Accountantsverslag 2024 Gemeente Rozendaal
Tekst van het document
Gemeente Rozendaal
Accountantsverslag 2024 18 juni 2025 | definitief
definitief
Inleiding Doetinchem, 18 juni 2025 1003651/HdF/NK Aan de Gemeenteraad van de gemeente Rozendaal, Wij hebben de jaarrekening 2024 van uw gemeente gecontroleerd. In dit verslag brengen wij de hoofdzaken vanuit de controle onder uw aandacht. Daarnaast besteden wij aandacht aan de jaarrekening zelf en aan de interne beheersing. Dit accountantsverslag dient in samenhang te worden gelezen met de jaarrekening over 2024. De jaarrekening is opgesteld onder verantwoordelijkheid van het College van Burgemeester en Wethouders (hierna: College van B&W). Het is onze verantwoordelijkheid een controleverklaring bij de jaarrekening te verstrekken. Daarnaast hebben wij beoordeeld of het jaarverslag in overeenstemming is met de jaarrekening. Ons oordeel over de jaarrekening komt tot uitdrukking in de controleverklaring.
Met vriendelijke groet,
Het verslag is uitsluitend bestemd voor het College van B&W en de Gemeenteraad en mag niet voor andere doeleinden worden gebruikt. Waar relevant gaan onze bevindingen vergezeld van aanbevelingen. De in het verslag opgenomen bevindingen doen geen afbreuk aan ons oordeel over de jaarrekening.
w.g. mevr. H.G.J. de Feiter-Aalderink RA
Stolwijk Kelderman Accountants Fiscalisten {{esl:Signer1:capture:size(200,65)}}
Wij hebben de inhoud van dit accountantsverslag afgestemd met het College van B&W. Wij hebben deze rapportage besproken tijdens de bijeenkomst van de controlecommissie op 24 juni 2025.
2
definitief
Inhoudsopgave Samenvatting
Aandachtspunten raad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Afsluiting
Bijlagen
3
definitief
Samenvatting Financiële positie Uw gemeente sluit het jaar af met een positief resultaat van € 349.323. Het beschikbare weerstandsvermogen bedraagt per eind 2024 € 3.698.131. Het benodigde weerstandsvermogen bedraagt € 573.750. De ratio is 6,45 en is uitstekend. De afgelopen jaren heeft het eigen vermogen een dalende lijn laten zien. Vanwege het ravijnjaar in 2026 komt de financiële positie onder druk.
Controleverklaring Wij zijn voornemens een goedkeurende controleverklaring te verstrekken als u de jaarrekening ongewijzigd vaststelt. Naar ons oordeel geeft de jaarrekening 2024 een getrouw beeld van de grootte en de samenstelling van de baten en lasten over 2024 en van het vermogen op 31 december 2024, in overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording. In de WNT-verantwoording en Sisa-verantwoording zijn geen afwijkingen geconstateerd.
Rechtmatigheidsverantwoording Het College van B&W heeft in de rechtmatigheidsverantwoording aangegeven niet rechtmatig gehandeld te hebben voor een bedrag van € 748.474. Dit betreft alleen begrotingsoverschrijdingen. Hiervan is € 518.736 als acceptabel aangemerkt op basis van open einde regelingen en compensatie door baten. Wij zijn van mening dat de rechtmatigheidsverantwoording getrouw is.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Interne beheersing De interne beheersing vraagt gezien de ontwikkelingen van de Connectie in de toekomst een aan te passen koers.
Controleproces De controle is goed verlopen. Er zijn voldoende stukken beschikbaar gesteld om de controlewerkzaamheden uit te voeren. Wij hebben aanpassingen gegeven in: - Het herstellen van fouten - Het aanpassen van teksten Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
4
definitief
Aandachtspunten raad Hierna geven wij een toelichting op de aandachtspunten voor de controle 2024 zoals deze zijn meegegeven door de controlecommissie namens de raad. Deze aandachtspunten zijn een nadere toelichting op de standaard controleopdracht. Van de controlecommissie hebben wij 3 aandachtspunten meegekregen. 1. Afrekening Opvang Oekraïne, met name de gevolgkosten 2. Sociaal domein, zoals de afrekening, rapportages, tijdigheid, volledigheid 3. Inhuur (wet DBA), omvang en kwetsbaarheid
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
5
definitief
Aandachtspunten van de raad 1. Afrekening Opvang Oekraïne, met name de gevolgkosten Normbedrag per bed Het normbedrag dat gemeenten ontvangen voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen is de afgelopen jaren veranderd. In 2023 kregen gemeenten een normbedrag van € 83 per dag per bed. Dit bedrag werd in 2024 verlaagd naar € 61 per dag per bed. Voor 2025 is aangekondigd dat het normbedrag verder zal dalen naar € 44 per dag per bed. De verlaging van het normbedrag is gebaseerd op een onderzoek naar de geschatte kosten die gemeenten maken voor de opvang. Voor de opvang binnen de gemeente Rozendaal is dit normbedrag vanaf 2023 al niet kostendekkend. De regeling biedt de mogelijkheid om aan het einde van het jaar de meerkosten te declareren. De verlaging van het normbedrag voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen is gebaseerd op een aantal factoren. Het Rijk verwacht dat gemeenten bepaalde kosten kunnen verminderen door efficiënter te werken en gebruik te maken van bestaande infrastructuur. Daarnaast is er een verwachting dat de initiële opstartkosten, zoals het inrichten van opvanglocaties, na verloop van tijd zullen afnemen. Het Rijk heeft ook aangegeven dat de lagere normbedragen gemeenten moeten stimuleren om kostenbewust te werken en alleen noodzakelijke uitgaven te doen.
Dit kan bijvoorbeeld betekenen dat gemeenten worden aangemoedigd om samen te werken en schaalvoordelen te benutten. Gemeenten hebben echter aangegeven dat deze verlagingen niet altijd realistisch zijn, gezien de stijgende kosten en de noodzaak om kwalitatief goede opvang te blijven bieden.
Daarbij dient opgemerkt te worden dat de aanvraag een periode van 18 maanden betrof. Het voorschot was gebaseerd op de periode van 18 maanden, terwijl de werkelijke afrekening 12 maanden betrof. Een deel van het voorschot (circa € 1,1 miljoen) is gestort. 2024 Voor het kalenderjaar 2024 is een aanvraag ingediend voor de vergoeding van de opvang Oekraïners. Deze aanvraag is gehonoreerd en is een voorschot uitgekeerd van € 354.200. Ten opzichte van het voorschot zijn de kosten € 1.174.784 hoger. Dit bedrag is als te vorderen opgenomen op de balans. 2025 De opvang voor Oekraïners is vooralsnog tot de periode maart 2025. Een besluit over het vervolg dient door het College van B&W nog te worden genomen. De Raad zal hierover worden geïnformeerd. Derhalve is er, in december 2024, nog geen aanvraag gedaan voor de vergoeding van 2025. Wij hebben het College van B&W geadviseerd tijdig de specifieke uitkering van het Rijk aan te vragen over 2025 en een eventueel risico op te nemen in de paragraaf weerstandsvermogen.
2023 Op basis van de ingediende SiSa-verantwoording in de jaarrekening zijn de lasten over 2023 akkoord bevonden door het Ministerie en is een definitieve beschikking van het Rijk ontvangen.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
6
definitief
Aandachtspunt van de raad 1] Afrekening Opvang Oekraïne, met name de gevolgkosten Gevolgkosten Gevolgkosten voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen kunnen ontstaan op het gebied van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en jeugdzorg. Extra kosten met betrekking tot de WMO zijn bijvoorbeeld woon-aanpassingen en hulpmiddelen, huishoudelijke hulp, maar ook begeleiding en dagbesteding. Gemeenten moeten mogelijk extra begeleiding en dagbestedingsactiviteiten organiseren om de Oekraïense vluchtelingen te helpen integreren en een zinvolle daginvulling te bieden.
2] Sociaal domein, zoals de afrekening, rapportages, tijdigheid, volledigheid Uitvoeringsafspraken In 2024 is een addendum aan de bestaande dienstverleningsovereenkomsten en uitvoeringsafspraken uit 2015 met de gemeente Rheden voor de taken inzake het sociaal domein toegevoegd. In dit addendum van 2024 zijn de ontbrekende regelingen toegevoegd, de maandrapportages vervangen door kwartaalrapportages en is afgesproken een gewaarmerkte verantwoording op te leveren aan het einde van het jaar.
Veel van de kinderen en jongeren hebben traumatische ervaringen meegemaakt en hebben behoefte aan gespecialiseerde psychosociale ondersteuning en therapie. Naast reguliere onderwijsvoorzieningen moet de gemeente extra opvang en begeleiding bieden om kinderen te helpen bij hun aanpassing en integratie in het Nederlandse onderwijssysteem. Specifieke jeugdhulp kan nodig zijn voor kinderen met gedragsproblemen of andere speciale behoeften. Dit leidt tot extra kosten met betrekking tot de jeugdwet.
In het addendum wordt niet aangegeven dat de voormalige uitvoeringsafspraken uit 2015 vervallen.
Deze extra kosten zijn onvermijdelijk omdat iedere gemeente ervoor moet zorgen dat vluchtelingen de nodige ondersteuning en zorg krijgen om goed te kunnen integreren en een stabiel leven op te bouwen. Deze kosten komen voor rekening van de gemeente Rozendaal en kunnen niet worden gedeclareerd bij het Rijk.
Kwartaalrapportages In overeenstemming met de uitvoeringsafspraken wordt per kwartaal een rapportage ontvangen. De ontwikkelingen inzake de Participatiewet, Bijzondere Bijstand, WMO en Jeugd zijn hierin te volgen, zowel de realisatie als een prognose.
Voor de gemeente Rozendaal bedragen in 2024 deze kosten voor de jeugd € 64.000. Voor de WMO zijn er geen vervolgkosten. De gemeente Rozendaal heeft deze kosten gedeeltelijk kunnen dekken uit een extra uitkering vanuit de algemene reserve.
Wij hebben het College van B&W geadviseerd de kwartaalrapportages aan te laten vullen door Rheden met de ontbrekende informatie volgens de uitvoeringsafspraken: - Debiteurenverloop; - Ontheemde Oekraïners; - Kinderopvangtoeslagenproblematiek.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Raad
Algemene beheersing
Beheersing processen
Wij hebben het College van B&W geadviseerd de dienstverleningsovereenkomst en uitvoeringsafspraken uit 2015 te laten vervallen en deze te vervangen door een geactualiseerde dienstverleningsovereenkomst en uitvoeringsafspraken.
Aandachtspunten jaarrekening
Actualiteiten
7
Definitief
Aandachtspunt van de raad 2] Sociaal domein, zoals de afrekening, rapportages, tijdigheid, volledigheid Gewaarmerkte verantwoording De gewaarmerkte verantwoording zal over 2024 niet worden opgesteld. De accountant van de gemeente Rheden heeft aangegeven dit niet te kunnen inpassen. Wij hebben het College van B&W geadviseerd de gemeente Rheden te benadrukken op het belang van een gewaarmerkte verantwoording vanaf 2025. Dit heeft tot gevolg dat wij als accountant van de gemeente Rozendaal de getrouwheid en rechtmatigheid van de taken zoals uitgevoerd door Rheden zelfstandig hebben vastgesteld. Opvang Oekraïne In de uitvoeringsafspraken 2024 tussen Rozendaal en Rheden is de Opvang Oekraïne als regeling niet vermeld (artikel 1.1.). Er wordt wel aangegeven dat er over deze regeling wel verantwoordingsinformatie wordt verstrekt (artikel 5.1).
Uitvoering verbijzonderde interne controle In artikel 5.3 van de uitvoeringsafspraken 2024 is aangegeven dat er verbijzonderde interne controle wordt uitgevoerd door Rheden. Ten tijde van de uitvoering van de interimcontrole was de verbijzonderde interne controle door Rheden onderhanden. Deze hebben wij nog niet kunnen beoordelen. Wij hebben het College van B&W geadviseerd de uitvoeringsafspraken aan te vullen met afspraken over de momenten waarop de uitkomsten van de VIC worden opgeleverd aan Rozendaal. Wij hebben het College van B&W geadviseerd de uitkomsten van de uitgevoerde verbijzonderde interne controle tijdig op te vragen bij de gemeente Rheden. Prognose In iedere Marap van de gemeente Rheden wordt een prognose aangegeven per kwartaal voor de verwachte kosten. De prognose dient met voorzichtigheid te worden geïnterpreteerd, aangezien er onzekerheden in de onderliggende aannames.
De gemeente Rheden heeft voor de uitvoering van de taken inzake de Oekraïne Opvang in Rozendaal een offerte opgesteld. Hierin zijn geen uitvoeringsafspraken vastgelegd. Wij hebben het College van B&W geadviseerd - de managementinformatie inzake de Ontheemde Oekraïners uit de uitvoeringsafspraken te verwijderen (artikel 5.10) en - de offerte dienstverlening Oekraïne aan te vullen met uitvoeringsafspraken, met name inzake managementinformatie.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Raad
Algemene beheersing
Beheersing processen
Aandachtspunten jaarrekening
Actualiteiten
8
Definitief
Aandachtspunt van de raad 3. Inhuur (wet DBA), omvang en kwetsbaarheid In de afgelopen jaren zijn de tekorten op de arbeidsmarkt toegenomen. Het gevolg is dat gemeenten (meer) gebruik maken van inhuur. Dit kan zowel via uitzendbureaus als door het gebruik van zelfstandigen zonder personeel (zzp’ers). Gemiddeld wordt bij gemeenten landelijk voor 17% van de loonsom aan inhuur besteed. Bij uw gemeente was dat in 2024 44%. In de grafiek hieronder zijn de kosten van inhuur van de afgelopen jaren bij uw gemeente weergegeven.
KOSTEN INHUUR EN SALARIS (x € 1.000) Inhuur
Ontwikkeling kosten Inzage in de kosten is realtime beschikbaar in Unit4. Eventuele overschrijdingen worden in tussentijdse rapportages weergegeven met een verzoek voor ophoging van het budget. Er is een overzicht beschikbaar met daarop alle ingehuurde krachten. Er zijn in 2024 18 krachten ingehuurd.
Salariskosten
€ 1.641
Wij hebben het College van B&W geadviseerd periodiek de inhuur met de gemeentesecretaris te bespreken en daarbij de prognose voor de totale kosten en de omvang van de inhuur te bespreken.
€ 1.123 € 1.320
€ 1.385
€ 390
€ 586
W ERKELIJK 2021
W ERKELIJK 2022
€ 1.123
€ 1.290
W ERKELIJK 2023
W ERKELIJK 2024
Inhuurbeleid Het opstellen van een beleid voor inhuur kan bijdragen aan een strategische visie inzake de rol van externe inhuur, duidelijke definities en kaders, en criteria voor het beslissen over inhuur. Richtlijnen voor de maximale duur en beloning van inhuurcontracten zijn van belang om de naleving van wet- en regelgeving te waarborgen. In dit beleid is het ook raadzaam om mechanismen voor evaluatie en monitoring op te nemen. Daarnaast kan het bijdragen om strategieën te hebben voor het behouden van kennis en ervaring van ingehuurde krachten binnen de organisatie.
In 2024 is € 1.290.000 personeel ingehuurd. Hiervan betrof € 844.000 inhuur ten behoeve van de opvang Oekraïne.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Raad
Algemene beheersing
Beheersing processen
Aandachtspunten jaarrekening
Actualiteiten
9
Definitief
Aandachtspunt van de raad De gemeente Rozendaal heeft 8 krachten op ZZP-basis ingehuurd. Vanaf 2024 wordt de modelovereenkomst van de belastingdienst bij aanstelling
3. Inhuur (wet DBA), omvang en kwetsbaarheid Integriteit inhuur Ingehuurde medewerkers ondertekenen een geheimhoudingsverklaring. Een geheimhoudingsverklaring beschermt vertrouwelijke informatie door beperkingen op te leggen aan het delen ervan in zakelijke samenwerkingen. Overtredingen kunnen leiden tot juridische sancties.
Wij hebben het College van B&W geadviseerd voor de ingehuurde medewerkers maatregelen te nemen om mogelijke fictieve arbeidsrelaties te voorkomen.
Een integriteitsverklaring bevestigt ethisch en integer gedrag. Het verplicht de ondertekenaar zich te houden aan normen zoals eerlijkheid en het vermijden van belangenverstrengeling. Bij overtreding kunnen disciplinaire maatregelen volgen, zoals schorsing of ontslag. Wij hebben het College van B&W geadviseerd de ingehuurde krachten, naast de geheimhoudingsverklaring, een integriteitsverklaring te laten ondertekenen. Wet DBA De Wet DBA (Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties) bepaalt of iemand als zelfstandige of als werknemer werkt. Dit gebeurt via een contract tussen opdrachtgever en zelfstandige. De Belastingdienst controleert of er geen werkgever-werknemerrelatie is. Als dit wel zo is, kunnen er achteraf belastingen en premies worden geëist. Tot op heden werd de wet niet gehandhaafd. Vanaf 1 januari 2025 gebeurt dit wel. De verwachting is dat in 2025 nog niet te streng wordt opgetreden door de Belastingdienst. Ook komt er een nieuwe wet, de wet VBAR, die duidelijker maakt wanneer iemand als zelfstandige of als werknemer wordt gezien. Deze veranderingen zijn bedoeld om schijnzelfstandigheid tegen te gaan.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Raad
Algemene beheersing
Beheersing processen
Aandachtspunten jaarrekening
Actualiteiten
10
definitief
Jaarrekening
Accountantscontrole
Financiële positie
Overige bevindingen
Rechtmatigheidsverantwoording
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
11
definitief
Accountantscontrole Goedkeuringstoleranties Bij onze controle maken wij gebruik van een door u vastgestelde goedkeuringstolerantie, de materialiteit. De materialiteit wordt gebruikt als grens om te bepalen hoe groot fouten in de jaarrekening maximaal mogen zijn. Omdat niet alle kleine fouten gevonden worden in de controle, wordt de controle uitgevoerd met een uitvoeringsmaterialiteit, de ruimte voor niet-ontdekte fouten. Het verschil tussen de materialiteit en de uitvoeringsmaterialiteit vormt de ruimte die vrij gelaten wordt voor niet gecorrigeerde fouten. Bij de controle van uw jaarstukken hebben wij de volgende materialiteit gehanteerd:
Materialiteit en ruimte voor controleverschillen
Fouten
Onzekerheden
1%
3%
Materialiteit
€
82.930 €
248.790
Uitvoeringsmaterialiteit
€
53.905
Ruimte voor niet gecorrigeerde controleverschillen
€
29.025 €
248.790
Totaal niet gecorrigeerde controleverschillen
€
16.788 €
31.691
Gecorrigeerde controleverschillen Vanuit de controlewerkzaamheden zijn een aantal afwijkingen naar voren gekomen. Deze zijn besproken met het management en deels gecorrigeerd in de jaarrekening zoals deze voor u ligt.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
12
definitief
Accountantscontrole Niet gecorrigeerde controleverschillen Hieronder hebben wij een overzicht opgenomen van de controleverschillen die niet in de jaarrekening 2024 zijn verwerkt. In overleg met u zijn alle individuele afwijkingen groter dan € 5.000 vermeld. De overige afwijkingen onder de rapporteringstolerantie zijn cumulatief opgenomen.
Niet gecorrigeerde controleverschillen
Fouten
Onzekerheden
1%
3%
Levering zorg WMO en jeugd 2024
€
-
€
13.139
Inkopen niet onderbouwd met een prestatie
€
-
€
8.783
Voorziening dubieuze debiteuren
€
16.788 €
-
Overige afwijkingen
€
-
€
1.052
Totaal niet gecorrigeerde controleverschillen
€
16.788 €
22.974
Ruimte voor afwijkingen
€
29.025 €
248.790
Oninbaarheid debiteuren Per 31 december 2024 is sprake van een aantal vorderingen waarvan mogelijk een risico wordt gelopen op de (on)inbaarheid. In de financiële verordening van de gemeente Rozendaal is gesteld dat een voorziening voor dubieuze debiteuren alleen mag worden ingesteld indien het risico groter dan € 35.000 wordt ingeschat. Derhalve zijn deze posten niet opgenomen in de voorziening oninbaarheid voor een bedrag van € 16.788.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
Wij hebben het College van B&W geadviseerd de financiële verordening op bovenstaand punt aan te passen en toe te voegen dat een voorziening oninbaarheid wordt gevormd op basis van een beoordeling van de (on)inbaarheid van de individuele vorderingen. Levering zorg WMO en jeugd 2024 Over de geleverde zorg in natura hebben we in 2024 voor € 252.000 controleverklaringen van zorgaanbieders ontvangen. Voor het resterende deel van de uitgaven aan zorgorganisaties € 13.139, is geen (goedkeurende) controleverklaring ontvangen of zijn het kleinere zorgaanbieders, waarmee afspraken zijn gemaakt om geen controleverklaring aan te leveren. Dit bedrag is aangemerkt als onzekerheid. Eventuele reductie van de onzekerheid kan worden bereikt door een eigen onderzoek te doen naar de geleverde prestaties per zorgaanbieder. Een onderzoek kan worden uitgevoerd door een gerichte enquête op de geleverde zorg van de zorgaanbieders waarvoor geen gewaarmerkte productieverantwoording is opgeleverd. Voor 2024 is deze vragenronde niet uitgevoerd. Wij hebben het College van B&W geadviseerd de gewaarmerkte productieverantwoordingen op te vragen welke behoren bij de controleverklaringen. Inkopen niet onderbouwd met een prestatie Uit een steekproef op de inkoopfacturen blijkt een aantal facturen niet onderbouwd met een afdoende bewijs van de geleverde prestatie.
Wij hebben deze uitkomst in relatie tot de totale massa gebracht en daaruit volgt een onzekerheid van € 8.783.
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
13
definitief
Accountantscontrole Herziening Besluit Accountantscontrole Decentrale Overheden 2025 Op 21 maart 2025 is het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO) gewijzigd. Voor de controle van de jaarrekening geldt vanaf boekjaar 2025 een standaard goedkeuringstolerantie van 2% van de totale lasten exclusief toevoegingen aan de reserves. De Raad kan kiezen voor een lagere tolerantie.
Herziening Besluit Begroting en Verantwoording 2025 Tegelijk met de BADO is ook het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) aangepast. De rechtmatigheidsverantwoording is nu formeel onderdeel van het BBV. Het is daarmee verplicht om in de jaarrekening een rechtmatigheidsverantwoording op te nemen en daarin fouten en onduidelijkheden toe te lichten.
De goedkeuringstolerantie is de som van de afwijkingen in de jaarrekening en onzekerheden in de uitvoering van de controle. De goedkeuringstoleranties van 1% bij fouten en 3% bij onzekerheden komen hiermee te vervallen vanaf boekjaar 2025.
De verantwoordingsgrens voor de rechtmatigheidsverantwoording wordt gelijkgesteld aan de goedkeuringstolerantie van de accountant: maximaal 2% van de totale lasten, exclusief toevoegingen aan de reserves. Bij overschrijding van deze grens, moeten de afwijkingen expliciet worden vermeld.
Wij hebben het College van B&W geadviseerd de controleverordening met ingang van 1 januari 2025 te actualiseren op basis van deze herziene goedkeuringstoleranties voor de accountantscontrole.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
Wij hebben het College van B&W geadviseerd de financiële verordening met ingang van 1 januari 2025 te actualiseren op basis van deze herziene goedkeuringstoleranties voor de rechtmatigheidsverantwoording.
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
14
definitief
Accountantscontrole Fraude en financiële risico’s in relatie tot de financiële positie Wij zijn verplicht bij wettelijke controleopdrachten in de controleverklaring te rapporteren over fraude en continuïteit. Dit is tot stand gekomen vanuit de maatschappelijke wens tot meer transparantie en inzicht voor de gebruiker van de jaarrekening. Concreet betekent deze verplichting dat er een sectie ‘Controleaanpak frauderisico’s’ en een sectie ‘Controleaanpak veronderstellingen inzake financiële risico’s in relatie tot de financiële positie’ in onze controleverklaring is opgenomen. In bijlage 1 staan de teksten die wij in de controleverklaring zullen opnemen. Fraude De fraudeparagraaf in de controleverklaring beschrijft hoe wij in onze controle hebben ingespeeld op risico’s die kunnen leiden tot een afwijking van materieel belang in de jaarrekening als gevolg van fraude. In deze beschrijving zijn de volgende elementen opgenomen: · de frauderisico’s die aandacht vereisen bij de controle; · een verwijzing naar eventuele toelichtingen in de jaarrekening; · een kort overzicht van de uitgevoerde werkzaamheden; · een indicatie van de uitkomst van de werkzaamheden van de accountant; · belangrijke waarnemingen met betrekking tot onderkende frauderisico’s.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Onze controleaanpak is opgesteld vanuit onze verplichting tot het betrekken van frauderisico’s in de planning en uitvoering van onze werkzaamheden. Wij hebben onze controleaanpak zodanig ingericht dat de kans op het ontdekken van materiële afwijkingen als gevolg van fraude zo hoog mogelijk is. Hierbij is sprake van professionele oordeelsvorming, rekening houdend met de specifieke omstandigheden en de complexiteit van de controle. Voor de onderkende frauderisico’s hebben wij onze werkzaamheden op het geplande niveau kunnen uitvoeren. Financiële risico’s in relatie tot de financiële positie Dit is een paragraaf in de controleverklaring waarin wij uiteen zetten welke controlewerkzaamheden zijn uitgevoerd om de veronderstellingen inzake de financiële risico’s te toetsen. Het College van B&W maakt jaarlijks een gedegen analyse van de financiële positie en vooruitzichten en de accountant moet deze toetsen. In de controleverklaring wordt uiteengezet welke werkzaamheden wij hebben uitgevoerd om de analyse van het College van B&W te toetsen en wat de uitkomsten van die werkzaamheden zijn. Ook eventuele belangrijke waarnemingen die de accountant ten aanzien van de veronderstellingen inzake financiële risico’s in relatie tot de financiële positie bij de uitvoering van de werkzaamheden doet, worden vermeld in de controleverklaring.
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
15
definitief
Accountantscontrole Naleven verslaggevingsregels De jaarrekening is opgesteld overeenkomstig het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Wij hebben gecontroleerd of de bepalingen in het BBV zijn nageleefd. Hierin hebben wij geen (belangrijke) afwijkingen vastgesteld. Kwaliteit van de jaarstukken De jaarstukken bestaan uit 2 onderdelen, het jaarverslag en de jaarrekening. De kwaliteit van de toelichtingen zijn van een voldoende niveau. De afwijkingen ten opzichte van de begroting en de belangrijkste ontwikkelingen per programma zijn in het jaarverslag toegelicht. Op basis van de toelichting is een verklaring van het resultaat per programma (afwijking in de realisatie ten opzichte van de begroting) niet eenduidig vast te stellen Wij hebben het College van B&W geadviseerd een nadere analyse van het resultaat op te stellen.
Wet Normering Topinkomens (WNT) Uw organisatie valt onder de reikwijdte van de Wet Normering Topinkomens. In de jaarrekening is de voorgeschreven informatie opgenomen. Verloop van de controle Het opstellen van de jaarrekening over het boekjaar 2024 is zodanig gepland, dat de gecontroleerde jaarrekening tijdig ter vaststelling aan de Gemeenteraad kan worden voorgelegd. De eerste versie van de jaarstukken was tijdig gereed. Het jaarrekeningdossier bevatte op onderdelen voldoende onderbouwingen om de controle te kunnen uitvoeren. Op andere onderdelen was de aangeleverde onderbouwing niet toereikend. Het controleproces evalueren wij met de ambtelijke organisatie. De afwikkeling van de controle was conform planning. Wij kijken terug op een goede samenwerking gedurende dit proces.
In de paragrafen is een nadere toelichting gegeven op de ontwikkelingen. Jaarverslag Het jaarverslag met daarin de paragrafen voldoet aan de eisen van het BBV. Wij hebben geen tegenstrijdigheden met de jaarrekening 2024 geconstateerd. Wij hebben het College van B&W geadviseerd om op basis van de ministeriële regeling en voorschriften IV3 de toerekening van baten en lasten aan de taakvelden te actualiseren en de naamgeving op de recente regeling aan te passen.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
16
definitief
Financiële positie De jaarrekening geeft inzicht in de totstandkoming van het resultaat over 2024 en de financiële positie van uw organisatie per 31 december 2024. Saldo van baten en lasten Het saldo van baten en lasten voor en na mutaties op de reserves laat het volgende verloop zien:
Saldo voor mutaties reserves
Saldo na mutaties reserves
Rekening 2023
€ -763.849
€ -125.344
Primitieve begroting 2024
€ -133.824 €
Begroting na wijziging
€ -320.499
Rekening 2024
€
Incidentele baten en lasten Het resultaat wordt voor € 204.000 beïnvloed door incidentele baten en lasten. In het overzicht van incidentele lasten en baten worden de verschillende oorzaken voldoende toegelicht. Veel incidentele lasten worden gecompenseerd door incidentele baten, behoudens de lasten van woonvoorziening WMO (€ 123.000) en Noodopknap Beekhuizenseweg (€ 50.000). Daarnaast hebben wij het College van B&W geadviseerd het structurele begrotingssaldo en de incidentele reservemutaties te presenteren bij het overzicht incidentele baten en lasten.
142
€ -117.533
37.427 € 349.323
De resultaten zijn gedurende 2024 sterk verbeterd ten opzichte van eerdere verwachtingen. Het gerealiseerde saldo komt uit op € 37.423 vóór mutaties in de reserves en € 349.323 ná mutaties. Dit betekent dat de financiële positie in de loop van het jaar is bijgesteld en positiever is uitgepakt dan vooraf begroot. Het hogere resultaat is voornamelijk veroorzaakt door de bijdrage Beschermd Wonen uit 2022 en 2023 (€ 500.000) welke door de gemeente Rozendaal niet terug hoeft te worden betaald aan het Rijk / de centrumgemeente.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
17
definitief
Financiële positie Van begroting naar realisatie De primitieve begroting is bijgesteld in de 1e en 2e tussenrapportage en in een separaat raadsbesluit.
Eigen vermogen Het eigen vermogen bedraagt per 31 december 2024 € 9,7 miljoen.
De grootste mutatie in de lasten en de baten betreft de Opvang Vluchtelingen Oekraïne (€ 2,6 miljoen). Daarnaast zijn de lasten van woonvoorzieningen WMO en participatiewet verhoogd (€ 168.000) Daarnaast is gedurende 2024 de begroting van de Algemene Uitkering verhoogd met € 188.000.
Ontwikkeling lasten en baten
Uit het verloop hieronder blijkt een afname in het eigen vermogen in de afgelopen jaren. Mede als gevolg van het ravijnjaar 2026 en de structurele tekorten in het sociaal domein is de verwachting dat het eigen vermogen daalt vanaf 2025 en reduceert tot minder dan € 9 miljoen.
Verloop eigen vermogen (x € 1.000) € 12.000 € 10.000
(x € 1.000)
€ 8.000 € 6.000
€ 10.103
€ 9.680
€ 9.339 € 7.498
€ 9.547
€ 4.000
€ 8.279
€ 8.241 € 7.178
€ 2.000 €2020
2021
2022
2023
Algemene reserve
LASTEN Realisatie 2023
Inhoudsopgave
Primitieve begroting 2024
Samenvatting
BATEN Begroting na wijziging 2024
Aandachtspunten Gemeenteraad
2025
Bestemmingsreserves
2026
2027
2028
Totaal
Wij hebben het College van B&W geadviseerd de berekening van het eigen vermogen consistent toe te passen in de meerjarenbegroting.
Realisatie 2024
Jaarrekening
2024
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
18
definitief
Financiële positie Weerstandsvermogen In 2023 is het benodigde weerstandsvermogen opnieuw bepaald door een herziening van de berekening van het beschikbaar weerstandsvermogen en een actualisatie van de risico’s. Het beschikbaar weerstandsvermogen is daarmee gedaald met € 538.000. Het benodigd weerstandsvermogen is in 2023 gestegen met € 168.000. Dit heeft een daling van de ratio teweeggebracht van 11,75 in 2022 naar 7,07 in 2023.
Uit de grafiek hieronder blijkt de daling van beschikbare weerstandsvermogen in 2025 (op basis van de begroting 2025).
Weerstandsvermogen benodigd versus beschikbaar
* € 1.000 € 5.000 € 4.500 € 4.000 € 3.500 € 3.000 € 2.500 € 2.000 € 1.500 € 1.000 € 500 €0 2020
2021
2022
Benodigd (= risico's)
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
2023
2024
2025
Beschikbaar
Bijlagen
19
definitief
Overige bevindingen Schattingen Het opstellen van de jaarrekening vereist dat de organisatie oordelen vormt en schattingen maakt, die van invloed zijn op de toepassing van de grondslagen en de gerapporteerde waarde van activa en verplichtingen en van de baten en lasten. De schattingen en de hiermee verbonden veronderstellingen zijn gebaseerd op ervaringen uit het verleden en verschillende andere factoren die, gegeven de omstandigheden, als redelijk worden beschouwd. De daadwerkelijke uitkomsten kunnen afwijken van deze schattingen. Een goed inzicht in de jaarrekening vraagt kennis van de gemaakte schattingen. Deze lichten wij hier kort toe. Voorziening dubieuze debiteuren Zoals bij het overzicht van ons oordeel aangegeven is er geen voorziening voor dubieuze debiteuren gevormd. Er is een mogelijk risico van € 16.788 mede als gevolg van een hoge oninbaarheid van vorderingen op bijstandsklanten en de ouderdom van de openstaande vorderingen. Voorziening riolering Een voorziening riolering dient te worden gebaseerd op een meerjarenonderhoudsplan van maximaal 5 jaar oud. De voorziening per 31-12-2024 is gebaseerd op het rioleringsplan van 2023-2027. Wij achten de voorziening daarmee voldoende onderbouwd.
Voorziening verlofsparen / stuwmeer verlofuren In de CAO gemeenten is voorgeschreven dat medewerkers vanaf 2022 gebruik kunnen maken van de mogelijkheid om verlof te sparen. De medewerkers zijn gewezen op de mogelijkheid tot verlofsparen, maar hebben er nog geen gebruik van gemaakt. Er is derhalve terecht geen voorziening opgenomen. Er is geen stuwmeer aan verlofuren bij het personeel (meer dan 3.600 uren op basis van de CAO). Voorziening RVU Met de introductie van de RVU-mogelijkheden voor het personeel stelt het BBV de verplichting in deze RVU-gelden om te zetten in een voorziening. Per 31 december 2024 is er een verplichting van € 6.819 voor ambtenaren. Voorziening riolering De gevormde voorziening dient ter financiering van de vervangingsinvesteringen. De dotatie en onttrekkingen zijn gebaseerd op het saldo van het product riolering. Eind 2024 resteert nog een saldo van € 1,1 miljoen.
Voorziening pensioenen wethouders De voorziening voor pensioen van wethouders is gebaseerd op actuariële berekeningen. Deze zijn door een derde partij opgesteld. De gehanteerde rekenrente van 2,325% is conform de circulaire van het Rijk. Wij vinden de voorziening daarmee voldoende onderbouwd.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
20
definitief
Overige bevindingen Ontwikkeling reductie aantal SiSa regelingen De Nederlandse regering werkt aan het verminderen van het aantal specifieke uitkeringen om bureaucratie te verlagen en de beleidsvrijheid te vergroten. In de Voorjaarsnota van 2025 heeft de regering plannen gepresenteerd inzake het verminderen van het aantal regelingen. Deze voorstellen worden momenteel besproken in het parlement en kunnen nog worden aangepast.
Overige bevindingen jaarrekening Verhuuropbrengsten Op basis van de verhuurde objecten is een verhuurregister opgesteld. In de financiële administratie is een hogere opbrengst vermeld dan volgens het verhuurregister. Wij hebben het College van B&W geadviseerd het verhuurregister te actualiseren om zo tot dienst te zijn voor de volledigheid van de verhuuropbrengsten. Opbrengsten burgerzaken, leges en omgevingsvergunningen Voor de hiervoor vermelde opbrengsten is geen subadministratie aanwezig. De registratie vindt plaats op basis van facturen en betalingen. In totaal bedragen deze opbrengsten stromen circa € 225.000 en zijn daarmee van materieel belang.
Wij hebben het College van B&W geadviseerd zich tijdig voor te bereiden op de mogelijke afschatting door de huidige financieringsbronnen en de begroting te analyseren en na definitieve besluitvorming door het Rijk eventuele projecten te herprioriteren.
Wij hebben het College van B&W geadviseerd voor de volledigheid van de opbrengst software aan te schaffen om deze opbrengsten te registreren.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Ongeveer zestig regelingen, waaronder infrastructuur-, onderwijs- en milieuspecifieke uitkeringen, verdwijnen mogelijk. Uitzonderingen blijven bestaan voor regelingen rondom Oekraïners, aardbevingsschade in Groningen en de toeslagenaffaire. De vrijgekomen middelen worden deels herverdeeld via het gemeentefonds, met een extra reservering van drie miljard euro volgens de Voorjaarsnota 2025.
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
21
definitief
Rechtmatigheidsverantwoording Kaderstelling De financiële verordening en controleverordening zijn in 2024 opnieuw vastgesteld met daarin een aanpassing van de kaderstelling van de rechtmatigheid. Het normenkader is door de Gemeenteraad op 11 februari 2025 vastgesteld.
Er zijn drie criteria vastgesteld om financiële rechtmatigheid concreet te maken, te weten: [1] het voorwaardencriterium [2] misbruik en oneigenlijk gebruik. [3] het begrotingscriterium en
Wij hebben het College van B&W geadviseerd het normenkader te beperken tot de regelgeving waarin financiële beheershandelingen worden vermeld.
Bij het opstellen van de jaarrekening legt het College van B&W in de rechtmatigheidsverantwoording verantwoording af over deze drie criteria.
Onze bevindingen over de rechtmatigheidsverantwoording In de financiële verordening heeft de Gemeenteraad de verantwoordingsgrens voor de rechtmatigheidsverantwoording op 3% van de lasten en de dotaties de aan reserves bepaald. Op basis van de voorliggende jaarrekening is dit een bedrag van € 257.131.
[1] Voorwaardencriterium Het voorwaardencriterium schrijft voor dat financiële handelingen alleen mogen plaatsvinden onder de voorwaarden zoals opgenomen in de wet of in een verordening. Het voorwaardecriterium komt met name voor in de processen: Ø Europese aanbestedingen Ø Treasury Ø Subsidieverstrekkingen Ø WMO en Jeugdzorg
In de rechtmatigheidsverantwoording heeft het College van B&W aangegeven niet rechtmatig gehandeld te hebben voor een bedrag van € 748.474. De totale onrechtmatigheden zijn lager dan de verantwoordingsgrens van € 257.131. Op basis van onze toetsing aan de wettelijke voorschriften voor de rechtmatigheidsverantwoording en de kaderstelling door de Gemeenteraad hebben wij vastgesteld dat de rechtmatigheidsverantwoording een getrouw beeld geeft. De jaarrekening en het jaarverslag bevat alle voorgeschreven informatie.
Europese aanbestedingen Er zijn geen inkopen groter dan de Europese aanbestedingsgrens gedaan zonder de juiste procedure. Alle inkopen hebben een rechtmatige procedure gevolgd.
Rechtmatigheidsverantwoording De rechtmatigheidsverantwoording is opgenomen in de jaarrekening. Wij hebben vastgesteld dat de tekst voldoet aan het voorgeschreven model.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
22
definitief
Rechtmatigheidsverantwoording [2] Misbruik en oneigenlijk gebruik Het is aan de organisatie om effectieve maatregelen te nemen om misbruik en oneigenlijk (M&O) gebruik te voorkomen. Op basis van de eisen in de wet- en regelgeving heeft een vertaling plaatsgevonden naar de opzet van de interne organisatie.
Minder lasten dan begroot Op 1 programma zijn de gerealiseerde lasten minder dan begroot. Het is gebruikelijk binnen uw organisatie om afwijkingen van deze aard bij de jaarstukken te vermelden. De afwijkingen tellen daarom niet mee als begrotingsonrechtmatigheid.
[3] Begrotingscriterium Het budgetrecht bepaalt dat de Gemeenteraad toestemming geeft om het te realiseren beleid per programma binnen de vastgestelde begroting uit te voeren. Uitgangspunt is dat iedere afwijking van de begroting onrechtmatig is, zowel overschrijdingen als onderschrijdingen.
Meer of minder baten dan begroot Op alle programma’s is sprake van meer of minder baten dan begroot. Het is gebruikelijk binnen uw organisatie om afwijkingen van deze aard bij de jaarstukken te vermelden. De afwijkingen tellen daarom niet mee als begrotingsonrechtmatigheid.
In de rechtmatigheidsverantwoording wordt een onderscheid gemaakt in acceptabele en niet-acceptabele afwijkingen. Niet-acceptabele afwijkingen passen niet binnen de afspraken tussen de Gemeenteraad en het College van B&W. De Gemeenteraad wordt expliciet gevraagd in te stemmen met deze afwijkingen bij de vaststelling van de jaarrekening.
Wij hebben het College van B&W geadviseerd de afspraak over de tijdige melding bij de jaarstukken inzake minder lasten dan begroot en afwijkingen in de baten op te nemen in de financiële verordening.
Meer lasten dan begroot Er zijn 8 programma’s met een overschrijding van de lasten ten opzichte van de begroting. In totaal zijn er € 748.474 meer lasten dan begroot op programma-niveau. Hiervan wordt € 518.736 gecompenseerd door baten en is daarmee acceptabel. Er resteert een nietacceptabele begrotingsoverschrijding van € 229.738. Investeringskredieten Er zijn geen investeringen gedaan die hoger waren dan het door de Gemeenteraad vastgestelde krediet.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
23
definitief
Rechtmatigheidsverantwoording Toelichting op rechtmatigheidsverantwoording in paragraaf Bedrijfsvoering Volgens het Besluit Begroting en Verantwoording is het een vereiste dat het College van B&W in de paragraaf Bedrijfsvoering een toelichting geeft op alle afwijkingen die zijn opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording. Daarnaast dient te worden beschreven welke maatregelen worden genomen om deze afwijkingen in de toekomst te voorkomen. Rapportagegrens In de financiële verordening is opgenomen dat in de paragraaf Bedrijfsvoering fouten en/of onduidelijkheden groter dan € 5.000 worden toegelicht. Uitvoering verbijzonderde interne controle De verbijzonderde interne controle is door een extern ingehuurde partij uitgevoerd en binnen het sociaal domein door de gemeente Rheden. Wij hebben vastgesteld dat de verbijzonderde interne controle van een goede kwaliteit is. Intern inkoopbeleid Wanneer de inkoopnormen uit de gids Proportionaliteit herhaaldelijk niet worden nageleefd of wanneer de documentatie en/of motivering ervan ontoereikend is, wordt van het College van B&W verwacht hierover te rapporteren via de paragraaf Bedrijfsvoering.
Wij hebben het College van B&W geadviseerd verbijzonderde interne controle uit te voeren op het intern inkoopbeleid en over de uitkomsten te rapporteren in de paragraaf bedrijfsvoering. Wet Fido en bijbehorende regelingen Niet-financiële onrechtmatigheden in verband met het niet naleven van bepalingen in de wet Fido en bijbehorende Regelingen moeten worden opgenomen en toegelicht in de paragraaf Bedrijfsvoering. Wij hebben vastgesteld dat op basis van de juiste berekening de renterisiconorm en de kasgeldlimiet niet worden overschreden en dat toelichting in de paragraaf bedrijfsvoering niet noodzakelijk is. Misbruik en oneigenlijk gebruik De gemeente Rozendaal beschikt niet over een nota Misbruik en Oneigenlijk gebruik waarin de risico’s en maatregelen zijn benoemd. Wij hebben het College van B&W geadviseerd een nota Misbruik en Oneigenlijk gebruik voor te leggen aan de Raad.
Uw organisatie heeft een eigen inkoopbeleid vastgesteld in 2024 waarin de gids Proportionaliteit is uitgewerkt. In 2024 is geen verbijzonderde interne controle uitgevoerd op het volgen van het intern inkoopbeleid voor inkopen onder de Europese aanbestedingsgrens.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
24
definitief
Interne beheersing: interim controle Risico’s interne beheersing Bij de interimcontrole hebben wij de algemene beheersing, de inrichting van de processen en de interne beheersingsmaatregelen beoordeeld. Naar aanleiding hiervan hebben wij onze bevindingen en aanbevelingen in de managementbrief gerapporteerd aan het College van B&W. De managementbrief is besproken met de controlecommissie op 28 januari 2025. In de managementbrief hebben wij per proces aangegeven welke bevindingen en risico’s wij zien. Wij hebben hiervoor (mogelijke) interne beheersingsmaatregelen voorgesteld om de risico’s af te dekken. Om voldoende controlezekerheid te verkrijgen dat de jaarrekening geen materiële afwijkingen bevat als gevolg van het ontbreken van deze (voldoende) maatregelen, hebben wij aanvullende werkzaamheden moeten verrichten. De belangrijkste risico’s uit de managementbrief zijn onderstaand weergegeven: 1] Uitbestede werkzaamheden Bij de jaarrekeningcontrole hebben wij alle noodzakelijke informatie ontvangen van de gemeente Rheden en de Connectie. 2] Prestatieleveringen inkoop Bij de jaarrekeningcontrole is op basis van een steekproef vastgesteld dat aan een deel van de inkoopfacturen aanwijsbare prestaties ten grondslag lagen. De overige ontbrekende onderbouwingen zijn op basis van de totale massa doorgerekend.
3] Prestatieleveringen WMO en Jeugd Bij de jaarrekeningcontrole hebben wij vastgesteld dat voldoende productieverantwoordingen zijn gewaarmerkt door een accountant waardoor de prestatielevering is vastgesteld.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
25
definitief
Interne beheersing: afronding controle Afwikkeling aandachtspunten voor de jaarrekening vanuit de interimcontrole Vanuit de interimcontrole hebben wij van de enkele aandachtspunten voor de jaarrekening 2024 meegegeven. De belangrijkste waren: - Afronding van de verbijzonderde interne controle met aandacht voor de Europese aanbestedingen; - Onderbouwing van de geleverde prestaties voor de inkopen; - De aanlevering van de gewenste informatie door gemeente Rheden. Van alle hierboven vermelde punten hebben wij vastgesteld dat deze aandachtspunten zorgvuldig zijn afgerond. Aanvullende bevindingen Vanuit de afronding van de controle over het boekjaar 2024 vragen wij nog aandacht voor de volgende aanvullende bevindingen inzake de interne beheersing.
IT omgeving Op basis van boek 2, artikel 393, lid 4 van het Burgerlijk Wetboek moet de accountant in zijn verslag aandacht besteden aan de bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking. Onze jaarrekeningcontrole is gericht op het geven van een oordeel over de jaarrekening zelf en is niet primair gericht op het doen van uitspraken over de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking als geheel of van onderdelen daarvan. De jaarrekeningcontrole heeft geen tekortkomingen in de continuïteit en betrouwbaarheid van de geautomatiseerde gegevensverwerking aan het licht gebracht. Voor onze controle maken we in een beperkte mate gebruik van de automatiseringsomgeving.
Wij hebben het College van B&W geadviseerd: - De archivering van de onkostendeclaraties van wethouders te bewaren; - De gemeente Rheden er op te wijzen zorg te dragen voor de tijdigheid van de beschikkingen WMO; - De geautomatiseerde routes voor de autorisatie van de inkoopfacturen te volgen.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
26
definitief
Onze verantwoordelijkheid Onze opdracht De jaarrekening 2024 is opgesteld onder verantwoordelijkheid van het College van B&W. In overeenstemming met uw opdracht hebben wij de jaarrekening gecontroleerd. Wij hebben onze controle uitgevoerd op basis van onze controlestandaarden voor accountantscontrole. Daarnaast hebben wij het besluit accountantscontrole decentrale overheden (het BADO), de door u vastgestelde controleverordening (ex artikel 213 van de gemeentewet) én het door u vastgestelde normenkader als basis voor de controle gebruikt. De door ons voor de controle gehanteerde goedkeuringstolerantie voor fouten bedraagt € 82.930 (1% van de lasten) en voor onzekerheden € 248.790 (3% van de lasten). Voor de Wet Normering Topinkomens hebben wij de voorgeschreven lagere goedkeuringstoleranties gehanteerd. Onze onafhankelijkheid Voor de uitvoering van onze controle is het belangrijk, dat wij onafhankelijk zijn. Dit betekent dat op een aantal vormen van overige dienstverlening aanvullende voorwaarden van toepassing zijn, dat voor sommige soorten van overige dienstverlening beperkingen gelden en dat sommige soorten dienstverlening niet toegestaan zijn.
Fraude De accountant is verplicht om alle ontdekte fraudegevallen te rapporteren aan het College van B&W van de organisatie. Ingeval van fraude door het College van B&W melden we dit aan de Gemeenteraad. Wij merken op dat onze werkzaamheden niet specifiek gericht zijn op het ontdekken van fraude. De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en ontdekken van fraude berust bij het College van B&W. De accountant is niet verantwoordelijk en aansprakelijk voor de preventie van fraude. De accountant is wel verantwoordelijk voor het betrekken van frauderisico’s in de planning en uitvoering van zijn werkzaamheden. Voor een nadere toelichting verwijzen wij naar de opdrachtbevestiging. Er zijn tijdens de door ons uitgevoerde reguliere controlewerkzaamheden geen materiële onjuistheden als gevolg van fraude ontdekt, noch hebben wij aanwijzingen verkregen dat er sprake is geweest van fraude.
Naast de controle van de jaarrekening hebben wij géén overige diensten en/of adviesopdrachten uitgevoerd. De voor uw organisatie in 2024 door ons verrichte diensten passen binnen de regels van onafhankelijkheid. Onze teamleden zijn onafhankelijk van uw organisatie. Er zijn geen andere zaken, die in strijd zijn met de onafhankelijkheidsregels.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
27
definitief
Afsluiting Publicatie jaarrekening Wij adviseren om de jaarrekening, na vaststelling door de Gemeenteraad, op de website van uw gemeente, te publiceren samen met de controleverklaring van de accountant. Hierdoor is het voor de gebruikers duidelijk dat dit de definitieve versie van de jaarrekening is en wat het oordeel van de accountant bij deze jaarrekening is. De wetgeving rondom de WNT (Wet Normering Topinkomens) geeft aan dat de WNT-verantwoording door de organisatie op internet gepubliceerd moet worden voor een periode van tenminste zeven jaar. De gegevens moeten vrij toegankelijk en eenvoudig te vinden zijn. Afsluiting Wij willen graag van deze gelegenheid gebruik u en uw medewerkers te bedanken voor de prettige samenwerking en open communicatie tijdens onze controlewerkzaamheden. Wij vertrouwen erop u hiermee van dienst te zijn en zijn graag bereid nadere informatie te verstrekken. Met vriendelijke groet, Stolwijk Kelderman Accountants Fiscalisten {{esl:Signer1:capture:size(200,65)}}
w.g. mevr. H.G.J. de Feiter-Aalderink RA
28
definitief
Bijlage controleverklaring In de volgende bijlagen geven wij de tekst weer welke wij zullen opnemen in de controleverklaring inzake • fraude • veronderstellingen inzake financiële risico’s in relatie tot de financiële positie Dit is niet de volledige tekst van de controleverklaring.
Bijlage controleverklaring fraude Bijlage controleverklaring veronderstellingen financiële risico’s
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
29
definitief
Bijlage controleverklaring fraude Fraude Wij hebben risico’s geïdentificeerd en ingeschat op een afwijking van materieel belang in de jaarrekening die het gevolg is van fraude. In onze controleaanpak hebben wij generieke en specifieke controlewerkzaamheden uitgevoerd die inspelen op deze risico’s. Wij hebben tijdens onze controle inzicht verkregen in de entiteit en haar omgeving, de componenten van het interne beheersingssysteem, waaronder het risico-inschattingsproces en de wijze waarop de directie inspeelt op frauderisico’s en het interne beheersingssysteem monitort. Als onderdeel van ons proces voor het identificeren van risico’s op een afwijking van materieel belang in de jaarrekening die het gevolg is van fraude, hebben wij frauderisicofactoren overwogen met betrekking tot frauduleuze financiële verslaggeving, oneigenlijke toe-eigening van activa en omkoping en corruptie. Wij hebben geëvalueerd of deze factoren een indicatie vormden voor de aanwezigheid van het risico op afwijkingen van materieel belang als gevolg van fraude. Wij zijn tijdens de controle alert gebleven op indicaties voor signalen van fraude. De uitkomsten van de controlewerkzaamheden hebben wij geëvalueerd. Daarbij hebben we overwogen of er bevindingen zijn die aanwijzing geven voor fraude of het niet-naleven van wet- en regelgeving.
Wij hebben kennis genomen van de beschikbare informatie en om inlichtingen gevraagd bij leden van de directie als ook aan anderen binnen de organisatie. Hieruit volgden geen signalen van fraude die kunnen leiden tot een afwijking van materieel belang. Uit het geheel van onze werkzaamheden volgden geen signalen, specifieke aanwijzingen of vermoedens van fraude. De door ons geïdentificeerde frauderisico’s en uitgevoerde specifieke werkzaamheden zijn hieronder weergegeven.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
30
definitief
Bijlage controleverklaring fraude Geïdentificeerd frauderisico
Controlewerkzaamheden en observaties
MO: Beinvloeden schattingen en doorbreking interne beheersing De directie/het College van B&W heeft een unieke positie om fraude te plegen, omdat ze in staat is de administratieve vastleggingen te manipuleren en frauduleuze financiële overzichten op te stellen door interne beheersingsmaatregelen te doorbreken die anderszins effectief lijken te werken. Daarom besteden wij bij al onze controles aandacht aan het risico van het doorbreken van maatregelen van interne beheersing door het de directie. Wij hebben in dat kader bijzondere aandacht gehad voor tendenties in schattingen als gevolg van mogelijke druk op de directie/het College van B&W om het resultaat te beïnvloeden.
Wij hebben, voor zover relevant voor onze controle, de opzet geëvalueerd van de maatregelen van interne beheersing die het risico op doorbreking van de interne beheersing moeten mitigeren, waaronder de ingebouwde waarborgen in de processen met betrekking tot handmatige journaalposten.
Inhoudsopgave
Samenvatting
In respons op de bevindingen vanuit deze werkzaamheden hebben wij journaalposten geselecteerd op basis van risicocriteria, journaalposten gegenereerd tijdens het proces van opmaken van de jaarrekening met mogelijk resultaat sturend effect. Wij hebben bij de controlewerkzaamheden specifieke aandacht gehad voor eventuele manipulatie of bovenmatige bemoeienis van het management bij de totstandkoming van cijfers en belangrijke toelichtingen. Daarnaast hebben wij op journaalposten die zijn gegenereerd door, of in opdracht van, de directie/het College van B&W specifieke controlewerkzaamheden verricht. Wij hebben specifieke controlewerkzaamheden verricht ten aanzien van schattingen. Wij hebben getoetst of de gehanteerde uitgangspunten en veronderstellingen adequaat zijn. Wij hebben in het bijzonder aandacht gehad voor het inherente risico van vooringenomenheid van het management bij deze schattingen. Indicatie uitkomst werkzaamheden Onze werkzaamheden hebben niet geleid tot specifieke aanwijzingen voor fraude of vermoedens van fraude ten aanzien van het doorbreken van de interne beheersing door de directie of vooringenomenheid van de directie bij schattingsposten.
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
31
definitief
Bijlage controleverklaring fraude Geïdentificeerd frauderisico
Controlewerkzaamheden en observaties
Prestatieonderbouwingen Het risico dat inkoopfacturen betaald worden, zonder dat hier een prestatie tegenover staat
Wij hebben de opzet, het bestaan en de werking van de interne beheersingsmaatregelen geëvalueerd die bedoeld zijn om het risico op fraude te beperken met betrekking tot het leveren van de prestaties van de ingekochte goederen en diensten. Wij hebben door middel van een deelwaarneming vastgesteld dat de levering van goederen/diensten voor de onderzochte gevallen heeft plaatsgevonden overeenkomstig de inkoopfacturen.
Ongeautoriseerde betalingen Een combinatie van te ruime bevoegdheden ten aanzien van het doorvoeren van wijzigingen in stambestanden crediteuren, de verwerking van inkoopfacturen biedt in opzet aan medewerkers de gelegenheid om onrechtmatige betalingen te laten verrichten met als doel het oneigenlijk toe-eigenen van activa.
Wij hebben, voor zover relevant voor onze controle, de opzet geëvalueerd van de maatregelen van interne beheersing die het risico op het verrichten van onrechtmatige betalingen moeten mitigeren. Tevens hebben wij werkzaamheden verricht op de rechtenindeling in het bankpakket en de interne procedures met betrekking tot de controle van personeelsmutaties. Tot slot hebben wij middels data-analyse alle bankmutaties geanalyseerd.
Corruptierisico Het risico op corruptie door ambtenaren, bestuurders en toezichthouders
We hebben vastgesteld dat er maatregelen zijn genomen rondom het bewaken van de integriteit en het voorkomen van integriteitsschendingen. We hebben navraag gedaan of er meldingen zijn geweest.
Inhoudsopgave
Indicatie uitkomst werkzaamheden Wij hebben geen specifieke aanwijzingen voor fraude of vermoedens van fraude vastgesteld met betrekking tot de inkoop.
Indicatie uitkomst werkzaamheden Onze werkzaamheden hebben niet geleid tot specifieke aanwijzingen voor fraude of vermoedens van fraude ten aanzien van het verrichten van onrechtmatige betalingen.
Indicatie uitkomst werkzaamheden We hebben geen specifieke aanwijzingen voor corruptie of vermoedens van corruptie.
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
32
definitief Bijlage controleverklaring veronderstellingen financiële risico’s Het College van B&W heeft de jaarrekening opgesteld waarbij inzicht is gegeven is de mate waarin de gemeente in staat is om de financiële risico’s vanuit de reguliere exploitatie en onverwachte tegenvallers financieel op te kunnen vangen, zonder tussenkomst van de toezichthouder. Onze controlewerkzaamheden om het inzicht, dat het College B&W, geeft te evalueren en de beoordeling van de gehanteerde veronderstellingen omvatten onder andere: Kennisnemen van de toelichting op de financiële positie zoals deze is beschreven in de paragraaf weerstandsvermogen; Kennisnemen van de beoordeling van de Provincie over de financiële positie inzake de begroting 2024 en 2025 en evalueren of de daarbij behorende opmerkingen voldoende zijn toegelicht in de paragraaf weerstandsvermogen; Evalueren van het proces van risicoanalyse en de gehanteerde veronderstellingen die het College van B&W heeft gehanteerd bij de totstandkoming van de informatie opgenomen in de paragraaf Weerstandsvermogen; Evalueren of de paragraaf Weerstandsvermogen alle relevante informatie bevat, waarvan wij als gevolg van onze controle kennis hebben gekregen; Inwinnen van inlichtingen bij het College van B&W over zijn kennis van risico's na de periode van de door het College van B&W verrichte risicoanalyse.
Uit onze werkzaamheden blijkt dat de door het College van B&W gegeven inzicht aanvaardbaar is.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
33
definitief
Bijlage SiSa tabel fouten en onzekerheden Wij hebben als onderdeel van onze controle de SiSa bijlagen gecontroleerd. De controle is uitgevoerd zoals is opgenomen in de Nota Verwachtingen Accountantscontrole SiSa 2024 d.d. 20 februari 2025. Wij zijn verplicht een tabel op te nemen in dit accountantsverslag met fouten en onzekerheden met betrekking tot de verantwoordingsinformatie specifieke uitkeringen. Deze tabellen dient u samen met de overige verplicht voorgeschreven verantwoordingsdocumenten voor 15 juli 2025 bij het CBS aan te leveren, inclusief de hieronder vermelde oordelen in onze controleverklaring:
Strekking controleverklaring Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen
Goedkeurend
Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening
Goedkeurend
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
34
definitief
Bijlage SiSa tabel fouten en onzekerheden Nr.
Specifieke uitkering
Fout of onzekerheid
Financiële omvang in euro’s
Toelichting fout of onzekerheid
B2
Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp aan gedupeerden kinderopvangtoeslagproblematiek in 2023 en 2024
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
C92
Regeling specifieke uitkering informatiepunten Digitale Overheid
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
D8
Onderwijsachterstandenbeleid 2023-2026 (OAB)
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
D14
Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
D23
Regeling eenmalige specifieke uitkering en subsidies lokale bibliotheekvoorziening
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
G2
Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2024