat functies niet altijd combineerbaar zijn (functiescheiding). • Inbesteding vereist daarnaast een eigen fysieke toegang tot het sociaal domein en mogelijk een eigen wijkvoorziening; nu wordt gebruikgemaakt van faciliteiten in Rheden. • Inbesteding biedt bij gelijk beleid niet noodzakelijk extra grip op programmakosten; wettelijke kaders blijven leidend en kwaliteitswinst in indicatiestelling is bij kleine schaal niet vanzelfsprekend. • De organisatie wordt kwetsbaar en relatief duur door afhankelijkheid van enkele medewerkers, meer externe inhuur, hoge overhead per inwoner en beperkte veranderkracht. Wat kost ‘zelf doen’ de gemeente? De gemeente heeft ons ook gevraagd een onderbouwde raming te maken van de structurele uitvoeringskosten bij inbesteding van de sociaal- domeintaken die nu bij Rheden zijn belegd. Wij ramen deze kosten op € 860.000 tot € 1.196.000 per jaar, inclusief zowel personele lasten als materiële kosten zoals huisvesting voor de toegang en ICT.
Bij inbesteding van de sociaal-domeintaken moet Rozendaal tot slot rekening houden met een voorbereidingstijd van 9 tot 18 maanden en een eenmalige investering van circa € 330.000 tot € 905.000 voor organisatie, personeel, ICT en huisvesting. 116 Inhoud 77923-Intern vertrouwelijk 3 1 Introductie 2 Kaders voor het sociaal domein 3 Huidige en beoogde situatie 4 Impactanalyse 117 77923-Intern vertrouwelijk Introductie 4 118 77923-Intern vertrouwelijk 5 Inleiding IMPACTANALYSE SOCIAAL DOMEIN GEMEENTE ROZENDAAL De gemeente Rozendaal staat voor een belangrijke keuze over de organisatie van het sociaal domein. Blijft de uitvoering bij Rheden belegd, of kiest de gemeente ervoor deze taken zelf uit te voeren? En wat zou het betekenen wanneer Rozendaal alle sociaal-domeintaken zelf gaat uitvoeren? Deze rapportage biedt inzicht in de gevolgen van dat zogenoemde inbestedingscenario en ondersteunt college en raad bij een zorgvuldige afweging. Momenteel voert Rozendaal haar sociaal- domeintaken uit via regionale samenwerking, met name met Rheden. Berenschot heeft in twee weken tijd een impactanalyse uitgevoerd naar de consequenties van het zelf uitvoeren van deze taken. In dit rapport presenteren wij de belangrijkste bevindingen, zodat bestuur en raad beschikken over een helder en onderbouwd beeld van de effecten van deze strategische keuze.
Met deze analyse leggen wij een stevige basis voor het bestuurlijke gesprek over de toekomst van het sociaal domein in Rozendaal. In deze impactanalyse staat één vraag centraal: Wat zou ervoor nodig zijn om de sociaal-domeintaken – zoals nu belegd bij Rheden – door de gemeente Rozendaal zelf te laten uitvoeren? Ons is nadrukkelijk gevraagd de analyse te richten op volledige inbesteding van alle beleidsmatige en uitvoerende sociaal-domeintaken die Rheden nu voor Rozendaal uitvoert, en dus niet op een gedeeltelijke variant. Om de onderzoeksvraag te beantwoorden, hebben wij binnen de beschikbare doorlooptijd gericht data verzameld en geanalyseerd. Daarmee brengen wij zowel de korte- als langetermijngevolgen van inbesteding in beeld op aspecten als de financiën, bestuurbaarheid, juridische risico’s, organisatorische impact, personele capaciteit (directe en indirecte formatie, inclusief de mate waarin functies deelbaar zijn), benodigde fysieke voorzieningen (zoals balie- en spreekruimtes en voorzieningen voor dagopvang), organisatorische kwetsbaarheid (mede in relatie tot kleine cliëntenaantallen), sturingsmogelijkheden op programmakosten, en regionale samenwerking. 119 77923-Intern vertrouwelijk 6 Wat nemen we mee in de analyse? IMPACTANALYSE SOCIAAL DOMEIN GEMEENTE ROZENDAAL Breedte van het sociaal domein Sociaal domein wordt in Rozendaal breed geïnterpreteerd.
In het huidige mandaatbesluit staan 23 wetten. Daarnaast worden ook algemene voorzieningen, zoals de Adviesraad Sociaal Domein, de bibliotheek, de lokale omroep en cultuur, tot het sociaal domein gerekend. Bij niet alle wetten die tot het sociaal domein gerekend worden, verzorgt Rheden voor Rozendaal momenteel ook uitvoering. Bij sommige wetten wordt de uitvoering bijvoorbeeld (grotendeels) door een regionaal verband georganiseerd, waar Rozendaal zelfstandig onderdeel van is en aan betaalt. Daarnaast ligt ondersteuning vanuit Rheden soms enkel op het terrein van beleidsontwikkeling en coördinatie of het bieden van ondersteunende taken. Een voorbeeld daarvan is de bestuursrechtelijk eigenstandige rol van Rozendaal in de afhandeling van bezwaar en beroep. Afkadering Vanwege de korte doorlooptijd hebben wij de impact van het inbesteden van de nu bij Rheden belegde sociaal-domeintaken op hoofdlijnen geanalyseerd. Daarbij hebben we extra verdieping aangebracht op de taken waarvoor bij inbesteding daadwerkelijk eigen dienstverlening moet worden ingericht, omdat Rheden deze dan niet langer uitvoert. Het belangrijkst zijn de wetten waarop nu voor inwoners van Rozendaal uitvoering van wettelijke taken bij gemeente Rheden is georganiseerd.
Het gaat hierbij ook om wetten waarop nu door inwoners van Rozendaal geen beroep wordt gedaan, maar waarvan niet uit te sluiten valt dat dit in de toekomst wel het geval zal zijn. Het kan hierbij ook gaan om een vangnetconstructie (nu geen gebruik vanuit Rozendaal, maar in toekomst mogelijk wel). Gevolgd door de wetten waarbij er vooral ondersteunende of beleidstaken vanuit Rheden overkomen. De analyse van deze wetten is algemener van aard. In overleg met de opdrachtgever is de afbakening van de opdracht breed. De prioriteit bij de beeldvorming ligt bij de volle breedte van het sociaal domein, ook als dit betekent dat de verdieping op elk van de aspecten beperkter is. Afgesproken is om de analyse waar haalbaar te onderbouwen met eerder onderzoek en beschikbare referentiecijfers, en waar nodig kwalitatief te duiden. 120 77923-Intern vertrouwelijk 7 Wat nemen we mee in de analyse? IMPACTANALYSE SOCIAAL DOMEIN GEMEENTE ROZENDAAL Binnen de afbakening van de vraag: de wetten die bij overname daadwerkelijke uitvoering en organisatie vragen.
- Wet maatschappelijke ondersteuning (WMO) - Jeugdwet - Participatiewet, IOAZ, IOAW, Bijstandsbesluit zelfstandigen - Wet inburgering 2021 - Wet gemeentelijke schuldhulpverlening, inclusief toeleiding Wet schuldsanering natuurlijke personen - Minimaregelingen inclusief Gelrepas - Regeling opvang ontheemden Oekraïne (RooO) - Wet van school naar duurzaam werk (per 1 januari 2026 ingevoerd) Binnen de afbakening van de vraag: de wetten die bij overname vooral ondersteunende en beleidstaken vragen. - Publieke gezondheid (brede SPUK) - Kwijtschelding gemeentelijke belastingen - Leerlingenvervoer - Leerplichtwet - Onderwijshuisvesting - Wet Educatie en beroepsonderwijs - Wet kinderopvang en peuterspeelzaakwerk - Wet onderwijsachterstandenbeleid - Wet op de expertise centra - Wet passend onderwijs - Wet regionale samenwerking voortijdige schoolverlaten - Wet voor- en vroegschoolse educatie (VVE); - Gehandicaptenkaart - Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen - Wet verplichte meldcode huiselijk geweld - Wetsvoorstel Versterking regie volkshuisvesting (nog niet ingevoerd) - Adviesraad Sociaal Domein Buiten de afbakening van de vraag: de wetten die bij overname geen relevant verschil maken of waarvan de uitvoering nu al bij Rozendaal ligt.
- Wet op de lijkbezorging - Subsidiering lokale omroep - Wet op de lijkbezorging - Subsidiering lokale omroep - Publieke gezondheid (brede SPUK) - Kwijtschelding gemeentelijke belastingen - Leerlingenvervoer - Leerplichtwet - Onderwijshuisvesting - Wet educatie en beroepsonderwijs - Wet kinderopvang en peuterspeelzaalwerk - Wet onderwijsachterstandenbeleid - Wet op de expertisecentra - Wet passend onderwijs - Wet regionale samenwerking voortijdig schoolverlaten - Wet voor- en vroegschoolse educatie (VVE) - Gehandicaptenkaart - Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen - Wet verplichte meldcode huiselijk geweld - Wetsvoorstel versterking regie volkshuisvesting (nog niet ingevoerd) - Adviesraad Sociaal Domein - Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) - Jeugdwet - Participatiewet, IOAZ, IOAW, Bijstandsbesluit zelfstandigen - Wet inburgering 2021 - Wet gemeentelijke schuldhulpverlening, inclusief toeleiding Wet schuldsanering natuurlijke personen - Minimaregelingen inclusief Gelrepas - Regeling opvang ontheemden Oekraïne (RooO) - Wet van school naar duurzaam werk (per 1 januari 2026 ingevoerd) 121 77923-Intern vertrouwelijk 8 Verantwoording van onze aanpak IMPACTANALYSE SOCIAAL DOMEIN GEMEENTE ROZENDAAL Onderzoeksaanpak De impactanalyse is uitgevoerd aan de hand van vijf centrale onderzoeksvragen.
Omwille van de korte doorlooptijd van twee weken is gekozen voor een doelgerichte aanpak waarbij zoveel mogelijk gebruik is gemaakt van bestaande informatie, referentiecijfers en kwalitatieve duiding. Dit maakte het mogelijk om binnen de beschikbare tijd een helder beeld te schetsen van de gevolgen van inbesteding. Gekozen is voor een beeldvormende beschrijving van de wettelijke verplichtingen, en een kwalitatieve analyse onderbouwd vanuit beschikbare bronnen en inzichten. Het raadplegen van bestuur en beleid van de gemeente Rozendaal heeft plaatsgevonden in de vorm van interviews, voortgangsbespreking en een validatiesessie. Stap 1. Welke kaders zijn van toepassing op het sociaal domein in gemeenten? In deze stap zijn alle wettelijke en beleidsmatige kaders in kaart gebracht die bepalen wat gemeenten moeten organiseren binnen het sociaal domein. Dit vormt de basis voor het bepalen van taken, verplichtingen en noodzakelijke randvoorwaarden. Onderzoeksinstrumenten • Interviews met bestuur en beleid om de afbakening vast te stellen • Analyse van wet- en regelgeving • Analyse van gemeentelijke beleidskaders en regionale afspraken • Documentanalyse van bestaande interne rapportages en wettelijke taakoverzichten • Gebruik van eerder Berenschot-onderzoek en eerder onderzoek van gemeente Rozendaal Stap 2.
Welke taken worden nu voor Rozendaal uitgevoerd die dan door Rozendaal zelf worden uitgevoerd? Deze stap brengt de huidige rol- en taakverdeling met Rheden in beeld en toont welke onderdelen bij inbesteding weer door Rozendaal georganiseerd moeten worden. Onderzoeksinstrumenten • Analyse van de DVO, mandaatregeling en taakbeschrijvingen • Interviews met de adviseur samenleving, gemeentesecretaris en burgemeester • Analyse van uitvoeringsafspraken 122 77923-Intern vertrouwelijk 9 Verantwoording van onze aanpak IMPACTANALYSE SOCIAAL DOMEIN GEMEENTE ROZENDAAL Stap 3. Welke uitvoeringsaspecten zijn van toepassing voor Rozendaal? In deze stap is per domein beschreven wat Rozendaal organisatorisch, juridisch en uitvoeringsmatig moet inrichten wanneer de gemeente de taken zelf gaat uitvoeren. De beschrijving is beeldvormend en op hoofdlijnen. Daarbij is steeds gekeken naar die onderdelen die daadwerkelijk organisatorische gevolgen hebben voor Rozendaal ten opzichte van de huidige situatie, uitgaande van een vergelijkbaar niveau van dienstverlening. Dit is relevant omdat Rozendaal bij gelijkblijvende lokale regelgeving gehouden is hetzelfde dienstverleningsniveau te bieden. Gemeente Rheden is in deze fase niet geraadpleegd.
Onderzoeksinstrumenten • Inventarisatie, clustering en analyse van taken naar uitvoeringsdomeinen (toegang, beleid, uitvoering, backoffice, contractmanagement, toezicht) • Interviews met bestuur en beleid • Raadpleging eerder onderzoek en referentiecijfers in de Berenschot Gemeentebenchmark Stap 4. Welke feitenbasis onderbouwt de analyse? Om in korte tijd de gevraagde analyse te kunnen aanleveren is gekozen voor enerzijds een kwalitatieve analyse met een onderbouwing met beschikbare statische referentiecijfers (op basis van onze benchmark gemeenten), en anderzijds een meer praktische onderbouwing van de kosten door de mogelijke personele en materiele kosten op basis van normprijzen uit te werken voor specifiek de Rozendaalse situatie. Voor beide sporen geldt dat ze indicatief zijn, en op een eigen manier een beeld geven van de kosten die zich kunnen voordoen. Waar cijfers ter onderbouwing ontbreken, zijn aannames gedaan op basis van praktijkervaring en voorzien we de analyse van een kwalitatieve duiding. De analyse biedt daarom een realistisch beeld van de structurele kosten op hoofdlijnen, geen gedetailleerde financiële doorrekening. Voor de incidentele kosten is een kwalitatieve duiding opgenomen omdat het tijdsbestek tekort is om hier een gefundeerde uitspraak over te doen.
Onderzoeksinstrumenten • Analyse van referentiegemiddelden uit de gemeentelijke benchmark • Analyse van cijfers en inzichten uit eerder onderzoek van Berenschot • Analyse van eerder onderzoek en rapportage van gemeente Rozendaal • Kwalitatieve interpretatie waar exacte data ontbreken 123 77923-Intern vertrouwelijk 10 Verantwoording van onze aanpak IMPACTANALYSE SOCIAAL DOMEIN GEMEENTE ROZENDAAL 5. Wat vraagt het van gemeente Rozendaal om het sociaal domein zelf uit te voeren? Op basis van alle voorgaande stappen zijn onderbouwde conclusies getrokken over de organisatorische, financiële en juridische impact van inbesteding van het sociaal domein. Onderzoeksinstrumenten • Synthese van alle onderzoeksresultaten • Validatie van bevindingen met bestuur en beleid tijdens terugkoppeling 124 77923-Intern vertrouwelijk Kaders voor het sociaal domein Wat moeten gemeenten op basis van de wetgeving organiseren in het sociaal domein? 11 125 77923-Intern vertrouwelijk 12 Inleiding Wat gemeenten verplicht zijn te organiseren in het sociaal domein volgt uit de wet. Gemeenten moeten de kaders voor de financiering en de uitvoering daarvan verplicht vastleggen in verordeningen en uitvoeringsregels. Voor verschillende onderdelen wordt regionaal samengewerkt in gemeenschappelijke of centrumregelingen omwille van schaalvoordeel of wettelijke kaders.
Wat betekent het voor een gemeente om het sociaal domein zelf uit te voeren? Wat moeten gemeenten dan feitelijk organiseren? We beschrijven de uitvoeringsaspecten van de belangrijkste stelselwetten waarvoor geldt dat er bij inbesteding voor een gemeente als Rozendaal belangrijke uitvoeringsaspecten spelen. Belangrijke uitvoeringsaspecten doen zich voor in de organisatie van: • De toegang tot dienstverlening • Beleidsontwikkeling op en coördinatie van de dienstverlening • Administratie en backoffice • Contract- en relatiemanagement • Kwaliteit en toezicht • Bezwaar en beroep Achtereenvolgens beschrijven we de uitvoeringsaspecten voor de grote stelselwetten waarop ook Rozendaal bij inbesteding lokaal uitvoering zal moeten organiseren: • Jeugdwet • Wmo • Participatiewet • Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (en de aansluiting op de Wet sanering natuurlijke personen) • Wet inburgering 2021 Vervolgens beschrijven we - meer op hoofdlijnen – de uitvoeringsaspecten voor wetgeving op het gebied van publieke gezondheid (brede SPUK), onderwijs, kinderopvang, cultuur en sport. We kiezen ervoor om de uitvoeringsaspecten op hoofdlijnen beeldvormend te beschrijven.
Na deze feitelijke beschrijving van de uitvoeringsaspecten van het nakomen van de wettelijke verplichtingen binnen de sociaal- domeinwetten, maken we voor Rozendaal concreet wat er lokaal georganiseerd moet worden in relatie tot alle in te besteden wettelijke taken. 126 77923-Intern vertrouwelijk 13 Uitvoeringsaspecten - Jeugdwet De Jeugdwet maakt gemeenten verantwoordelijk voor het organiseren en financieren van passende jeugdhulp, kinderbeschermingsmaatregelen en jeugdreclassering, met als doel dat kinderen en gezinnen tijdig de juiste ondersteuning krijgen. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor preventie, toegang tot jeugdhulp, het organiseren van passende ondersteuning en, waar nodig, het bieden van bescherming bij onveiligheid. Concreet betekent dit dat gemeenten het volgende moeten organiseren: • Beleid en regie: Gemeenten stellen lokaal jeugdbeleid en een jeugdverordening vast en voeren bestuurlijke en ambtelijke regie op de uitvoering van de Jeugdwet. Zij zijn verplicht deel te nemen aan regionale samenwerkingsstructuren, onder meer voor Veilig Thuis, jeugdbescherming, crisiszorg en afstemming met zorg, politie en justitie. Ook organiseren gemeenten regionale afspraken over schaal en uitvoering, terwijl zij lokaal sturen op samenhang binnen het sociaal domein.
Gemeenten borgen de betrokkenheid van het inwoner- en cliëntperspectief in besluitvorming – vaak vormgegeven in een adviesraad. • Toegang en preventie: Gemeenten moeten een herkenbare, laagdrempelige lokale toegang inrichten. Recent stemde de VNG in met het convenant Stevige Lokale Teams. Inwoners moeten hier terechtkunnen voor advies, signalering, triage en doorverwijzing. Gemeenten besluiten op basis van onderzoek over de inzet van maatwerkvoorzieningen en PGB. Veilig Thuis is regionaal verplicht ingericht als centraal meldpunt bij huiselijk geweld en kindermishandeling en biedt advies en consultatie. • Uitvoering en hulp: Gemeenten organiseren besluitvorming, beschikkingen, herbeoordelingen en casusregie, veelal binnen multidisciplinaire teams met beslisruimte. Gemeenten organiseren lokaal die vormen van begeleiding waarvoor geen specialistische jeugdhulp nodig is. Gemeenten stellen in het kader van de Jeugdwet (onafhankelijke) cliëntondersteuning beschikbaar aan inwoners. • Inkoop, kwaliteit en bedrijfsvoering: Gemeenten verzorgen, vaak regionaal, de inkoop en het contractmanagement van jeugdzorgaanbieders. Specifieke vormen (Wet verbetering beschikbaarheid jeugdhulp) dienen in regionale samenwerking te worden georganiseerd. Ook de aansturing en financiering van gecertificeerde instellingen vinden regionaal plaats.
Gemeenten borgen de kwaliteit, het toezicht en blijvend leren. Ze organiseren bezwaar- en klachtbehandeling en richten ondersteunende administratieve processen in ten behoeve van landelijk berichtenverkeer en declaratie en verantwoording. 127 77923-Intern vertrouwelijk 14 Uitvoeringsaspecten - Wmo De Wmo 2015 legt bij gemeenten de verantwoordelijkheid om inwoners die niet op eigen kracht of met hun netwerk kunnen meedoen of zelfstandig kunnen wonen, passend te ondersteunen zodat zij zo lang mogelijk in de eigen leefomgeving kunnen blijven. De gemeentelijke opdracht omvat zowel lichte ondersteuning (zoals algemene voorzieningen) als maatwerkvoorzieningen, waaronder begeleiding individueel en groep, dagbesteding, huishoudelijke ondersteuning en – voor veel gemeenten – beschermd wonen en maatschappelijke opvang. Concreet moeten gemeenten het volgende organiseren: • Beleid en regie: Gemeenten ontwikkelen en actualiseren Wmo-beleid en stellen een verordening vast. Hiervoor is structurele beleidscapaciteit nodig, inclusief afstemming met raad, aanbieders en uitvoeringsorganisaties. In de praktijk is ook regionale samenwerking nodig met zorg, welzijn en veiligheid om integrale ondersteuning bereikbaar te maken. Gemeenten borgen de betrokkenheid van het inwoner- en klantperspectief in besluitvorming – vaak vormgegeven in een adviesraad.
• Toegang en ondersteuning: Gemeenten richten een laagdrempelig meldpunt in (balie, telefoon, digitaal) waar inwoners terechtkunnen voor informatie, triage en doorgeleiding. Onafhankelijke cliëntondersteuning moet actief worden georganiseerd, vaak via subsidiëring of contractering. De lokale uitvoering omvat onderzoek door Wmo-consulenten, indicatiestelling en het zorgvuldig afgeven van beschikkingen. • Uitvoering van ondersteuning: Gemeenten organiseren of contracteren zowel algemene voorzieningen (zoals begeleiding en dagbesteding) als individuele maatwerkvoorzieningen. Dit vraagt structurele uitvoeringscapaciteit, deskundigheid en monitoring. Voor beschermd wonen en soms dagbesteding is feitelijke regionale organisatie noodzakelijk. Gemeenten stellen in het kader van de Jeugdwet (onafhankelijke) cliëntondersteuning beschikbaar aan inwoners. • Inkoop, kwaliteit en toezicht: Inkoop, contractbeheer en relatiebeheer met aanbieders zijn veelal regionaal belegd vanwege schaalvoordelen. Gemeenten moeten kwaliteit borgen via toezicht, dat wettelijk regionaal is ondergebracht bij de GGD. Tevens moet een lerend evaluatiekader worden ingericht. • Bedrijfsvoering en rechtsbescherming: Gemeenten moeten systemen voor registratie, betaling en verantwoording inrichten, lokaal of via shared services.
Daarnaast organiseren zij bezwaarprocedures en juridische ondersteuning, lokaal of via een gezamenlijke commissie. 128 77923-Intern vertrouwelijk 15 Uitvoeringsaspecten – Participatiewet (en aanpalend) Gemeenten hebben op grond van de Participatiewet drie wettelijke kerntaken: het bieden van bestaanszekerheid, het bevorderen van participatie en werk en het ondersteunen van mensen met een arbeidsbeperking. Daarnaast voeren gemeenten andere inkomensregelingen uit, zoals de IOAZ, IOAW en het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen (Bbz). In Rozendaal maken, voor zover bekend, nog enkele inwoners gebruik van de WSW (Wet sociale werkvoorziening); sinds de invoering van de Participatiewet is instroom hierin niet meer mogelijk. Verder voeren gemeenten lokaal minimabeleid, waaronder de Gelrepas. Ook zijn gemeenten verantwoordelijk voor de uitvoering van het Energiefonds om de gevolgen van hoge energieprijzen te mitigeren. Concreet omvat dit de volgende taken: • Beleid en regie: Gemeente stellen beleidskaders en verordeningen vast voor bijstand, re-integratie, bijzondere bijstand en minimabeleid. Deelname aan de arbeidsmarktregio is verplicht voor de regionale afstemming van het arbeidsmarktbeleid.
• Toegang: Gemeenten organiseren de aanvraagprocedures voor uitkeringen op grond van de Participatiewet en andere inkomensregelingen (inclusief Bbz), evenals voor bijzondere bijstand en minimaregelingen zoals de Gelrepas. Heldere communicatie en ondersteuning zijn hierbij essentieel. • Uitvoering: Gemeenten beoordelen aanvragen, neemt besluiten, verzorgt betalingen, voert heronderzoeken en bestandsbeheer uit, verrekent inkomsten en regelt terugvordering en verhaal bij onterecht verstrekte uitkeringen. Daarnaast zet de gemeente zich maximaal in op (tijdige) arbeidsinschakeling van uitkeringsgerechtigden. Voor inwoners met een grote afstand tot de arbeidsmarkt wordt samengewerkt met sociaal ontwikkelbedrijven (in de regio: Scalabor), onder meer via loonkostensubsidie (LKS). Gemeenten zijn verplicht beschut werk aan te bieden; in de regio wordt dit door Scalabor georganiseerd. Bbz-aanvragen worden extern beoordeeld en uitgevoerd. • Contractering en opdrachtgeverschap: Gemeenten contracteren re-integratiepartijen, Scalabor en aanbieders van minimaregelingen. Bij de uitvoering van de Bbz zijn doorgaans externe partijen betrokken. • Kwaliteit en toezicht: Gemeenten borgen kwaliteit via controles op besluiten en uitvoering. Dossiers moeten volledig en toetsbaar zijn. De Inspectie SZW en de accountant toetsen op rechtmatigheid en doelmatigheid.
• Administratie en backoffice: Dit omvat onder meer uitkerings- en financiële administratie, betalingsprocessen, dossiervorming, SUWI-koppelingen, LKS-beheer (via Scalabor) en tijdige financiële verantwoording. 129 77923-Intern vertrouwelijk 16 Uitvoeringsaspecten – Wgs (schuldhulp) De Wgs verplicht gemeenten om inwoners met financiële problemen tijdig, effectief en integraal te ondersteunen. De gemeente is het eerste aanspreekpunt bij geldzorgen en voert beleid op het gebied van integrale schuldhulpverlening en schuldenpreventie. Daarbij hebben gemeenten aanzienlijke beleidsruimte. In het NVVK-model, dat de meeste gemeenten hanteren, omvat integrale schuldhulpverlening een traject van stabilisatie, schuldregeling en nazorg. Sinds 1 januari 2021 zijn gemeenten verplicht vroege signalen van betalingsachterstanden bij vastelastenpartners op te volgen en inwoners actief een hulpaanbod te doen. Daarnaast vervult de gemeente een formele rol bij de toegang tot de wettelijke schuldsanering (Wsnp): zonder een zorgvuldig uitgevoerd minnelijk traject en een verzoekschrift voor toelating tot de Wsnp is toegang tot wettelijke schuldsanering niet mogelijk. Concreet vraagt dit van gemeenten dat zij het volgende organiseren: • Beleid en regie: Gemeenten ontwikkelen en actualiseren een beleidsplan en verordening voor schuldhulpverlening.
Idealiter organiseren zij ook structurele samenwerking met domeinen zoals zorg, inkomen en werk, en maken zij werkafspraken met bewindvoerders voor tijdige uitstroom of doorstroom in een schuldregelingstraject. • Toegang en organiseren vroegsignalering: Gemeenten richten voor inwoners met geldzorgen een laagdrempelige toegang in voor melding, intake en doorverwijzing naar schuldhulpverlening. De vroegsignaleringsplicht vraagt structurele processen. Gemeenten organiseren deskundigheid om tijdig vroege signalen te duiden en inwoners te bereiken. Daarnaast dragen zij verantwoordelijkheid voor het afgeven van de formele verklaring voor de Wsnp. • Uitvoering van minnelijke schuldhulpverlening: De kern van de taak omvat onderzoek, stabilisatie, het begeleiden bij stukkenverzameling, het onderhandelen met schuldeisers en het uitvoeren van minnelijke schuldregelingen, inclusief nazorg. Dit is arbeidsintensief en vraagt gespecialiseerde capaciteit. • Inkoop, kwaliteit en toezicht: Verschillende gemeenten zetten derden in om delen van hun schuldhulpverlening uit te voeren. Voor het inzetten van een saneringskrediet is ten allertijden een kredietbank nodig. Gemeenten blijven echter wel eindverantwoordelijk voor kwaliteit, dossierzorgvuldigheid, monitoring en bijsturing.
• Bedrijfsvoering en rechtsbescherming: Gemeenten richten systemen in voor registratie, privacy, voortgangsbewaking en verantwoording. Ook organiseren zij volledige en controleerbare dossiers, tijdige aanlevering van stukken en lokale bezwaar- en klachtenprocedures. 130 77923-Intern vertrouwelijk 17 Uitvoeringsaspecten – Wet inburgering (en aanpalend) Gemeenten hebben op grond van de Wet inburgering 2021 de regierol bij de inburgering van nieuwkomers. Daarnaast hebben zij op basis van onder meer de Spreidingswet en de Richtlijn Tijdelijke Bescherming Oekraïne een taak in de (mogelijke) opvang van ontheemden. Concreet organiseren gemeenten het volgende: • Beleid en regie: Gemeenten ontwikkelen en actualiseren lokaal beleid, verordeningen en uitvoeringskaders en voeren bestuurlijke en ambtelijke regie op opvang, inburgering en huisvesting, binnen rijks- en provinciale kaders. Een lokaal volkshuisvestingsprogramma wordt verplicht. Structurele regionale afstemming met gemeenten, provincie, veiligheidsregio, onderwijs, werkgevers en maatschappelijke partners is noodzakelijk. • Toegang en intake: Gemeenten richten processen in voor brede intake (inclusief leerbaarheidstoets en participatiescan), bepalen de leerroute (B1-, onderwijs- of zelfredzaamheidsroute) en bieden eerste begeleiding.
Zij organiseren toegang tot leefgeld, inschrijving in Basisregistratie personen (BRP) of Registratie van niet-ingezetenen (RNI) en toewijzing van sociale en betaalbare woningen aan statushouders. • Begeleiding, inburgering en participatie: Gemeenten verzorgen caseloadmanagement, voortgangsgesprekken en het opstellen en monitoren van het Persoonlijk Plan Inburgering en Participatie (PIP). Zij organiseren maatschappelijke begeleiding en een samenhangend inburgeringsaanbod waarin taal wordt gecombineerd met participatie (werk, vrijwilligerswerk of opleiding), vaak via externe aanbieders. Voor asielstatushouders financieren zij dit aanbod, inclusief begeleiding vanaf koppeling aan de gemeente en tijdelijke financiële ontzorging. Zij volgen de voortgang en handhaven waar nodig de inburgeringsplicht. • Opvang en huisvesting: Op basis van de Spreidingswet krijgen gemeenten een taakstelling voor opvangplekken voor asielzoekers, rekening houdend met inwonertal en sociaaleconomische positie. • De Richtlijn Tijdelijke Bescherming Oekraïne verplicht gemeenten opvang en basisvoorzieningen te bieden aan ontheemden uit Oekraïne, waaronder inschrijving in de BRP en toegang tot zorg, onderwijs voor minderjarigen en arbeid.
• Inkoop, kwaliteit en bedrijfsvoering: Gemeenten contracteren aanbieders en facilitaire diensten, monitoren prestaties en richten systemen in voor registratie, gegevensuitwisseling met DUO, rapportage en verantwoording aan het Rijk. Ook organiseren zij bezwaarprocedures en juridische ondersteuning. 131 77923-Intern vertrouwelijk 18 Uitvoeringsaspecten – Overige wetgeving Wat moeten gemeenten organiseren op het gebied van onderwijs, publieke gezondheid (incl. brede SPUK), kinderopvang, cultuur, sport en bibliotheken? Gemeenten zijn verantwoordelijk voor onderwijshuisvesting, leerlingenvervoer, leerplicht- en RMC-taken, voor lokaal preventie- en gezondheidsbeleid (incl. brede-SPUK-middelen), voor de uitvoering van VVE-beleid, voor toezicht en samenwerking in de kinderopvang, en voor het in stand houden van een lokale bibliotheekvoorziening. Daarnaast vervullen zij een cruciale rol in het financieren, subsidiëren en organiseren van culturele en sportvoorzieningen. Deze taken vragen een stabiele uitvoeringsstructuur, continue samenwerking met onderwijs en maatschappelijke partners, en substantiële administratieve en beleidsmatige capaciteit.
Concreet betekent dit dat gemeenten het volgende moeten organiseren: • Beleid en governance: Gemeenten stellen lokaal beleid op voor onderwijsachterstanden (OAB), VVE, bibliotheken, sport, cultuur en gezondheid, inclusief een preventie- en gezondheidsbeleid en SPUK-kaders. Zij organiseren structurele samenwerking met schoolbesturen, samenwerkingsverbanden passend onderwijs, kinderopvang, GGD, zorgverzekeraars, RMC-regio’s en culturele instellingen. Ook ontwikkelen zij meerjarige plannen, zoals een integraal huisvestingsplan voor onderwijshuisvesting, educatieplannen en bibliotheekbeleid. • Toegang en dienstverlening: Gemeenten zorgen voor laagdrempelige toegang tot voorzieningen: leerlingenvervoer, VVE-plaatsing, informatie over kinderopvang, toeleiding naar educatie, RMC-signalering, bibliotheekvoorzieningen, en preventieve voorzieningen in wijken en scholen. Zij organiseren meld- en signaleringsprocessen voor verzuim, thuiszitters en uitgevallen jongeren. • Uitvoering en ondersteuning: Gemeenten voeren casusregie en beoordelen aanvragen voor vervoer, voorzieningen en subsidies. Zij realiseren schoolgebouwen, tijdelijke huisvesting, sport- en cultuurvoorzieningen, en ondersteunen VVE-uitvoering. Daarnaast organiseren zij activiteiten voor gezondheid, educatie, cultuur en sport en voeren preventieve interventies en projecten uit.
• Inkoop, kwaliteit en toezicht: Gemeenten contracteren de GGD voor toezicht op de kinderopvang, vervoerders, aanbieders van educatie, cultuur en sport. Zij borgen/controleren hun kwaliteit via monitoring, evaluatie en toezicht, inclusief wettelijke GGD-toezichtstaken. • Administratie en verantwoording: Gemeenten richten systemen in voor registratie, monitoring, rapportages en verantwoording, inclusief SPUK-verantwoording, RMC-registraties en uitgebreide financiële administratie rond subsidies en investeringen. 132 77923-Intern vertrouwelijk 19 Impact op regionale uitvoering Voor verschillende wetten is de feitelijke uitvoering belegd bij regionale samenwerkingsverbanden en gemeenschappelijke regelingen waarbij Rozendaal zelfstandig is aangesloten. Ook bij eigen uitvoering van het sociaal domein blijven deze verbanden in stand. Wel zal Rozendaal dan zelf de beleidsvertegenwoordiging en het opdrachtgeverschap moeten organiseren; momenteel wordt de gemeente hierin vaak door Rheden vertegenwoordigd. Het betreft de volgende verbanden: • Modulaire Gemeenschappelijke Regeling sociaal domein centraal Gelderland (MGR): gezamenlijke uitvoeringsorganisatie voor taken in het sociaal domein en de bedrijfsvoering, waaronder de regionale jeugdhulp en Wmo-maatwerk. Waaronder ook Scalabor, het sociaal ontwikkelbedrijf voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.
• Centrumregeling beschermd wonen Arnhem: De centrumgemeente Arnhem organiseert en financiert beschermd wonen voor inwoners met psychische kwetsbaarheid. • Incluzio: zorgaanbieder die in opdracht van Rheden en Rozendaal de sociale basis versterkt en lokale Wmo- en jeugdhulptaken uitvoert. • Gemeenschappelijke regeling leerlingenvervoer: regionale regeling voor de gezamenlijke organisatie en uitvoering van leerlingenvervoer. • Gemeenschappelijke regeling GGD: gemeenschappelijke regeling voor publieke gezondheidszorg en preventietaken in de regio. • Regionale samenwerking leerplicht (MG): afstemming tussen gemeenten over leerplichttoezicht en ondersteuning van jeugdigen. • Samenwerking passend onderwijs (VO): samenwerking tussen gemeenten en scholen om passende ondersteuning in het voortgezet onderwijs te waarborgen. De samenwerkingsverbanden zullen bij inbesteding blijven bestaan, maar vragen dan wel om een zelfstandige en actieve rol van Rozendaal in sturing en vertegenwoordiging. 133 77923-Intern vertrouwelijk Huidig en beoogde situatie na inbesteding Hoe is de werkverdeling tussen Rheden en Rozendaal in de huidige situatie, en welke taken verschuiven naar Rozendaal als die het sociaal domein geheel zelf gaat uitvoeren? 134 77923-Intern vertrouwelijk Inleiding Gemeente Rheden voert het sociaal domein uit voor gemeente Rozendaal.
In de praktijk betekent dit dat gemeente Rheden voor Rozendaal in beginsel dezelfde werkzaamheden verricht als voor de eigen inwoners, op het gebied van beleid, uitvoering, contractmanagement, kwaliteit en toezicht. Gemeente Rozendaal en gemeente Rheden hebben hiervoor een dienstverleningsovereenkomst (DVO) en een mandaatregeling afgesloten. In de DVO is onder meer vastgelegd hoe de financiële verrekening plaatsvindt: naar rato van het aantal inwoners, gecorrigeerd met een factor gebaseerd op het verwachte gebruik van diensten door inwoners van Rozendaal, vergeleken met dat van inwoners van Rheden. Hierna beschrijven we per wet waar het primaat van de taken ligt. Dat doen we aan de hand van zes categorieën van dienstverlening: • Het organiseren van de toegang tot hulp en ondersteuning • De voorbereiding en coördinatie van beleid • De uitvoering van de hulp, evenals het vangnet daarvoor indien nodig • Administratie en backoffice • Contractmanagement en opdrachtgeverschap • Kwaliteit en toezicht, bezwaar en beroep De beschrijving is beeldvormend van aard. Op sommige onderdelen heeft Rozendaal een beperkte rol binnen de inspanningen die door Rheden worden uitgevoerd. Wanneer sprake is van een structurele inspanning door Rozendaal, is dit aangegeven met een sterretje (*).
Dat geldt bijvoorbeeld voor bezwaar en beroep, omdat daarvoor bestuursrechtelijk een besluit van het college nodig is. Ook geldt dit bijvoorbeeld voor het onderwijsachterstandenbeleid, dat grotendeels door Rozendaal zelf wordt uitgevoerd, en voor de toewijzing van huisvesting aan statushouders. Voor de meeste beleidsdomeinen geldt dat de inhoudelijke expertise en beleidsmatige voorbereiding bij Rheden liggen en gemeente Rozendaal bestuurlijk de besluitvorming in gemeente Rheden overneemt. Voor de situatie na inbesteding - waarin Rheden deze taken niet langer uitvoert - is in groen aangegeven welke taken dan bij Rozendaal komen te liggen. Waar sprake is van inzet van externe dienstverleners of uitvoeringsorganisaties, is dit in oranje weergegeven. In het overzicht is tot slot uitgegaan van de huidige situatie en van de mogelijke verschuivingen per wet. Er is geen rekening gehouden met de onderlinge samenhang tussen onderwerpen of met eventuele aanpassingen in de inrichting van het sociaal domein. 21 135 77923-Intern vertrouwelijk 22 Huidige situatie (1/3) Toegang Beleidsvoorbereiding en -coördinatie Uitvoering werkelijk en vangnet Administratie en backoffice Contractman.