Agendabundel
Tekst van het document
Sup v
ace van Dijk
p
Petra Zwang PvdA -
Christien Bruggeman
Gurcu Polat Denk -
Rene Karens
Frans Hamerslag
-
-
wk.8.9 Uitnodiging Webinar Gelderland Academie 1 Uitnodiging Webinar Gelderland Academie.docx
Gelderland Academie, Markt 11, 6811 CG Arnhem, Nederland
Herinnering | Webinar ‘Inclusief leiderschap’ Donderdag 10 maart 2022 van 19.00 - 20.45 uur Heb jij je al aangemeld? In het kader van de Internationale Vrouwendag organiseert de Gelderland Academie dit jaar op donderdag 10 maart een inspirerend webinar over diversiteit en inclusie. Farah Nobbe neemt ons mee in een prikkelende, interactieve lezing over percepties en stereotyperingen. Het gaat over beeldvorming én over de knoppen waar organisaties en leiders aan kunnen draaien.
Programma • 19.00 uur: Opening • 19.10 uur: Lezing ‘Inclusief leiderschap’ Een aantal jaren geleden besloot een groot Nederlands bedrijf te stoppen met voorkeursbeleid voor vrouwen bij vacatures, omdat het beleid niet bleek te voldoen aan de verwachtingen. De vrouwen die aangenomen waren leken namelijk in gedrag en capaciteit erg op de mannen die er al zaten, inclusief hun tekortkomingen. Verder belemmerde het voorkeursbeleid op vrouwen de instroom van hoger opgeleide allochtone mannen. Deze casus laat goed zien dat we specifieke verwachtingen hebben van het gedrag en de competenties van mannen en vrouwen. Wat bedoelen mensen bijvoorbeeld als ze je een typisch ‘haantje’ noemen? Over welk gedrag hebben we het als we iemand de titel ‘manwijf’ geven? En hoe zit dat met jou? Hoe ziet jouw omgeving jou? Zijn er nog knoppen waar je aan kunt draaien om deze beeldvorming te beïnvloeden? In deze lezing delen we bevindingen van lopend onderzoek naar beeldvorming van de Princeton University en Universiteit Utrecht, waar Nobbe Mieras bij betrokken is. Verder leggen we uit waarom een streven naar diversiteit vaak begint bij vrouwen, maar dat er onvermijdelijk stappen volgen.
•
19.50 uur: Korte pauze met opdracht
•
20.00 uur: Tweede deel lezing
•
20.45 uur: Einde programma
Over de spreker Farah Nobbe is mede-eigenaar van trainingsbureau Nobbe Mieras. Het bureau is in 2004 opgericht en inmiddels toonaangevend op het gebied van strategische communicatie en beeldvorming. Vanuit haar expertise is Nobbe Mieras verbonden aan Nederlands onderzoek van Princeton University en Universiteit Utrecht naar beeldvorming op de werkvloer. Farah Nobbe en Natalie Mieras schreven ‘Meestersprekers’, ‘Speak up dear!’ en ‘Storydesign’. Ben jij er ook bij?
Aanmelden kan hier
Gelderland Academie, Markt 11, 6811 CG Arnhem, Nederland
wk.8.10 Podcast Gelderland academie 1 Podcast Gelderland academie.docx
We hebben iets nieuws: De Gelderland Academie Podcast! Na de verkiezingen vorm je een college en maak je een inhoudelijke agenda. Maar hoe doe je dat? In een serie podcasts van drie afleveringen gaan we met Lianne van Kalken in op de verschillende akkoorden. Lianne is staatsrechtgeleerde aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam en raadslid voor GroenLinks in de gemeente Vlaardingen. Ze doet onderzoek naar het raadsakkoord, maar weet ook veel over coalitieakkoorden en burgerakkoorden.
Aflevering 1: Het coalitieakkoord In aflevering 1 van De Gelderland Academie Podcast horen we het verhaal van wethouder Wijnte Hol van de gemeente Overbetuwe. Hij vertelt uitgebreid over zijn ervaringen met het opstellen van en het werken met een coalitieakkoord. Zo koos Hol ervoor, na een roerige periode in zijn raad, om een onafhankelijk onderzoeken te laten doen om tot een zorgvuldig nieuw akkoord te komen. "Maak zaken bespreekbaar, durf dat ook. Dat is, denk ik, misschien ook wel het belangrijkste: kijk ook naar die andere personen." Meer weten? Klik op onderstaande knop voor het hele verhaal.
Beluister aflevering 1: Het coalitieakkoord
Aflevering 2: Het raadsakkoord In aflevering 2 van De Gelderland Academie Podcast gaan we in op het raadsakkoord met Joop Wikkerink. Hij is wethouder in de gemeente Aalten: "Begin tijdig na te denken. Niet in de hitte van de verkiezingen, maar begin daar van tevoren aan. En zoek een onafhankelijk procesbegeleider. Heel belangrijk!" Deze aflevering verschijnt vrijdagmiddag 18 februari.
Aflevering 3: Het burgerakkoord In aflevering 3 van De Gelderland Academie Podcast vertelt wethouder Klaar Koenraad (wethouder gemeente Roosendaal) over het belang van het burgerakkoord. "We willen juist in gemeenteraden dat inwoners, burgers meer betrokken zijn bij de politiek. Niet alleen voor de verkiezingen, maar juist ook in wat daarna gaat komen. Ik denk dat gemeenten dus zoeken naar: hoe kunnen we dat doen? Zo'n burgerakkoord kan daarbij helpen." Deze aflevering verschijnt woensdag 23 februari. Meer podcasts beluisteren? Volg dan De Gelderland Academie Podcast op Spotify, Soundcloud of Google Podcast. Zo blijf jij op de hoogte van de meest interessante en actuele vraagstukken.
wk.8.11 Nieuwsbrief van The Economic Board 1 Nieuwsbrief van The Economic Board.docx
In deze nieuwsbrief van The Economic Board: • • • •
Boardupdate. Overheden, onderwijs en ondernemers bundelen krachten in de regio Arnhem - Nijmegen. Lobby voor het Rijk, Europa en Duitsland. Evenementen in Lifeport.
Boardupdate Tijdens de (digitale) boardvergadering van 28 januari j.l. zijn twee belangrijke onderwerpen besproken: lobby en lobbydoelen voor de regio Arnhem-Nijmegen en de regionale Human Capital Agenda. Met de komst van het nieuwe kabinet en de ondertekening van het Bestuursakkoord regio Arnhem-Nijmegen is nu het moment om meer aandacht en steun voor de regio te vragen. De boardleden hebben aangeboden om de lobbyagenda te benutten in hun contacten en om zich in te zetten bij lobbytrajecten. De board onderstreept het belang van een sterke presentatie van de regio. Het is bij de lobby naar het Rijk, Europa of Duitsland belangrijk om in te zetten vanuit de triple helix. The Economic Board, Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen en de provincie Gelderland zetten samen in op een breed gedragen regionale Human Capital Agenda, waar bedrijfsleven, kennisinstellingen en overheden zich aan committeren. Daarbij gaat het erom bestaande initiatieven in de regio te verbinden en waar nodig te versterken, met kennis, ondersteuning en middelen. Lees hier meer over de boardupdate
Overheden, onderwijs en ondernemers bundelen krachten in de regio Arnhem - Nijmegen De 18 gemeenten van de Groene Metropoolregio Arnhem - Nijmegen, provincie Gelderland en The Economic Board willen de kracht van de regio beter benutten. De partijen hebben een Bestuursakkoord en een Investeringsagenda opgesteld, waarmee zij zich langdurig inzetten om de regio te versterken. De komende tien jaar moet deze regio doorgroeien tot een internationale topregio in Health, Hightech en Energy, in balans met de groene kwaliteiten. De uitdagingen voor Nederland én ook voor onze regio zijn groot. Om de grote maatschappelijke problemen op te lossen is samenwerking van overheden, ondernemers en onderwijsinstellingen van groot belang. Met de ondertekening van het bestuursakkoord hebben overheden, onderwijsinstellingen en ondernemers op 3 februari j.l. hun krachten gebundeld om de komende tien jaar de regio Arnhem - Nijmegen door te laten groeien naar een internationale topregio in Energy, Health en Hightech. Lees hier meer over het Bestuursakkoord
Sm@rt Together: kennisuitwisseling met aandacht voor uw uitdagingen Bent u mkb’er in de regio Arnhem-Nijmegen? Dan is het mkb-programma Sm@rt Together wellicht wat voor u. In dit programma wisselen ondernemers kennis uit, vergroten zij hun netwerk én ontvangen zij goede begeleiding van experts. Op die manier zorgt u er samen met anderen voor dat uw onderneming straks klaar is voor de toekomst. Wordt u een van de 200 mkb-ondernemers in regio Arnhem - Nijmegen die een sprong vooruit maakt, bijvoorbeeld op het vlak van digitalisering van uw onderneming? Meld u aan voor de werksessie op 24 maart. Via de website van Sm@rt Together vindt u meer informatie. Direct aanmelden is ook mogelijk.
Belangen van de regio bekend maken in Den Haag, Europa en Duitsland Belangen en initiatieven van de regio Arnhem - Nijmegen zijn vaak nog te weinig bekend bij belangrijke spelers in Den Haag, Europa en in de samenwerking met Duitsland. The Economic Board sprak met drie regionale adviseurs Public Affairs over de aanpak die zij voor onze regio voor ogen hebben. Het kabinet of de EU kunnen ook hún ambities realiseren door bij te dragen aan regionale plannen. Denk aan de EU Green Deal of de ambitie van het kabinet om de circulaire economie in de praktijk te brengen: dat kan alleen met praktijk uit onze regio. Maar die praktijk en die voorstellen moeten wel bekend zijn. Lees hier meer over lobby voor het Rijk, Europa en Duitsland
Studenten helpen mkb’ers met digitaal ondernemen Bent u mkb’er in de regio Arnhem-Nijmegen en wilt u ook online ondernemen? Studenten van vier grote opleidingen in de regio geven kosteloos advies. In de Digitale Werkplaats Arnhem Nijmegen (DWAN) bieden zij speciaal voor mkb’ers advies over online marketing, vindbaarheid en het inrichten van een website. Ondernemers in het mkb kunnen naar de website van de Digitale Werkplaats gaan om een voucher van € 500 te downloaden. Ondernemer Kim Arts van TIG Academy is zeer tevreden over DWAN. Arts zegt over het traject: “Het traject was goed voorbereid door DWAN, er was een overzichtelijke planning en het was duidelijk wat ik wanneer kon verwachten. De projectleiding wordt door DWAN zelf uitgevoerd door professionals. Ik zal het traject zeker aanbevelen aan andere ondernemers, sterker nog, dit heb ik al gedaan!” Lees hier meer over de voucher van de DWAN.
Nijmeegse start-up AeroCount meet het fijnstof in uw huis Hoe schoon is de lucht in en om uw huis? Start-up AeroCount geeft het antwoord met haar innovatieve fijnstofmeter. Die vertelt hoe het zit met het fijnstof in uw woning. En dat is belangrijk! Hoe is het eigenlijk gesteld met de fijnstofconcentratie in uw huis? “Veel mensen hebben geen idee”, zegt Beate Stevens (27), oprichter van AeroCount. Zo kwam zij samen met medestudenten op het idee van een fijnstofmeter voor in huis. Dit deed ze aanvankelijk in 2014 voor een studieopdracht voor het vak Panorama Food and Health van de opleiding Science aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Stevens: “Het begint met het meten en bewustwording. Wanneer is de concentratie te hoog? Vervolgens kun je oplossingen bedenken voor het filteren van fijnstof, zodat je de luchtkwaliteit ook echt kunt verbeteren.” Lees hier meer
Op de agenda
15 - 17 maart: Health Valley Event Op 15, 16 en 17 maart is het Health Valley Event 2022. Dit zorginnovatiecongres zal hybride plaatsvinden.
23 maart: A.I. Meetup Innovate organiseert op 23 maart 2022 een Meetup in De Lindenberg Nijmegen over Artificial Intelligence (AI).
Tijdens het congres kunt u zien en beleven hoe de nieuwste innovaties op het gebied van gezondheid en zorg in Nederland worden ontwikkeld en geïmplementeerd. Meer informatie over Health Valley Event.
Het belooft een interessante avond te worden met een spectaculair programma. Waarin wetenschappers, ondernemers en ontwerpers u meenemen langs de allerlaatste innovaties op het gebied van AI. Klik hier voor meer informatie.
24 maart: Smart Industry Jaarevent Tijdens het event Smart Industry Jaarevent op 24 maart 2022 worden alle slimme productietechnieken in de praktijk besproken. Het event is specifiek bedoeld voor bedrijven uit de maak industrie Oost Nederland. De hoofdvraag die centraal staat: ‘wat is AI en hoe kunnen we dit inzetten om onze productie slimmer
en efficiënter te maken?’. Klik hier voor meer informatie.
11 - 13 april: Circular@WUR Van 11 tot en met 13 april 2022 is het event Circular@WUR. Ondernemers, bestuurders en wetenschappers delen hun inzichten over de duurzame en circulaire samenleving van de toekomst. Tijdens dit event zijn er inspirerende lezingen, workshops, masterclasses en innovatieve bedrijven openen hun deuren. Meer informatie over dit event.
En dan nog dit •
•
Wethouder gemeente Arnhem Jan van Dellen over de regionale waterstofambities In de afgelopen jaren heeft de regio veel geïnvesteerd in de ontwikkeling van zero-emissie en waterstof. Partijen als Nedstack, Hygear, Hyatt, HyMove, Elestor en de HAN Arnhem Nijmegen vervullen hierbij een belangrijke rol. In een videofragment gaat Jan van Dellen in op de rol van Connectr en pleit hij voor Europese samenwerking. Bekijk de video hier. Genomineerden Health Valley Bridge Prize 2022 bekend Twaalf zorgorganisaties uit heel Nederland streden op woensdag 16 februari met hun project voor een plek in de finale. De multidisciplinaire jury koos het project COPD smart van
Streekziekenhuis Koningin Beatrix en Urine als Sleutel van Sensire als winnaars. Overige aanwezigen bij de pitchdag kozen Atrium Fibrilleren@home van Rijnstate uit als winnaar van de Wildcard. Deze 3 innovatieve projecten gaan door naar de finale op 16 maart tijdens het Health Valley Event. De stemming is vanaf 22 februari geopend. Breng hier uw stem uit.
Gedeeld met #Lifeport
Praat ook mee!
wk.8.12 Jaaroverzicht Burgernet 1 Jaaroverzicht Burgernet 2021.docx
Samen voor een veilige buurt Jaaroverzicht Burgernet 2021 Politie eenheid Oost-Nederland Gemeenten in Gelderland en Overijssel
Eenheid Oost- Nederland jaaroverzicht 2021 Burgernet is en blijft populair. Ook in het afgelopen jaar nam het aantal deelnemers toe. Deze ontwikkeling sluit mooi aan op de inspanningen rond dienstverlening, waarin meer verbinding en samenwerking centraal staan. Nieuwe ontwikkelingen op het gebied van digitalisering en de inzet van sociale media worden hiervoor ingezet. Dat geldt ook voor de inzet van de Burgernetapp, die een steeds prominentere rol krijgt bij het uitwisselen van informatie. Naast alle vernieuwingen bestaat wel de uitdaging om ook in verbinding te blijven met een nog aanzienlijke groep deelnemers, die graag gebruik maakt van persoonlijk contact en het gebruik van reguliere kanalen als SMS, spraak- en e-mail. Deelname: De geregistreerde deelname voor ontvangst van SMS, spraak- en mailberichten steeg (met 1500) naar een bereik van ruim 390.000 Burgernetdeelnemers. Het deelnemerspercentage varieert per gemeente daarmee tussen 21,3% (Staphorst) en 4,7% (Enschede). De Burgernetapp werd in het afgelopen jaar meer dan 30.000 keer gedownload. Naar verwachting door veel deelnemers die zich eerder al voor SMS- en spraak aanmeldden. Die laten zich nu ook via de appberichten informeren. Over het totaal aantal App-deelnemers kan helaas geen betrouwbare uitspraak worden gedaan. Er kan anoniem worden deelgenomen en verwijdering van de App kan niet vastgesteld worden.
Afgaande op voorgaande jaren zou cumulatief het aantal downloads in Oost Nederland op 265.000 staan, maar dit is niet meer dan een indicatie. Van de geregistreerde deelnemers heeft 90% (ruim 350.000) zich ook aangemeld voor het ontvangen van Burgernetmail. Deze optie is en blijft populair, ook onder de buurtpreventiegroepen, met als voordeel dat de deelnemer altijd bereikt wordt en de boodschap op een geschikt moment gelezen kan worden. Het kan door de politiebasisteams worden ingezet om niet urgente opsporingsberichten te delen. Veelal over recente woninginbraken maar ook over andere delicten die lokaal een grote impact hebben. Gemeenten kunnen hier ook gebruik van maken om veiligheidsinformatie en nieuwsbrieven te verspreiden. Inzet: Over de gehele breedte heeft Corona een flinke impact gehad op de inzet van Burgernet. Door de politiemeldkamers werden ongeveer 1000 urgente opsporingsberichten verzonden. Dat was nagenoeg gelijk aan het voorgaande jaar. Ongeveer 70% van de acties betrof vermiste personen (vaak met verward gedrag), 10 % straatroof en verdachte situaties en ca 10% overvallen en straatroof. Door of namens de politiebasisteams werden er 1685 niet urgente (opsporings)berichten verzonden in de vorm van digitale buurtonderzoeken en informatieve berichten. Dat waren er ruim 900 minder dan in 2020.
In de provincie Gelderland (GLZ, GLM en NOG) werd er op vrijwel alle teams goed tot zeer goed gebruik gemaakt van de Burgernetmailfunctie om bewoners over recente woninginbraken of andere wetenswaardige delicten te informeren. In Overijssel werden de deelnemers bijna niet door de basisteams geïnformeerd. In het district IJsselland gebeurde dit na het 1e kwartaal niet meer door verminderde personele beschikbaarheid (Corona). In het district Twente worden de Burgernetdeelnemers niet door de basisteams geïnformeerd. Enkele gemeenten maakten gebruik van Burgernet om bewoners te informeren over onderwerpen als het donkere dagen offensief, ondermijning of digitale fraude. Omdat Burgernet in veel gemeenten een (zeer) ruime dekking kent, verdient het aanbeveling om dit instrument vaker en breder in te zetten. 2
Reacties: Politiemeldkamers en politieteams: In 2021 werden er weer aansprekende, soms zelfs levensreddende resultaten geboekt. Via de media werd hier veelal uitgebreid aandacht aan besteed. Het leidde ook tot meer Burgernet aanmeldingen. In 80% van de gevallen waarbij de meldkamers urgente opsporingsberichten verzonden, kwamen er gemiddeld 2 tot 3 reacties binnen. Het hoogste percentage geregistreerde relevante tips binnen de vastgestelde actieperiode van 1 uur bedroeg 36%. Gemiddeld leverden de deelnemers in 20% van de gevallen een directe bijdrage aan de positieve afloop. Dit succes wordt bepaald door de centralist, die bij het versturen van een afloopbericht kan aangeven of de actie succesvol was. De bijdrage van deelnemers aan de niet urgente opsporingsberichten (Burgernetmail) is niet vast te stellen omdat reacties over het algemeen alleen in de politiesystemen worden verwerkt. Naast “tips” mag vooral ook de preventieve werking niet onderschat worden. De opsporingsberichten worden vaak via Buurtpreventiegroepen en op digitale sites van kranten gedeeld en bereiken daardoor een aanmerkelijk groter publiek. Burgers voelen zich meer betrokken en in de omstandigheid om zelf ook maatregelen te kunnen treffen. Ontvangen zij de informatie niet (meer) dan voelen zij zich “vleugellam”, zo schreef een oprichter van een buurtpreventieteam onlangs.
Op de noodzaak van wederkerige informatieverstrekking en het gebruik van “bestaande” informatiekanalen (lees: niet alleen sociale media), wordt dan ook geregeld gewezen.
Vooruitblik 2022: In het afgelopen jaar werd het landelijk beheer van Burgernet ondergebracht bij de LMS (Landelijke Meldkamer Samenwerking). Dit leidde tot meer eenduidigheid en een snellere aanpak van bestaande verbeterpunten. Tevens werd met materiedeskundigen gekeken naar mogelijkheden om Burgernet verder door te ontwikkelen. De focus komt meer te liggen op de inzet en het gebruik van Burgernet. Een bredere inzet van de Burgernetapp en een geleidelijke afbouw van de sms- en spraakberichten zal naar verwachting in 2022 eveneens een rol gaan spelen. Binnen de eenheid Oost Nederland vindt het relatiebeheer met ondersteuning naar politiemedewerkers en partners vanaf 1/1/2022 volledig plaats vanuit het Regionaal Servicecentrum van de politie. Daarmee is een goede bereikbaarheid en serviceverlening structureel geborgd. Voor het delen van de regionale opsporingsberichten werden werkafspraken gemaakt met de regionale bureau Opsporingscommunicatie van de politie. Naast de urgente opsporingsberichten door de politiemeldkamers en de niet urgente (lokale) opsporingsberichten door de politie basisteams, krijgen daarmee ook de opsporingsberichten met een meer regionaal karakter structureel een plaats. Dit overzicht heeft een wat andere indeling dan voorgaande jaren.
Om de herkenbaarheid te bevorderen is gekozen voor de stijl en informatie zoals die in het dashboard van het Burgernetsysteem is te raadplegen. Veel gegevens kunnen gemeentelijk tot op detailniveau nader worden uitgesplitst en medewerkers van de gemeenten kunnen daartoe zelf worden geautoriseerd. Meer informatie nodig? Mail naar: burgernet.oost-nederland@politie.nl Met vriendelijke groet, Frans Timmermans, manager Burgernet Oost Nederland. 3
1. Gelderland-Zuid 1.1 Burgernetdeelnemers Per 1/1/22 Gemeente Gelderland BUREN Gelderland CULEMBORG Gelderland MAASDRIEL Gelderland NEDER-BETUWE Gelderland TIEL Gelderland WEST BETUWE Gelderland ZALTBOMMEL Gelderland NIJMEGEN Gelderland BERG EN DAL Gelderland BEUNINGEN Gelderland DRUTEN Gelderland HEUMEN Gelderland WEST MAAS EN WAAL Gelderland WIJCHEN
Politieteam SMS/Spraak GLZ De Waarden 4488 17,0% GLZ De Waarden 3368 11,9% GLZ De Waarden 3220 13,2% GLZ De Waarden 4642 19,7% GLZ De Waarden 7051 17,0% GLZ De Waarden 7003 13,9% GLZ De Waarden 5093 18,2% GLZ Nijmegen N + Z 19993 11,4% GLZ Tweestromenland 5705 16,4% GLZ Tweestromenland 4971 19,3% GLZ Tweestromenland 2411 12,9% GLZ Tweestromenland 2753 16,7% GLZ Tweestromenland 3701 19,6% GLZ Tweestromenland 7683 18,8%
1.2 Burgernetmail en informatieve berichten verzonden door politiebasisteams Per 1/1/22 Gemeente Gelderland BUREN Gelderland CULEMBORG Gelderland MAASDRIEL Gelderland NEDER-BETUWE Gelderland TIEL Gelderland WEST BETUWE Gelderland ZALTBOMMEL Gelderland NIJMEGEN Gelderland NIJMEGEN Gelderland BERG EN DAL Gelderland BEUNINGEN Gelderland DRUTEN Gelderland HEUMEN Gelderland WEST MAAS EN WAAL Gelderland WIJCHEN
Politieteam GLZ De Waarden GLZ De Waarden GLZ De Waarden GLZ De Waarden GLZ De Waarden GLZ De Waarden GLZ De Waarden GLZ Nijmegen N GLZ Nijmegen Z GLZ Tweestromenland GLZ Tweestromenland GLZ Tweestromenland GLZ Tweestromenland GLZ Tweestromenland GLZ Tweestromenland
BNMail 20 11 29 13 39 39 22 96 53 13 11 8 10 10 37
Inbraak
230 123 140
89% 78% 38%
191
47%
Toelichting: De kolom BN-Mail vermeldt het aantal Burgernetmails in de vorm van digitale buurtonderzoeken of informatieve berichten De kolommen ernaast vermelden de woninginbraken en (als indicatie) het verzendpercentage afgezet tegen de woninginbraken. Omdat er ook voor andere delicten geïnformeerd kan worden, kan dit percentage ook boven de 100% uitkomen. In praktijk betekent 75% en hoger, een goede borging van samenwerking met Burgernetdeelnemers op teamniveau.
4
2. Gelderland-Midden 2.1 Burgernetdeelnemers Per 1/1/22 Gemeente Politieteam SMS/Spraak Gelderland ARNHEM GLM Arnhem N + Z 15366 9,8% Gelderland EDE GLM Ede 11309 9,9% Gelderland DOESBURG GLM IJsselwaarden 1429 12,6% Gelderland RHEDEN GLM IJsselwaarden 5420 12,5% Gelderland ROZENDAAL GLM IJsselwaarden 332 21,1% Gelderland DUIVEN GLM Rivierenland Oost 3995 15,7% Gelderland WESTERVOORT GLM Rivierenland Oost 2228 14,8% Gelderland ZEVENAAR GLM Rivierenland Oost 5766 13,3% Gelderland LINGEWAARD GLM Rivierenland West 4830 10,4% Gelderland OVERBETUWE GLM Rivierenland West 5283 11,1% Gelderland BARNEVELD GLM Veluwe Vallei Noord 6632 11,6% Gelderland NIJKERK GLM Veluwe Vallei Noord 4665 11,0% Gelderland SCHERPENZEEL GLM Veluwe Vallei Noord 1285 13,2% Gelderland RENKUM GLM Veluwe Vallei Zuid 3660 11,7% Gelderland WAGENINGEN GLM Veluwe Vallei Zuid 3614 9,4% 2.2 Burgernetmail en informatieve berichten door politiebasisteams Per 1/1/22 Gemeente Politieteam Gelderland ARNHEM GLM Arnhem N Gelderland ARNHEM GLM Arnhem Z Gelderland EDE GLM Ede Gelderland DOESBURG GLM IJsselwaarden Gelderland RHEDEN GLM IJsselwaarden Gelderland ROZENDAAL GLM IJsselwaarden Gelderland DUIVEN GLM Rivierenland Oost Gelderland WESTERVOORT GLM Rivierenland Oost Gelderland ZEVENAAR GLM Rivierenland Oost Gelderland LINGEWAARD GLM Rivierenland West Gelderland OVERBETUWE GLM Rivierenland West Gelderland BARNEVELD GLM
Veluwe Vallei Noord Gelderland NIJKERK GLM Veluwe Vallei Noord Gelderland SCHERPENZEEL GLM Veluwe Vallei Noord Gelderland RENKUM GLM Veluwe Vallei Zuid Gelderland WAGENINGEN GLM Veluwe Vallei Zuid
BN-Mail 191 19 17 9 35 1 9 12 33 43 42 65 63 13 17 27
Inbraak 201 97 226
95% 20% 8%
54
83%
68
79%
111
77%
178
79%
137
32%
Toelichting: De kolom BN-Mail vermeldt het aantal Burgernetmails in de vorm van digitale buurtonderzoeken of informatieve berichten De kolommen ernaast vermelden de woninginbraken en (als indicatie) het verzendpercentage afgezet tegen de woninginbraken. Omdat er ook voor andere delicten geïnformeerd kan worden, kan dit percentage ook boven de 100% uitkomen. In praktijk betekent 75% en hoger, een goede borging van samenwerking met Burgernetdeelnemers op teamniveau. 5
3. Noord- en Oost- Gelderland
3.1. Burgernetdeelnemers Per 1/1/22 Gemeente Gelderland AALTEN Gelderland BERKELLAND Gelderland OOST GELRE Gelderland WINTERSWIJK Gelderland BRONCKHORST Gelderland DOETINCHEM Gelderland MONTFERLAND Gelderland OUDE IJSSELSTREEK Gelderland APELDOORN Gelderland BRUMMEN Gelderland LOCHEM Gelderland VOORST Gelderland ZUTPHEN Gelderland ELBURG Gelderland EPE Gelderland HATTEM Gelderland HEERDE Gelderland NUNSPEET Gelderland OLDEBROEK Gelderland ERMELO Gelderland HARDERWIJK Gelderland PUTTEN
Politieteam SMS/Spraak NOG Achterhoek Oost 3713 13,8% NOG Achterhoek Oost 7129 16,2% NOG Achterhoek Oost 5620 18,9% NOG Achterhoek Oost 5346 18,4% NOG Achterhoek West 6748 18,6% NOG Achterhoek West 5718 10,0% NOG Achterhoek West 6312 17,7% NOG Achterhoek West 7264 18,4% NOG Apeldoorn 20140 12,5% NOG IJsselstreek 3979 19,2% NOG IJsselstreek 5444 16,2% NOG IJsselstreek 4802 19,8% NOG IJsselstreek 5745 12,1% NOG Veluwe Noord 3908 16,9% NOG Veluwe Noord 5525 16,8% NOG Veluwe Noord 789 6,5% NOG Veluwe Noord 3470 18,7% NOG Veluwe Noord 3623 13,4% NOG Veluwe Noord 3425 14,6% NOG Veluwe West 4029 15,0% NOG Veluwe West 5866 12,5% NOG Veluwe West 3635 15,0%
6
3.2 Burgernetmail en informatieve berichten door politiebasisteams Per 1/1/22 Gemeente Gelderland AALTEN Gelderland BERKELLAND Gelderland OOST GELRE Gelderland WINTERSWIJK Gelderland BRONCKHORST Gelderland DOETINCHEM Gelderland MONTFERLAND Gelderland OUDE IJSSELSTREEK Gelderland APELDOORN Gelderland BRUMMEN Gelderland LOCHEM Gelderland VOORST Gelderland ZUTPHEN Gelderland ELBURG Gelderland EPE Gelderland HATTEM Gelderland HEERDE Gelderland NUNSPEET Gelderland OLDEBROEK Gelderland ERMELO Gelderland HARDERWIJK Gelderland PUTTEN
NOG NOG NOG NOG NOG NOG NOG NOG NOG NOG NOG NOG NOG NOG NOG NOG NOG NOG NOG NOG NOG NOG
Politieteam Achterhoek Oost Achterhoek Oost Achterhoek Oost Achterhoek Oost Achterhoek West Achterhoek West Achterhoek West Achterhoek West Apeldoorn IJsselstreek IJsselstreek IJsselstreek IJsselstreek Veluwe Noord Veluwe Noord Veluwe Noord Veluwe Noord Veluwe Noord Veluwe Noord Veluwe West Veluwe West Veluwe West
BNMail 5 5 13 4 25 31 22 13 112 35 64 32 70 18 30 11 14 32 22 3 19 10
Inbraak
98
28%
140 266
65% 42%
187
107%
151
84%
115
28%
Toelichting: De kolom BN-Mail vermeldt het aantal Burgernetmails in de vorm van digitale buurtonderzoeken of informatieve berichten De kolommen ernaast vermelden de woninginbraken en (als indicatie) het verzendpercentage afgezet tegen de woninginbraken. Omdat er ook voor andere delicten geïnformeerd kan worden, kan dit percentage ook boven de 100% uitkomen. In praktijk betekent 75% en hoger, een goede borging van samenwerking met Burgernetdeelnemers op teamniveau.
7
4. IJsselland 4.1 Burgernetdeelnemers Per1/1/22 Gemeente Politieteam SMS/Spraak Overijssel KAMPEN IJSS IJsselland Noord 6676 12,5% Overijssel STAPHORST IJSS IJsselland Noord 3581 21,3% Overijssel STEENWIJKERLAND IJSS IJsselland Noord 7977 18,2% Overijssel ZWARTEWATERLAND IJSS IJsselland Noord 3509 15,6% Overijssel DEVENTER IJSS IJsselland Zuid 11718 11,8% Overijssel OLST-WIJHE IJSS IJsselland Zuid 2352 13,0% Overijssel RAALTE IJSS IJsselland Zuid 6541 17,6% Overijssel DALFSEN IJSS Vechtdal 3976 14,1% Overijssel HARDENBERG IJSS Vechtdal 8715 14,4% Overijssel OMMEN IJSS Vechtdal 2739 15,6% Overijssel ZWOLLE IJSS Zwolle 11460 9,1%
4.2 Burgernetmail en informatieve berichten door politiebasisteams
Gemeente Politieteam Overijssel KAMPEN IJSS IJsselland Noord Overijssel STAPHORST IJSS IJsselland Noord Overijssel STEENWIJKERLAND IJSS IJsselland Noord Overijssel ZWARTEWATERLAND IJSS IJsselland Noord Overijssel DEVENTER IJSS IJsselland Zuid Overijssel OLST-WIJHE IJSS IJsselland Zuid Overijssel RAALTE IJSS IJsselland Zuid Overijssel DALFSEN IJSS Vechtdal Overijssel HARDENBERG IJSS Vechtdal Overijssel OMMEN IJSS Vechtdal Overijssel ZWOLLE IJSS Zwolle
BNMail 0 0 0 0 14 0 2 0 0 0 0
Inbraak
80
0%
227
7%
80
0%
128
0%
Toelichting: De kolom BN-Mail vermeldt het aantal Burgernetmails in de vorm van digitale buurtonderzoeken of informatieve berichten De kolommen ernaast vermelden de woninginbraken en (als indicatie) het verzendpercentage afgezet tegen de woninginbraken. Omdat er ook voor andere delicten geïnformeerd kan worden, kan dit percentage ook boven de 100% uitkomen. In praktijk betekent 75% en hoger, een goede borging van samenwerking met Burgernetdeelnemers op teamniveau.
8
5. Twente 5.1 Burgernetdeelnemers Per 1/1/22 Overijssel Overijssel Overijssel Overijssel Overijssel Overijssel Overijssel Overijssel Overijssel Overijssel Overijssel Overijssel Overijssel Overijssel
Overijssel Overijssel Overijssel Overijssel Overijssel Overijssel Overijssel Overijssel Overijssel Overijssel Overijssel Overijssel Overijssel Overijssel
Gemeente ENSCHEDE BORNE HAAKSBERGEN HENGELO HOF VAN TWENTE ALMELO TWENTERAND DINKELLAND LOSSER OLDENZAAL TUBBERGEN HELLENDOORN RIJSSEN-HOLTEN WIERDEN
Gemeente ENSCHEDE BORNE HAAKSBERGEN HENGELO HOF VAN TWENTE ALMELO TWENTERAND DINKELLAND LOSSER OLDENZAAL TUBBERGEN HELLENDOORN RIJSSEN-HOLTEN WIERDEN
Politieteam SMS/Spraak TWE Enschede 7513 4,7% TWE Twente Midden 1594 6,9% TWE Twente Midden 1179 4,9% TWE Twente Midden 4159 5,2% TWE Twente Midden 2423 6,9% TWE Twente Noord 4852 6,7% TWE Twente Noord 3044 9,0% TWE Twente Noord Oost 1876 7,1% TWE Twente Noord Oost 2033 9,0% TWE Twente Noord Oost 2342 7,3% TWE Twente Noord Oost 1747 8,2% TWE Twente West 2872 8,0% TWE Twente West 3171 8,3% TWE Twente West 2004 8,3%
Politieteam TWE Enschede TWE Twente Midden TWE Twente Midden TWE Twente Midden TWE Twente Midden TWE Twente Noord TWE Twente Noord TWE Twente Noord Oost TWE Twente Noord Oost TWE Twente Noord Oost TWE Twente Noord Oost TWE Twente West TWE Twente West TWE Twente West
BNMail 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Inbraak 206 0%
214
0%
104
0%
108
0%
92
0%
Overzicht van urgente opsporingsberichten vanuit de 3 meldkamers: 9
GLM en GLZ ARNHEM BARNEVELD BERG EN DAL BEUNINGEN BRUMMEN BUREN CULEMBORG DOESBURG DRUTEN DUIVEN EDE HEUMEN LINGEWAARD MAASDRIEL NEDER-BETUWE NIJKERK NIJMEGEN OVERBETUWE RENKUM RHEDEN ROZENDAAL SCHERPENZEEL TIEL WAGENINGEN WEST BETUWE WEST MAAS EN WAAL WESTERVOORT WIJCHEN ZALTBOMMEL ZEVENAAR
MK Arnhem NOG en IJSS 99 AALTEN 16 APELDOORN 15 BERKELLAND 6 BRONCKHORST 1 BRUMMEN 1 DALFSEN 4 DEVENTER 8 DOETINCHEM 3 ELBURG 15 EPE 56 ERMELO 8 HARDENBERG 9 HARDERWIJK 10 HATTEM 7 HEERDE 8 KAMPEN 66 LOCHEM 9 MONTFERLAND 22 NUNSPEET 24 OLDEBROEK 2 OLST-WIJHE 4 OMMEN 22 OOST GELRE 11 OUDE IJSSELSTREEK 11 PUTTEN 2 RAALTE 4 RHEDEN 9 STAPHORST 7 STEENWIJKERLAND 16 VOORST 475 WINTERSWIJK ZUTPHEN ZWARTEWATERLAND ZWOLLE
MK Apeldoorn
Twente 5 ALMELO 68 BORNE 5 DINKELLAND 11 ENSCHEDE 15 HAAKSBERGEN 5 HELLENDOORN 45 HENGELO 17 HOF v TWENTE 5 LOSSER 6 OLDENZAAL 16 RIJSSEN-HOLTEN 16 TWENTERAND 15 WIERDEN 3 2 13 9 8 11 5 9 7 3 10 6 7 1 2 10 4 7 13 1 62 422
MK Hengelo 17 4 2 29 5 3 21 6 4 1 4 2 3 101
10
wk.8.13 Geldersch genootschap 1 Gelders Genootschap.docx
Februari -2 2022 Bekijk het archief van @Beeldspraak: Klik hier!
Bericht van de voorzitter Beste lezers, zoals bekend zijn de voorzitter en overige bestuursleden van vereniging Gelders Genootschap gebonden aan bestuurstermijnen. De voorzitter mag maximaal drie jaar in functie blijven, als de ALV daarmee instemt. Bovendien behoort een verlenging met nog eens drie jaar tot de mogelijkheden, wederom als de ALV hiermee instemt. Op dit moment ben ik bijna drie jaar voorzitter geweest, maar was ik voor de meesten van u helaas weinig zichtbaar.
Twee jaar COVID hebben mij aan huis gebonden. Vanwege mijn zwakke gezondheid was het te gevaarlijk om op pad te gaan en te genieten van de schoonheid van stad en land. Daar komt bij dat ik een jaar geleden ongelukkig gevallen ben, waardoor mijn mobiliteit erg is afgenomen. Alles bij elkaar acht ik het daarom verstandiger dat iemand anders het stokje nu overneemt. Er komt daarom geen tweede termijn voor mij. Ik heb het bestuur en directeur Renée Koning gevraagd om een benoemingsprocedure op te starten, zodat er op tijd een voordracht voor een nieuwe voorzitter aan de ALV kan worden gedaan. Te zijner tijd draag ik de hamer dan graag over aan een betrokken opvolger. Het spreekt vanzelf dat ik nog graag met u in contact blijf, als dat veilig kan. De Voorzitter
Aanvullend bericht door bureau Gelders Genootschap De aankondiging van onze voorzitter Clemens Cornielje betekent dat we op korte termijn vanuit het bestuur en bureau van het Gelders Genootschap een wervingsprocedure starten. Hiertoe wordt een vacature geplaatst in meerdere media. Het is de bedoeling om tijdens de ALV op 30 juni a.s. in de gemeente West Betuwe (Geofort, Herwijnen) een nieuwe voorzitter voor te dragen, ter benoeming door de ALV. De Directeur
Wij zijn op zoek naar nieuwe medewerkers! adviseur ruimtelijke kwaliteit - Landschapsarchitect
Wij zijn op zoek naar nieuwe medewerkers! adviseur ruimtelijke kwaliteit - Stedenbouwkundige / Architect
Wij zijn op zoek naar nieuwe medewerkers! adviseur erfgoed met bouwtechnische en bouwhistorische achtergrond
We’ll be back! In 2021 hebben we de tour van Een Nieuwe Tijd! Wederopbouw in de Achterhoek in verband met corona helaas niet helemaal af kunnen maken. Er stonden nog vier gemeenten op het programma die plots de plannen moesten
afblazen. Maar wat in het vat zit verzuurt niet! In juni 2022 gaan we alsnog de tour afmaken en de toffe evenementen organiseren samen met de resterende gemeenten. Hieronder staat de indeling voor juni. De programma’s zullen een maand van te voren bekend gemaakt worden op de website van ENT. Zien we je in juni bij de SRV?! Lees meer
Ketelhuis in Ulft In de videoserie 'Zien Verduurzamen Doet Verduurzamen' van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed komen eigenaren aan het woord die vertellen over de verduurzamingsmaatregelen die zij hebben toegepast. Ook in Gelderland zijn veel inspirerende voorbeelden te vinden. DRU Industriepark in Ulft is een park met 7 industrieel erfgoed panden met fabrieken en een ijzergieterij en tegenwoordig is het getransformeerd naar een cultuurcluster met allerlei speelse functies.
Copyright © 2022 Gelders Genootschap, alle rechten voorbehouden.
U ontvangt deze mail omdat u bent aangemeld voor de nieuwsbrief @Beeldspraak van het Gelders Genootschap. Contactgegevens: Zijpendaalseweg 46 Arnhem, Gelderland 6814 CL Netherlands
wk.8.14 Erfgoedpamflet 1 Erfgoedpamflet.pdf
Erfgoed maakt uw gemeente leefbaar en aantrekkelijk. Benut uw kansen!
BENUT SAMEN MET DEZE ERFGOEDORGANISATIES DE KANSEN DIE ERFGOED BIEDT:
FEDERATIE INSTANDHOUDING MONUMENTEN
ERFGOEDPLATFORM VAN KUNSTEN’92
GA-PLATFORM RESTAURATIE
Agrarisch Erfgoed Nederland Artis BOEi CIO-K Evangelische Broedergemeente Zeist Erkende Restauratiekwaliteit Monumentenzorg Federatie Varend Erfgoed Nederland Erfgoedvereniging Heemschut Landelijk Hofjesberaad Landelijke Federatie Het Behouden Huis Stichting Liniebreed Ondernemen Nationale Monumentenorganisatie Nederlandse Kastelenstichting Nederlandse Tuinenstichting Staatsbosbeheer Alde Fryske Tsjerken Behoud Kerkelijke Gebouwen in Noord-Nederland Stichting Kastelen, Buitenplaatsen en Landgoederen Klinkend Erfgoed Nederland Het Drentse Landschap Geldersch Landschap en Kasteelen Het Groninger Landschap Het Limburgs Landschap Het Utrechts Monumentenfonds Utrechts Landschap Stichting Menno van Coehoorn Mobiele Collectie Nederland Monumenten van de Maatschappij van Weldadigheid Stichting Monumentenbezit Oude Gelderse Kerken Oude Groninger Kerken Oude Hollandse Kerken Vakgroep Restauratie Vereniging De Hollandsche Molen Hendrick de Keyser Vereniging van Provinciale Monumentenwachten Nederland Natuurmonumenten Vereniging van Beheerders van Monumentale Kerkgebouwen in Nederland Vereniging voor Kerkrentmeesterlijk Beheer in de PKN
BOEi DEN Kennisinstituut cultuur & digitale transformatie DutchCulture Erfgoedstem Erfgoedvereniging Heemschut Federatie Instandhouding Monumenten Federatie Grote Monumenten gemeenten Federatie Ruimtelijke Kwaliteit Fonds Cultuurparticipatie Groot Reuvensoverleg Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Koninklijke Vereniging Archiefsector Nederland Kunsten’92 KVAN BRAIN (Archiefsector) Landelijk Kennisinstituut Cultuureducatie en Amateurkunst Landelijk Contact Museumconsulenten Mondriaan Fonds Museumvereniging Nationale Monumentenorganisatie Nationaal Restauratiefonds Nederland Monumentenland Netwerk Steunpunten Cultureel Erfgoed Overleg Provinciale Erfgoedinstellingen Nederland Prins Bernhard Cultuurfonds Restauratoren Nederland Stichting Kastelen, historische Buitenplaatsen en Landgoederen Stichting Liniebreed Ondernemen Stichting Nationale Archeologiedagen Unesco Werelderfgoed Vereniging de Hollandsche Molen Vereniging Ondernemers in Archeologie Weleer
Vereniging Timmerwerk Restauratie Vereniging Restauratie Steenhouwers Vereniging van Erfgoedhoveniers Nederlandse Vereniging van Leidekkers Vakfederatie Rietdekkers Nederlandse Vereniging van Molenmakers Ondernemers Vereniging van Glazeniers Nederlands Gilde van Kunstsmeden Onderhoud NL Restauratieschilders Gebouwschil Nederland
Gemeenteraads verkiezingen 2022 Oproep aan u als raadslid en bestuurder: Als gemeenteraadslid of wethouder staat u de komende bestuursperiode voor grote uitdagingen. Dit pamflet laat zien welke kansen erfgoed biedt om te investeren in de kwaliteit van de leef omgeving, met de aanpak van de klimaatcrisis, de verduurzaming van onze samenleving en de reali satie van honderdduizenden woningen. E rfgoed is bij uitstek een beleidsterrein dat bijdraagt aan het welzijn van uw inwoners, aan economische innova tie en een interessant leef- en vestigingsklimaat.
VERENIGING ARCHITECTEN WERKZAAM IN DE RESTAURATIE
In zes oproepen geven we aan waar uw kansen liggen en hoe u die als gemeenteraadslid of bestuurder straks kunt verzilveren!
WWW.ERFGOEDPAMFLET.NL
TOELICHTING, VOORBEELDEN EN INSTRUMENTEN
1
BASIS OP ORDE: INVESTEER IN KENNIS, KUNDE EN CAPACITEIT
Erfgoedformatie op orde Gemeenten vormen een belangrijk startpunt voor monumenteigenaren die hun monument willen aanpassen. Goed geïnformeerde eigenaren dragen bij aan kwalitatief herstel en behoud van monumenten. Breng de erfgoedformatie in uw gemeente op orde en investeer in goede voorlichting aan monumenteigenaren. Dit gaat niet altijd goed. De afgelopen jaren is door gemeenten fors ingeleverd op kennis, kunde en capaciteit van erfgoedambtenaren. Ook het toezicht van provincies, in plaats van door de Erfgoedinspectie, mag op het erfgoedterrein als onvoldoende worden b estempeld. Twee rapporten maken dit duidelijk: – Het BMC-rapport ‘Stelsel of lappendeken’: vng.nl/sites/default/files/publicaties/2018/p004780_ stelsel_of_lappendeken_-_quickscanonderzoek_ wijn_c_220218.pdf – Rapport van de Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed: www.inspectie-oe.nl/publicaties/rapport/2021/03/11/een-lappendeken.-zicht-op-toezichtdoor-provincies Erfgoedkennis op orde Opleidingen van de Erfgoedacademie (www.erfgoed academie.nl/opleidingsaanbod) en het Nationaal Centrum Erfgoedopleidingen (www.erfgoedopleidingen. nl/nce-opleidingen) verbreden en verdiepen de nood zakelijke erfgoedkennis voor de zorgvuldige uitvoering van wettelijke taken.
Zij dragen bij aan de voorbeeldfunctie van gemeenten via de instandhouding van monumenten in gemeentelijk bezit, zoals voormalige raadhuizen, torens bij of op kerken, molens en gebouwde en groene verdedigingswerken. Het aanbesteden, waarbij kwalitatieve criteria voorrang hebben op financiële criteria, betekent kiezen voor kwaliteit. Door bij het opstellen van plannen en het uitvoeren daarvan ook gebruik te maken van de uitvoeringsricht lijnen van de Stichting Erkende Restauratiekwaliteit onumentenzorg (www.stichtingerm.nl) en de inzet van M het vakmanschap van erkende bedrijven, kunnen gemeenten aan eigenaren van rijks- en gemeentelijke monumenten tonen wat een zorgvuldige instandhouding van monumenten kan betekenen. Ook wordt de instandhouding van het vakmanschap op deze wijze gestimuleerd. Via een goede voorlichting aan eigenaren kunnen gemeenten goed opdrachtgeverschap bevorderen. Erfgoedvisie, omgevingsvisie en omgevingsplan op orde Voor het slagen van de Omgevingswet is het van cruciaal belang dat gemeenten een visie ontwikkelen en regie voeren op de ruimtelijke ordening, waaronder erfgoed en cultuurhistorie vallen. Betrek vanaf de initiatieffase de erfgoedwaarden van het gebied – niet pas bij de vergunningverlening – en werk met integrale teams waarin ook erfgoedambtenaren zitten.
De Omgevingswet biedt ruimte voor betrokkenheid van inwoners en bedrijven bij de inrichting van de eigen leefomgeving. Erfgoed is een sterk middel voor participatie. Het gaat immers om wat inwo-
ners waardevol vinden, waar ze aan gehecht zijn en welke – Toekomst religieus Erfgoed en toolkit Kerkenvisies: plekken betekenis hebben. www.cultureelerfgoed.nl/onderwerpen/religieuserfgoed Integrale visie, regie en participatie op orde – Kansenkaart Kerken Achterhoek: erfgoedoost De Nederlandse regering is van plan het Verdrag van Faro achterhoek.nl/wp-content/uploads/ te ratificeren, dat een grotere betrokkenheid van bewosites/3/2021/11/2021-11-15-Kansenkaart-TUD.pdf ners bij de zorg voor erfgoed stimuleert – Cultuurhistorische kansenkaart Arnhem: (www.cultureelerfgoed.nl/onderwerpen/erfgoedparticiwww.commissiemer.nl/projectdocumenten/ patie-faro/verdrag-van-faro). Kerken, oude scholen en 00005618.pdf fabrieken, archeologische en groene monumenten, – Loods Herbestemming Monumenten: www.noord- beeldbepalende panden in d orpen en in het buiten holland.nl/Onderwerpen/Cultuur_en_Erfgoed/ gebied zijn bij uitstek locaties waar gemeenschappen zich Projecten/Loods_herbestemming_monumenten voor willen inzetten. – Wonen boven winkels Deventer: www.deventer.nl/ wbwdeventer?contrast=low Als de ‘basis op orde’ is kunnen gemeenten zich op een – Platform Herbestemming.nu met meer dan 200 her verantwoorde manier inzetten op ‘eigen’ ambities.
bestemmingsprojecten en zeven kennisdossiers, zie als voorbeeld: Pakhuis het Bassein in Wormer getransforVoorbeelden en instrumenten meerd tot levensloopbestendige appartementen – Monumenten.nl – een platform dat monumenten complex www.herbestemming.nu/projecten/ eigenaren wegwijs maakt en waarop alle gemeenten bassein-wormer met hun eigen monumentenpagina te vinden zijn. – Voorbeeldproject wonen in industrieel erfgoed: Met praktijkvoorbeelden en kennisdossiers over o.a. www.boei.nl/projecten/bunswaard/ vergunningen, wet- en regelgeving, duurzaamheid en interviews met erfgoedambtenaren en specialisten. GEBRUIK DE RIJKE SPOREN UIT HET LAND– Erfgoed in de Omgevingsvisie: www.cultureelerfgoed. SCHAP – VERBIND STAD EN LAND VIA EEN nl/onderwerpen/omgevingswet/omgevingsvisie LANDSCHAPSBIOGRAFIE – De kracht van het uitdaagrecht bij cultureel erfgoed: www.lsabewoners.nl/de-kracht-van-uitdaagrecht-bijVoorbeelden en instrumenten cultureel-erfgoed/ – Wat is een landschapsbiografie? www.rug.nl/staff/ – Voorbeeld van een sterke erfgoed-inclusieve e.w.meijles/brochure_2_landschapsbiografie.pdf omgevingsvisie door de Gemeente Leiden: gemeente.
– Stadsgenese – Publicatie van RCE en STOWA: leiden.nl/bestanden/projecten/omgevingswet/ www.stadsgenese.nl omgevingsvisie-leiden-2040.pdf – Routekaart Archeologisch Erfgoed Tilburg 2022–2025: – Landschapsbiografie gemeente Heiloo: www. landschapnoordholland.nl/files/2019-04/Gewaar‘Tilburg, een jonge stad met een oud verleden’: deerd%20Landschap%20Heiloo%20eindrapport.pdf www.tilburgers.nl/het-verhaal-van-tilburg-als- – Sterke Steden hebben Sterke Landschappen: bindmiddel-van-de-samenleving www.metropoolregioamsterdam.nl/wp-content/ – Brugwachtershuisjes Project: www.cultureelerfgoed.nl/ uploads/2021/07/Kansenkaart-MRA-landschap_ onderwerpen/erfgoedparticipatie-faro/faro-in-de-2020.pdf praktijk/brugwachtershuisjes – Park met spoorverleden: www.okra.nl/projecten/ – Project K(l)eigoed in Friesland: Dorpsontwikkeling oark-oosterspoorbaan maatschappijen (DOM) en erfgoed: – Een toekomst voor groen erfgoed: www.erfgoeddeal.nl/projecten/stedelijke-groei-enwww.cultureelerfgoed.nl/publicaties/publicakrimp/project-waddenkust-kleigoed ties/2012/01/01/een-toekomst-voor-groen en – Cursus restauratietechniek voor monumenten: www.tuinenstichting.nl/groen-erfgoed www.amsterdam.nl/kunst-cultuur/monumenten/ – Ruimte voor immaterieel erfgoed: educatie/cursus www.immaterieelerfgoed.nl/image/2020/11/26/ ruimte_voor_ie.pdf BENUT BESTAANDE GEBOUWEN VOOR – Voorbeeld Almere uit
de ‘Erfgoed is van ons allemaal’- WONINGOPGAVE – MAAK EEN KANSENcampagne: www.youtube.com/watch?v=9IfA8rdKAART VOOR MONUMENTEN nXBs&list=PLH9BZQElDYankOtl7ANscX4i6K0XJKpmn& index=8 Voorbeelden en instrumenten – Herstel Liniedijken (Stelling van Amsterdam): – College van Rijksadviseurs – Agenda: de 22e eeuw www.noord-holland.nl/Actueel/Archief/2021/ begint nu – www.collegevanrijksadviseurs.nl/actueel/ November_2021/Liniedijken_Stelling_van_ nieuws/2021/12/22/agenda Amsterdam_hersteld_en_meer_zichtbaar – Atlas voor Gemeenten 2015: Thema Erfgoed (niet meer – De Limes fiets- en wandelroutes zijn bekroonde en veel leverbaar!) www.gebiedsontwikkeling.nu/artikelen/ benutte routes. Actueel nu de Limes Werelderfgoed is hoed-uw-erfgoed-presentatie-atlas-voor-gemeengeworden! www.limeswerelderfgoed.nl/bezoeken/ ten-2015 wandelen-en-fietsen – Publicatie Platform 31: Cultureel erfgoed op waarde – Bijzondere wandelroutes zoals het Pieterpad of geschat: www.platform31.nl/uploads/attachment_ Klompenpaden, of bijvoorbeeld: Floris V-pad, file/101/Publicatie_PL31_Cultureel_Erfgoed.pdf Maarten van R ossumpad – www.wandelnet.nl/
3
2
lange-afstand-wandelpaden – Voorbeelden van herbestemmingsprojecten op de rand van stad en platteland: de Adelaerthoeve, Arnhem, Schaarsbergen – www.adelaerthoeve.nl, de Nije Hoeve, Hengelo– www.denijehoeve.nl
4
ONDERSTEUN LOKALE CULTUUR, CREATIE EN CONSUMPTIE
Benutten van immaterieel erfgoed Sinds 1998 zet Smederij Cornelis Pronk zich met M ondra Opleidingen in om de kennis van het ambachtelijk smeden door te geven en nieuwe smeden op te leiden in de traditie. Zij geven diverse vakopleidingen in smeden. Via workshops kunnen mensen kennismaken met het ambacht. Voor groep 8 van de basisschool is het project ‘Wijzer met IJzer’ ontwikkeld, waarbij de k inderen gaan smeden, bronsgieten en aluminium b ewerken. Het Fruitcorso Tiel ontwikkelt met zeven plaatselijke filialen van Albert Heijn een spaaractie voor een tribunekaart voor Corso by Night. Ook touroperators zijn geïnteresseerd; zij kopen tribunekaarten voor het middagcorso en bieden een trip naar het Fruitcorso aan. Het Land van Cuijk in Noordoost-Brabant profileert zich met historisch landschap en streekproducten. Via de website en folders maken de samenwerkende gemeenten reclame voor arrangementen en fietsroutes. Routes voeren langs de traditioneel gevlochten maasheggen en langs de bloedprocessie van de Boxmeerse Vaart. Routes zijn gemaakt samen met beoefenaars van immaterieel erfgoed, voor toeristen die de lokale sfeer willen proeven. In het Land van Cuijk werken gemeenten, het recreatief bedrijfsleven, immaterieel erfgoedgemeenschappen en de ANWB samen.
Ook werken zij samen met musea die achtergrondinformatie g even over de immaterieel erfgoedfestiviteiten in hun streek. Voorbeelden en instrumenten – Monitor Brede Welvaart: longreads.cbs.nl/monitor- brede-welvaart-en-sdgs-2021/overkoepelend-beeldmonitor-brede-welvaart-en-de-sustainable- development-goals-2021 – Gemeenschapsarcheologie – Community Archeology in Rural Environments (CARE) – gemeenschapsarcheologie.nl – DRU in Ulft: ontmoeten, wonen en recreëren op een oude industriële locatie: www.dru-industriepark.nl/ – V an meubelfabriek naar ‘open maak plek’: de Gelderlandfabriek in Culemborg: www.degelderlandfabriek.nl – V oorbeeld reconstructie Zwammerdamschepen: www.zwammerdamschepen.nl – B eleid rond immaterieel erfgoed – www.immaterieel erfgoed.nl/image/2021/11/18/nov_2021_beleid_ rond_immaterieel_erfgoed.pdf – Immaterieel erfgoed als toeristische bestemming – www.immaterieelerfgoed.nl/nl/page/10541/ immaterieel-erfgoed-als-toeristische-bestemming – V oorbeeld streekproducten (korte ketens): ‘Aanstreekelijk’: aanstreekelijk.nl – V oorbeeld Erfgoed Sterren: hetoversticht.nl/
actueel/nieuws/153/stichting-oldenzaalse-musea- winnaar-erfgoed-sterren – Project ‘Wijzer met IJzer’: www.immaterieelerfgoed.nl/ nl/smedeninandelst – Stichting IJzerhart Rotterdam: stichting-ijzerhart.nl – Fruitcorso Tiel: www.fruitcorso.nl/nl – Maasheggen vlechten: www.immaterieelerfgoed.nl/nl/ maasheggenvlechten – B rabantse Dag Heeze: www.immaterieelerfgoed.nl/nl/brabantsedag –M etaal Kathedraal in Utrecht: www.metaalkathedraal.nl – Prodentfabriek in Amersfoort: prodentfabriek.nl – Zwitsal Terrein in Apeldoorn: zwitsalapeldoorn.nl – Voorbeeld reconstructies houten schepen, wachttoren en deel castellum Hoge – Woerd in Utrecht door Stichting Bouwloods Utrecht: www.stichtingbouwloods.nl
5
ZET ERFGOED IN ALS GIDS VOOR KLIMAAT ADAPTATIE, VERDUURZAMING EN ENERGIETRANSITIE
Overweeg een financiële bijdrage in uw lokale Cultuurfonds voor Monumenten – een publiek-private samenwerking die financiële ondersteuning biedt aan gemeentelijke monumenten en lokaal beschermde monumenten bij onderhoud, restauratie, verduurzaming of herbestemming en waaruit iedere euro meerdere k eren kan worden ingezet. Ook immaterieel erfgoed biedt aanknopingspunten om te werken aan een duurzame wereld. Benut oude kennis en kunde van de natuur voor nieuwe toepassingen die, naast een praktisch nut, ook gericht zijn op het ecologisch verduurzamen van de omgeving. Imkers, die bijen hielden om de honing, zetten zich nu ook in om de biodiverse omgeving van hun bijen te ondersteunen door bloemen aan te planten. Stadslandbouwers vergroenen de stedelijke omgeving, via volkstuinen en het beheren van stadsboomgaarden, plukbossen en stadstuinen. Daar is een breder doel mee verbonden: het duurzaam produceren en consumeren van voedsel. Voor de beoefening van veel immaterieel erfgoed is kennis van de natuur nodig, zoals voor het ambacht van heggenvlechten. De vlechters maken van bestaande, levende heggen afscheidingen tussen weilanden of langs paden, zodat deze ondoordringbaar zijn voor vee en wild. Deze duurzame afscheidingen bevorderen de biodiversiteit: vogels nestelen er en vinden er een schuilplaats. Zo blijft ook het karakteristieke landschap behouden.
De heggenvlechters trekken bij kampioenschappen veel publiek en waardering. Voorbeelden en instrumenten – D e 17 Globals Goals van de VN: vng.nl/sites/default/ files/2020-04/handreiking-global-goals-in-het- gemeentelijk-beleid-2020.pdf – R outekaart verduurzaming Monumenten: www.duurzaamerfgoed.nl – Cultuurfonds voor monumenten: www.restauratiefonds.nl/files/docs/2021-12/ Impactbrochure%20Cultuurfondsen%20voor%20 Monumenten%202021.pdf
– Groene Menukaart’ voor typische monumenten zoals grachtenhuizen of Groene Menukaart Staphorst: www.degroenemenukaart.nl/nl/staphorst/over-ons/ ?buildingTypeSlug=woonhuizen – Nieuwe regeling verduurzaming maatschappelijk vastgoed: www.rijksoverheid.nl/actueel/ nieuws/2021/11/14/plannen-ontvouwd-voor-525- miljoen-maatschappelijk-vastgoed – Regio Deal bodemdaling Groene Hart: bodemdalingdebaas.nl – Erfgoed Deal-project Brabantse Watermolenlandschappen: www.erfgoeddeal.nl/projecten/klimaatadaptatie/ watermolenlandschappen-voor-klimaatadaptatie – Polder Blokhoven bij de Lek: www.hdsr.nl/ zoeken/@40728/aanleg-inundatieveld/ – Herinrichting Malieblad in Utrecht als park, met steun van Erfgoedparels: www.provincie-utrecht.nl/ onderwerpen/cultuur-en-erfgoed/erfgoedparels – Immaterieel erfgoed als hefboom voor duurzaamheid: www.immaterieelerfgoed.nl/image/2021/6/17/ bm127_bakels_elpers_boekman.pdf
6
BEVORDER DE LEEFBAARHEID VAN HET PLATTELAND
De moderne landbouw is voorlopig vooral nog een bedreiging van het erfgoed, zowel voor de gebouwen als voor het landschap. Een transitie levert veel kansen op voor erfgoed en voor de leefbaarheid van het platteland. Voorbeeld en instrumenten – De toekomst van Nederland, door Floris Alkemade: www.collegevanrijksadviseurs.nl/actueel/ nieuws/2020/04/21/floris-alkemade-over-de-toekomst-van-nl – Oproep van Floris Alkemade, voormalig Rijksbouwmeester, voor een ‘New Deal’ – een nieuwe verhouding tussen stad en platteland tussen burgers en b oeren www.collegevanrijksadviseurs.nl/projecten/rijk- boerenland – Manifest Gebruik de boerderij! issuu.com/oost/docs/ gebruik_de_boerderij_-_manifest_versie_2021 (met voorbeeld De Nijensteen in Veessen) – Landschaps-inclusief landbouwproject: Rotterdam de boer op: www.natuurmonumenten.nl/rotterdam-deboer-op – Circulair landgoed Hackfort: www.natuurmonumenten. nl/natuurgebieden/landgoed-hackfort/nieuws/visievoor-hackfort – Landschapsinclusief landbouwproject: Landgoed Willemshoeve in Soest willemshoeve.herenboeren.nl – Verslag van de opening van het programma Boerderij in beweging: www.boerderijinbeweging.nl/bib- berichten/verslag-startbijeenkomst-bib
Kijk verder op
WWW.ERFGOEDPAMFLET.NL
1
5
BASIS OP ORDE: INVESTEER IN KENNIS, KUNDE EN CAPACITEIT
ZET ERFGOED IN ALS GIDS VOOR KLIMAATADAPTATIE, VERDUURZAMING EN ENERGIETRANSITIE
Uw gemeente is een belangrijke schakel in de instand-
WAT IS ERFGOED?
houding van gebouwde, groene en archeologische
We maken de komende decennia een fundamentele
monumenten. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor
transitie door naar een fossielvrije economie, geba-
vergunningverlening, toezicht en handhaving van rijks- en
seerd op grootschalige hernieuwbare energieopwek-
Onder erfgoed verstaan we
gemeentelijke monumenten en vormen het kennis- en
king. Erfgoed en cultuurhistorie geven handvatten om de
niet alleen monumentale
informatieloket voor eigenaren van monumenten. Veel
verstoorde balans in het samenspel tussen mens en de
gebouwen, maar ook archie
gemeenten hebben eigen monumenten in bezit en zien toe
natuurlijke omgeving te herstellen. Een beter begrip van
ven en collecties, historische
historisch stads-, bodem-, water- en landschapsbeheer
landschappen, tuinen, p arken,
biedt een nieuwe basis voor maatregelen en oplossingen
begraafplaatsen, archeologi
om ruimtelijke ontwikkelingen slimmer en passender tot
sche terreinen, mobiel en
stand te brengen.
digitaal erfgoed en de verha
op beschermde stads- en dorpsgezichten. De erfgoedfor matie moet gebaseerd worden op deze wettelijke taken en op gemeentelijke ambities. Bevorder de zorgvuldige instandhouding van monumenten
Wonen in voormalig Steenfabriek de Bunswaard (foto Jan van Dalen)
3
GEBRUIK DE RIJKE SPOREN UIT HET LANDSCHAP – VERBINDT STAD EN LAND VIA EEN LAND SCHAPSBIOGRAFIE
len en ander immaterieel Gebouwde, archeologische en groene monumenten zijn
erfgoed die we met elkaar
kwetsbaar voor overstromingen, langdurige droogte,
doorgeven. Het is overal om
bodemdaling en funderingsproblematiek. Het aanpakken
ons heen. Iedereen beleeft
van klimaatverandering en energietransitie is van levens
ons erfgoed dagelijks op aller
De coronacrisis heeft nog maar eens aangetoond hoe
belang voor het voortbestaan van de monumenten in uw
lei manieren: jong en oud, in
belangrijk het is om ‘naar buiten te kunnen’. Een park,
gemeente. Ook immaterieel erfgoed geeft aanknopings
musea, vanaf een t errasje in
De Omgevingswet biedt uw gemeente de kans om, op basis
een stuk bos of een landgoed, de nabijheid van groen is
punten om te werken aan een duurzame wereld.
een historische b innenstad,
van een erfgoedvisie, het erfgoed zorgvuldig in te passen in
van groot belang voor het welzijn van uw inwoners.
omgevingsvisie en omgevingsplan. Zo kunt u de basis op
U kunt historische landschappelijke structuren en
Ook de bestaande bouwvoorraad moet worden aange
oude dijk, surfend vanachter
orde brengen voor uw wettelijke erfgoedtaken: visie op de
archeologische locaties benutten voor een goed raam
past om veel energiezuiniger te worden. Door de posi
je computer of t ijdens een
fysieke leefomgeving inclusief erfgoed, vergunningverlening,
werk van groene gebieden en open water in uw
tieve uitstraling van monumenten en hun herkenbaar
dorpsfeest.
toezicht en handhaving, acteren op instandhoudingsplicht
gemeente. Denk ook aan de vele voorbeelden van imma
heid voor de leefomgeving gaat van verduurzaming van
bij monumenten, kennis- en informatieloket voor monu
terieel erfgoed dat verbonden is met het natuurlijk land
erfgoed een enorme voorbeeldwerking uit. Als het in een
menteneigenaren.
schap, zoals heggenvlechten, corso’s, het hoeden van
monument kan, dan kan het overal! Ondersteun de
schaapskuddes, de weervisserij of de traditionele bevloei
verduurzaming van monumenten met stimulerende
ing van grasland.
regelgeving. Geef als gemeente het goede voorbeeld en
door de erfgoedkennis van uw erfgoedambtenaren te ver groten. Kies voor kwaliteit bij de instandhouding van monu menten in gemeentelijk bezit, stimuleer vakmanschap en schakel erkende restauratiebedrijven in. Geef het goede voorbeeld en wees een goede opdrachtgever.
De klimaatadaptatie, energietransitie en woningopgave
fietsend over een eeuwen
Erfgoed is een cadeau uit het verleden dat waarde toevoegt aan ons dagelijks leven!
verduurzaam uw monumentaal vastgoed.
vergen een integrale visie en regie van het bevoegd gezag. De Omgevingswet biedt uw gemeente de ruimte om hierop
Stel samen met uw inwoners Landschapsbiografieën op.
een visie te ontwikkelen en regie te voeren, waarin u van
U krijgt daarmee inzicht in de ontstaansgeschiedenis van
meet af aan de erfgoedwaarden moet betrekken. Erfgoed
het landschap en vindt van daaruit aanknopingspunten
biedt ook ruimte via participatie aan betrokkenheid van
voor toekomstige ontwikkelingen. Betrek daarbij de
erfgoedvrijwilligers, bewoners en bedrijven. Ondersteun in
agrarische en landschappelijke geschiedenis en de nog
uw gemeente right to challenge of right to bid initiatieven,
aanwezige historische boerderijen. Investeer in de zicht
waarbij bewoners zelf het initiatief in handen nemen.
baarheid en beleefbaarheid van waardevolle cultuurland
Verbindende en kundige erfgoedambtenaren zijn hierbij
schappen. Benut de kansen die herbestemming van
onmisbaar.
agrarisch erfgoed biedt. Zo vergroot u tevens de toeris tische en recreatieve aantrekkingskracht van uw
Basis op orde betekent:
gemeente. Koester het open landschap, laat het niet
– Breng de erfgoedformatie in uw gemeente op orde.
verrommelen en bouw het niet vol.
– Investeer in kennis, kunde en capaciteit van erfgoedamb tenaren, werk samen met de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, het Restauratiefonds en provinciale
Het landschap van de Spoordonkse Watermolen wordt gebruikt voor waterberging (Erfgoed Deal-project)
6
erfgoedhuizen. Stimuleer vakmanschap en goed opdrachtgeverschap. – Ontwikkel een erfgoedvisie, omgevingsvisie en omgevings plan en borg erfgoed daarin.
BEVORDER DE LEEFBAARHEID VAN HET PLATTELAND
Zie de transitie van de landbouw als één van de
– Sta voor een visie op de erfgoedinclusieve aanpak van
opgaven die bijdragen aan de vergroting van de leef-
de grote maatschappelijke opgaven van nu en betrek vrij
baarheid van het platteland. Andere ‘grote’ opgaven,
willigers, bewoners en bedrijven daarbij.
waaraan erfgoed in het landelijk gebied kan bijdragen, zijn de oplossing van het woningtekort, de maatregelen ten gevolge van de klimaatverandering, zoals water beheer en energietransitie, en het behoeden en ontwik kelen van natuur. Duurzame economische ontwikkeling vraagt om herijking van onze footprint en de manier waarop we met de
Cursus monumentenzorg voor (erfgoed)ambtenaren
2
BENUT BESTAANDE GEBOUWEN VOOR DE WONINGOPGAVE – MAAK EEN KANSENKAART VOOR MONUMENTEN
Smederij IJzerhart, Stadswerf Koningspoort in Rotterdam
4
ONDERSTEUN LOKALE C ULTUUR, CREATIE EN CONSUMPTIE
natuur en dieren omgaan. De Nederlandse intensieve landbouweconomie trekt een zware wissel op onze leef omgeving. We komen in de knel met stikstofbeleid. Hervorming naar een ander landbouwsysteem biedt grote kansen voor natuur, recreatie en toerisme. Doordat mensen meer gaan thuiswerken wordt het