Algemene beschouwingen 2023 PAK

Algemene beschouwingen 2023 PAK Rozendaal

Voorzitter, Graag willen wij als PAK deze Algemene Beschouwingen beginnen met de gedachte, dat wij als Rozendaal er trots op mogen zijn, dat wij als kleinste zelfstandige gemeente van het vaste land, ferm op de gemeentelijke kaart staan. En dat komt niet in de laatste plaats door kundige en betrokken college en ambtenaren, een bevlogen burgemeester en een kleine maar deskundige raad. Rozendaal is een gemeente waarin we het samen met elkaar doen. En dat hebben we ook nodig want onze maatschappij staat voor veel transitionele keuzes. En dat vertaalt zich door naar een uitdagende agenda op gemeentelijk niveau. Net als vele gemeenten om ons heen en net als onze inwoners heeft de gemeente Rozendaal te maken met oplopende kostenposten door inflatie, salarisontwikkelingen, meer uitvoerende werkzaamheden etc. etc. Voor het komende jaar en naar alle waarschijnlijkheid ook voor de jaren daarna, zal de broekriem aangetrokken moeten worden Deze algemene beschouwingen van PAK Rozendaal staan dan ook in het teken van het vinden van de juiste balans tussen uitgaven en inkomsten. Meer dan ooit zullen keuzes moeten worden gemaakt. Het kabinet is er niet uitgekomen maar wij zullen er samen met onze coalitiegenoot R’74 alles aan doen om gezond door de komende periode heen te komen.

Voorzitter, na jaren van relatief rustig financieel weer laat de kadernota zien dat we ons schrap moeten zetten voor zwaarder weer. Het dek moet worden opgeruimd en losliggende zaken vastgesjord, zodat we ook deze storm weer gezond door komen net als andere stormen in de afgelopen 200 jaar. En dat kúnnen we, dat hebben we in het verleden vaker laten zien. Dat gaat natuurlijk niet zonder de tering naar de nering te zetten. Dat herkennen we uit ons eigen huishoudboekje en we weten ook dat dit niet om de leukste maatregelen vraagt maar wel om noodzakelijke. Dit zullen we sámen moeten doen; samen de schouders er onder en samen de last verdelen. Het vraagt iets van inwoners, van het college en van ons als Raad. Inwoners zullen het merken in een stijging van de OZB, het college zal bezuinigingen moeten vinden in de uitvoering en wij als Raad zullen moeten temporiseren en waar nodig de ambitie bijstellen. Deze SAMEN doelstelling is belangrijk. “Kan niet” en wegschuiven, leidt tot scheve gezichten en haalt het fundament onder onze gemeenschap weg. Voorzitter, om maar direct het minder aangename deel van onze algemene beschouwingen vast te pakken: het college heeft een voor de jaren 2026 en 2027 zorgwekkende financieel plaatje neergelegd en heeft meerdere malen de Raad verzocht om richtinggevende kaders.

Wat PAK Rozendaal betreft zijn die kaders op SAMEN gestoeld, waarbij iedereen aan zet is om zijn of haar bijdrage te leveren:

1

• •

•

•

•

Verhoging OZB: We kunnen meegaan in het geleidelijk verhogen van de OZB naar het niveau van onze buurgemeenten, meer specifiek onze directe buur Rheden die naast onze gemeente het laagste OZB-tarief voert. Bezuinigingsdoelstelling op de uitvoering van de programma’s: Wij denken hierbij aan de doelstelling voor het bevriezen op het begrote niveau van 2025. Wij waarderen de verkenning van het college, weergegeven in de tabel van de kadernota. Maar dat is niet het niveau waar wij als Raad iets over moeten zeggen, dat ligt echt bij het college. We willen hier slechts één opmerking over maken en wel dat bezuinigingen op subsidies aan lokale initiatieven en lokale verenigingen niet onder bezuiniging op de uitvoering van het gemeentelijk apparaat vallen. Gezien de hoogte van het bedrag en de waarde voor onze gemeente willen we hier geen bezuinigingen op. Uitvoering van de programma’s maximaal vanuit doeluitkeringen: Het Rijk kiest steeds meer voor stimulering van transities via doeluitkeringen en subsidies. Laten wij hier maximaal gebruik van maken vanuit timing en grootte van activiteiten. Niet opeten van de reserves: We waarderen het inzicht in bandbreedtes, zoals door het college geschetst. We vinden echter niet dat we op voorhand ‘worst case’ moeten begroten want daar hebben we nu juist zo’n sterk weerstandsvermogen voor.

Begroot dus ook op het positieve scenario en vang tegenvallers met raadsbesluiten op. Dat zet de Raad ook iedere keer weer in de positie om afwegingen te maken tussen waarde voor onze gemeenschap versus financiële consequenties. Verduurzamen gemeentehuis: Een investering tot wel € 250.000,- voor een besparing van € 5.000,- per jaar (terugverdientijd 50 jaar) zou natuurlijk niemand doen. Zoek dus naar investeringen die wel significante besparingen opleveren.

Voorzitter: Samen. Dit woord is vanavond al vaker gevallen en voor het PAK is dat waar het in onze gemeente om draait. Samen met onze inwoners, samen met de gemeenten om ons heen en samen in deze wereld. De oorlog in Oekraïne bewijst maar weer, dat het lang niet evident is om er samen uit te kunnen komen. Mooi is het om te zien, dat wij als gemeente in staat zijn geweest om in kort tijdsbestek een opvang voor vluchtelingen uit Oekraïne te realiseren. Ook is het goed om te zien, dat er vanuit de inwoners waar mogelijk hulp wordt geboden als er bijvoorbeeld gevraagd wordt om spelletjes, fietsen, meubilair en noem maar op. Dat hebben wij binnen onze gemeente toch samen goed gedaan. Onze kinderburgemeester Lot Jager is in het afgelopen jaar zeer actief geweest. Dit heeft uiteindelijk geresulteerd in een mooie afsluiting met op 31 mei het benefietfestival ‘Rozendaal gaat spelen’. Lot Jager wordt dit jaar opgevolgd door Liselore Wentink. Wij wensen Liselore heel veel plezier in het komende jaar. De verschillende buurt-apps laten zien, dat er door de bewoners actief wordt meegekeken over hoe het gaat in hun buurt. Bewoners willen ook best actief reageren indien er overlast wordt geconstateerd. Denk hierbij aan: graffiti, parkeren in het gras in plaats van op de weg of aan veel te hard rijden door de wijk.

Deze betrokkenheid werkt alleen indien er vanuit de gemeente ook op wordt gereageerd. Bij vragen, antwoord geven naar de bewoner(s) en bij bijvoorbeeld verkeerd parkeren of te hard rijden ook daadwerkelijk handhaven. Wij vragen het college hier de komende periode specifiek aandacht aan te besteden.

2

Uiteraard spelen de bewoners zelf hierbij ook een actieve rol. Naast het maken van een melding bij de gemeente blijft het nodig elkaar aan te spreken bij ervaren overlast, zelf eens wat zwerfvuil op te rapen en ons met een veilige snelheid door het dorp te bewegen. Een fijne leefomgeving maken we samen. Een goede buur is beter dan een verre vriend. Ook onze samenwerking met onze buurgemeente Rheden is voor Rozendaal van belang. Een sterke samenwerking bij de uitvoering van gemeentelijke taken is essentieel voor een kleine gemeente als Rozendaal. Aandachtspunt hierbij blijft het goed kunnen monitoren van effecten van beleid op onze Rozendaalse inwoners en het vinden van een goede balans tussen kosten en baten. Het PAK vraagt het college hierin alert te blijven in de samenwerkingsafspraken met onze buurgemeente. Voorzitter, we maken even een uitstapje naar de mooie omgeving waarin we mogen wonen. Het PAK is trots op wat inwoners samen doen voor onze gemeente. Graag willen wij twee initiatieven belichten van de werkgroep biodiversiteit. Wat een mooi werk heeft de werkgroep biodiversiteit ook dit jaar weer verricht voor ons dorp, zoals de Week van de Groene Tuin. Een prachtig voorbeeld van hoe Rozendalers zich samen voor een mooie omgeving inzetten.

Daarnaast: in samenwerking met de werkgroep hebben studenten van Van Hall Larenstein heel recent een rapport samengesteld over biodiversiteit in Rozendaal. Zij roepen onder meer op tot het formuleren van duidelijke doelstellingen op dit thema. Wij steunen deze oproep van harte en zien dit als een aanvulling op de groenvisie. Over de groenvisie gesproken: Wij zijn zeer verheugd over de aanpassingen die doorgevoerd zijn in de Groenvisie. Wij zijn ervan overtuigd dat deze Groenvisie een belangrijke basis vormt voor de nog vast te stellen Omgevingsvisie. Hiermee wordt het creëren van voorwaarden voor biodiversiteit staand beleid. Door op een adequate en doordachte manier op specifieke locaties minder groen- en maaionderhoud in te zetten, kan dit mogelijk bijdragen aan méér biodiversiteit tegen minder kosten. Wij zijn benieuwd naar de concrete mogelijkheden hierbij. In het begin van onze algemene beschouwingen hebben we het over gezamenlijk de schouders eronder zetten. We vinden daarbij ook dat inwoners een handje kunnen helpen door hun eigen stoep en zo nodig van de buren onkruidvrij te houden. Het klimaat verandert met grote sprongen, ik citeer uit een bericht van de NOS van 30 juni jongstleden: “Met een gemiddelde temperatuur van 19,3 graden was deze maand de warmste juni in ons land sinds het begin van de metingen in 1901.

En ook Rozendaal moet dus rekening te houden met een klimaat dat verandert door langere periodes van droogte en extremere regenval. Meer natuurbranden kunnen hiervan in onze gemeente het gevolg zijn. En meer wateroverlast in onze buurten. Het PAK stelt voor om bijvoorbeeld aan te sluiten bij het initiatief ‘Weet van Water’ van Waterschap Rijn en IJssel. Inwoners kunnen ook hierbij actief betrokken worden. Ook op het gebied van duurzaamheid staan we samen voor diverse opgaven. Met name de energietransitie zal in de komende jaren een steeds grotere rol gaan spelen. Het geld kan hierbij maar 1 keer worden uitgegeven. En energietransitie is voor de gemeente Rozendaal een serieuze en lastige opgave. We beschikking nu eenmaal niet over warmtebronnen voor bijvoorbeeld een warmtenet. En veel woningen in onze gemeente zijn oud en liggen ver uit elkaar. Dit maakt het een puzzel. In de komende jaren zullen mogelijkheden ten aanzien van energietransitie steeds meer helder worden.

3

We waarderen het participerende proces dat nu gaande is in een drietal buurten om tot een buurtuitvoeringsplan te komen. Door inwoners goed te betrekken en te informeren krijgen ze inzicht in mogelijkheden en ontstaat er draagvlak voor de energietransitie. Wij kijken uit naar de conclusies en de te maken keuze voor deze wijken. Te beginnen met verbeteren van onder andere ventilatie en isolatie en de daarop volgende te nemen stappen. Voorzitter, voor PAK Rozendaal is het belangrijk, dat er op korte termijn een elektrische deelauto beschikbaar komt voor onze gemeente. Er is altijd aangegeven dat dit zonder additionele financiële middelen kan worden uitgevoerd. Wij willen de wethouder dan ook verzoeken om hier werk van te maken en wanneer het concept haalbaar lijkt dit ook in het komende jaar te realiseren. Het PAK kijkt uit naar het komende jaar. Wij zijn ervan overtuigd dat, ook met de verschillende financiële uitdagingen, de gemeente Rozendaal in staat is om hier als zelfstandige gemeente doorheen te komen. Wij hebben er vertrouwen in, dat wij dit samen met onze coalitiegenoot R’74 en samen met de BGR voor elkaar kunnen krijgen. Voorzitter, ik sluit ook dit jaar weer af met grote complimenten voor het ambtelijk apparaat. Het is een hele klus om met zo’n kleine organisatie alles toch weer voor elkaar te krijgen. Wij willen daarvoor dan ook expliciet onze dank uitspreken.

Laten we samen blijven werken aan een mooi, veilig en duurzaam Rozendaal. Dank u wel, namens de fractie van PAK Rozendaal.

Wilfred Jansen Wouter van den Akker Erica Jordans Chris van Ooik Ids Breeuwsma

4