Algemene beschouwingen PAK 07-07-2026
Tekst van het document
1 Algemene beschouwingen 2026 PAK Rozendaal Voorzitter, Wij gaan voor Rozendaal verantwoord zelfstandig! Ondanks, dat de begroting lastig sluitend te krijgen is, willen wij ervoor gaan om de zelfstandigheid van Rozendaal te behouden. Maar wel, zoals wij als PAK telkens hebben aangegeven: op een verantwoorde manier. De negatieve cijfers zijn te overzien en de organisatie moet zeker op orde worden gebracht. Wij geloven, dat met een aantal maatregelen we de komende jaren op een verantwoorde manier de zelfstandigheid, die voor alle Rozendalers zo belangrijk is, kunnen behouden. Dat was, voor het PAK tijdens de verkiezingen en ook nog tijdens de gesprekken na de verkiezingen tot in april/mei van dit jaar de algehele tendens en insteek. En niet alleen van ons, maar ook vanuit BGR en R ’74. Hoe bizar is het dan, dat wij in de afgelopen 2 maanden, dus in een week of 8, om de oren geslagen zijn met een rapportage “toekomstscenario’s Rozendaal”, waarin aangegeven wordt, dat de financiële situatie totaal onhoudbaar is en dat de organisatie zelfs niet meer in staat is om aan het wettelijke minimum te voldoen. Het door Moventem geleide onderzoek, dat in november 2025 in opdracht van de raad is opgestart, had als doel oplossingen te presenteren op de vraag ‘hoe Rozendaal de komende 10 jaar financieel en organisatorisch sterk kan blijven’.
Dat het college van B&W op basis van dit onderzoek concludeert dat zelfs een termijn van 10 jaar niet realistisch is en dat gemeentelijke herindeling het enige realistische scenario zou zijn, komt dan ook hard aan. Dat we aan de slag moesten met de financiële situatie was geen verrassing. Dat ook de ambtelijke organisatie zo kwetsbaar was en dat de samenwerking met Rheden in snel tempo zakelijker wordt kwam wél als verrassing. Het is ook niet gek, dat er dan vanuit de raad, vanuit het PAK en ook vanuit onze inwoners met ongeloof op wordt gereageerd. En het is ook niet gek, dat wij er last van hebben, dat dit door externe partijen als Moventem en Berenschot aan ons verteld zou moeten worden. Vraag aan het college: we zijn als raad door de ernst van de rapportage verrast. Heeft het college geëvalueerd hoe het komt dat wij in deze situatie zijn terecht gekomen en waren er al niet eerder signalen waarop gereageerd had kunnen of moeten worden?
2 Natuurlijk wisten wij als PAK, maar ook als raad dat het echt lastig was om elk jaar de cijfers weer op orde te krijgen. We wisten donders goed, dat de organisatie het soms ook lastig had om alles geregeld te krijgen en om aan alle regeltjes en procedures te voldoen, maar toch? In de afgelopen decennia kregen we het elke keer weer voor elkaar! En daar waren we echt heel trots op. Het voordeel van een kleine gemeente wordt vaak samengevat in termen als “korte lijnen” en “minder bureaucratie”. Dat klopt, maar daarachter schuilt een nog belangrijker bestaansrecht. De democratie in Nederland staat onder druk. Het vertrouwen in de politiek is laag en de afstand tussen inwoners en overheid groeit. Juist in dat licht laten kleine gemeenten zoals Rozendaal hun waarde zien. In Rozendaal is de afstand tot het bestuur klein. Veel inwoners kennen een raadslid persoonlijk, de burgemeester is een vertrouwd gezicht en er is ruimte voor directe betrokkenheid en inspraak. Initiatieven zoals de werkgroep Duurzaamheid laten zien hoe inwoners daadwerkelijk invloed kunnen uitoefenen op hun leefomgeving. Het PAK hecht grote waarde aan de betrokkenheid en inbreng van onze inwoners. Ook een burgerinitiatief als “Rozendaal blijft” vormt hier onderdeel van. Daarom is het zo belangrijk, dat de bewoners in dit proces worden betrokken.
Hoe kijkt het college tegen deze initiatieven en betrokkenheid van inwoners? Het PAK spreekt haar waardering uit voor de zorgvuldige wijze waarop het proces is doorlopen en voor de kwaliteit van de verzamelde informatie. De rapportage en het gehele onderzoek zijn met grote zorgvuldigheid en uitgebreid uitgevoerd. Er ligt een solide basis om een weloverwogen besluit te nemen. Hoe pijnlijk dat ook wellicht gaat zijn. We worden door de herindelingsgesprekken die momenteel worden opgestart tussen de gemeenten Rheden en Brummen gevraagd om snel te reageren. Snelheid mag echter nooit ten koste gaan van zorgvuldigheid. Het streven is september, de wereld en ook Rozendaal vergaat niet als het ietsje later wordt. We zien dat het financieel perspectief nog in beweging is. De begroting ligt er nog niet, maar één ding is wel duidelijk: het zal een grote opgave zijn om deze toch sluitend te krijgen. De komende jaren worden financieel uitdagend. Er is al wat richting gegeven door de meerjarenaanpak wegen, duurzaamheid en het bomenplan, maar tegelijkertijd zijn veel politieke keuzes nog niet gemaakt. En juist dát geeft ruimte. Ruimte om samen keuzes te maken die verder kijken dan de korte termijn. Ruimte om creatief te zijn. En ruimte om te bepalen wat we écht belangrijk vinden. De inwonersconsultatie die Moventem heeft gedaan geeft daar ook richting in.
Als PAK Rozendaal zeggen we: financieel verantwoord én sociaal rechtvaardig. Want niet iedereen wordt in gelijke mate geraakt door de keuzes die we maken. Daarom vinden wij het essentieel dat we, juist in financieel lastige tijden, extra oog houden voor inwoners die het het meest nodig hebben. Bijvoorbeeld als we het hebben over de energietransitie. 3 Dat vraagt om creativiteit. En om het vertrouwen dat we als kleine gemeente juist sterk zijn in onze betrokkenheid en korte lijnen. Laten we die kracht benutten. Laten we het gesprek met elkaar voeren zonder alles vooraf dicht te timmeren. En laten we vooral blijven zoeken naar wat wél kan. Daarbij past ook dat we ruimte geven aan het gesprek en aan verschillende perspectieven. Juist door open te staan voor elkaars ideeën en afwegingen, kunnen we tot betere besluiten komen. Sinds de decentralisatie van rijkstaken naar gemeenten heeft Rozendaal in Rheden een goede partner gevonden. Op basis van een dienstverleningsovereenkomst voert Rheden al meer dan tien jaar voor Rozendaal diverse taken uit. En voor het sociaal domein de laatste jaren zelfs inclusief de beleidsvorming. Dat wij dit al zo lang op deze manier hebben kunnen organiseren, is mede een van de redenen waarom Rozendaal zo lang bestuurlijk zelfstandig heeft kunnen blijven.
Tegelijkertijd is die vergaande afhankelijkheid van Rheden op het gebied van zorg en ondersteuning en de stijging van de kosten daarvan een van de belangrijkste redenen waarom Rozendaal zijn bestuurlijke zelfstandigheid voor de toekomst moet heroverwegen. Wij zijn ons als raad misschien niet altijd even bewust van de omvang en het belang van deze gemeentelijke taak. Het sociaal domein vormt het vangnet van onze samenleving. Het zorgt ervoor dat inwoners langer zelfstandig kunnen blijven wonen, dat gezinnen ondersteuning krijgen wanneer het niet goed gaat met hun kinderen, dat mensen de zorg ontvangen die zij nodig hebben, dat er voorzieningen zijn op het gebied van onderwijs, cultuur en sport. Het is geen vrijblijvende keuze van de gemeente. Wij hebben als overheid een wettelijke zorgplicht voor onze inwoners. Mensen die ondersteuning nodig hebben, hebben daar recht op. Juist wanneer inwoners kwetsbaar zijn, moet de gemeente er zijn. Wat het PAK betreft is dit niet zomaar één van de gemeentelijke taken, maar misschien wel de belangrijkste taak die wij hebben: ervoor zorgen dat niemand tussen wal en schip valt. Voor het PAK staat daarbij de aandacht voor elkaar centraal. Sterke, betrokken en sociale buurten vormen wat ons betreft de basis van een gezond dorp. Juist daar begint een samenleving waarin mensen naar elkaar omzien en waarin iedereen mee kan doen.
We zijn nog niet gefuseerd. De komende jaren hebben ook wij onze verantwoordelijkheid binnen dit domein te nemen. Het PAK wil dat doen door de samenwerking en verbinding met Rheden nadrukkelijk op te zoeken. Als een herindeling met Rheden uiteindelijk de meest logische stap blijkt, dan ontslaat ons dat niet van onze verantwoordelijkheid in het heden. Juist nu moeten we blijven investeren in een sterk sociaal domein, in aandacht voor kwetsbare inwoners en in een samenleving waarin mensen naar elkaar omzien. Tegelijkertijd moeten we inwoners niet alleen betrekken bij de vraag met wie wij verder gaan, maar vooral bij de vraag wat wij willen behouden. Want bestuurlijke grenzen kunnen veranderen, maar de waarden van onze gemeenschap moeten overeind blijven. De gemeente Rozendaal zal in de komende jaren fors investeren in het wegennetwerk. PAK roept het college op om bij het uitwerken van het ontwerp concrete acties op te nemen voor burgerparticipatie, verkeersveiligheid en klimaatadaptatie. PAK ziet het als een gemiste kans, wanneer op deze belangrijke onderdelen niet wordt ingezet. 4 Zorgvuldigheid is hierbij van groot belang. Wij horen graag uw reactie op het verzoek om bij het ontwerp van de wegen, de hiervoor genoemde overwegingen zoveel mogelijk mee te nemen. Rozendalers hechten veel waarde aan de prachtige groene omgeving, zo ook het PAK.
De kwaliteit van de groene ruimtes in én buiten het dorp moet behouden blijven voor de komende generaties, ook wanneer wij als gemeente mogelijk ophouden te bestaan. Het rapport “Toekomstbestendig Rozendaal” presenteert 3 toekomstbeelden voor de gemeente Rozendaal. De conclusie vanuit het rapport is echter duidelijk. Scenario 3, herindeling, is eigenlijk het enige realistische alternatief. Als PAK staan wij achter de insteek om dit scenario dan ook goed te verkennen en te bespreken op wat voor manier en in welk tijdsschema dit proces moet gaan lopen. Maar gooi je oude kleren niet weg, voordat je nieuwe hebt. De onderhandelingen tussen Rheden en Brummen zijn net begonnen, Rozendaal start nu met de eerste verkenningen en het definitieve besluit is nog niet genomen. Onze dank en grote waardering aan het college en aan de ambtenaren voor al het werk wat is verzet en wat ook nog zal komen. Welke bestuurlijke vorm Rozendaal uiteindelijk ook krijgt, één opdracht blijft overeind: goed zorgen voor onze inwoners en zorgvuldig omgaan met alles wat onze gemeenschap bijzonder maakt. Laten we de komende maanden niet kiezen vanuit angst of haast, maar vanuit verantwoordelijkheid, vertrouwen en respect voor elkaar. Alleen dan doen we recht aan de geschiedenis van Rozendaal én aan de generaties die na ons komen. Dank u wel, namens de fractie van PAK Rozendaal.
Wilfred Jansen Gineke Mangus Albert Witjes Olga Meulenbroek Ids Breeuwsma
1 Algemene beschouwingen 2026 PAK Rozendaal Voorzitter, Wij gaan voor Rozendaal verantwoord zelfstandig! Ondanks, dat de begroting lastig sluitend te krijgen is, willen wij ervoor gaan om de zelfstandigheid van Rozendaal te behouden. Maar wel, zoals wij als PAK telkens hebben aangegeven: op een verantwoorde manier. De negatieve cijfers zijn te overzien en de organisatie moet zeker op orde worden gebracht. Wij geloven, dat met een aantal maatregelen we de komende jaren op een verantwoorde manier de zelfstandigheid, die voor alle Rozendalers zo belangrijk is, kunnen behouden. Dat was, voor het PAK tijdens de verkiezingen en ook nog tijdens de gesprekken na de verkiezingen tot in april/mei van dit jaar de algehele tendens en insteek. En niet alleen van ons, maar ook vanuit BGR en R ’74. Hoe bizar is het dan, dat wij in de afgelopen 2 maanden, dus in een week of 8, om de oren geslagen zijn met een rapportage “toekomstscenario’s Rozendaal”, waarin aangegeven wordt, dat de financiële situatie totaal onhoudbaar is en dat de organisatie zelfs niet meer in staat is om aan het wettelijke minimum te voldoen. Het door Moventem geleide onderzoek, dat in november 2025 in opdracht van de raad is opgestart, had als doel oplossingen te presenteren op de vraag ‘hoe Rozendaal de komende 10 jaar financieel en organisatorisch sterk kan blijven’.
Dat het college van B&W op basis van dit onderzoek concludeert dat zelfs een termijn van 10 jaar niet realistisch is en dat gemeentelijke herindeling het enige realistische scenario zou zijn, komt dan ook hard aan. Dat we aan de slag moesten met de financiële situatie was geen verrassing. Dat ook de ambtelijke organisatie zo kwetsbaar was en dat de samenwerking met Rheden in snel tempo zakelijker wordt kwam wél als verrassing. Het is ook niet gek, dat er dan vanuit de raad, vanuit het PAK en ook vanuit onze inwoners met ongeloof op wordt gereageerd. En het is ook niet gek, dat wij er last van hebben, dat dit door externe partijen als Moventem en Berenschot aan ons verteld zou moeten worden. Vraag aan het college: we zijn als raad door de ernst van de rapportage verrast. Heeft het college geëvalueerd hoe het komt dat wij in deze situatie zijn terecht gekomen en waren er al niet eerder signalen waarop gereageerd had kunnen of moeten worden?
2 Natuurlijk wisten wij als PAK, maar ook als raad dat het echt lastig was om elk jaar de cijfers weer op orde te krijgen. We wisten donders goed, dat de organisatie het soms ook lastig had om alles geregeld te krijgen en om aan alle regeltjes en procedures te voldoen, maar toch? In de afgelopen decennia kregen we het elke keer weer voor elkaar! En daar waren we echt heel trots op. Het voordeel van een kleine gemeente wordt vaak samengevat in termen als “korte lijnen” en “minder bureaucratie”. Dat klopt, maar daarachter schuilt een nog belangrijker bestaansrecht. De democratie in Nederland staat onder druk. Het vertrouwen in de politiek is laag en de afstand tussen inwoners en overheid groeit. Juist in dat licht laten kleine gemeenten zoals Rozendaal hun waarde zien. In Rozendaal is de afstand tot het bestuur klein. Veel inwoners kennen een raadslid persoonlijk, de burgemeester is een vertrouwd gezicht en er is ruimte voor directe betrokkenheid en inspraak. Initiatieven zoals de werkgroep Duurzaamheid laten zien hoe inwoners daadwerkelijk invloed kunnen uitoefenen op hun leefomgeving. Het PAK hecht grote waarde aan de betrokkenheid en inbreng van onze inwoners. Ook een burgerinitiatief als “Rozendaal blijft” vormt hier onderdeel van. Daarom is het zo belangrijk, dat de bewoners in dit proces worden betrokken.
Hoe kijkt het college tegen deze initiatieven en betrokkenheid van inwoners? Het PAK spreekt haar waardering uit voor de zorgvuldige wijze waarop het proces is doorlopen en voor de kwaliteit van de verzamelde informatie. De rapportage en het gehele onderzoek zijn met grote zorgvuldigheid en uitgebreid uitgevoerd. Er ligt een solide basis om een weloverwogen besluit te nemen. Hoe pijnlijk dat ook wellicht gaat zijn. We worden door de herindelingsgesprekken die momenteel worden opgestart tussen de gemeenten Rheden en Brummen gevraagd om snel te reageren. Snelheid mag echter nooit ten koste gaan van zorgvuldigheid. Het streven is september, de wereld en ook Rozendaal vergaat niet als het ietsje later wordt. We zien dat het financieel perspectief nog in beweging is. De begroting ligt er nog niet, maar één ding is wel duidelijk: het zal een grote opgave zijn om deze toch sluitend te krijgen. De komende jaren worden financieel uitdagend. Er is al wat richting gegeven door de meerjarenaanpak wegen, duurzaamheid en het bomenplan, maar tegelijkertijd zijn veel politieke keuzes nog niet gemaakt. En juist dát geeft ruimte. Ruimte om samen keuzes te maken die verder kijken dan de korte termijn. Ruimte om creatief te zijn. En ruimte om te bepalen wat we écht belangrijk vinden. De inwonersconsultatie die Moventem heeft gedaan geeft daar ook richting in.
Als PAK Rozendaal zeggen we: financieel verantwoord én sociaal rechtvaardig. Want niet iedereen wordt in gelijke mate geraakt door de keuzes die we maken. Daarom vinden wij het essentieel dat we, juist in financieel lastige tijden, extra oog houden voor inwoners die het het meest nodig hebben. Bijvoorbeeld als we het hebben over de energietransitie. 3 Dat vraagt om creativiteit. En om het vertrouwen dat we als kleine gemeente juist sterk zijn in onze betrokkenheid en korte lijnen. Laten we die kracht benutten. Laten we het gesprek met elkaar voeren zonder alles vooraf dicht te timmeren. En laten we vooral blijven zoeken naar wat wél kan. Daarbij past ook dat we ruimte geven aan het gesprek en aan verschillende perspectieven. Juist door open te staan voor elkaars ideeën en afwegingen, kunnen we tot betere besluiten komen. Sinds de decentralisatie van rijkstaken naar gemeenten heeft Rozendaal in Rheden een goede partner gevonden. Op basis van een dienstverleningsovereenkomst voert Rheden al meer dan tien jaar voor Rozendaal diverse taken uit. En voor het sociaal domein de laatste jaren zelfs inclusief de beleidsvorming. Dat wij dit al zo lang op deze manier hebben kunnen organiseren, is mede een van de redenen waarom Rozendaal zo lang bestuurlijk zelfstandig heeft kunnen blijven.
Tegelijkertijd is die vergaande afhankelijkheid van Rheden op het gebied van zorg en ondersteuning en de stijging van de kosten daarvan een van de belangrijkste redenen waarom Rozendaal zijn bestuurlijke zelfstandigheid voor de toekomst moet heroverwegen. Wij zijn ons als raad misschien niet altijd even bewust van de omvang en het belang van deze gemeentelijke taak. Het sociaal domein vormt het vangnet van onze samenleving. Het zorgt ervoor dat inwoners langer zelfstandig kunnen blijven wonen, dat gezinnen ondersteuning krijgen wanneer het niet goed gaat met hun kinderen, dat mensen de zorg ontvangen die zij nodig hebben, dat er voorzieningen zijn op het gebied van onderwijs, cultuur en sport. Het is geen vrijblijvende keuze van de gemeente. Wij hebben als overheid een wettelijke zorgplicht voor onze inwoners. Mensen die ondersteuning nodig hebben, hebben daar recht op. Juist wanneer inwoners kwetsbaar zijn, moet de gemeente er zijn. Wat het PAK betreft is dit niet zomaar één van de gemeentelijke taken, maar misschien wel de belangrijkste taak die wij hebben: ervoor zorgen dat niemand tussen wal en schip valt. Voor het PAK staat daarbij de aandacht voor elkaar centraal. Sterke, betrokken en sociale buurten vormen wat ons betreft de basis van een gezond dorp. Juist daar begint een samenleving waarin mensen naar elkaar omzien en waarin iedereen mee kan doen.
We zijn nog niet gefuseerd. De komende jaren hebben ook wij onze verantwoordelijkheid binnen dit domein te nemen. Het PAK wil dat doen door de samenwerking en verbinding met Rheden nadrukkelijk op te zoeken. Als een herindeling met Rheden uiteindelijk de meest logische stap blijkt, dan ontslaat ons dat niet van onze verantwoordelijkheid in het heden. Juist nu moeten we blijven investeren in een sterk sociaal domein, in aandacht voor kwetsbare inwoners en in een samenleving waarin mensen naar elkaar omzien. Tegelijkertijd moeten we inwoners niet alleen betrekken bij de vraag met wie wij verder gaan, maar vooral bij de vraag wat wij willen behouden. Want bestuurlijke grenzen kunnen veranderen, maar de waarden van onze gemeenschap moeten overeind blijven. De gemeente Rozendaal zal in de komende jaren fors investeren in het wegennetwerk. PAK roept het college op om bij het uitwerken van het ontwerp concrete acties op te nemen voor burgerparticipatie, verkeersveiligheid en klimaatadaptatie. PAK ziet het als een gemiste kans, wanneer op deze belangrijke onderdelen niet wordt ingezet. 4 Zorgvuldigheid is hierbij van groot belang. Wij horen graag uw reactie op het verzoek om bij het ontwerp van de wegen, de hiervoor genoemde overwegingen zoveel mogelijk mee te nemen. Rozendalers hechten veel waarde aan de prachtige groene omgeving, zo ook het PAK.
De kwaliteit van de groene ruimtes in én buiten het dorp moet behouden blijven voor de komende generaties, ook wanneer wij als gemeente mogelijk ophouden te bestaan. Het rapport “Toekomstbestendig Rozendaal” presenteert 3 toekomstbeelden voor de gemeente Rozendaal. De conclusie vanuit het rapport is echter duidelijk. Scenario 3, herindeling, is eigenlijk het enige realistische alternatief. Als PAK staan wij achter de insteek om dit scenario dan ook goed te verkennen en te bespreken op wat voor manier en in welk tijdsschema dit proces moet gaan lopen. Maar gooi je oude kleren niet weg, voordat je nieuwe hebt. De onderhandelingen tussen Rheden en Brummen zijn net begonnen, Rozendaal start nu met de eerste verkenningen en het definitieve besluit is nog niet genomen. Onze dank en grote waardering aan het college en aan de ambtenaren voor al het werk wat is verzet en wat ook nog zal komen. Welke bestuurlijke vorm Rozendaal uiteindelijk ook krijgt, één opdracht blijft overeind: goed zorgen voor onze inwoners en zorgvuldig omgaan met alles wat onze gemeenschap bijzonder maakt. Laten we de komende maanden niet kiezen vanuit angst of haast, maar vanuit verantwoordelijkheid, vertrouwen en respect voor elkaar. Alleen dan doen we recht aan de geschiedenis van Rozendaal én aan de generaties die na ons komen. Dank u wel, namens de fractie van PAK Rozendaal.
Wilfred Jansen Gineke Mangus Albert Witjes Olga Meulenbroek Ids Breeuwsma
1 Algemene beschouwingen 2026 PAK Rozendaal Voorzitter, Wij gaan voor Rozendaal verantwoord zelfstandig! Ondanks, dat de begroting lastig sluitend te krijgen is, willen wij ervoor gaan om de zelfstandigheid van Rozendaal te behouden. Maar wel, zoals wij als PAK telkens hebben aangegeven: op een verantwoorde manier. De negatieve cijfers zijn te overzien en de organisatie moet zeker op orde worden gebracht. Wij geloven, dat met een aantal maatregelen we de komende jaren op een verantwoorde manier de zelfstandigheid, die voor alle Rozendalers zo belangrijk is, kunnen behouden. Dat was, voor het PAK tijdens de verkiezingen en ook nog tijdens de gesprekken na de verkiezingen tot in april/mei van dit jaar de algehele tendens en insteek. En niet alleen van ons, maar ook vanuit BGR en R ’74. Hoe bizar is het dan, dat wij in de afgelopen 2 maanden, dus in een week of 8, om de oren geslagen zijn met een rapportage “toekomstscenario’s Rozendaal”, waarin aangegeven wordt, dat de financiële situatie totaal onhoudbaar is en dat de organisatie zelfs niet meer in staat is om aan het wettelijke minimum te voldoen. Het door Moventem geleide onderzoek, dat in november 2025 in opdracht van de raad is opgestart, had als doel oplossingen te presenteren op de vraag ‘hoe Rozendaal de komende 10 jaar financieel en organisatorisch sterk kan blijven’.
Dat het college van B&W op basis van dit onderzoek concludeert dat zelfs een termijn van 10 jaar niet realistisch is en dat gemeentelijke herindeling het enige realistische scenario zou zijn, komt dan ook hard aan. Dat we aan de slag moesten met de financiële situatie was geen verrassing. Dat ook de ambtelijke organisatie zo kwetsbaar was en dat de samenwerking met Rheden in snel tempo zakelijker wordt kwam wél als verrassing. Het is ook niet gek, dat er dan vanuit de raad, vanuit het PAK en ook vanuit onze inwoners met ongeloof op wordt gereageerd. En het is ook niet gek, dat wij er last van hebben, dat dit door externe partijen als Moventem en Berenschot aan ons verteld zou moeten worden. Vraag aan het college: we zijn als raad door de ernst van de rapportage verrast. Heeft het college geëvalueerd hoe het komt dat wij in deze situatie zijn terecht gekomen en waren er al niet eerder signalen waarop gereageerd had kunnen of moeten worden?
2 Natuurlijk wisten wij als PAK, maar ook als raad dat het echt lastig was om elk jaar de cijfers weer op orde te krijgen. We wisten donders goed, dat de organisatie het soms ook lastig had om alles geregeld te krijgen en om aan alle regeltjes en procedures te voldoen, maar toch? In de afgelopen decennia kregen we het elke keer weer voor elkaar! En daar waren we echt heel trots op. Het voordeel van een kleine gemeente wordt vaak samengevat in termen als “korte lijnen” en “minder bureaucratie”. Dat klopt, maar daarachter schuilt een nog belangrijker bestaansrecht. De democratie in Nederland staat onder druk. Het vertrouwen in de politiek is laag en de afstand tussen inwoners en overheid groeit. Juist in dat licht laten kleine gemeenten zoals Rozendaal hun waarde zien. In Rozendaal is de afstand tot het bestuur klein. Veel inwoners kennen een raadslid persoonlijk, de burgemeester is een vertrouwd gezicht en er is ruimte voor directe betrokkenheid en inspraak. Initiatieven zoals de werkgroep Duurzaamheid laten zien hoe inwoners daadwerkelijk invloed kunnen uitoefenen op hun leefomgeving. Het PAK hecht grote waarde aan de betrokkenheid en inbreng van onze inwoners. Ook een burgerinitiatief als “Rozendaal blijft” vormt hier onderdeel van. Daarom is het zo belangrijk, dat de bewoners in dit proces worden betrokken.
Hoe kijkt het college tegen deze initiatieven en betrokkenheid van inwoners? Het PAK spreekt haar waardering uit voor de zorgvuldige wijze waarop het proces is doorlopen en voor de kwaliteit van de verzamelde informatie. De rapportage en het gehele onderzoek zijn met grote zorgvuldigheid en uitgebreid uitgevoerd. Er ligt een solide basis om een weloverwogen besluit te nemen. Hoe pijnlijk dat ook wellicht gaat zijn. We worden door de herindelingsgesprekken die momenteel worden opgestart tussen de gemeenten Rheden en Brummen gevraagd om snel te reageren. Snelheid mag echter nooit ten koste gaan van zorgvuldigheid. Het streven is september, de wereld en ook Rozendaal vergaat niet als het ietsje later wordt. We zien dat het financieel perspectief nog in beweging is. De begroting ligt er nog niet, maar één ding is wel duidelijk: het zal een grote opgave zijn om deze toch sluitend te krijgen. De komende jaren worden financieel uitdagend. Er is al wat richting gegeven door de meerjarenaanpak wegen, duurzaamheid en het bomenplan, maar tegelijkertijd zijn veel politieke keuzes nog niet gemaakt. En juist dát geeft ruimte. Ruimte om samen keuzes te maken die verder kijken dan de korte termijn. Ruimte om creatief te zijn. En ruimte om te bepalen wat we écht belangrijk vinden. De inwonersconsultatie die Moventem heeft gedaan geeft daar ook richting in.
Als PAK Rozendaal zeggen we: financieel verantwoord én sociaal rechtvaardig. Want niet iedereen wordt in gelijke mate geraakt door de keuzes die we maken. Daarom vinden wij het essentieel dat we, juist in financieel lastige tijden, extra oog houden voor inwoners die het het meest nodig hebben. Bijvoorbeeld als we het hebben over de energietransitie. 3 Dat vraagt om creativiteit. En om het vertrouwen dat we als kleine gemeente juist sterk zijn in onze betrokkenheid en korte lijnen. Laten we die kracht benutten. Laten we het gesprek met elkaar voeren zonder alles vooraf dicht te timmeren. En laten we vooral blijven zoeken naar wat wél kan. Daarbij past ook dat we ruimte geven aan het gesprek en aan verschillende perspectieven. Juist door open te staan voor elkaars ideeën en afwegingen, kunnen we tot betere besluiten komen. Sinds de decentralisatie van rijkstaken naar gemeenten heeft Rozendaal in Rheden een goede partner gevonden. Op basis van een dienstverleningsovereenkomst voert Rheden al meer dan tien jaar voor Rozendaal diverse taken uit. En voor het sociaal domein de laatste jaren zelfs inclusief de beleidsvorming. Dat wij dit al zo lang op deze manier hebben kunnen organiseren, is mede een van de redenen waarom Rozendaal zo lang bestuurlijk zelfstandig heeft kunnen blijven.
Tegelijkertijd is die vergaande afhankelijkheid van Rheden op het gebied van zorg en ondersteuning en de stijging van de kosten daarvan een van de belangrijkste redenen waarom Rozendaal zijn bestuurlijke zelfstandigheid voor de toekomst moet heroverwegen. Wij zijn ons als raad misschien niet altijd even bewust van de omvang en het belang van deze gemeentelijke taak. Het sociaal domein vormt het vangnet van onze samenleving. Het zorgt ervoor dat inwoners langer zelfstandig kunnen blijven wonen, dat gezinnen ondersteuning krijgen wanneer het niet goed gaat met hun kinderen, dat mensen de zorg ontvangen die zij nodig hebben, dat er voorzieningen zijn op het gebied van onderwijs, cultuur en sport. Het is geen vrijblijvende keuze van de gemeente. Wij hebben als overheid een wettelijke zorgplicht voor onze inwoners. Mensen die ondersteuning nodig hebben, hebben daar recht op. Juist wanneer inwoners kwetsbaar zijn, moet de gemeente er zijn. Wat het PAK betreft is dit niet zomaar één van de gemeentelijke taken, maar misschien wel de belangrijkste taak die wij hebben: ervoor zorgen dat niemand tussen wal en schip valt. Voor het PAK staat daarbij de aandacht voor elkaar centraal. Sterke, betrokken en sociale buurten vormen wat ons betreft de basis van een gezond dorp. Juist daar begint een samenleving waarin mensen naar elkaar omzien en waarin iedereen mee kan doen.
We zijn nog niet gefuseerd. De komende jaren hebben ook wij onze verantwoordelijkheid binnen dit domein te nemen. Het PAK wil dat doen door de samenwerking en verbinding met Rheden nadrukkelijk op te zoeken. Als een herindeling met Rheden uiteindelijk de meest logische stap blijkt, dan ontslaat ons dat niet van onze verantwoordelijkheid in het heden. Juist nu moeten we blijven investeren in een sterk sociaal domein, in aandacht voor kwetsbare inwoners en in een samenleving waarin mensen naar elkaar omzien. Tegelijkertijd moeten we inwoners niet alleen betrekken bij de vraag met wie wij verder gaan, maar vooral bij de vraag wat wij willen behouden. Want bestuurlijke grenzen kunnen veranderen, maar de waarden van onze gemeenschap moeten overeind blijven. De gemeente Rozendaal zal in de komende jaren fors investeren in het wegennetwerk. PAK roept het college op om bij het uitwerken van het ontwerp concrete acties op te nemen voor burgerparticipatie, verkeersveiligheid en klimaatadaptatie. PAK ziet het als een gemiste kans, wanneer op deze belangrijke onderdelen niet wordt ingezet. 4 Zorgvuldigheid is hierbij van groot belang. Wij horen graag uw reactie op het verzoek om bij het ontwerp van de wegen, de hiervoor genoemde overwegingen zoveel mogelijk mee te nemen. Rozendalers hechten veel waarde aan de prachtige groene omgeving, zo ook het PAK.
De kwaliteit van de groene ruimtes in én buiten het dorp moet behouden blijven voor de komende generaties, ook wanneer wij als gemeente mogelijk ophouden te bestaan. Het rapport “Toekomstbestendig Rozendaal” presenteert 3 toekomstbeelden voor de gemeente Rozendaal. De conclusie vanuit het rapport is echter duidelijk. Scenario 3, herindeling, is eigenlijk het enige realistische alternatief. Als PAK staan wij achter de insteek om dit scenario dan ook goed te verkennen en te bespreken op wat voor manier en in welk tijdsschema dit proces moet gaan lopen. Maar gooi je oude kleren niet weg, voordat je nieuwe hebt. De onderhandelingen tussen Rheden en Brummen zijn net begonnen, Rozendaal start nu met de eerste verkenningen en het definitieve besluit is nog niet genomen. Onze dank en grote waardering aan het college en aan de ambtenaren voor al het werk wat is verzet en wat ook nog zal komen. Welke bestuurlijke vorm Rozendaal uiteindelijk ook krijgt, één opdracht blijft overeind: goed zorgen voor onze inwoners en zorgvuldig omgaan met alles wat onze gemeenschap bijzonder maakt. Laten we de komende maanden niet kiezen vanuit angst of haast, maar vanuit verantwoordelijkheid, vertrouwen en respect voor elkaar. Alleen dan doen we recht aan de geschiedenis van Rozendaal én aan de generaties die na ons komen. Dank u wel, namens de fractie van PAK Rozendaal.
Wilfred Jansen Gineke Mangus Albert Witjes Olga Meulenbroek Ids Breeuwsma
1 Algemene beschouwingen 2026 PAK Rozendaal Voorzitter, Wij gaan voor Rozendaal verantwoord zelfstandig! Ondanks, dat de begroting lastig sluitend te krijgen is, willen wij ervoor gaan om de zelfstandigheid van Rozendaal te behouden. Maar wel, zoals wij als PAK telkens hebben aangegeven: op een verantwoorde manier. De negatieve cijfers zijn te overzien en de organisatie moet zeker op orde worden gebracht. Wij geloven, dat met een aantal maatregelen we de komende jaren op een verantwoorde manier de zelfstandigheid, die voor alle Rozendalers zo belangrijk is, kunnen behouden. Dat was, voor het PAK tijdens de verkiezingen en ook nog tijdens de gesprekken na de verkiezingen tot in april/mei van dit jaar de algehele tendens en insteek. En niet alleen van ons, maar ook vanuit BGR en R ’74. Hoe bizar is het dan, dat wij in de afgelopen 2 maanden, dus in een week of 8, om de oren geslagen zijn met een rapportage “toekomstscenario’s Rozendaal”, waarin aangegeven wordt, dat de financiële situatie totaal onhoudbaar is en dat de organisatie zelfs niet meer in staat is om aan het wettelijke minimum te voldoen. Het door Moventem geleide onderzoek, dat in november 2025 in opdracht van de raad is opgestart, had als doel oplossingen te presenteren op de vraag ‘hoe Rozendaal de komende 10 jaar financieel en organisatorisch sterk kan blijven’.
Dat het college van B&W op basis van dit onderzoek concludeert dat zelfs een termijn van 10 jaar niet realistisch is en dat gemeentelijke herindeling het enige realistische scenario zou zijn, komt dan ook hard aan. Dat we aan de slag moesten met de financiële situatie was geen verrassing. Dat ook de ambtelijke organisatie zo kwetsbaar was en dat de samenwerking met Rheden in snel tempo zakelijker wordt kwam wél als verrassing. Het is ook niet gek, dat er dan vanuit de raad, vanuit het PAK en ook vanuit onze inwoners met ongeloof op wordt gereageerd. En het is ook niet gek, dat wij er last van hebben, dat dit door externe partijen als Moventem en Berenschot aan ons verteld zou moeten worden. Vraag aan het college: we zijn als raad door de ernst van de rapportage verrast. Heeft het college geëvalueerd hoe het komt dat wij in deze situatie zijn terecht gekomen en waren er al niet eerder signalen waarop gereageerd had kunnen of moeten worden?
2 Natuurlijk wisten wij als PAK, maar ook als raad dat het echt lastig was om elk jaar de cijfers weer op orde te krijgen. We wisten donders goed, dat de organisatie het soms ook lastig had om alles geregeld te krijgen en om aan alle regeltjes en procedures te voldoen, maar toch? In de afgelopen decennia kregen we het elke keer weer voor elkaar! En daar waren we echt heel trots op. Het voordeel van een kleine gemeente wordt vaak samengevat in termen als “korte lijnen” en “minder bureaucratie”. Dat klopt, maar daarachter schuilt een nog belangrijker bestaansrecht. De democratie in Nederland staat onder druk. Het vertrouwen in de politiek is laag en de afstand tussen inwoners en overheid groeit. Juist in dat licht laten kleine gemeenten zoals Rozendaal hun waarde zien. In Rozendaal is de afstand tot het bestuur klein. Veel inwoners kennen een raadslid persoonlijk, de burgemeester is een vertrouwd gezicht en er is ruimte voor directe betrokkenheid en inspraak. Initiatieven zoals de werkgroep Duurzaamheid laten zien hoe inwoners daadwerkelijk invloed kunnen uitoefenen op hun leefomgeving. Het PAK hecht grote waarde aan de betrokkenheid en inbreng van onze inwoners. Ook een burgerinitiatief als “Rozendaal blijft” vormt hier onderdeel van. Daarom is het zo belangrijk, dat de bewoners in dit proces worden betrokken.
Hoe kijkt het college tegen deze initiatieven en betrokkenheid van inwoners? Het PAK spreekt haar waardering uit voor de zorgvuldige wijze waarop het proces is doorlopen en voor de kwaliteit van de verzamelde informatie. De rapportage en het gehele onderzoek zijn met grote zorgvuldigheid en uitgebreid uitgevoerd. Er ligt een solide basis om een weloverwogen besluit te nemen. Hoe pijnlijk dat ook wellicht gaat zijn. We worden door de herindelingsgesprekken die momenteel worden opgestart tussen de gemeenten Rheden en Brummen gevraagd om snel te reageren. Snelheid mag echter nooit ten koste gaan van zorgvuldigheid. Het streven is september, de wereld en ook Rozendaal vergaat niet als het ietsje later wordt. We zien dat het financieel perspectief nog in beweging is. De begroting ligt er nog niet, maar één ding is wel duidelijk: het zal een grote opgave zijn om deze toch sluitend te krijgen. De komende jaren worden financieel uitdagend. Er is al wat richting gegeven door de meerjarenaanpak wegen, duurzaamheid en het bomenplan, maar tegelijkertijd zijn veel politieke keuzes nog niet gemaakt. En juist dát geeft ruimte. Ruimte om samen keuzes te maken die verder kijken dan de korte termijn. Ruimte om creatief te zijn. En ruimte om te bepalen wat we écht belangrijk vinden. De inwonersconsultatie die Moventem heeft gedaan geeft daar ook richting in.
Als PAK Rozendaal zeggen we: financieel verantwoord én sociaal rechtvaardig. Want niet iedereen wordt in gelijke mate geraakt door de keuzes die we maken. Daarom vinden wij het essentieel dat we, juist in financieel lastige tijden, extra oog houden voor inwoners die het het meest nodig hebben. Bijvoorbeeld als we het hebben over de energietransitie. 3 Dat vraagt om creativiteit. En om het vertrouwen dat we als kleine gemeente juist sterk zijn in onze betrokkenheid en korte lijnen. Laten we die kracht benutten. Laten we het gesprek met elkaar voeren zonder alles vooraf dicht te timmeren. En laten we vooral blijven zoeken naar wat wél kan. Daarbij past ook dat we ruimte geven aan het gesprek en aan verschillende perspectieven. Juist door open te staan voor elkaars ideeën en afwegingen, kunnen we tot betere besluiten komen. Sinds de decentralisatie van rijkstaken naar gemeenten heeft Rozendaal in Rheden een goede partner gevonden. Op basis van een dienstverleningsovereenkomst voert Rheden al meer dan tien jaar voor Rozendaal diverse taken uit. En voor het sociaal domein de laatste jaren zelfs inclusief de beleidsvorming. Dat wij dit al zo lang op deze manier hebben kunnen organiseren, is mede een van de redenen waarom Rozendaal zo lang bestuurlijk zelfstandig heeft kunnen blijven.
Tegelijkertijd is die vergaande afhankelijkheid van Rheden op het gebied van zorg en ondersteuning en de stijging van de kosten daarvan een van de belangrijkste redenen waarom Rozendaal zijn bestuurlijke zelfstandigheid voor de toekomst moet heroverwegen. Wij zijn ons als raad misschien niet altijd even bewust van de omvang en het belang van deze gemeentelijke taak. Het sociaal domein vormt het vangnet van onze samenleving. Het zorgt ervoor dat inwoners langer zelfstandig kunnen blijven wonen, dat gezinnen ondersteuning krijgen wanneer het niet goed gaat met hun kinderen, dat mensen de zorg ontvangen die zij nodig hebben, dat er voorzieningen zijn op het gebied van onderwijs, cultuur en sport. Het is geen vrijblijvende keuze van de gemeente. Wij hebben als overheid een wettelijke zorgplicht voor onze inwoners. Mensen die ondersteuning nodig hebben, hebben daar recht op. Juist wanneer inwoners kwetsbaar zijn, moet de gemeente er zijn. Wat het PAK betreft is dit niet zomaar één van de gemeentelijke taken, maar misschien wel de belangrijkste taak die wij hebben: ervoor zorgen dat niemand tussen wal en schip valt. Voor het PAK staat daarbij de aandacht voor elkaar centraal. Sterke, betrokken en sociale buurten vormen wat ons betreft de basis van een gezond dorp. Juist daar begint een samenleving waarin mensen naar elkaar omzien en waarin iedereen mee kan doen.
We zijn nog niet gefuseerd. De komende jaren hebben ook wij onze verantwoordelijkheid binnen dit domein te nemen. Het PAK wil dat doen door de samenwerking en verbinding met Rheden nadrukkelijk op te zoeken. Als een herindeling met Rheden uiteindelijk de meest logische stap blijkt, dan ontslaat ons dat niet van onze verantwoordelijkheid in het heden. Juist nu moeten we blijven investeren in een sterk sociaal domein, in aandacht voor kwetsbare inwoners en in een samenleving waarin mensen naar elkaar omzien. Tegelijkertijd moeten we inwoners niet alleen betrekken bij de vraag met wie wij verder gaan, maar vooral bij de vraag wat wij willen behouden. Want bestuurlijke grenzen kunnen veranderen, maar de waarden van onze gemeenschap moeten overeind blijven. De gemeente Rozendaal zal in de komende jaren fors investeren in het wegennetwerk. PAK roept het college op om bij het uitwerken van het ontwerp concrete acties op te nemen voor burgerparticipatie, verkeersveiligheid en klimaatadaptatie. PAK ziet het als een gemiste kans, wanneer op deze belangrijke onderdelen niet wordt ingezet. 4 Zorgvuldigheid is hierbij van groot belang. Wij horen graag uw reactie op het verzoek om bij het ontwerp van de wegen, de hiervoor genoemde overwegingen zoveel mogelijk mee te nemen. Rozendalers hechten veel waarde aan de prachtige groene omgeving, zo ook het PAK.
De kwaliteit van de groene ruimtes in én buiten het dorp moet behouden blijven voor de komende generaties, ook wanneer wij als gemeente mogelijk ophouden te bestaan. Het rapport “Toekomstbestendig Rozendaal” presenteert 3 toekomstbeelden voor de gemeente Rozendaal. De conclusie vanuit het rapport is echter duidelijk. Scenario 3, herindeling, is eigenlijk het enige realistische alternatief. Als PAK staan wij achter de insteek om dit scenario dan ook goed te verkennen en te bespreken op wat voor manier en in welk tijdsschema dit proces moet gaan lopen. Maar gooi je oude kleren niet weg, voordat je nieuwe hebt. De onderhandelingen tussen Rheden en Brummen zijn net begonnen, Rozendaal start nu met de eerste verkenningen en het definitieve besluit is nog niet genomen. Onze dank en grote waardering aan het college en aan de ambtenaren voor al het werk wat is verzet en wat ook nog zal komen. Welke bestuurlijke vorm Rozendaal uiteindelijk ook krijgt, één opdracht blijft overeind: goed zorgen voor onze inwoners en zorgvuldig omgaan met alles wat onze gemeenschap bijzonder maakt. Laten we de komende maanden niet kiezen vanuit angst of haast, maar vanuit verantwoordelijkheid, vertrouwen en respect voor elkaar. Alleen dan doen we recht aan de geschiedenis van Rozendaal én aan de generaties die na ons komen. Dank u wel, namens de fractie van PAK Rozendaal.
Wilfred Jansen Gineke Mangus Albert Witjes Olga Meulenbroek Ids Breeuwsma