Agendabundel

68

Paragraaf 4 Financiering De paragraaf financiering geeft jaarlijks inzicht in de ontwikkelingen rond de meerjarenfinanciering, het te voeren beleid op dit gebied en in de risico’s die de gemeente daarbij loopt. Zoals wettelijk voorgeschreven hanteren we hiervoor een treasurystatuut dat door de raad is vastgesteld. In het treasurystatuut staat aan welke partijen en onder welke condities de gemeente geld mag uitlenen en bij welke partijen en onder welke condities beleggingen en financieringen kunnen plaatsvinden. De uitgangspunten zijn gebaseerd op een risicomijdend treasurybeleid. De gemeente verricht geen ‘near banking’- of ‘banking’-activiteiten omdat dit niet tot de kernactiviteiten van de gemeente behoort. Risicobeheer In deze paragraaf wordt, via een aantal tabellen, inzicht gegeven in de risico’s met betrekking tot de vlottende schuld (kasgeldlimiet) en de risico’s op de vaste schuld (renterisiconorm). Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet is bedoeld om het renterisico op opgenomen kortlopende geldleningen tot een acceptabel maximum te beperken. Kortlopende leningen zijn immers ‘goedkoper’ dan langlopende leningen. Een risico hierbij is echter dat het lagere rentepercentage ook voor een korte periode van toepassing is. Om te voorkomen dat gemeenten met omvangrijke kortlopende leningen bij forse rentestijgingen in de problemen komen is er een landelijke kasgeldlimiet vastgesteld.

In Rozendaal is dit voorlopig niet aan de orde, omdat er sprake is van een hoog bedrag aan eigen liquide middelen. Kasgeldlimiet

Omvang begroting per 1 januari (afgerond) 1. Toegestane kasgeldlimiet (8,5% begroting) 2. Omvang vlottende korte schuld (rekening-courant Gemeente) 3. Vlottende middelen (kortlopende vorderingen) 4. Totaal kasgeld (2) – (3) 5. Toegestaan kasgeldlimiet (1) 6. Overschrijding kasgeldlimiet (4-5)

Begroting 2022 4.547.973 386.578 700.000 4.520.719 -3.820.719 386.578 -4.207.297

Het negatieve bedrag bij de overschrijding van de kasgeldlimiet betekent in dit geval dus een overschot op de kasgeldlimiet en ruimschoots binnen de norm. Renterisiconorm Eventuele renterisico’s op de langere termijn worden beheerst door de toepassing van de zogenaamde renterisiconorm. In de kern komt deze erop neer dat niet op eenzelfde moment een omvangrijke herfinanciering van langlopende leningen plaatsvindt tegen op dat moment bijvoorbeeld fors hogere rentepercentages. Met het toepassen van een renterisiconorm worden de renterisico’s gespreid. De gemeente Rozendaal kent momenteel (en dat is ook niet voorzien) geen langlopende leningen, daarom is berekening van de norm niet aan de orde. Uitgezette middelen De gemeente Rozendaal heeft een goede liquiditeitspositie, in 2021 voorzien we dat we gemiddeld een bedrag van ongeveer € 4,5 miljoen aanhouden bij de schatkist. Gezien de huidige omstandigheden op de geld- en kapitaalmarkt valt hierop nauwelijks rendement te behalen. Deze middelen uitlenen aan andere gemeenten is toegestaan maar ook die gemeenten kunnen momenteel tegen hele lage percentages lenen bij bijvoorbeeld de BNG. Garanties op leningen aan derden Er zijn op dit moment geen garanties op leningen aan derden verstrekt. 69

Wet Houdbare overheidsfinanciën (Wet HOF) De wet is in 2013 aangenomen. De decentrale overheden hebben door deze wet nog eens nadrukkelijk de zelfde verantwoordelijkheid opgelegd gekregen voor een gedegen begrotingsbeleid. Doel is om samen het Nederlandse begrotingstekort binnen de perken te houden. Er wordt gewerkt met het zogenaamde EMU-saldo en Europese normeringen hiervoor. Ook is bepaald dat overtollige kasmiddelen belegd dienen te worden bij het Rijk. Dat geldt dus ook voor de gemeente Rozendaal.

70

Paragraaf 5 Bedrijfsvoering Inleiding Onze bedrijfsvoering richt zich op de ondersteunende diensten, die nodig zijn om de beoogde resultaten en effecten uit het beleidsplan en de programma’s te bereiken. Bedrijfsvoering omvat de vakgebieden Personeel en Organisatie, Informatisering, Juridische zaken, Financiën, Automatisering, Communicatie en Huisvesting. Bedrijfsvoering is primair een verantwoordelijkheid van het college c.q. de gemeentesecretaris. Deze paragraaf vertoont overlap met Programma 0, Bestuur en Ondersteuning. Deze paragraaf behandelt die aspecten van de bedrijfsvoering die niet, of niet uitvoerig onder programma 0 zijn behandeld. Daarbij gaan we in op de onderdelen Planning en Control, Personeel en organisatie, Informatisering en automatisering en kosten. 5.1 Planning en control Ontwikkeling P&C-cyclus In vervolg op de Kadernota geven wij met deze begroting de verbetering van de P&C-cyclus verder vorm. In deze begroting staan wij – meer specifiek dan voorheen - ruimte stil bij de sturende vragen wat we willen bereiken, wat gaan we daarvoor doen en wat mag het kosten. Hierbij willen wij als college zo scherp mogelijk beschrijven wat de opdracht van de raad is voor 2022. Hiermee willen wij de raad in staat stellen om de kaders helder vorm te geven, prioriteiten te stellen en uiteindelijk ook om effectiever de controlerende taak uit te oefenen.

Wij laten deze begroting uitwerken in ambtelijke werkprogramma’s. Hiermee willen wij komen tot een maar planmatige en projectmatige aanpak van activiteiten. Met deze aanpak zetten wij een vervolgstap gezet in een ontwikkelproces van de P&C-cyclus die jaren in geleden in gang is gezet. Dat omvat ook de ambitie om de andere P&C-documenten (waaronder de tussenrapportages) een sterker evaluatief karakter te geven. De nieuwe opzet is een ontwikkelproces, waarin het college de raad uitdrukkelijk uitnodigt om mee te denken over de wijze waarop de P&C-cyclus nog beter kan bijdragen aan een scherp geformuleerde maatschappelijke resultaten. Risicobeheersing Het is belangrijk om financiële en operationele risico’s in beeld te hebben en om daarop als organisatie te kunnen sturen. Dat doen we onder meer door het bijhouden van de Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing. Daarin schetsen we op procesniveau de risico-indicatie en geven we waar gewenst aan welke beheersmaatregel aan de orde is om risico’s in te dammen. Door een stevige reservepositie, kunnen we de geschetste risico’s goed opvangen. Dat is terug te zien in een uitstekende weerstandsratio. Naast deze bedrijfsbrede verantwoording over de risicobeheersing zijn de volgende ontwikkelingen relevant voor gedegen risicobeheersing:  Frauderisico-analyse: periodiek evalueren we het risico op fraude binnen de processen.

De belangrijkste beheersmaatregel op het vlak van fraudebestrijding is het up-to-date houden van de budgetverantwoordelijkheid waarbij het 4-ogenprincipe uitgangspunt is.  Projectmatig werken: door op specifieke grotere ontwikkeling meer projectmatig te sturen worden risico’s beter ingekaderd en inzichtelijk gemaakt.  Inkoop en aanbesteding: Zoals alle gemeenten merken ook wij dat de Europese aanbestedingsregels zo nu en dan knellen met onze bedrijfsvoering. Bij de ‘grotere’ werken is er over het algemeen geen probleem, bij de start is dan wel duidelijk en/of wenselijk dat er Europees of anderszins aanbesteed dient te worden. Met name bij de verlenging van contracten is niet altijd voldoende in beeld welke looptijden spelen. Voor de gemeente Rozendaal knelt dit, in relatie tot de begrotingsrechtmatigheid, dan extra omdat de goedkeuringstolerantie erg laag is vanwege het lager begrotingstotaal. Voor de verschillende contracten in het kader van de organisatieontwikkeling wordt hier dan ook extern advies ingeschakeld waarmee we borgen dat we rechtmatig handelen en tegelijk onze bedrijfsvoering zo efficiënt mogelijk inrichten. In het najaar zal een start worden gemaakt met het herijken van de interne beleidslijn voor inkoop en aanbesteding. Het gaat daarbij onder meer om de vraag of bovengenoemde aanpak nog volstaat en in

71



hoeverre we als gemeente voldoen aan de administratieplicht die ook in de Aanbestedingswet is vastgelegd. Contractmanagement: om goed op risico’s te kunnen sturen en daarop tijdig in te springen is het voor Rozendaal van belang om het contractmanagement goed vorm te geven. Dat heeft betrekking op het updaten van afspraken met bijvoorbeeld Rheden, maar ook het gedegen administreren van de lopende contractafspraken. In 2022 werken we aan beiden verder.

Rechtmatigheid Op grond van een voorziene wijziging van de Gemeentewet krijgt het college de verplichting om (anders dan voorheen door accountant) zelf te verklaren in hoeverre de bestedingen rechtmatig tot stand zijn gekomen. Deze rechtmatigheidscontrole wordt nu nog grotendeels verricht door de accountant, maar dient op termijn binnen de organisatie belegd te worden. Om te voldoen aan die wettelijke verplichting is op basis van extern advies een Intern controleplan ontwikkeld. Op basis van dat controleplan kan de controleaanpak verder worden uitgewerkt, die de uiteindelijke basis is voor het college om (na invoering van de betreffende wijziging van de Gemeentewet) te verklaren over de vraag of de bestedingen rechtmatig tot stand zijn gekomen. De gemeenteraad heeft bij Kadernota middelen vrijgemaakt om te gaan voldoen aan deze verplichting. Vervolgens is duidelijk geworden dat de invoering van de wetswijziging een jaar is uitgesteld. Daarmee gaat de rechtmatigheidsverantwoording pas – naar verwachting – gaat gelden over boekjaar 2022. Anticiperend op de wetswijziging werken we in 2022 verder aan de inrichting van de interne controle. Op basis van regulier overleg met de Controlecommissie van de gemeenteraad wordt de raad op de hoogte gesteld van de voortgang van deze aanpak.

In de jaarrekening over 2022 zal, op basis van de huidige indicaties vanuit het Rijk, voor het eerst verklaard moeten worden over de rechtmatige totstandkoming van de bestedingen. Het zwaartepunt van die opgave ligt in het tweede deel van 2022 en het eerste deel van 2023 (in de aanloop naar de jaarrekening). Het ligt daarom in de rede om eerst te investeren in het op orde brengen van de (risicovolle) processen en het organiseren van de noodzakelijke checks and balances die nodig zijn om uiteindelijk tot de rechtmatigheidsverklaring te komen. Vervolgens kan vanuit daar verder worden gebouwd aan een structurele aanpak voor rechtmatigheid, waarbij kosten voor extra (externe) controlecapaciteit en eventuele auditingapplicaties aan de orde kunnen komen. In het vervolg is het zaak dat het college in de jaarrekening een verklaring opneemt waarin zij zich uitspreekt over de rechtmatige totstandkoming van bestedingen. Daarbij geeft zij ook aan op grond waarvan zij tot die bewering komt. Voor die aanpak zijn een aantal zaken vereist nader uit te werken:  Ontwikkeling van de (verdere) aanpak voor interne controle die voorziet in de noodzakelijke onderbouwing van de rechtmatigheidsverklaring. Hiervoor wordt verder gewerkt langs het 3-lines of defence model, zoals gebruikelijk bij gemeenten.

De eerste lijn heeft betrekking op het deugdelijk inrichten van noodzakelijke controles binnen de processen (zoals het 4-ogenprincipe, of een opschalingslijn ten aanzien van aanbestedingsrecht). De tweede lijn heeft betrekking op controle op de uitvoering. Hier komt de Verbijzonderde interne controle aan de orde, waarbij de meest risicovolle processen (vooral geijkt op basis van de materialiteit) onderhevig zijn aan – in voldoende mate onafhankelijke – interne auditing.  Passende organisatie: om bovenstaande aan te sturen, maar zeker ook om de structurele uitvoering te coördineren, is aan de vraag aan de orde welke organisatie daarbij hoort. Het gaat dan onder meer om de vraag wat we van de partners, zoals Rheden mogen verwachten, maar niet in mindere mate welke capaciteit we extra (al-dan-niet binnen de staande organisatie) moeten borgen.  Herziene kaderstelling door de raad is vereist. Het gaat daarbij bijvoorbeeld om het herzien van het normen- en toetsingskader rechtmatigheid, het vaststelling materialiteitsgrens, aanpassing van het controleprotocol, het herzien van opdracht aan accountant en college, en zonodig wijzigen van de Financiële verordening. Al deze zaken zijn pas aan de orde nadat de wetswijziging daadwerkelijk is vastgesteld. Tot die tijd is voor een gewijzigd kader (met als uitgangspunt een concrete opdracht aan het college) geen rechtsgrondslag. 72

Bovenstaande opgave wordt voortvarend opgepakt. Zo worden er ten aanzien van de meest materiële processen al extra afspraken gemaakt voor het organiseren van de zogeheten Verbijzonderde interne controles. Ook worden, daar waar dit het meest aan de orde is, de primaire processen aangescherpt. Zo zal bijvoorbeeld nog in 2021 worden gestart met de ontwikkeling van een intern kader voor inkoop- en aanbesteding. Daar is aanleiding toe, onder meer vanwege advisering vanuit de accountant. Tegelijkertijd zal onderzocht moeten worden welke wijze van organiseren voor Rozendaal de meest wenselijke is. Bij deze aanpak wordt nauw contact gezocht met de accountant. Financiële functie Voor de financiële functie van de gemeente zijn vastgesteld een financiële verordening, voorgeschreven in artikel 212 Gemeentewet en een controleverordening voorgeschreven in artikel 213 Gemeentewet. Vanaf de jaarrekening 2016 is Stolwijk Kelderman door de raad als accountant benoemd. De opdracht voor Stolwijk Kelderman is recentelijk verlengd tot de behandeling van de jaarrekening van 2023. De raad heeft een langjarig controleprotocol vastgesteld voor de accountantscontrole op de jaarrekening.

Dit heeft als doel nadere aanwijzingen te geven aan de accountant over de reikwijdte van de accountantscontrole, de daarvoor geldende normstellingen en de daarbij verder te hanteren goedkeurings- en rapporteringstoleranties. Administratieve organisatie Voor een groot aantal processen zijn procesbeschrijvingen vereist. Deze zijn opgenomen in het rapport Administratieve Organisatie. Voorts zijn in het kader van de functiebeschrijvingen globale taakbeschrijvingen opgesteld. Op tal van terreinen wordt de gemeente onderworpen aan (verplichte) controles, audits en zelfevaluaties. Voor burgerzaken betreft het de jaarlijkse zelfevaluaties voor de Basisregistratie Personen (BRP) en voor de reisdocumenten. Jaarlijks dienen daarvoor echter ook controlewerkzaamheden plaats te vinden. Met de inrichting van DigiD komen daar nieuwe auditverplichtingen bij. De handhaving van allerlei wet- en regelgeving met name op het gebied van brandveiligheid, bouw- en woningzicht en milieu wordt frequent geïnspecteerd. Op het gebied van sociale zaken bestaat het instrument van de single-audit en op financieel gebied de accountantscontrole. Daarnaast zijn voor meerdere terreinen beveiligingsplannen opgesteld (o.a. voor burgerzaken en de informatie-uitwisseling). De complexiteit en daarmee de administratieve last van deze werkzaamheden neemt jaarlijks toe.

5.2 Organisatieontwikkeling en P&O De doelstellingen van de organisatieontwikkeling en het P&O-beleid zijn: - mens en organisatie verder ontwikkelen met als kernwaarden klantgerichtheid, resultaatgerichtheid en samenwerkingsgerichtheid; - bouwen aan een toekomstbestendige gemeentelijke organisatie; - goed werkgeverschap waarbij wij medewerkers weten te boeien en te binden. Wij blijven werken aan een lerende organisatie, waarin fouten gemaakt mogen worden en waarin van fouten geleerd wordt. Daarnaast willen wij ons P&O-beleid blijven ontwikkelen in samenspraak met onze medewerkers: hoe kan de organisatie medewerkers ondersteunen om hun werk zo goed mogelijk te doen. Voor 2022 willen wij gaan werken met een organisatiebreed programma met resultaten die ontleend zijn aan de begroting. Op basis hiervan maken medewerkers individuele afspraken in ontwikkelgesprekken met de gemeentesecretaris. Hiermee verwachten meer plan- en projectmatig werken een impuls te geven. Daarnaast willen wij in 2022 in gesprek met de raad over de verwachtingen over en randvoorwaarden voor een toekomstbestendige organisatie voor een zelfstandig Rozendaal. Een toekomstbestendige organisatie betekent dat we bouwen aan een robuuste organisatie die 10 jaar mee kan met een sluitende en toereikende exploitatie.

Aspecten die in dit gesprek aan de orde kunnen komen zijn bijvoorbeeld de organisatiestructuur met functies en competenties, informatievoorziening, zelf doen of uitbesteden, een eigentijdse werkomgeving met een passende baliefunctie. 73

Verder gaan wij – net als in 2021 – het personeel ondersteunen in hun professionele ontwikkeling met bijvoorbeeld trainingen, intervisie en coaching. Dit is des te meer van belang gelet op krappe arbeidsmarkt, waarin voldoende gekwalificeerd personeel schaars is. Daarom blijven we in gesprek met medewerkers over P&O-vraagstukken, zodat we hen kunnen blijven boeien en binden. Kengetallen P&O Omschrijving Formatieplaatsen (fte) Medewerkers (aantal) Mannen (%) Vrouwen (%) Ziekteverzuim (%) Instroom (%) Uitstroom (%) Deeltijders (%) Leeftijd (gemiddeld) Maximum Salarisschaal (%) Budget opleidingen (% loonsom)

Werkelijk 2020 11 12 58% 42% 5,60% 25% 8% 42% 50,6 83% 0,93%

Begroot 2021 10,8 12 58% 42% 2,00% 0% 0% 42% 52 92% 0,84%

Begroot 2022 11,8 13 69% 31% 2,00% 0% 0% 46% 51 92% 0,74%

Het aantal formatieplaatsen is met één fte toegenomen, omdat we in het fysiek domein een adviseur in dienst hebben genomen die we voorheen inhuurden. De omvang van het personeelsbestand blijft kwetsbaar gelet op de opgaven waarvoor wij als gemeente aan de lat staan (sociaal domein, informatiedomein). In 2022 maken we gebruik van externe inhuur voor ondersteuning op in ieder geval privacy, informatieveiligheid, informatievoorziening, archiefbeheer, P&O. De gemeente maakt verder gedurende het hele jaar gebruik van medewerkers van Scalabor voor werkzaamheden in de buitendienst en schoonmaakdiensten. Ziekteverzuim Verzuimpercentage Kort (0-8 dagen) Middellang (8-43 dagen) Lang (>43 dagen)

2020 5,60% 1,90% 0% 4%

2021 2,00% 2,00% 0% 0%

2022 2,00% 2,00% 0% 0%

Het verzuimpercentage is in Rozendaal traditioneel laag, afgezet tegen het landelijk gemiddelde van om en nabij de 5%. Het actuele ziekteverzuimpercentage is 2% en dat is dan ook als inschatting voor 2022 aangehouden. Integriteit In de gemeente Rozendaal is zowel voor de bestuurders van de gemeente als voor de ambtenaren een gedragscode vastgesteld. In de wet is bepaald dat het college over het gevoerde integriteitbeleid voor de ambtenaren jaarlijks verantwoording dient af te leggen aan de gemeenteraad. In de Ambtenarenwet is de bepaling opgenomen dat ambtenaren een eed of belofte moeten afleggen dat hij of zij zich als een goed ambtenaar zal gedragen en als een goed ambtenaar zal handelen. Het zittende personeel heeft hiertoe een schriftelijke verklaring getekend die in het personeelsdossier is opgeborgen. Het is inmiddels een goede gewoonte dat we alle medewerkers uitnodigen als nieuwe medewerkers de ambtseed of belofte afleggen ten overstaan van de burgemeester en in aanwezigheid van de gemeentesecretaris. Hierdoor houden we het thema integriteit op de agenda in de organisatie.

74

Behalve de gedragscode voor de ambtenaren heeft Rozendaal al sinds 2002 een zogenaamde klokkenluidersregeling. Daarin is bepaald dat ambtenaren (desgewenst anoniem) misstanden kunnen melden. Van deze klokkenluidersregeling is in Rozendaal nog nooit gebruik gemaakt. 5.3 Informatisering en automatisering De zorg voor een goede informatievoorziening is een vitaal onderdeel binnen de gemeentelijke bedrijfsvoering. Vrijwel alle processen dienen geautomatiseerd plaats te vinden, vaak wettelijk voorgeschreven. De gemeente Rozendaal besteedde voorheen een aantal werkzaamheden op het gebied van automatisering uit aan de gemeente Rheden. Vanaf 2021 zijn daar andere dienstverlenende partijen voor gevonden, zoals Xantion en De Connectie. Net als bij veel andere gemeente zien we dat de razendsnelle ontwikkeling op het vlak van informatisering en digitalisering onvoldoende het hoofd wordt geboden door de staande organisatie. Ook heeft de overdracht van dienstverlening van Rheden naar De Connectie in beeld gebracht dat er zowel van onze partners als vanuit Rozendaal meer regie gevraagd om de infrastructuur veilig en adequaat te organiseren. Voorheen werd met de zogenaamde ‘roadmap’ jaarlijks geïnventariseerd welke (wettelijke) ontwikkelingen relevant waren voor Rozendaal om op bij te sturen.

Dit instrument biedt echter voor Rozendaal in de huidige samenwerking met de partners te weinig handvatten om koers te bepalen over complexe vragen, in tijden waarin steeds meer diensten in een virtuele (cloud)omgeving worden aangeboden. Om te sturen op de risico’s in de reguliere bedrijfsvoering hebben we in 2021 geïnvesteerd in een aanpak voor een passende ICT-infrastructuur voor Rozendaal en de organisatie (intern en extern) om deze vaak complexe taken uit te voeren. De noodzakelijke randvoorwaarden voor de ICT-infrastructuur hebben we verwerkt in deze begroting. De organisatorische invulling voor het zogenaamde i-domein hangt samen met de bredere opgave voor een toekomstbestendige organisatie. Hierover gaan we in 2022 het gesprek aan met uw raad. De grote uitdaging voor Rozendaal blijft om de ICT in verhouding betaalbaar te houden. Als kleine gemeente hebben we – zeker op dit gebied – te maken met substantiële schaalnadelen. Dit schaalnadeel is ook terug in de ontwikkeling van de kosten voor ICT-onderdeel in de afgelopen jaren. Onderdeel

Werkelijk 2020

Kosten ICT (licenties software, kapitaallasten diverse applicaties)

Begroot 2021

158.745

Begroot 2022

168.445

173.233

We stellen een digitale agenda op waarmee we de uitdagingen en opgaven voor Rozendaal vanwege de digitalisering oppakken. 5.4 Kosten bedrijfsvoering Bij programma 0 is het taakveld Overhead opgenomen. In deze paragraaf zijn de kosten daarvan per onderdeel nader toegelicht. We zien voor wat betreft de totale overhead een lichte stijging ten opzichte van 2021. De belangrijkste verklaringen hiervoor zijn de toename in personeelslasten en ICT-kosten. Onderdeel Personeelslasten Overige personeelslasten ICT-kosten Huisvesting Overige kosten organisatie Tractie Totaal

Werkelijk 2020 1.121.748 21.897 158.745 37.602 247.832 42.078 1.629.902

Begroot 2021 978.596 24.825 168.445 25.758 216.742 44.282 1.458.647

75

Begroot 2022 1.097.427 25.065 173.233 34.080 230.340 43.832 1.603.977

Personeelslasten Besteding budgetten eigen personeel en inhuur derden voor normale bedrijfsvoering In het volgende overzicht staan de personeelsbudgetten voor de normale bedrijfsvoering (exclusief bestuur). We hanteren dit overzicht voor een afweging bij inhuur. In de tabel staan de reguliere personeelsbudgetten (gebaseerd op de bestaande formatie) en het inhuurbudget voor de structurele taken waar altijd al voor wordt ingehuurd. Onderdeel

Reguliere organisatie Inhuurbudget Totaal

Werkelijk 2020

Begroot 2021

Begroot 2022

782.377 339.371

829.610 148.986

950.831 146.596

1.121.748

978.596

1.097.427

In de kostenontwikkeling is terug te zien dat vacatureruimte inmiddels in ingevuld. Het betreft daarbij de medewerker Burgerzaken en Adviseur RO, waardoor externe inhuur minder noodzakelijk lijkt voor de reguliere taakuitoefening. Dat heeft wel de toename in het reguliere budget tot gevolg. Inhuur personeel voor projecten Naast de inzet van extern personeel voor onze normale bedrijfsvoering zetten we extern personeel in voor projecten, bijvoorbeeld voor De Del of de energietransitie. De kosten daarvan worden binnen de betreffende projecten gedekt. Overige personeelslasten Onderdeel Overige personeelslasten (reis- en verblijfkosten, opleidingskosten, etc.)

Werkelijk 2020 21.897

Begroot 2021

Begroot 2022

24.825

25.065

In 2020 is het budget (vooral cursussen en opleidingen) niet volledig besteed, we verwachten het budget de komende jaren zeker nodig te hebben. Huisvestingslasten De huisvesting voor het gemeentelijk personeel is voldoende. Alle personeelsleden hebben een goede werkplek, qua vergaderruimten is het gemeentehuis niet ruim bedeeld. Er wordt op de juiste wijze aandacht geschonken aan ARBO-voorzieningen. Een deel van het gemeentehuis is langjarig verhuurd aan ‘t Regthuys, die opbrengst is in onderstaande tabel verdisconteerd in de cijfers. Onderdeel

Werkelijk 2020

Huisvesting (energie, water, aankoop niet duurzame goederen en diensten, specifieke verbruiksgoederen, huren, verzekeringen, afschrijving), per saldo

Begroot 2021 37.602

Overige kosten organisatie (o.a. facilitaire zaken) 76

Begroot 2022 25.758

34.080

Onderdeel

Werkelijk 2020

Overige organisatiekosten (repro, huishoudelijke zaken, postverzorging, inventaris, tijdschriften en abonnementen, algemene benodigdheden, contributies, verzekeringen etc.), per saldo

Begroot 2021

247.832

216.742

Tractie De kostenplaats tractie heeft betrekking op het materiaal dat in gebruik is voor onze buitendienst. Onderdeel Brandstof, onderhoud, belastingen, verzekeringen, etc. per saldo

Werkelijk 2020 42.078

Begroot 2021 44.282

77

Begroot 2022 43.832

Begroot 2022

230.340

Paragraaf 6 Verbonden partijen Inleiding Het begrip verbonden partij is vastgelegd in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). In artikel 1 lid b BBV wordt het als volgt gedefinieerd: “Een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de provincie onderscheidenlijk de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft.” Wat is ons beleid? Rozendaal is als kleine gemeente sterk afhankelijk van de samenwerking met de partners in de omgeving om aan haar doelstellingen te voldoen. Het zwaartepunt ligt daarbij op het degelijk en deugdelijk organiseren van de uitvoering van de wettelijke taken. Dit speelt in het bijzonder bij de partners Rheden en De Connectie. Maar ook andere samenwerkingsrelaties zijn essentieel voor het voldoen aan wettelijke taken. Denk aan de BVO DRAN, waar de uitvoering van het doelgroepenvervoer is belegd en de Modulaire gemeenschappelijke regeling sociaal domein. Deelname aan een verbonden partij wordt dan ook bepaald door doeltreffendheid en doelmatigheid van de uitvoering van de taak. Op voorkomende beleidsterreinen stimuleren de hogere overheden samenwerking in een verbonden partij. Als voorbeeld geldt de jeugdzorg die na de transitie feitelijk bestaat uit drie onderdelen: de landelijke, de bovenlokale en de lokale zorg.

Het rijksbeleid is erop gericht om de bovenlokale zorg onder te brengen bij gemeenten of samenwerkingsverbanden met 100.000+ inwoners. Een ander voorbeeld is de wettelijk verplichte Omgevingsdienst, waar Rozendaal taken heeft belegd van met name milieurechtelijke aard. Ook de deelname in een Veiligheidsregio en een GGD is geregionaliseerd, in ons geval de Veiligheids- en Gezondheidsdienst Gelderland Midden (VGGM). Wat is het belang voor de gemeenteraad? Deze paragraaf is om twee redenen van belang voor de raad. Allereerst voeren de verbonden partijen vaak beleid uit dat gemeenten in principe zelf ook kunnen uitvoeren. We dragen taken op, of over aan de verbonden partijen. Daarbij houden we veelal de uiteindelijke verantwoordelijkheid voor het realiseren van de beoogde doelstellingen van de programma’s. Voor de raad blijft er dus nog steeds een kaderstellende en controlerende taak over bij die programma’s. Daarnaast zijn er de financiële risico’s die we met verbonden partijen kunnen lopen en de daaruit voortvloeiende budgettaire gevolgen.

Bij het aangaan en onderhouden van contacten met verbonden partijen is van belang om:  af te wegen wat de meest doelmatige manier is om een taak uit te voeren;  te bekijken welke manier de beste garantie geeft dat de taak wordt uitgevoerd zoals we voor ogen hebben;  te zorgen dat we voldoende inhoudelijk en financieel inzicht hebben en houden in het uitvoeren van een taak. Bestuur en toezicht De meeste verbonden partijen van de gemeente zijn gemeenschappelijke regelingen, deze zijn gebaseerd op de wet gemeenschappelijke regelingen. Als publiekrechtelijke lichamen zijn bepalingen van Gemeentewet, Provinciewet of Waterschapswet ook voor de gemeenschappelijke regelingen van toepassing. Via vertegenwoordiging in dagelijks en/of algemeen bestuur is het toezicht (governance) geregeld. Voor de privaatrechtelijke rechtspersonen (de vennootschappen) hebben we minder instrumenten in handen. Hier maken we gebruik van de beschikbare wettelijke mogelijkheden als het stemrecht van de aandeelhouder en toezicht door raden van commissarissen. Invloed Over het algemeen is de invloed van de gemeente Rozendaal, vanwege de omvang en het belang, zeer klein te noemen. Van belang is voortdurend af te wegen welke bestuurlijke en ambtelijke capaciteit dan geïnvesteerd wordt in de betreffende verbonden partij gegeven dat belang.

Het is ook niet altijd noodzakelijk omdat de deelname van meerdere gemeenten in gemeenschappelijke regelingen ook voor een soort natuurlijk aantal ’checks en balances’ zorgt waar het gaat over bestuur en toezicht.

78

Overzicht verbonden partijen Verbonden partijen worden onderscheiden in drie groepen:  Gemeenschappelijke regelingen;  Stichtingen en verenigingen;  Coöperaties en vennootschappen. Gemeenschappelijke regelingen Deelname in een gemeenschappelijke regeling gebeurt in de gevallen waarin de gemeente, taken waar zij verantwoordelijk voor is, niet anders dan in samenwerking met anderen kan uitvoeren, of als die samenwerking bijdraagt aan een doelmatige aanpak. De Wet gemeenschappelijke regelingen regelt deze samenwerkingsvorm. Het bestuur van de gemeenschappelijke regelingen wordt meestal gevormd door een afvaardiging van de deelnemers en de besluitvorming vindt plaats op basis van meerderheidsbesluiten. In hoeverre er sprake is van overdracht van taken en daarmee van autonomie hangt sterk af van het type regeling. Voor Rozendaal geldt dat voornamelijk wordt deelgenomen in relatief lichte samenwerkingsvormen waarbij het type bevoegdheid dat wordt overgedragen (voor zover überhaupt sprake is van taakoverdracht) een uitvoerend karakter heeft. De door de gemeente aangewezen vertegenwoordigers in de besturen informeren college en raad over relevante ontwikkelingen. De betreffende organen leggen hun begroting, rekening en andere beleidsplannen voor aan de gemeente. Onderstaande informatie wordt gepresenteerd in lijn met de voorschriften in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV).

Gemeenschappelijke regelingen Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden (VGGM) (GR) Vestigingsplaats Programma Openbaar belang

Ontwikkelingen Financiële bijdrage Risico

Financieel belang Bestuurlijk belang Financiële gegevens

Arnhem Programma 1 Veiligheid en Programma 7 Volksgezondheid en Milieu De Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden behartigt de belangen van de gemeenten in het samenwerkingsgebied op de terreinen van: a. Brandweerzorg; b. Publieke gezondheid c. GHOR d. Rampenbestrijding en crisisbeheersing e. Gemeenschappelijke meldkamer Over de bekostiging van de huisvesting van brandweerkazernes vinden gesprekken plaats, waarbij herverdeling de inzet. Dit pakt mogelijk negatief uit voor Rozendaal. 2022: € 82.526 (brandweer) en € 55.842 (volksgezondheid) In 2020 en 2021 is er besluitvorming geweest over de herverdeling van de bekostigingssystematiek van de brandweer. Dit heeft geleid tot een forse bijstelling van de bijdrage aan de VGGM. Zie daarover onder meer de Kadernota 2021 en Programma 1. Ja De burgemeester en de wethouder sociaal domein zijn lid van het algemeen bestuur 1-1-2020 31-12-2020 Eigen vermogen € 5.895.000 Eigen vermogen € 6.772.000 Vreemd vermogen € 43.158.000 Vreemd vermogen € 49.662.000 Resultaat 2019 € 1.472.000 Resultaat 2020 € 3.112.000

79

Gelders Archief (GR) Vestigingsplaats Programma Openbaar belang

Ontwikkelingen

Arnhem Programma 0 Bestuur en ondersteuning Hoofdtaak van het Gelders Archief is het beheren van de archiefstukken en collecties van de gemeenten Arnhem, Renkum, Rheden, Rozendaal en het Rijksarchief Gelderland. Per 1-1-2020 zal ook de provincie Gelderland toetreden. Wegens toenemend digitaal aangeleverde informatie is noodzaak geweest voor een herverdeling van de bekostigingsstructuur. Rozendaal kwam daar negatief uit (onder meer doordat we nog relatief veel op papier aanleveren). Het heeft geleid tot een bedrag van € 5.000 aan meerkosten.

Financiële bijdrage Risico Financieel belang Bestuurlijk belang Financiële gegevens

2022: € 11.663 Na de reorganisaties draait het Gelders Archief met een positief resultaat. Dit heeft ertoe geleid dat er een eigen vermogen is opgebouwd Ja Namens Rheden/Renkum en Rozendaal is de burgemeester van Renkum lid van het algemeen bestuur. 1-1-2020 31-12-2020 Eigen vermogen € 215.850 Eigen vermogen € 368.453 Vreemd vermogen € 19.062.903 Vreemd vermogen € 19.106.131 Resultaat 2019 € 152.603

Omgevingsdienst regio Arnhem (ODRA) (GR) Vestigingsplaats Programma Openbaar belang

Ontwikkelingen

Financiële bijdrage Risico Financieel belang Bestuurlijk belang Financiële gegevens

Arnhem Programma 7 Volksgezondheid en Milieu en programma 8 (VHROSV) Gemeenschappelijke behartiging van de belangen van de deelnemers ter zake van vergunningverlening, toezicht en handhaving in het kader van het omgevingsrecht. Ook het belang van goede samenwerking tussen de omgevingsdiensten in Gelderland De omgevingsdiensten zijn landelijk onderhevig geweest aan inspectie. Dat heeft geleid tot een evaluatie bij de ODRA van de kwaliteit van de taakuitoefening en ontwikkeling. Dit heeft mogelijk (financiële) implicaties voor de samenwerking aan Rozendaal. Basistaken worden uitgevoerd tegen uurtarief op basis van jaarlijks te sluiten overeenkomsten, 2022: naar verwachting € 28.000. Ja Eén lid algemeen bestuur uit Rozendaal. Eén lid dagelijks bestuur (wethouder Renkum) namens Doesburg, Renkum, Rheden en Rozendaal 1-1-2020 31-12-2020 Eigen vermogen € 771.200 Eigen vermogen € 762.700 Vreemd vermogen € 4.446.000 Vreemd vermogen € 4.838.000 Resultaat 2019 € 24.500 Resultaat dec. 2020 € 2169.700

80

Bedrijfsvoeringsorganisatie Doelgroepenvervoer Regio Arnhem Nijmegen (GR light) Vestigingsplaats Programma Openbaar belang Ontwikkelingen Financiële bijdrage Risico Financieel belang Bestuurlijk belang Financiële gegevens

Arnhem Programma 4 Onderwijs en programma 6 Sociaal domein Adequaat en efficiënt vervoer van diverse doelgroepen In zowel het leerlingenvervoer als het Wmo-vervoer zien we een stijging in de afname, wat ook leidt tot een toename in de Rozendaalse bijdrage. 2022: € 42.967 (bedrijfsvoeringsorganisatie DRAN plus de vervoerskosten) Geen Ja Eén lid per gemeente in het bestuur (portefeuillehouder sociaal domein) 1-1-2020 31-12-2020 Eigen vermogen € 0 Eigen vermogen € 0 Vreemd vermogen € 8.669.137 Vreemd vermogen € 13.000.867 Resultaat 2019 € 0

Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Sociaal Domein regio Centraal Gelderland (GR) Vestigingsplaats Programma Openbaar belang

Ontwikkelingen

Financiële bijdrage Risico Financieel belang Bestuurlijk belang Financiële gegevens

Arnhem Programma 6 Sociaal domein Regio Centraal Gelderland is een samenwerkingsverband van 12 gemeenten in het sociaal domein. Via de module Inkoop koopt de regio gezamenlijk diensten in op het gebied van Wmo en Jeugdhulp. Gezamenlijk wordt de transformatie in het sociaal domein zo goed mogelijk vormgegeven met als doel optimale dienstverlening voor de inwoners In de loop van 2021 besluiten de deelnemende gemeenten over de wijziging van governance van de MGR, wat moet leiden tot een vereenvoudigde structuur, meer gericht op dwarsverbanden. De kostenimplicaties hiervan zijn klein. Bijdrage van Rozendaal in 2022 plm € 30.000 Geen Ja Eén lid per gemeente in het algemeen bestuur, deze heeft één stem. 1-1-2020 31-12-2020 Eigen vermogen € 626.000 Eigen vermogen € 724.000 Vreemd vermogen € 3.406.000 Vreemd vermogen € 7.288.000 Resultaat 2019 € 0

Groene Metropoolregio Arnhem Nijmegen (GR) Vestigingsplaats Programma Openbaar belang

Ontwikkelingen

Nijmegen Divers De Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen (GMRAN) is de opvolger van de regio Arnhem-Nijmegen en is op 1 januari 2021 van start gegaan. De GMRAN is een samenwerkingsverband van 18 gemeenten. De uitdaging van deze GR is hoe om te gaan met groei van wonen, werken en mobiliteit, zodat wij een balans kunnen vinden tussen levendige stedelijkheid en ontspannen leefkwaliteit: groene groei. Gestart in 2021

81

Financiële bijdrage Risico Financieel belang Bestuurlijk belang Financiële gegevens

Op basis van inwoneraantal, bijdrage € 2,50 per inwoner, € 2.978 totaal (exclusief bijdragen aan de opgaven) N.v.t. Geen Eén lid per gemeente in het algemeen bestuur, deze heeft één stem. Omdat de GMRAN in 2021 gestart is, zijn er geen gegevens over 2020

Overig waaronder stichtingen en verenigingen Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) Vestigingsplaats Programma Openbaar belang Ontwikkelingen

Financiële bijdrage Risico Financieel belang Bestuurlijk belang

Den Haag Programma 0 Bestuur en ondersteuning Belangenbehartiging t.b.v. gemeenten in het hele proces van besluitvorming bij de rijksoverheid en provincies De bekostiging van de VNG is per 1 januari 2018 gewijzigd. Financiering vindt niet langer plaats via een uitname uit het Gemeentefonds maar via rechtstreekse facturering bij de gemeenten afzonderlijk. De gemeenten ontvangen het bedrag voor lidmaatschap van de VNG extra in het Gemeentefonds. Er is voor de gefactureerde gelden een fonds Gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering (GGU) opgericht waaruit de activiteiten van de Vereniging worden betaald. 2022: € 7.014 (contributie + fonds GGU) N.v.t. N.v.t. Stemrecht o.b.v. lidmaatschap

Stichting Veilig Thuis (zelfstandige stichting onder verantwoordelijkheid van de GR VGGM) Vestigingsplaats Programma Openbaar belang

Ontwikkelingen Financiële bijdrage Risico Financieel belang Bestuurlijk belang Financiële gegevens

Arnhem Programma 6 Sociaal Domein Een autonome, slagvaardige organisatie met als opdracht het uitvoeren van de wettelijke en overige taken van het Advies- en Meldpunt Huiselijk geweld en Kindermishandeling (AMHK) voor de zestien gemeenten van GelderlandMidden De stichting is op 1 april 2017 gestart. 2021: € 11.532 N.v.t. Ja Er is een Raad van Toezicht bestaande uit ten minste vijf leden, onder wie leden van het college van deelnemende gemeenten, die benoemd worden door het AB van de VGGM 1-1-2020 31-12-2020 Eigen vermogen € 48.736 Eigen vermogen - € 6.958 Vreemd vermogen € 333.578 Vreemd vermogen € 2.337.847 Resultaat 2018 -€ 55.755

82

Bestuurlijk Partner Overleg VeluweAlliantie Vestigingsplaats Programma Openbaar belang Ontwikkelingen Financiële bijdrage Risico Financieel belang Bestuurlijk belang

n.v.t. Programma 5 Openbaar groen, sport, cultuur en recreatie Een netwerkorganisatie die is gericht op promotie van de Veluwe ten behoeve van toerisme, recreatie en werkgelegenheid Gestart in 2018 Op basis van inwoneraantal, 2021: € 380 N.v.t. Geen Eén vertegenwoordiger van iedere partij neemt deel in de VeluweAlliantie

Stichting Economic Board regio Arnhem Nijmegen Vestigingsplaats Programma Openbaar belang

Ontwikkelingen Financiële bijdrage Risico Financieel belang Bestuurlijk belang Financiële gegevens

Arnhem Programma 0 Bestuur en ondersteuning en programma 3 Economie De Economic Board is een regionale samenwerking tussen overheden, kennisinstellingen en bedrijfsleven. De belangrijkste opgave voor deze Triple Helix samenwerking is het stimuleren van duurzame economische groei en innovatie in de regio. De stichting is in de tweede helft van 2015 gestart. Ook na de vernieuwde regionale samenwerking in de Groene Metropoolregio De gemeente heeft een bijdrage ad € 1 per inwoner per jaar gedurende 5 jaar gegarandeerd (t/m 2020), is onderdeel van de € 1,88 voor het gemeenschappelijk orgaan N.v.t. Geen De samenwerkende gemeenten in de regio Arnhem-Nijmegen wijzen één lid aan in de geleding overheden. 1-1-2020 31-12-20 Eigen vermogen € 104.606 Eigen vermogen € 142.850 Vreemd vermogen € 68.497 Vreemd vermogen € 133.981 Resultaat 2020 € 84.368 Resultaat dec. 2020 € 88.224

83

Paragraaf 7 Grondbeleid Inleiding Grondbeleid is een belangrijk instrument in het kader van het ruimtelijke beleid. In Rozendaal is er één grondexploitatie, de Del. Deze ontwikkeling voorziet in woningbouw op de percelen de Del 6 en 10. Het perceel de Del 6 bestond uit twee voormalige voetbalvelden, de Del 10 is een voormalig tennis- en squashpark. Voor de ontwikkeling van de Del is een samenwerkingsovereenkomst gesloten met projectontwikkelaar Credo. In deze overeenkomst is bepaald dat Credo de gemeente een financiële kostenverhaalsbijdrage zal betalen. De totale ontwikkeling bestaat uit 63 woningen, waarvan 44 woningen door Credo zijn gerealiseerd, de gemeente geeft de overige kavels uit waar door de kopers een eigen woning ontworpen en gerealiseerd kan worden. Op grond van de meest actuele grondexploitatie (maart 2021) is het geprognosticeerde positieve saldo van het plan De Del € 4,43 miljoen. De gemeenteraad heeft in het verleden aangegeven dat de opbrengsten van de Del ingezet worden ten behoeve van de financiering van de nieuwe Dorpsschool. Economische situatie en actuele ontwikkelingen Door het herstel op de woningmarkt is de uitgifte van de kavels zeer spoedig verlopen. Ten tijde van het opstellen van deze begroting (september 2021) is er nog één kavel niet verkocht, deze is wel in optie. Lasten en baten in 2021 De Del Baten Lasten In mindering op boekwaarde c.q. winst

2021

0 160.020 -160.020

De lasten en baten in de begroting voor De Del zijn voor de jaarschijf 2021 gebaseerd op de MPG die in juli door de gemeenteraad is vastgesteld, zo nodig volgt bij de eerstvolgende Meerjaren Prognose Grondexploitatie (MPG) een bijstelling van deze bedragen. In principe is dit vooral ten behoeve van de formele begrotingsrechtmatigheid van de uitgaven. Ten aanzien van de baten kan gemeld worden dat de MPG ervan uitgaat dat alle baten uiterlijk in 2021 worden gerealiseerd, in 2021 worden dan nog wel kosten gemaakt voor de definitieve oplevering van de nieuwe wijk. Die kosten komen dan ten laste van de al gerealiseerde winst. De kans bestaat dat een deel van de lasten in 2022 pas wordt gerealiseerd omdat de feitelijke levering van kavels wordt uitgesteld door eerder genoemde redenen zoals de grote vraag naar architecten en aannemers. Dit eventuele uitstel heeft geen nadelige financiële consequenties. Er is al voldoende tussentijds winst gemaakt om, zoals beoogd, de kapitaallasten van de school voor vele jaren af te dekken. De benodigde restantwinst kan zonder probleem op een later moment aan de reserve worden toegevoegd mocht daar aanleiding toe bestaan.

84

Paragraaf 8 Informatieveiligheid Doelstelling informatieveiligheidsbeleid en privacy We zijn in onze organisatie steeds meer afhankelijk van de beschikbaarheid van betrouwbare informatie, maar worden daarbij ook blootgesteld aan risico’s. Burgers verwachten een betrouwbare overheid die zorgvuldig met informatie omgaat. Het gaat daarbij om het waarborgen van beschikbaarheid, integriteit en vertrouwelijkheid van informatie(systemen). Dat zorgt niet alleen voor betrouwbaarheid, maar ook voor een goede kwaliteit en continuïteit van de bedrijfsvoerings- en dienstverleningsprocessen. De Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) geeft de wettelijke kaders aan en eist dat organisaties aantonen dat zij de juiste organisatorische en technische maatregelen hebben genomen voor de verwerking van persoonsgegevens. Doel daarvan is de privacy van personen die in onze informatiesystemen zijn opgenomen te beschermen. We hebben de maatregelen vastgelegd in ons informatiebeveiligings- en privacy beleid en voeren deze uit. Informatiebeveiliging moet de primaire bedrijfsprocessen ondersteunen en de veilige en verantwoorde uitvoering daarvan mogelijk maken. Daarnaast moet informatiebeveiliging via passende technische en organisatorische maatregelen de privacy van personen die in onze informatiesystemen beschreven zijn beschermen.

Het gaat hierbij vooral om:  een actieve functionaris voor gegevensbescherming;  het bijhouden van een verwerkingsregister;  het uitvoeren van risicoanalyses;  informatiebeveiliging;  de meldplicht datalekken;  bewustwording van privacy. AVG Per 25 mei 2018 is de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) van toepassing, als opvolger van de Wet bescherming persoonsgegevens. De AVG zorgt onder meer voor:  versterking en uitbreiding van privacyrechten van burgers;  meer verantwoordelijkheden voor organisaties;  dezelfde, uitgebreidere bevoegdheden voor alle Europese privacytoezichthouders, zoals de bevoegdheid om boetes tot 20 miljoen euro op te leggen. De AVG richt zich vooral op de bescherming en een juist gebruik van persoonsgegevens (vertrouwelijkheid). Dit geldt ook voor organisaties die namens Rozendaal persoonsgegevens verwerken. Actieplan Privacy 2021/2022 De gemeente Rozendaal heeft een duidelijke ambitie voor verdergaande digitalisering, in samenwerking met derde partijen. In het kader van nieuwe wetgeving gaan er in 2021 en 2022 veranderingen plaatsvinden in processen en digitalisering. Om ervoor te zorgen dat de privacy gewaarborgd blijft, wordt er een actieplan privacy 2021/2022 opgesteld. Het is belangrijk om een PDCA-cyclus te hebben.

In dit kader is het belangrijk om jaarlijks het privacy beleid en reglement te bekijken en waar nodig aan te passen en toe te spitsen op de huidige werkelijkheid. Daarnaast wordt jaarlijks o.a. gekeken naar de actualisering en borging van processen, het actualiseren van het verwerkingsregister, bewustwording en afspraken met derden. Jaarlijks zal door de FG verslag worden uitgebracht van de stand van zaken rondom privacy op basis van het privacybeleid. Voor de functie van FG (Functionaris gegevensbescherming) en de PO (Privacy Officer) blijven we gebruik maken van een extern bureau.

85

Beleid ten aanzien van incidenten De CISO (Chief Information Security Officer) wordt door de medewerkers geïnformeerd over beveiligingsincidenten en legt deze vast voor rapportages. Hieronder vallen o.a. inbreuken op en (ver)storingen in de informatietechnologie, datacommunicatie of andere infrastructurele voorzieningen die gevolgen kunnen hebben voor de continuïteit en integriteit van de bedrijfsprocessen evenals signaleringen dat het informatieveiligheidsbeleid niet wordt nageleefd. Eventuele incidenten of datalekken worden bijgehouden in een afzonderlijk register en wanneer van toepassing gemeld bij de Autoriteit Persoonsgegevens (AP). De activiteiten die de gemeente onderneemt om zowel aan de BIO als de AVG te voldoen zijn talrijk en hebben veelal een technisch karakter. Ondanks alle fysieke, technische en digitale maatregelen blijft de mens (vaak onbewust) een zwakke schakel waar het gaat om informatieveiligheid. Incidenten vallen dan ook niet uit te sluiten. Het is van belang dat er sprake is van een veilige omgeving (dus niet direct afrekenen) waarin dergelijke incidenten gemeld kunnen worden om van te leren. Informatieveiligheid De BIO, de Baseline Informatiebeveiliging Overheid, is m.i.v. 2020 de opvolger van de BIG (Baseline Informatiebeveiliging voor Gemeenten). De BIO is opgesteld door de IBD (Informatiebeveiligingsdienst voor gemeenten).

Voorheen hadden alle bestuurslagen nog een eigen baseline. De BIG was van 2013 t/m 2019 geldend en deze was gebaseerd op de ISO27002:2007. Sinds 2020 hebben alle overheden één gezamenlijk normenkader. Eén van de grootste veranderingen van de BIO ten opzichte van de BIG, is dat meer dan 200 beheersmaatregelen in de BIO niet meer zijn benoemd. De BIO is opgezet om gemeentes vanuit een meer risicogebaseerde denkwijze de voor hen relevante beheersmaatregelen te laten treffen. De beheersmaatregelen die in de BIO zijn opgenomen, zijn verplicht voor alle overheden. De BIO is gebaseerd op de meest actuele ISO 27002 norm. Het Strategisch Informatiebeveiligingsbeleidsplan dat in 2020 door het college is vastgesteld, is gebaseerd op de BIO en wordt minimaal eens in de 3 jaar geëvalueerd. Uiteraard heeft ook de gemeente Rozendaal de ambitie om te voldoen aan de BIO. De BIO is echter geen doel op zich, het gaat om:  zorgvuldig omgaan met gevoelige informatie;  betrouwbare en continue dienstverlening;  voldoen aan wet- en regelgeving (o.a. privacy);  beheersen van risico’s. BIO en ENSIA ENSIA (Eenduidige Normatiek Single Information Audit) vloeit voort uit en is gebaseerd op de BIO. Uit het proces ENSIA volgt een beeld van de mate waarin aan de BIO wordt voldaan. Bij ENSIA gaat het vooral om de beveiliging van overheidsinformatie in brede zijn (waaronder persoonsgegevens).

ENSIA is het instrument waarmee intern aan het college van B&W en extern aan de toezichthouders van de verschillende stelsels verantwoording wordt afgelegd. Dit gebeurt door middel van een zelfevaluatie op basis van vragenlijsten die door de stelselhouders zijn opgesteld. Daarnaast verantwoordt de gemeente zich ook horizontaal aan de gemeenteraad. ENSIA sluit aan op de gemeentelijke planning en controlcyclus. Zo krijgt het gemeentebestuur meer overzicht over de informatieveiligheid van hun gemeente. In 2021 wordt de ENSIA voor de vijfde maal toegepast (2e jaar op basis van de BIO). De ENSIA 2021 loopt op het moment van het opstellen van deze begroting. Actieplan informatieveiligheid 2021/2022 Risicogestuurd werken is een drijfveer in de aanpak. Ook voor een kleine gemeente als Rozendaal is het essentieel dat risico’s goed worden ingeschat. In 2021 is een nieuwe Risico-analyse uitgevoerd op basis van de BIO. In het nieuwe actieplan wordt aandacht besteedt aan o.a. bewustwording. In 2020 is hier minder op ingezet door Corona. In 2020 en begin 2021 zijn al een aantal stappen gezet m.b.t. digitalisering en de optimalisering van de 86

organisatie. In het nieuwe actieplan wordt in ieder geval blijvend aandacht besteed in de organisatie aan bewustwording. Daarnaast zal er ook aandacht blijven voor leveranciersrelaties en de bedrijfscontinuïteit, omdat de organisatie op dit moment volop in beweging is.

87

Financiële overzichten

88

Geprognosticeerde balans Activa

31-12-2022

31-12-2023

31-12-2024

31-12-2025

0

0

0

0

5.330.533

5.155.989

4.963.226

4.875.475

1.693.486 7.024.019

1.605.745 6.761.734

1.660.945 6.624.171

1.716.145 6.591.620

0 0

0 0

0 0

0 0

4.445.719

4.678.333

4.696.255

4.626.245

25.000

25.000

25.000

5.000

50.000 4.520.719

0 4.703.333

50.000 4.771.255

50.000 4.681.245

Totaal Activa

11.544.738

11.465.067

11.395.426

11.272.865

Passiva

31-12-2022

31-12-2023

31-12-2024

31-12-2025

Eigen vermogen

9.349.274

9.174.603

9.004.962

8.837.401

Voorzieningen

1.420.464

1.515.464

1.615.464

1.660.464

Vaste schulden met een met een rentetypische looptijd > 1 jaar Totaal vaste passiva

0 10.769.738

0 10.690.067

0 10.620.426

0 10.497.865

Vlottende schulden met een met een rentetypische looptijd < 1 jaar

700.000

700.000

700.000

700.000

Overlopende passiva

75.000 775.000

75.000 775.000

75.000 775.000

75.000 775.000

11.544.738

11.465.067

11.395.426

11.272.865

Vaste activa Immateriële vaste activa Materiële vaste activa Financiële vaste activa Totaal vaste activa

Vlottende activa Voorraden Voorzieningen Uitzettingen met een met een rentetypische looptijd < 1 jaar Liquide middelen Overlopende activa Totaal vlottende activa

Vaste passiva

Vlottende passiva

Totaal vlottende passiva

Totaal Passiva

89

Investeringsstaat Voor 2022 en verder voorzien we vooralsnog onderstaande investeringen, met de kapitaallasten hiervan is in deze begroting rekening gehouden. Wanneer de raad besluit tot het vervangen van asfalt door klinkers, komen hier de investeringen in wegen bij (zie paragraaf Kapitaalgoederen). Omschrijving Renovatie lift (Kadernota 2021) Mr. Van Hasseltlaan Ringallee Vervanging kopieerapparaat (2021) Vervanging Mercedes Vervangen Iseki trekker/ahw Totaal

2022 42.000 105.000

2023

2024

30.000

147.000

2025

12.000

30.000

12.000

80.000 37.000 117.000

2023

2024

2025

Structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves Programma

Reserve

2021

2022

Toevoegingen 0 2

Inventaris gemeentehuis Wegen

6.686 3.221 9.907

6.686 3.221 9.907

6.686 3.221 9.907

6.686 3.221 9.907

6.686 3.221 9.907

Dekking kapitaallasten Dekking kapitaallasten Dekking kapitaallasten Dekking kapitaallasten Dekking kapitaallasten

23.226 17.739 111.791 2.092 19.691

28.589 16.175 111.791 2.092 20.333

27.816 16.175 111.791 2.092 20.204

27.286 16.175 111.791 2.092 20.204

27.207 16.175 111.791 2.092 20.204

174.538

178.979

178.078

177.548

177.468

Onttrekkingen 0 2 4 5 7

Inventaris gemeentehuis Dit betreft de jaarlijkse reservering voor toekomstig (groot) schilderwerk aan het gemeentehuis. Wegen Dit betreft de jaarlijkse reservering voor toekomstig onderhoud aan de wegen. Dit is nog gebaseerd op onderhoud met asfalt. Wanneer gekozen wordt voor baksteen zal deze dotatie verlaagd worden (hiervoor komen dan jaarlijkse kapitaallasten in de plaats). Dekking kapitaallasten Deze reserve heeft een financieel-technisch karakter. Investeringen waar in het verleden voor gespaard is, mogen niet ineens ten laste van de betreffende reserve gebracht worden, maar dienen te worden geactiveerd waardoor er kapitaallasten in de begroting worden opgenomen. Deze reserve wordt vervolgens ingezet om die kapitaallasten te dekken.

90

EMU-saldo Als gevolg van Europese regelgeving mogen EU-lidstaten een begrotingstekort (EMU-saldo) hebben van maximaal 3% van het bruto binnenlands product (BBP). Aan dit maximale tekort van 3% hebben, naast de Rijksoverheid, ook de decentrale overheden een aandeel. De EMU-systematiek werkt op een andere manier dan het (gemodificeerde) baten- en lastenstelsel dat de gemeenten hanteren. Investeringen tellen bijvoorbeeld niet mee in het stelsel van baten en lasten, daarbij wordt uitgegaan van de kapitaallasten van de investeringen. Investeringen in een jaar tellen echter wel volledig mee in het EMU-saldo. Bij een sluitende begroting kan een gemeente daardoor toch een negatief EMU-saldo hebben. Het EMU-saldo van de gemeente Rozendaal is positief. Het betekent dat in EMU-termen de inkomsten groter zijn dan de uitgaven. EMU-saldo Resultaat voor bestemming Afschrijvingen tlv exploitatie Bruto dotaties aan voorzieningen Investeringen vaste activa Verkoopopbrengsten vaste activa Boekwinst desinvesteringen vaste activa Aankoop grond, bouw- woonrijpmaken e.d. Verkoopopbrengsten grond Boekwinst grondverkopen Betalingen tlv voorzieningen Boekwinst verkoop deelnemingen/aandelen

31-122022 51.570 211.553 99.000 147.000 0 0 0 0 0 0 0 215.123

31-122023 18.991 213.276 95.000 30.000 0 0 0 0 0 0 0 297.268

31-122024 30.155 213.496 100.000 12.000 0 0 0 0 0 0 0 331.651

31-122025 88.079 213.484 + 45.000 + 117.000 0 + 0 0 0 + 0 0 0 + 229.563

Incidentele baten en lasten Pr

Onderwerp

Begroot 2022

Begroot 2023

Begroot 2024

Begroot 2025

Lasten 4 Nationaal progr onderwijs 99.541 49.771 4 Voor- en vroegschoolse educatie 64.000 5 SPUK sport 10.000 0 5 Onderhoud groen 15.000 6 Kinderopvang soc.med.indicatie 7.000 6.500 2.000 7 Onderzoek afval 26.400 7 Energietransitie 120.000 7 SPUK preventie 10.000 8 Omgevingswet 15.000 totaal incidentele lasten 366.941 56.271 2.000 Baten 4 Nationaal progr onderwijs 99.541 49.771 4 Voor- en vroegschoolse educatie 64.000 0 5 SPUK sport 10.000 5 Onderhoud groen 15.000 6 Kinderopvang soc.med.indicatie 7.000 6.500 2.000 7 Onderzoek afval 26.400 7 Energietransitie 120.000 7 SPUK preventie 10.000 8 Omgevingswet 15.000 totaal incidentele baten 366.941 56.271 2.000 In principe bevat de begroting alleen structurele baten en lasten. Afwijkingen in de verschillende jaren worden vooral veroorzaakt door fluctuaties op bestaand beleid. 91

0

0

1 Antwoorden raadsvragen begroting 2022.docx

V/A

Vraag en antwoord

Fractie

Pagina

Antwoorden op vragen Programmabegroting 2022

BGR

V A

BGR

V

BGR

A V

BGR

A V

PAK

V A

Winstwaarschuwing Bij het aanbieden van de begroting geeft u een winstwaarschuwing. Wij ontvangen graag per relevant issue (brandweer/ICT/ Uitkering Gemeentefonds etc.) een best case en worst case scenario, kortom de bandbreedte tussen tegenvallers en meevallers. De winstwaarschuwing geldt voor voorzienbare ontwikkelingen met financiële consequenties die wij nu nog niet volledig in beeld hebben en dus ook niet van scenario’s kunnen voorzien. In de Kadernota zijn ontwikkelingen genoemd die impact gaan hebben op de meerjarige exploitatie. Een voorbeeld daarvan is de noodzakelijke aanpak voor bomenonderhoud. Voor de onderwerpen die specifiek in de vraag genoemd worden geldt het volgende: - De kosten voor de huisvesting van de brandweer zijn niet bekend. Het vraagstuk rond tot de huisvestingskosten is complex. De verwachting is dat de VGGM op z’n vroegst in de begroting van 2024 de eerste effecten hiervan kan opnemen. - De ICT-kosten zijn – voor zover voorzienbaar bij het opstellen van de begroting – verwerkt en worden verder aan de raad voorgelegd in een voorstel voor de Digitale Agenda (laatste kwartaal 2021). - Het effect van de herijking van het Gemeentefonds, alsook overige verwachte ontwikkelingen in het Gemeentefonds (in het bijzonder gelden Jeugd) zijn in lijn met advisering van VNG en de Provinciaal toezichthouder verwerkt.

Overzicht advieskosten bureaus/ZZP-ers Voor de volledigheid ontvangen wij graag het toegezegde overzicht. Dit overzicht wordt in de week van 25 oktober op de LIS geplaatst. Structureel tekort exploitatie Dorpsschool Uit eerdere turap blijkt dat de VVE jaarlijks een exploitatietekort zal hebben. Hoeveel bedraagt deze voor de gemeente Rozendaal en waar kunnen wij deze vinden in de begroting? Dit tekort bedraagt € 10.750 per jaar zoals gemeld in de turap. Dit is opgenomen in de begroting bij programma 4, taakveld 4.1. Heroverweging aanpak beklinkering Onderhoud en aanleg is duurder dan oorspronkelijk aangegeven. U geeft aan dat u in Q1 2022 een voorstel voorlegt voor herziene meerjarige aanpak. Betekent dit dat deze gemeenteraad nog over een herziening gaat beslissen? En betekent dit dat beklinkering wordt losgelaten? Graag nog een nadere toelichting op de oorzaak meerkosten klinkers. Het voorstel voor een herziene meerjarige aanpak voor het wegenonderhoud zal begin 2022 gereed zijn. Het is daarmee ook een keuze van de raad (via het Presidium) of dit voorstel aan de nieuwe of de huidige gemeenteraad voorgelegd wordt. Voor 2022 1

Vraag en antwoord V/A

Fractie

Pagina

Antwoorden op vragen Programmabegroting 2022

27

BGR

V

27

R’74

V A

BGR

V

A 30

BGR

V A

volstaat klein onderhoud en is er geen groot onderhoud voorzien aan onze wegen. Vanaf 2019 zijn de prijzen voor arbeid en vooral voor materialen flink gestegen. Een andere oorzaak voor de meerkosten is dat voor de meerjarige onderhoudskosten (2019-2029) de aanbestedingsbedragen van 2019 gebruikt. In 2019 waren dit zeer ‘scherpe’ offertes en geen goede basis om de meerjarige onderhoudskosten mee te berekenen. Financiële consolidatie Onderwijs Onder 4.1 Baten (en Lasten) Openbaar Basisonderwijs wordt over 2022 een sprong gemaakt van ca. 27K (43K) naar 125K (141K) en voor 2023 76K(92K) om dan weer te zakken naar 27k (43K) in de jaren 2024 en 2025. Wat betreft dit? Specificatie extra lasten onderwijs Toelichting op de extra lasten onder 4.1 Basisonderwijs en 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken zijn erg summier. Graag specifieke bedragen van de geraamde meerkosten. Het gaat om een extra bijdrage voor het Nationaal Programma Onderwijs, in totaal € 99.541 voor twee schooljaren. Het is een tijdelijke bijdrage, die budgettair neutraal in de begroting is opgenomen. Bij 4.3 gaat het om de specifieke uitkering Voor- en vroegschoolse educatie. Ook deze is budgettair neutraal opgenomen in de begroting. Voor 2022 gaat het om een bedrag van € 64.000. Bomen en groen Wanneer kan de gemeenteraad de inventarisatie incl.

noodzakelijke extra kosten voor onderhoud en vervanging van het bomenbestand verwachten? Tijdens de behandeling van de kadernota is aangegeven dat extra aandacht aan onderhoud openbare ruimte moet worden geschonken. Hiermee is in deze begroting nog geen rekening gehouden, klopt dat? Wanneer kan de gemeenteraad een update van de groenvisie (2015-2020) verwachten? Voor 2022 is een bedrag van € 15.000 opgenomen. Met dit bedrag stellen wij in het voorjaar een meerjarig plan op voor het openbaar groen, waarin rekening wordt gehouden met klimaatverandering en biodiversiteit. Subsidieplafond gemeentelijke monumenten Voorgesteld wordt dit op € 8.000 te stellen. Is dat een reëel bedrag of eigenlijk te laag om gemeentelijke monumenten in stand te houden? Aanvragen voor een subsidie worden afgehandeld op basis van de subsidieverordening gemeentelijke monumenten. In beginsel is de subsidie 20% van de subsidiabele kosten met een maximum van € 5.000,-. Op basis van deze verordening en de ervaringen van de afgelopen jaren is dit bedrag opgenomen. De laatste jaren is dat voldoende gebleken. 2