9. Bijlage bij raadsvoorstel jaarrekening en ontwerpbegroting VGGM: Jaarrekening 2022 VGGM

www.vggm.nl

Jaarverslag 2022 Vastgesteld Algemeen Bestuur 5 april 2023

Vastgesteld AB

Inhoudsopgave Inhoud 1. Jaarverslag

4

1.1

Programma COVID-19

4

1.2

Programma Crisisbeheersing

5

1.3

Programma Brandweerzorg

13

1.4

Programma GGD

28

1.5

Programma Ambulancezorg

46

1.6

Programma Bedrijfsvoering

52

2.

3.

4.

Paragrafen

59

2.1

Weerstandsvermogen en risicobeheersing

59

2.2

Onderhoud kapitaalgoederen

64

2.3

Verbonden partijen

64

2.4

Financiering

68

2.5

Apenpokken (monkeypox)

70

2.6

Opvang ontheemden Oekraïne

72

Jaarrekening

73

3.1

Balans en toelichting

73

3.2

Overzicht van baten en lasten

75

3.3

Waarderingsgrondslagen

76

3.4

Toelichting op de balans

78

3.5

Toelichting op de baten en lasten

89

3.6

Normering topinkomens

94

3.7

Verantwoording is het kader van SISA

95

3.8

Overige

96

Bijlagen

101

Digitale toegankelijkheid Dit document voldoet niet aan de toegankelijkheidseisen voor digitale informatie volgens de Web Content Accessibility Guidelines (WCAG 2.1). Als u meer informatie over het rapport wilt, of alsnog een toegankelijke complete versie van een rapport, kunt u contact opnemen met de auteurs via telefoonnummer 0800 8446 000. Als u ondanks de maatregelen die wij al hebben genomen een toegankelijkheidsprobleem ervaart, laat het ons dan weten. De contactmanieren en toegankelijkheidsverklaringen vindt u op: https://vggm.nl/digitale-toegankelijkheid

Versie: Vastgesteld AB

Pagina

2

Voorwoord De corona boostercampagne zorgde voor een vliegende start van 2022! Met man en macht hebben we gezorgd dat iedereen die dat wilde binnen een paar weken kon worden gevaccineerd. Het jaar 2022 leek het jaar te zijn van de opeenvolgende crises. Al snel diende de volgende crisis zich aan: de oorlog in Oekraïne brak uit waarna de eerste vluchtelingen zich al snel in onze regio meldden, vervolgens de boerenprotesten en de opvang van asielzoekers. De krappe arbeidsmarkt leidde in 2022 in de hele samenleving tot ongekende situaties. Ook bij VGGM hadden we veel openstaande vacatures, waardoor onze dienstverlening op verschillende plekken in de organisatie onder hoge druk stond. Enkele voorbeelden hiervan: de afdeling Jeugdgezondheidszorg (JGZ) heeft minder zorg kunnen verlenen en bij Forensische Geneeskunde hadden we de grootste moeite om de roosters te vullen. De brandweer heeft een forse toename (27%) van meldingen verwerkt ten opzichte van vorig jaar. Het is nog onduidelijk of dit een trend is of structureel blijft. Dit jaar is een aanvang gemaakt met de reorganisatie van de sector brandweer met als doel de crisisbeheersing te versterken en te ontvlechten uit de brandweerorganisatie. En ondertussen voerden we het gesprek met ons bestuur over de noodzaak tot het versterken van onze bedrijfsvoering.

De afgelopen jaren is de vraag vanuit gemeenten aan onze organisatie alleen maar groter geworden. Hoe houden we VGGM ondanks alle ontwikkelingen en uitdagingen waar we voor staan (financieel) gezond? Er is echter veel meer dat ons het afgelopen jaar heeft beziggehouden. Een jaar waarin we wederom 24 uur per dag, 7 dagen per week klaar stonden voor de veiligheid en gezondheid van onze inwoners. Terwijl bijvoorbeeld personele krapte ons parten speelde. In dit jaaroverzicht nemen wij u vol trots mee in de vele inspanningen van onze medewerkers en samenwerkingspartners. Anton Slofstra en Henk Bril Directie VGGM

Versie: Vastgesteld AB

Pagina

3

1. Jaarverslag 1.1

Programma COVID-19

In 2022 ging de COVID-19 bestrijding in Nederland door. De aandacht van de samenleving voor het coronavirus is een stuk minder aanwezig dan eerder het geval was. Voldoende aandacht is echter nog steeds van belang: het virus gaat immers nog altijd rond in de samenleving. VGGM zet onder andere in op een zo hoog mogelijke vaccinatiegraad, en daarbij ook op het bewaken, beschermen en bevorderen van de publieke gezondheid.

De omvang van de activiteiten die wij als GGD uitvoeren, beweegt mee met de verspreiding van het coronavirus in Nederland. In de eerste maanden van 2022 was in Nederland sprake van een zogenoemde coronapiek en werd op grote schaal getest, gevaccineerd en bron- en contactonderzoeken uitgevoerd. In perioden met minder besmettingen zet de GGD extra in op fijnmazig werken en het bereiken van doelgroepen die met de landelijke publiekscampagnes niet bereikt worden. In de COVID-19 bestrijding volgt de GGD landelijk beleid in het uitvoeren van testen, traceren (bron- en contactonderzoek) en vaccineren. Hierbij werken we informatie gestuurd. We passen ons aan bij veranderende omstandigheden. In 2022 is daardoor afwisselend op- en afgeschaald. We proberen te bevorderen dat mensen verstandige keuzes maken met betrekking tot hun gezondheid door het geven van goede voorlichting en zoveel mogelijk mensen te beschermen tegen ernstige ziekte met het aanbieden van vaccinaties. We werken hierbij in een ‘karavaan’: een samenhangend geheel van (opvolgende) activiteiten: 

Onze website bevat veel informatie voor inwoners over het waarom van vaccineren, wanneer en waar vaccineren mogelijk is.

 

Met voorlichting en gesprekken op locatie bereiken we ook andere doelgroepen. Met pop-up locaties en vaccinatiebussen werken we fijnmazig en zijn we zichtbaar, aanspreekbaar en dichtbij.

In 2022 zijn verschillende mogelijkheden voor burgers geweest om een vaccin te halen, waarbij de najaarscampagne, gestart op 19 september 2022, de laatste was. Het streven is om zo veel mogelijk mensen in korte tijd te vaccineren. In eerste instantie is gestart met vaccineren op een 5-tal massalocaties (Arnhem Kronenburg, Arnhem Kermisland, Duiven, Ede en Voorthuizen). Daarnaast is een pilot fijnmazig vaccineren begonnen in Overbetuwe/Lingewaard. Eind 2022 zijn de massalocaties afgebouwd omdat de vraag minder is. Wel wordt meer ingezet op fijnmazig vaccineren waardoor we beter de kwetsbare - en moeilijk bereikbare doelgroepen kunnen bereiken.

Versie: Vastgesteld AB

Pagina

4

1.1.2 Wat heeft het programma COVID-19 in totaliteit gekost?

Overzicht baten en lasten Bedragen x € 1.000 7.1 Volksgezondheid COVID-19 Lasten 7.1 Volksgezondheid Rijksbijdragen Overige baten Baten Doorbelasting Resultaat voor bestemming Mutatie reserves Resultaat na bestemming Vennootschapsbelasting Resultaat na belasting

Realisatie 2021

Begroting Gew.Begr. 2022 2022

Realisatie 2022

62.766 62.766

0 0

55.414 55.414

51.102 51.102

63.436 12 63.448 -683 0 0 0 0 0

0 0 0 0 0 0 0 0 0

55.414 0 55.414 0 0 0 0 0 0

51.545 0 51.545 -443 0 0 0 0 0

Binnen het programma COVID-19 zijn de baten en lasten verantwoord welke betrekking hebben op het testen, traceren, vaccineren en voorlichten inzake COVID-19. Het voordeel op de lasten ten opzichte van de gewijzigde begroting wordt met name veroorzaakt doordat de afschaling van de activiteiten sneller verloopt dan voorzien. De lasten bestaan met name uit personele lasten van € 44.494k, zijnde de inzet van medewerkers voor het testen en traceren en vaccineren, huisvestingslasten van € 4.632k en materiele kosten van € 1.976k (o.a. medische verbruiksartikelen).

1.2

Programma Crisisbeheersing

1.2.1 Multi taken COVID-19 crisis De eerste drie maanden van 2022 stonden wederom primair in het teken van de COVID-19 crisis. Ook in deze maanden heeft het informatieknooppunt COVID-19 zijn waarde bewezen. Vanaf 11 maart 2022 zijn de multi crisisactiviteiten voor COVID-19 overgegaan naar de staande organisatie. Dit betekent dat de actuele situatie nu in het Veiligheidsbeeld gemonitord wordt. Vluchtelingencrisis ontheemden Oekraïners en asielzoekers In februari 2022 begon de oorlog tussen Rusland en de Oekraïne. Als gevolg daarvan zijn miljoenen ontheemden, die deels in Nederland opgevangen moeten worden. Hiervoor is een bestuurlijk afstemmingsoverleg, een crisisteam Oekraïne en het Team Opvang Vluchtelingen Oekraïne opgestart. De COVID-crisis is toen naadloos overgegaan in de vluchtelingencrisis. Het Rijk heeft de veiligheidsregio’s initieel een opdracht gegeven om te zorgen voor 2000 opvangplekken per regio en vervolgens landelijk nogmaals 40.000 vluchtelingen op te vangen. Daarnaast heeft de Veiligheidsregio de opdracht te

Versie: Vastgesteld AB

Pagina

5

coördineren met het COA voor opvangplaatsen en het tijdelijk opvangen van uiteindelijk 450 asielzoekers per regio ter ondersteuning van Ter Apel. In het afgelopen jaar zijn met inzet van het programmateam opvang vluchtelingen Oekraïne en asielzoekers en de gemeenten ruim 2000 opvangplekken voor vluchtelingen en ruim 450 crisisnoodopvangplekken voor asielzoekers gerealiseerd. Het programmateam heeft gezorgd voor de plaatsing (en alles wat daarbij komt kijken) van de vluchtelingen en asielzoekers in de beschikbare opvanglocaties. Incidenten Daarnaast hebben 9 GRIP1 incidenten plaatsgevonden. (2021: 3).  In maart raakt in Arnhem een politieagent onwel bij een melding van een vermoedelijke zelfdoding waarbij een chemische stof is gebruikt.  In april is in Arnhem sprake van wateroverlast door een gesprongen hoofd waterleiding in een verzorgingshuis. Vier wijken hebben een periode zonder water gezeten.  Ook in april is een winkelbrand in Arnhem. Hier bevonden zich woningen boven wat zorgde voor veel impact. Het pand is na de brand niet veilig vanwege aantasting van de constructie waardoor de bewoners moeten overgebracht worden naar andere locaties.  In augustus ontstaat een zeer grote brand bij een afvalverwerker in Huissen.  Bij een woongebouw in Velp ontstaat in augustus een zeer grote brand. Het woongebouw met meerdere woningen werd bewoond door arbeidsmigranten.

Door de brand raakte vier bewoners gewond.  In oktober ontstaat een industriebrand (IJzergieterij) in Doesburg. Grote dikke zwarte rookwolken trokken over Doesburg heen.  Op een ochtend in november is een brand in een hoogspanningsruimte in Arnhem. Gevolg daarvan was een grootschalige stroomuitval in het centrum van Arnhem.  Begin december worden de bewoners van een appartementencomplex in Arnhem opgeschrikt door een zeer grote brand. Bij deze brand zijn 6 slachtoffers te betreuren waarvan 1 slachtoffer de brand niet overleeft. 32 bewoners worden opgevangen in een nabijgelegen sporthal.  Half december heeft een brand in de meterkast met een sterke rookverspreiding in een serviceflat in Heelsum veroorzaakt dat meerdere bewoners op verschillende verdiepingen hun huis moesten verlaten.  Daarnaast heeft ook inzet plaatsgevonden tijdens de landelijke protestdag van de boeren in Stroe in juni. In Barneveld hebben officieren van dienst in het Hulpverleningscentrum gezeten. In Arnhem zaten de leden van het operationeel team gereed en monitorden de situatie. Deze inzet heeft niet geleid tot een GRIP-opschaling. Al deze incident worden geëvalueerd conform de werkwijze. Doorontwikkeling crisisbeheersing Verschillende ontwikkelingen hebben duidelijk gemaakt dat de crisisbeheersing versterkt moet worden. Dit is ook landelijk onderkend.

Op basis van de Contourennota van het Kabinet is dit jaar gestart met een herstructurering van de organisatie om in lijn met die ontwikkelingen te komen tot een sterkere positionering van de crisisbeheersing en een betere informatiepositie van de Veiligheidsregio. Afgelopen jaar is verder gewerkt aan de doorontwikkeling van de informatievoorziening door middel van het Veiligheids Informatie Knooppunt (VIK). Het VIK is verder organisch uitgebouwd met een wekelijkse briefing van de crisisorganisatie en een dagelijks Veiligheidsbeeld. Daarnaast heeft verkenning plaatsgevonden naar digitale ontwrichting, klimaatverandering en de evacuatiemogelijkheden na

Versie: Vastgesteld AB

Pagina

6

dijkdoorbraak en overstroming. Ook is gewerkt aan het door ontwikkelen van het risicoprofiel en is de implementatie hiervan gestart. Het ontwikkelen van het risicoprofiel en de implementatie zal in 2023 nog doorlopen. Meldkamer Ter voorbereiding op de samengevoegde meldkamer Oost-Nederland is geparticipeerd in het project Landelijke meldkamersamenwerking Oost 5 Rood Multi. In het project is een veelheid aan vraagstukken rondom alarmering, leiding en coördinatie, MOTO, planvorming en informatievoorziening tussen meldkamer en veiligheidsregio uitgewerkt. De voorbereiding naar de samengevoegde meldkamer Oost-Nederland is bijna afgerond: op 21 maart 2023 zal de nieuwe meldkamer operationeel zijn. Zowel op bestuurlijk als op operationeel niveau is de afgelopen 10 jaar gewerkt aan deze overgang. Bestuur en directie hebben eind 2022 hun bijzondere waardering uitgesproken voor iedereen die een bijdrage geleverd heeft aan de overgang. Multidisciplinair Oefenen, Trainen en Opleiden (MOTO) In 2022 is, na de twee Corona jaren, weer een nagenoeg volledig MOTO programma gedraaid. Eén CoPI oefening is afgelast i.v.m. het uitbreken van de Oekraïnecrisis en de systeemtest is niet doorgegaan vanwege de landelijke boerenprotest dag in Stroe. Dit heeft geleid tot het volgende aantal oefeningen:  6 multi realistische oefeningen (2021: 0 i.v.m.

Corona beperkingen)  5 CoPI-oefeningen (2021: 6 + 6 extra als vervanging multi realistisch oefenen)  20 multi virtual reality oefeningen (2021: 16)  4 regionaal operationeel team oefening, (2021: 1)  9 gemeentelijke beleidsteam oefeningen  4 opleidingsmomenten voor beleidsteams en bestuurders (2021: 3)  Tientallen trainingen multi functionarissen Multi planvorming In 2022 heeft zowel herziening als nieuwe realisatie van planvorming plaatsgevonden. Herziening planvorming:  Multi kaarten uitval elektriciteit-gas-water-telecom,  Werkwijze VGGM-alarmopvolging incident kernkraftwerk Emsland,  Rampbestrijdingsplan militaire vliegbasis Deelen.  Werkwijze netcentrisch werken. Realisatie planvorming:  Handelingsperspectief Veiligheidsregio’s cyberincidenten,  Multi kaart cybergevolgbestrijding,  Coördinatieplan nooddistributie jodiumprofylaxe VGGM. Door de afwikkeling van de Coronacrisis, die naadloos overliep in de Oekraïne crisis en daarnaast de reorganisatie brandweer en crisisbeheersing zijn we aan een aantal dingen niet toegekomen. Zo is niet gewerkt aan de implementatie van flexibilisering GRIP, de doorontwikkeling op kwaliteit en de heroriëntatie op planvorming. Daarnaast zijn een aantal zaken later gestart zodat deze niet in 2022 gereed zijn zoals gepland maar een doorloop hebben in 2023.

Versie: Vastgesteld AB

Pagina

7

1.2.2 Bevolkingszorg Gemeenten zijn samen met politie, brandweer en GHOR verantwoordelijk voor rampenbestrijding en crisisbeheersing. Specifieker: de gemeenten zijn procesverantwoordelijk voor de bevolkingszorg. Door middel van een convenant werken de gemeenten van Gelderland-Midden slim en nauw samen op het gebied van Bevolkingszorg. Deze gemeentelijke samenwerking wordt voor de bedrijfsvoering ondersteund door VGGM. 2022 heeft voor Bevolkingszorg in het teken gestaan van het op waakvlam niveau in stand houden van het Gemeentelijk Knooppunt Corona (GKC) en het volledig opzetten en coördineren van het Team Opvang Vluchtelingen Oekraïne. Het GKC ondersteunde gemeenten bij het monitoren van landelijke en regionale ontwikkelingen rondom het coronavirus. Daarnaast is het GKC de verbindende schakel tussen gemeenten en het Rijk. Het Team Opvang Vluchtelingen Oekraïne (TOVO) is op verzoek van de gemeenten opgezet door en opgenomen binnen het Regionaal Netwerkteam Bevolkingszorg (RNT-Bz). Dat betekende voor Bevolkingszorg niet alleen een tijdelijke uitbereiding van het team van 4 naar 10 personen, maar ook beheersmatig een grote aanslag op de beschikbare uren. De oorspronkelijke plannen om het RNT-Bz verder te ontwikkelen, zijn daarom doorgeschoven naar 2023.

De inzet op Bevolkingszorg is verder gericht geweest op het operationeel en beoefend houden van de regionale piketorganisatie en de deelnemende medewerkers van gemeenten en veiligheidsregio. Ook de landelijke ontwikkelingen in de versterking van Bevolkingszorg worden nauwlettend gevolgd zodat onze regionale organisatie goed aangesloten blijft op het landelijke netwerk. Het Algemeen Bestuur van VGGM is hier in november 2022 over geïnformeerd. Vanuit het Regionaal Netwerkteam Bevolkingszorg zijn de volgende activiteiten ten behoeve van de regionale crisisorganisatie georganiseerd:  16 nieuwe mensen opgeleid voor in de regionale bevolkingszorg piketten  11 bijscholingen met de verschillende Bevolkingszorg piketten  13 piketbijeenkomsten met de verschillende piketten  1 Digitale opleiding crisiscommunicatie  Bijdrage van (piket)functionarissen bevolkingszorg in diverse multidisciplinaire oefeningen  60 gemeentecollega’s 24/7 beschikbaar en bereikbaar in 10 piketfuncties  2 Trainingen voor adviseurs crisisbeheersing over noodbevoegdheden  2 Basiscursussen Crisisbeheersing voor bestuurders  2 Thematische trainingen BOB en scenariodenken  1 Evaluatiebijeenkomst van de acute fase opvang Oekraïne  3 Trainingen teamleiders acute Bevolkingszorg  1 Gecombineerde netwerkdag Crisiscommunicatie en Bevolkingszorg

Versie: Vastgesteld AB

Pagina

8

1.2.3 GHOR De Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de regio (GHOR) coördineert bij crises en rampen, de publieke, acute en niet-acute gezondheidszorg in de regio en stuurt op zorgcontinuïteit in de keten. In de eerste maanden heeft een kanteling plaatsgevonden van hoofdzakelijk COVID-19 werkzaamheden naar werkzaamheden gericht op Oekraïense vluchtelingen. Dat wil zeggen het ondersteunen van gemeenten in het bieden van zorg voor Oekraïense vluchtelingen. Zorgcontinuïteit in de keten Voor beide crises is intensief samengewerkt in de (sub) regionale zorgnetwerken met acute en niet acute zorgpartners ten behoeve van continuïteit van zorg in de keten. Daarnaast is in 2022 gestart met het project Zorgrisicoprofiel. Verschillende zorgpartners uit de acute en niet acute sector zijn betrokken bij het project. Het Zorgrisicoprofiel werkt met incidenttypen die afgeleid zijn uit het Regionaal Risicoprofiel die de zorgcontinuïteit bedreigen. Gezamenlijk worden risico’s voor de zorgketen in beeld gebracht, waarbij gekeken wordt naar de waarschijnlijkheid en impact op de zorgketen. Informatie-uitwisseling ten tijde van crisis Door de COVID-19 crisis is nut en noodzaak versterkt van informatie-uitwisseling ten tijde van een crisis. Net als in 2021, is in 2022 veel aandacht voor monitoring van de zorg in de verschillende onderdelen van de zorgketen en het delen van informatie.

Het netcentrisch werken (LCMS-GZ), een digitaal systeem om informatie uit te wisselen tussen zorgpartners, is ingezet tijdens de opvang van de Oekraïense vluchtelingen en de boerenprotesten. Het netwerk van deelnemende zorgpartijen aan het netcentrisch werken is uitgebreid. Toenemende evenementenadvisering Opvallend is de hoge druk op de evenementenadviseurs. Mede als gevolg van het grote aantal evenementen dat georganiseerd wordt na een periode van COVID-19 neemt het adviestraject veel tijd in beslag. De nadruk heeft in 2022 vooral gelegen op de herstart en uitvoering van de adviesprocedure. Tevens is een regionaal evenementenoverleg opgestart. Hierdoor hebben gemeenten de mogelijkheid om met elkaar en de multi adviseurs van de veiligheidsregio in gesprek te gaan over evenementenveiligheid. Daarnaast wordt een proef gedraaid met een maandelijks inloopspreekuur voor evenementenvergunningverleners. Verder is een start gemaakt met de herziening van het Regionaal Kader Evenementenveiligheid. Ontwikkelingen De GHOR sector is aan veel verandering onderhevig in een dynamisch geheel. Ontwikkelingen vanuit GGD GHOR Nederland, wetsevaluaties/ wetswijzigingen, de ROAZ-regio’s, de externe partners en landelijke projecten worden met veel energie opgepakt. Doelenboom Wat wilden we bereiken

Wat hebben we bereikt

Wat is het beoogd effect Maatschappelijk effect

Strategisch doel

Operationeel doel

Prestaties 2022

Regie op voorbereiding van de geneeskundige hulpverlening bij rampen en crises

Zorginstellingen zijn zich bewust van hun rol en eigen verantwoordelijkheid binnen de zorgketen

• Schriftelijke afspraken met acute- en niet acute zorgpartners. • (Sub) regionale voorbereiding op worstcasescenario’s/ start zorgrisicoprofiel • Gezamenlijke aanpak COVID 19 in (sub) regionale netwerken

Zorgpartners zijn voorbereid op geneeskundige hulpverlening in geval van rampen en crises

Versie: Vastgesteld AB

Pagina

9

Advisering van andere overheden en organisaties op het gebied van de geneeskundige hulpverlening bij rampen en crises

Adviseert over crisisbeheersing (het optreden tijdens rampen en crises of (dreigende) verstoring van de zorg continuïteit.

Adviseert over risicobeheersing (het voorkomen van rampen en crises)

Het 24/7 in staat zijn om tijdens rampen en crises de geneeskundige hulpverlening te coördineren, aan te sturen en te regisseren.

24x7 paraatheid van kwalitatief hoogstaande crisisorganisatie

Verbinden van de geneeskundige hulpverlening met openbare orde en veiligheid tijdens crises of rampen.

In de voorbereiding op en tijdens rampen en crises is specifiek aandacht voor niet of verminderd zelfredzamen. Er wordt daar waar mogelijk

Voorkomen en beperken van gezondheidsschade van burgers als gevolg van crises, rampen en zware ongevallen.

• Afstemming in zorg voor Oekraïense vluchtelingen • Gezamenlijke monitoring van de zorgketen ten aanzien van continuïteit van zorg. • Ondersteuning bij onderwijsprogramma zorgketen. • Adviseren en bieden van ondersteuning aan partners in de zorgketen om hun zorg continuïteit te garanderen. • Samen met ziekenhuizen, huisartsen en VVT-coördinatie op doorstroming kwetsbare patiënten. Bijdragen aan multidisciplinaire advisering over evenementen en infrastructurele projecten aan gemeenten, andere overheden en bedrijven (mede in relatie met de nieuwe Omgevingswet) • Crisisorganisatie die voldoet aan toetsingskader inspectie J&V • Werving en selectie van nieuwe crisisfunctionarissen • Beschikbaar hebben van gekwalificeerde crisisfunctionarissen • OTO-plan; uitvoeren van activiteiten voor ontwikkeling en blijvende vakbekwaamheid • Materieel (vervoer, communicatiemiddelen en kleding) op orde • Robuuster organiseren crisisorganisatie GHOR • COVID-19-monitoring van de zorg in de verschillende onderdelen van de zorgketen en het delen van informatie binnen de veiligheidsregio. • Afstemming tussen gemeenten en zorgpartners voor de inzet van zorg voor vluchtelingen. • Inzet op samenwerking voor evenementenveiligheid.

• Doorontwikkelen informatie uitwisseling ten tijde van crisis • Inzetten opgeschaalde publieke gezondheid: Psychosociale Hulpverlening, Medische milieukunde, Infectieziekten, gezondheidsonderzoek. • Onderwijs toepassen/ vakbekwaam houden van betrokken functionarissen.

Alle zorgorganisaties kunnen zorg verlenen onder alle omstandigheden, ook tijdens rampen en crises.

Beperken gezondheidsschade voor inwoners van GM

Efficiënt en effectief optreden van de crisisorganisatie tijdens rampen en crises.

Verminderd zelfredzamen worden zo goed mogelijk ondersteund tijdens rampen en crises. Er wordt tijdens een ramp en crises, daar waar mogelijk, een beroep gedaan op

Versie: Vastgesteld AB

Pagina

10

gebruikt gemaakt van de veerkracht van de bevolking.

Het doelmatig en doeltreffend inzetten van publieke gezondheidstaken

Ondersteunen van bevoegd gezag bij incidenten met (mogelijke)maatschappelijke onrust

• Intensieve voorbereiding met de zorgketen niet acuut: Verzorg en verpleeghuizen, thuiszorg, gehandicaptenzorg etc. • Adviseren van bevoegd gezag en inzetten hulpverlening bij incidenten met (mogelijke) maatschappelijke onrust. • Inzetten opgeschaalde publieke gezondheid: Psychosociale Hulpverlening, Medische milieukunde, Infectieziekten, gezondheidsonderzoek, jeugdgezondheidszorg.

zelfredzame burgers t.b.v. de groep verminderd en niet zelfredzame burgers • Burgers ontvangen de meeste adequate hulp. • Beperken gezondheidsschade

1.2.4 Wat heeft het programma Crisisbeheersing in totaliteit gekost?

Overzicht baten en lasten Bedragen x € 1.000 1.1 Crisisbeheersing en brandweer Multi GHOR Bevolkingszorg Lasten 1.1 Crisisbeheersing en brandweer Gemeentelijke bijdrage Rijksbijdragen Overige baten Baten Doorbelasting Resultaat voor bestemming Mutatie reserves Resultaat na bestemming Vennootschapsbelasting Resultaat na belasting

Realisatie 2021

Begroting 2022

Gew. Begr. 2022

Realisatie 2022

2.472 1.086 787 4.346

2.655 1.324 681 4.660

2.701 1.255 808 4.764

2.731 1.247 1.467 5.445

4.178 998 249 5.424 -948 130 0 130 0 130

4.282 1.076 183 5.540 -880 0 0 0 0 0

4.400 1.100 168 5.668 -1.067 0 162 0 0 0

4.400 1.729 399 6.529 -1.076 8 0 8 0 8

Het resultaat van het programma Crisisbeheersing bedraagt € 8k. De belangrijkste elementen die dit resultaat verklaren zijn:  Hogere personeels- en overige lasten van € 908k in verband met de coördinatie van de opvang van Oekraïense vluchtelingen en asielzoekers. Tegenover deze hogere lasten staan inkomsten van het ministerie van JenV (€ 683k) en van het COA (€ 223k).  Lagere personeelskosten van € 66k door vacatureruimte en door medewerkers die het einde van hun loonschaal niet hebben bereikt.  Lagere kapitaallasten van € 31k door uitstel van investeringen.

Versie: Vastgesteld AB

Pagina

11

 Door werkzaamheden eerste opvang ontheemden Oekraïne en asielzoekers heeft de doorontwikkeling bevolkingszorg niet de benodigde aandacht kunnen krijgen en derhalve heeft geen onttrekking aan de reserve van € 132k plaatsgevonden..

Versie: Vastgesteld AB

Pagina

12

1.3

Programma Brandweerzorg

1.3.1 Operatie COVID-19 Waar het jaar 2022 nog begon met COVID-19 maatregelen vonden in maart versoepelingen plaats. Dit zorgde er bij de ploegen voor dat het oefenen en het elkaar fysiek mogen zien weer mogelijk werd. Ook realistisch oefenen werd weer mogelijk! Reorganisatie Brandweerzorg en Crisisbeheersing. Verschillende ontwikkelingen, waaronder de evaluatie van de Wet veiligheidsregio’s, hebben geleid tot de start van een reorganisatietraject vanaf maart 2022 (Fase1). Doel van de reorganisatie is om crisisbeheersing te versterken en te ontvlechten uit de brandweerorganisatie alsmede het verbeteren van de samenwerking tussen de brandweerposten en de voorbereidende werkprocessen. Fase 1 is in oktober 2022 afgesloten en daarna is een start gemaakt met fase 2: de inrichting van brandweerzorg en crisisbeheersing. Er komen drie inhoudelijke afdelingen (repressieve brandweerzorg, risicobeheersing en crisisbeheersing) en een staf fysieke veiligheid. Fase 2 bestaat uit het inrichten van de nieuwe afdelingen. Brandweerposten Nieuwbouw Ede In 2022 is in Ede een stedenbouwkundig ontwerp en bijhorende randvoorwaarden opgesteld van een nieuw te bouwen brandweerkazerne aan de Peppelensteeg. Vervolgens is gestart met de voorbereiding op de aanbesteding voor een architect en het bouwmanagement. Hierin worden 2 varianten ter besluitvorming aangeboden.

De aanbesteding voor een architect en projectmanagementbureau wordt in januari 2023 gepubliceerd. De inspanningen zijn erop gericht dat de kazerne uiterlijk eind 2026 in gebruik genomen is. Deze nieuwe kazerne vervangt de huidige kazerne aan de Breelaan. Wolfheze Na vele jaren van voorbereiding is de bouw van de nieuwe post Wolfheze in de gemeente Renkum aan de Parallelweg gestart. Op 27 september werd met het plaatsen van een tijdscapsule in de te storten vloer, waarin alle medewerkers van de post staan genoemd, een start gemaakt met de bouw. De nieuwe kazerne wordt in mei 2023 officieel geopend. Gebiedsgerichte Opkomsttijden (GGO) Het Veiligheidsberaad heeft in 2022 namens de 25 voorzitters van de veiligheidsregio’s de herziene handreiking ‘Landelijk uniforme systematiek voor dekkingsplannen’, hierna te noemen Gebiedsgerichte Opkomsttijden (GGO) vastgesteld. De nieuwe systematiek is bedoeld om het bestuur beter in staat te stellen keuzes te maken en besluiten te nemen over de inrichting van de brandweerzorg. Met uiteindelijk als doel om zo onze hoogwaardige brandweerzorg in Nederland te behouden en te borgen. Materieel en materiaal Wereldwijd bestaan leveringsproblemen van materialen en materieel. Dit heeft ook consequenties voor de uitlevering van nieuwe voertuigen en materialen voor de brandweer.

Tot nu toe ondervinden we vertragingen maar blijven producten leverbaar of is een goed alternatief beschikbaar. Wel zien we dat de kosten toenemen voor de aan te schaffen voertuigen en materialen.

Versie: Vastgesteld AB

Pagina

13

Tankautospuiten combi-Tankautospuiten 4x4 en 6x6 De uitlevering van de 10 nieuwe combi-Tankautospuiten 4x4 aan de posten: Ede-Centrum, werkplaats Ede*, Dieren, Rheden, Velp, Oosterbeek, Renkum/Heelsum heeft enige vertraging opgelopen en zijn in 2022 vervangen. De combi-Tankautospuiten van Arnhem-Zuid, Barneveld (reserve) worden begin 2023 geleverd aan de posten. Het voertuig van Wageningen en de combi-Tankautospuiten 6x6 voor de posten Otterlo en Harskamp worden in 2023 vervangen. * Deze Tankautospuit wordt ingezet als een Tankautospuit van een post een aantal dagen in onderhoud is of storing heeft. De werkplaats Tankautospuit komt dan in de plaats van de eerstelijns Tankautospuit van de post te staan zodat de post inzetbaar blijft gedurende de onderhoudsdagen van de “eigen” Tankautospuit.

Waterwagen De laatste waterwagen, voor de post Heteren, wordt conform planning in 2023 uitgeleverd. Visie op hulpverlening/ HV-voertuigen In het jaar 2022 heeft een projectgroep een volledig document opgeleverd voor de visie op hulpverlening. Hierin zijn een aantal deelopdrachten verwoord. Dit wordt nu verder opgepakt binnen de organisatie. Eén van de opdrachten is de vervanging van de huidige HV-voertuigen. In 2023 gaat een aanbesteding opstarten voor het vervangen van 3 HV-voertuigen (Arnhem-N, Ede-C en Barneveld). Na uitrol van de nieuwe HV’s en goedkeuring op het nieuwe dekkingsplan komen de andere HV-voertuigen te vervallen. Elektrische dienstauto’s In 2022 is besloten dat de dienstauto’s van de MT-Brandweerleden worden vervangen door elektrische auto’s. Hetzelfde geldt voor een aantal reguliere dienstauto’s op de werklocaties van de Brandweer. De bestellingen zijn geplaatst in 2022. Verwachting is levering in 2023. AED’s De AED’s op de First Responder Brandweer (FRB) auto’s worden vervangen. Deze vervanging loopt mee met de aanbesteding van medische artikelen van de ambulancedienst Gelderland-Midden en Gelderland-Zuid. In november 2022 is het contract getekend. De vervanging vindt plaats in 2023. Daarnaast heeft het MT-Brandweer besloten dat op alle Tankautospuiten ook een AED wordt geplaatst.

Deze kan worden ingezet bij medische hulp eigen personeel of bij incidenten waar de brandweer al ter plaatse is. De alarmeringen vanuit de meldkamer voor inzet hartfalen blijven uitgevoerd worden door de FRB-teams. Bedrijfszekerheid Parate staat en bedrijfszekerheid van blusvoertuigen en overig materieel is geborgd in de vorm van preventief onderhoud, reparaties en periodieke keuringen, waarbij externe normering wordt gevolgd. Goed geplande uitvoering in eigen beheer door gekwalificeerd en gecertificeerd personeel creëerde een hoge mate van betrokkenheid en snelle interne dienstverlening. Er zijn bijna geen voertuigen ongepland uitgevallen. Wel is de vraag vanuit de organisatie gekomen om 24 uur per dag 7 dagen in de week een storingsdienst te mobiliseren. In 2022 is hiertoe besloten en vanaf 1 maart 2023 is de storingsdienst vanuit de afdeling Beheer&Logistiek en Inkoop&Werkplaatsen van de Brandweer voor het brandweermaterieel/materiaal, gebouwen etc, geformaliseerd.

Versie: Vastgesteld AB

Pagina

14

Operationeel Uniform In 2022 is het project operationeel uniform afgerond en opgeleverd. Het project had als doel: “Maak samenhangende plannen voor aanschaf, uitrol en beheer van het nieuwe operationele uniform inclusief veiligheidsschoenen.” In het najaar van 2022 hebben we voor het operationeel uniform en de schoenen passessies gehouden, waarmee we eind 2022 voor nagenoeg al onze medewerkers de bestelling de deur hebben uitgedaan. De verwachting is dat we in het eerste kwartaal 2023 de kleding en schoenen kunnen uitrollen naar de medewerkers. Personeel Een sociaal veilig en gezond werkklimaat Bij de brandweer vinden we een sociaal veilig en gezond werkklimaat iets van ons allemaal. Het vraagt continu aandacht en ook een cultuurverandering. We gaan deze samenbrengen onder één vlag: “Ik, wij, samen de brandweer”. Komend jaar gaan we aandacht geven aan de onderwerpen sociale veiligheid, mentale fitheid, arbo, Team Collegiale Opvang (TCO). De activiteiten worden op elkaar afgestemd en zijn gericht op één doel: een werkomgeving waar iedereen respectvol met elkaar omgaat, zichzelf kan zijn en ook fysiek en mentaal gezond is. In- en uitstroom vrijwilligers In 2022 zijn 74 (jaar 2021: 34) repressieve vrijwilligers ingestroomd en 63 (jaar 2021: 58) vrijwilligers vertrokken. De redenen van vertrek zijn ook heel divers: 2018

2019

2020

2021

2022

Leeftijd (FLO)

11

13

7

11

12

Verhuizing

7

10

4

6

8

Baan elders

1

0

4

3

1

Onvoldoende beschikbaar

0

1

1

3

4

Functioneren/ontslag

2

1

3

1

4

Combinatie werk

8

5

3

6

4

Combinatie privé (persoonlijke omstandigheden) Onvrede/motivatie (beleid)

3

6

5

9

9

2

5

4

5

6

Regionalisering

1

0

0

0

0

Reden onbekend

0

8

1

0

7

Gezondheid

10

5

1

5

5

Anders (beroeps geworden)

13

19

4

2

3

Totaal

58

73

37

51

63

Versie: Vastgesteld AB

Pagina

15

Veilig en bekwaam optreden Vanuit de verantwoordelijkheid voor samenleving en medewerkers is ook in 2022 gewerkt aan professionaliteit

van

medewerkers,

veiligheid

van

persoonlijke

beschermingsmiddelen

en

betrouwbaarheid van voertuigen en overig materieel. Vakbekwaamheid In Q1 van 2022 zijn de vakbekwaamheidsactiviteiten langzaam in frequentie toegenomen naar het niveau van voor de COVID-19 crisis. Tegelijk hiermee is ook de invulling van het behoeftegericht oefenen verder vorm gegeven. Een transitie die volop de aandacht heeft en door de grote verandering die dit met zich meebrengt veel vraagt van de medewerkers van vakbekwaamheid. Mede door de COVID-19 crisis is de implementatie van de visie m.b.t. behoeftegericht oefenen en de implementatie van het behoeftegericht oefenen zelf niet goed tot zijn recht gekomen. Vandaar dat hier nogmaals specifiek aandacht en capaciteit aan wordt besteed. Kennisregie Het kenniscentrum had tot doel het lerend vermogen te bevorderen op individueel, ploeg- en organisatieniveau. Halverwege 2022 is met het vertrek van de kennisregisseur een vernieuwde aanpak gekozen om te reflecteren op en te leren van incidenten. In de zogenaamde korte lus worden wekelijks met een klein team (de “filtergroep”) de voorgevallen incidenten besproken op mogelijke leerpunten. Voor geselecteerde incidenten wordt dan binnen enkele dagen een digitale vragenlijst naar de betrokkenen gestuurd om de leerpunten en ervaringen op te halen.

Deze worden vervolgens gebundeld en voorzien van antwoorden op gestelde vragen of onduidelijkheden weer in rapportagevorm met de respondenten gedeeld. Relevante leerpunten worden verwerkt tot een infographic (Leerflits) of een uitgebreider verslag (Leerverslag), die actief breed gedeeld worden via social-media en terugzoekbaar blijven via intranet (Vio) en de elektronische leeromgeving (ELO). Ook destilleren we hieruit een rode draad die weer input is bij de gesprekken op de posten voor het invullen van hun oefenprogramma. In 2022 zijn de volgende activiteiten uitgevoerd gericht op het vergroten van het lerend vermogen: 

Het versturen van evaluatieformulieren na interessante inzetten en deze formulieren analyseren (50 incidenten);



Het begeleiden van napraatsessies (5 napraatsessies);



Het maken en plaatsen van berichten in de ‘Leren van incidenten BGM’ app (36 berichten voor 320 leden);



Het maken van leerproducten - infographics/leerflitsen/leerverslagen (16);



Het maken van een leerfilm met lessen uit incidenten (1);



Het vullen van een YouTubekanaal met deze filmpjes;



Een vrijwel maandelijkse column in het Brandweerjournaal (7 columns over incidenten);

We maken gebruik van diverse social-media-kanalen om de kennis te delen: Facebook, Instagram, Whatsapp en YouTube.

Versie: Vastgesteld AB

Pagina

16

Kennisregie monitort de geleerde lessen n.a.v. incidentevaluaties en destilleert daaruit de rode draad. In 2022 zijn in samenwerking met ARBO en Vakbekwaamheid de volgende 4 rode draden benoemd en meegenomen bij het plannen van de nieuwe oefencyclus op de posten: 1. Stop en denk na: Maak je gebruik van de info uit LiveOp? – Risico vs baten - Moet het nu? Is het een brandweerklus? 2. After Action Review (AAR): – Stemde je je acties af en accepteerde je “Nee”? - Is het goed gegaan of goed gedaan? 3. Risicogericht oefenen: welke risico’s kom je in het brandweerwerk tegen en hoe verwerk je die in het oefenprogramma? 4. Taak-Risico analyse (TRA): Oefening uitgezet? – vul de TRA in! Naast het leren van diverse incidenten heeft het Kenniscentrum zich in 2022 wederom gefocust op Rookverspreiding en Energietransitie. Brandonderzoek Binnen onze regio voert Team Brandonderzoek bij bepaalde typen branden onderzoek uit. Brandonderzoek draagt bij aan het leren binnen de organisatie. De teamleden voeren brandonderzoek uit naast hun dagelijkse werkzaamheden. Afgelopen jaar hebben we 64 brandonderzoeken uitgevoerd. De resultaten van deze onderzoeken zijn ingevoerd in de landelijke database brandonderzoek. Daarnaast is de informatie gebruikt bij napraatsessies van ploegen en verspreid via infosheets en korte filmpjes.

Brandonderzoekers hebben ook bijgedragen aan het landelijke onderzoek van het NIPV naar de brandweerinzetten bij ongevallen en branden met Alternatief Aangedreven Voertuigen (elektrisch, waterstof, CNG e.d.). Hiervoor is door Team Brandonderzoek bij 21 incidenten informatie opgehaald bij de bevelvoerder van de inzet. Doelenboom Wat wilden we bereiken

Wat hebben we bereikt

Wat is het beoogd maatschappelijk effect

Strategisch doel

Operationeel doel

Prestatie 2022

Effectief optreden bij brand en andere incidenten

Personeel in staat stellen op een professionele en veilige manier te werken

• Landelijke agenda brandweerzorg, innovatief samenwerken, risicogericht werken, voor elke taak de juiste maat, vakmanschap versterken, vitale medewerkers en organisatie. Kernwaarden Brandweer GelderlandMidden, verbinding, vertrouwen, vakmanschap en vitaliteit. • Paraatheid brandweer in relatie tot beschikbaarheid vrijwilligers (aansluiting bij landelijk programmaplan vrijwilligheid). • Van aanbod naar vraag gestuurd oefenen.

Minder schade en slachtoffers bij brand en andere incidenten. De burger weet wat hij wel, maar ook wat hij niet van de brandweer mag verwachten.

Versie: Vastgesteld AB

Pagina

17

• Blijven investeren in het creëren van een veilig en gezond arbeidsklimaat voor repressieve medewerkers. • Invoering van de jaarlijks fysieke test brandweer (JFTB) volgens nieuw concept op de post. Verbeteren en vervangen van middelen en materieel nodig voor brandbestrijding en andere acute hulp

• Aanschaf van vijf waterwagens. In verband met overgang van primaire bluswatervoorziening (reguliere drinkwatersysteem) naar alternatieve bluswatervoorziening. • Verbeteren van informatie-uitwisseling in de veiligheidsketen (bijv. met behulp van geo-informatie, LiveOp, LiveNav en LCMS). • Innovatie op materieel en materiaal in te bedden in onze organisatie. Het gaat hier met name om landelijke ontwikkelingen die ook voor Brandweer Gelderland-Midden van meerwaarde zijn.

Verbeteren van processen voor dagelijkse brandweerzorg en hulpverlening

• Toewerken naar automatisch plotten. Het voertuig geeft automatisch zijn statusplotting van bijvoorbeeld vertrek en aankomst. • Kennisdeling (landelijk en regionaal) op basis van kenniscentrum, evaluaties en de resultaten van incidentgegevens • Structureel evalueren van brandweerinzetten, incidentgegevens en deze resultaten omzetten in betere werkwijzen • Toewerken naar operationele grenzen, als vervanger van vaste regiogrenzen. • Toewerken naar gebiedsgerichte opkomsttijden, in plaats van (nu nog) wettelijke verplichte objectgerichte opkomsttijden (project Rembrand).

Uitbreiden interregionale samenwerking

• Verder intensiveren samenwerking oost5 en landelijke/interregionale projectgroepen. • Implementatie van een gezamenlijke meldkamer Oost5. • Onderzoeken mogelijke samenwerking Oost5 bij uitvoering gaspakkenteam. • Optimaliseren samenwerking en delen expertise natuurbrandbestrijding Oost5/landelijk.

Versie: Vastgesteld AB

Pagina

18

• Brandbestrijding en hulpverlening effectiever en efficiënter maken door samenwerking met omringende regio’s.

Duurzaam inzetbare medewerker, die goed is opgeleid en kennis en vaardigheden blijft ontwikkelen.

Duurzaam wagenpark

Aantoonbaar vakbekwaam

• Uitvoeren profcheck Officier van Dienst en chauffeur pompbediener. • Registratie: van kwantiteit naar kwaliteit

Kwaliteit impuls oefenen op de post

• Inzetten van ploeginstructeurs op de posten. • Verder uitbouwen producten oefenen op maat. Intake gesprekken behoeftebepaling op de posten. • Team vakbekwaamheid maakt onderwijskundig onderbouwde producten. • Gebruik maken van moderne inzichten (brein leren), middelen en technieken (Virtueel, augmented reality e.d.) • Chauffeurs zwaar en licht trainen op de baan en op onverharde wegen.

In balans brengen persoonlijk leren, teamleren en organisatieleren

• Van aanbod naar vraaggericht oefenen individueel en op postniveau. • Meer risicogericht oefenen.

Terugbrengen van de uitlaatgas emissie

Bestelling gedaan van elektrische voertuigen.

Groter veiligheidsgevoel Een betrokken brandweer organisatie

Voorbeeldfunctie voor de energietransitie en behalen klimaatdoelstellingen.

Versie: Vastgesteld AB

Pagina

19

1.3.2 Risicobeheersing Risicogerichtheid De impact van de Omgevingswet en het thema risicogerichtheid zijn binnen het speerpunt risicogerichtheid in het beleidsplan brandweer 2020-2023 opgenomen. Helpend daarbij is dat bij (advisering op) industriële - en omgevingsveiligheid al sinds jaar en dag op basis van de risico’s wordt gewerkt. Met het programmaplan “Risicobeheersing inrichten voor de toekomst, 2020-2023” heeft de brandweer haar visie opgesteld. Dit naar aanleiding van de komst van de Omgevingswet, Wet Kwaliteitsborging bouwen, maatschappelijke ontwikkelingen en de benodigde focus op risicogerichtheid. Onze visie is om, uiterlijk in 2025, een expertisecentrum brand- en omgevingsveiligheid te zijn. Dit expertisecentrum vervult de behoefte van onze omgeving aan betrouwbare informatie over brand- en omgevingsveiligheid. Daarbij helpt het niet dat de voorziene maatschappelijke transitie nog niet is ingezet vanwege het (opnieuw) uitstellen van de Omgevingswet en de Wet Kwaliteitsborging bouwen. Ondanks dat zijn we ook in 2022 doorgegaan met het voorbereiden op het risicogericht werken bij brandveiligheid. Dat laatste betekent dat we meer werk maken van de hogere risico’s en de lage(re) risico’s niet of eenvoudiger gaan afhandelen. En dit doen we op het gebied van zowel advisering als toezicht brandveiligheid.

Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet zal ook een aantal besluiten in werking treden, onder andere het Omgevingsbesluit en het Besluit Bouwwerken Leefomgeving (BBL). Deze beide besluiten hebben beide een effect op ons takenpakket. Met de invoering van het Omgevingsbesluit wordt het bestuur van de veiligheidsregio de wettelijke adviseur ten aanzien van milieubelastende activiteiten. Dit gaat verder dan alleen advisering op externe veiligheid; het betreft ook de brandveiligheid. Het gaat daarbij om Bevi-bedrijven en bedrijven met ontplofbare stoffen of grote hoeveelheden vuurwerk. Zo ver we nu kunnen overzien, betreft de uitbreiding van deze wettelijke taak jaarlijks een relatief klein aantal bedrijven. Met de invoering van Besluit Bouwwerken Leefomgeving komt een meldingsplicht voor de gebruiksfunctie wonen met zorg (met kwetsbare bewoners). Er is onderzoek gedaan wat nodig is om deze meldingen af te kunnen handelen. Het betreft ongeveer 700 gebouwen in onze regio. Dit betekent dat bij de invoering van het BBL, wanneer veel meldingen worden gedaan, incidentele capaciteit nodig is en daarna structurele capaciteit. Deze structurele capaciteit is niet alleen nodig voor de afhandeling maar ook voor het toezicht op het brandveilig gebruik van wonen met zorg. Voor deze autonome ontwikkeling zijn extra financiële middelen nodig.

Dit kan door verrekening vanuit de rijksvergoeding invoerkosten Omgevingswet die gemeenten ontvangen. Dit onderwerp komt terug in de financiële kaders / ontwerpbegroting 2024. Project Veilige Energietransitie (VET) De ontwikkelingen op het gebied van de (veilige) energietransitie gaan snel. Het is een uitdaging om snel en adequaat in te kunnen spelen op alle veranderingen. Binnen de brandweer is daarom in 2021 de regiegroep VET ingesteld die de (landelijke) ontwikkelingen monitort en informatie binnen de brandweer verspreid. In het netwerk met gemeenten worden pragmatische, risicogerichte oplossingen onderzocht zodat hier meer risicogericht op geadviseerd kan worden. Samen met de andere veiligheidsregio’s in Gelderland en Overijssel is een project opgezet om in samenwerking met brandveilig leven burgers zo goed mogelijk te informeren over de veiligheids- en gezondheidsaspecten die komen kijken bij de energietransitie. Dit project wordt gesubsidieerd door Omgevingsdienst.nl (in het kader van Ontwikkelbudget nieuwe prioriteiten versterking omgevingsveiligheid 2021 - 2024) en start in 2023. Verder delen we, samen met het NIPV (Nederlands Instituut Publieke Veiligheid), in een shared office van Connectr op IPKW (Industrie Park Kleefse Waard).

Met Connectr staan we in de kraamkamer van nieuwe innovaties op allerlei gebied van duurzame energie en kunnen wij daarin gelijk veiligheid een plaats geven.

Versie: Vastgesteld AB

Pagina

20

Veilige en Gezonde Leefomgeving VGGM adviseert bij ruimtelijke vraagstukken, zoals omgevingsvisies, (ontwerp)bestemmingsplannen, ruimtelijke initiatieven en complexe vraagstukken rondom transport. Deze adviezen worden opgesteld door brandweer, GGD, GHOR en de politie. Zo ontstaat een integraal afgewogen advies; met inachtneming van de mens en de omgeving die beschermd moeten worden, de risico-veroorzaker en de economische belangen en het veilig optreden van de hulpdiensten. Daarmee leveren wij een bijdrage aan een veilige omgeving. In 2020 zijn Brandweer, GGD en GHOR samen het programma “Veilige en Gezonde Leefomgeving, 2020 - 2021” gestart. Hiermee bouwen we aan de doorontwikkeling van VGGM naar een deskundige en proactieve partner voor een veilige en gezonde leefomgeving. Een partner die het lukt om gemeenten, initiatiefnemers en partners zo te informeren en te adviseren dat hun keuzes bijdragen aan een veiligere en gezondere leefomgeving. In de afgelopen jaren zijn we op basis van onze visie Veilige en Gezonde Leefomgeving zo veel mogelijk in gesprek gegaan met gemeenten, omgevingsdiensten en andere partners over de voorbereiding op de Omgevingswet, m.n. het opstellen van omgevingsvisies en – plannen. Het programma is eind 2022 beëindigd. De advisering aan met name gemeenten gaat gewoon door, waarbij de brandweer als ‘front-office’ fungeert voor de GGD en GHOR.

Brandveilig Leven Sinds enkele jaren wordt binnen onze regio uitvoering gegeven aan het programma Brandveilig Leven. Het doel hiervan is om burgers, bedrijven en instellingen bewust te maken van de brandrisico’s en zodoende de brandveiligheid te vergroten. Dit programmaplan is gebaseerd op de Visie Brandveilig Leven (uit 2014). In 2021 is het actieplan Brandveilig Leven opgesteld. Het actieplan plaatst de visie van toen in de huidige tijd en schets daarvoor enkele scenario's gebaseerd op ambitiekeuzes. In afwachting van bestuurlijke afstemming hierover, is voorlopig de keuze gemaakt voor Brons+. Dit betekent dat wij enerzijds eigen (vrijwillige) brandweermedewerkers willen inzetten om het gedachtengoed van Brandveilig Leven te verspreiden en anderzijds andere partijen zoals gemeenten, verzekeraars, zorgaanbieders, woningcorporaties en sociale media hierbij beter willen betrekken. Brandveilig Leven raakt ook steeds meer vervlochten met het programma Veilige Energietransitie. In 2022 is daarom een subsidieaanvraag gedaan, die gehonoreerd is, voor het project VET-BVL, wat er op gericht is particulieren zo goed mogelijk te informeren over de veiligheids- en gezondheidsaspecten die komen kijken bij de energietransitie. Per 1 juli 2022 is een rookmelder op elke verdieping van bestaande woningen (van vóór 2003) wettelijk verplicht geworden.

Brandweer Nederland en de Nederlandse Brandwondenstichting hebben, met financiële ondersteuning van het ministerie van BZK, de landelijke campagne ‘Check, Koop, Plak! opgezet. Deze was gericht op het informeren over het belang van rookmelders in huis en het juist plaatsen daarvan’. Dit hebben wij ondersteund. Evenals de campagne “Rookmelders redden levens” tijdens de jaarlijkse Nationale Brandpreventie Weken in oktober. Gebiedsgerichte aanpak natuurbrandbestrijding Het risico van een (grote) natuurbrand is voor onze regio een van de grootste risico's waarmee we rekening moeten houden. Door klimaatverandering (droogte, extreem weer) neemt de impact van een incident ook toe. De gebiedsgerichte aanpak van dit risico is daarom een van de topprioriteiten van de brandweer. Deze aanpak houdt in dat risicogericht gekeken wordt naar de beheersing van natuurbranden voor de verschillende natuurgebieden. Dit gebeurt met diverse partijen, zoals natuurbeheerders en recreatieondernemingen. Het doel is het reduceren van de kans op onbeheersbare natuurbranden naar een maatschappelijk verantwoord en aanvaardbaar niveau, zodat de veiligheid en continuïteit van de

Versie: Vastgesteld AB

Pagina

21

samenleving beter gewaarborgd zijn. De gebiedsgerichte aanpak is gestart in 2019 en zou eind 2022 eindigen. Vanwege de gevoelde urgentie onder invloed van de klimaatverandering kreeg het project in plaats daarvan een financiële impuls vanuit gemeenten en de provincie Gelderland. En daarmee wordt het project ook verbreed naar héél Gelderland (naast VNOG en VGGM zal ook VRGZ deel gaan nemen). Bestuurlijke besluitvorming over de prioritering c.q. de looptijd van het project gaat in voorjaar 2023 plaatsvinden. Doelenboom Wat wilden we bereiken

Wat hebben we bereikt

Wat is het beoogd maatschappelijk effect

Strategisch doel

Operationeel doel

Prestatie 2022

(Brand)veilige

Bewustzijn creëren

Samenwerking met gemeenten,

Een grotere (brand)

samenleving door

over (brand)veiligheid

omgevingsdiensten, woningcoöperaties

veiligheid en een

minder slachtoffers,

bij burgers, bedrijven

en zorginstellingen is gecontinueerd en

groter

minder branden en

en (zorg)instellingen.

versterkt. In het voorjaar is een

veiligheidsgevoel in

bestuurlijke bijeenkomst georganiseerd

de samenleving.

minder schade

voor het project Samen brandveilig, woningcorporaties en brandveiligheid. Met gemeenten is voorlichting gegeven ter bevordering van invoering van de rookmelderplicht en het bewustzijn van de gevaren van koolmonoxidevergiftiging. Bijdragen aan

De basis wordt gelegd met advisering en

(brand)veiligheid van

toezicht op de (brand-, industriële en

bedrijven en hun

omgevings-) veiligheid. Ook op het

omgeving

gebied van brandveiligheid vindt dit steeds meer risicogericht plaats. Bijvoorbeeld door de inzet van de Risico Analyse Monitor (gericht op bouwkundige en organisatorische aspecten en omgevings-effecten bij organisaties), Geen Nood Bij Brand! (zorginstellingen en brandveiligheid) en Keurmerk Veilig Ondernemen trajecten. Thematisch / risicogericht toezicht is uitgevoerd bij horeca (mede met oog op het WK Voetbal) en kamerverhuur.

Samenwerking met

Uitvoering geven aan het gezamenlijk

omgevingsdiensten

uitvoeringsprogramma. Daaronder ook

continueren

begrepen het toezicht op Brzo-bedrijven (dit zijn bedrijven die met veel gevaarlijke stoffen werken).

Versie: Vastgesteld AB

Pagina

22

In beeld hebben van

Er is een werkwijze in ontwikkeling op

de brandrisico’s in

basis waarvan een dynamisch

een brandrisicoprofiel

brandrisicoprofiel vorm kan krijgen. De ontwikkeling en implementatie van deze werkwijze kost meer tijd. En zal de komende jaren stapsgewijs invulling krijgen.

Omgevingsrechtproof

Een

(Al dan niet) op verzoek van gemeenten

Een gezonde en

maken van

toekomstbestendige

proactief bijdragen aan een integrale en

vellige

organisatie

brandweerorganisatie,

samenhangende benadering van risico’s

leefomgeving

die meebeweegt met

in de fysieke leefomgeving bij (vooral)

de maatschappelijke

complexe risico’s in de samenleving.

ontwikkelingen en

Denk daarbij aan multidisciplinaire

optimaal kan inspelen

advisering over evenementen,

op de vragen die

infrastructurele projecten aan gemeenten,

spelen

andere overheden en bedrijven (mede in relatie met de nieuwe Omgevingswet). Dit deden we samen met GGD en GHOR, eventueel met andere partners zoals de politie, als dat nodig was. Ook is met gemeenten en omgevingsdiensten voorbereid op de komst van de Omgevingswet, onder meer door bijdragen aan het tot stand komen van omgevingsvisies, (de voorbereiding op) omgevingsplannen en de (technische) aansluiting op het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO).

Versie: Vastgesteld AB

Pagina

23

1.3.3 Meldkamer Aantal meldingen binnengekomen bij en zelfstandig afgehandeld door de meldkamer Bij de gemeenschappelijke meldkamer Gelderland-Midden (brandweer) zijn 21.090 meldingen binnengekomen. Hiervan zijn 14.785 meldingen door de meldkamer zelfstandig afgehandeld[1]. Dat is inclusief de binnengekomen meldingen voor de buurgemeenten buiten VGGM. Zowel bij het aantal binnengekomen meldingen als bij het aantal meldingen dat door de meldkamer zelfstandig is afgehandeld is ten opzichte van het jaar 2021 een daling van resp. 11,3% en 20,9% te zien. [1] Daar is de brandweer dus NIET voor gealarmeerd.

2019

2020

2021

2022

28.382

26.638

23.785

21.090

23.481

21.660

18.689

14.785

82,73%

81,31%

78,34%

70,10%

Aantal binnengekomen meldingen Door meldkamer zelfstandig afgehandeld Aandeel zelfstandig afgehandeld

Aantal incidenten brandweer In het jaar 2022 zijn er 6.405 incidenten geweest (jaar 2021: 5.096). Dat is inclusief 344 incidenten in buurgemeenten waarvoor door onze meldkamer is gealarmeerd. In onderstaande tabel staat de verdeling per gemeente volgens de landelijke meldingsclassificaties. Gemeente

Brand

Alarm OMS

Alarm PAC

Dienstverlening

Leefmilieu

Ongeval

Gezondheid

Verkeer

Overig

TOTAAL

Arnhem

635

144

4

232

217

142

209

7

50

1640

Barneveld

161

16

1

77

88

86

76

2

9

516

Doesburg

18

1

2

13

23

9

18

2

86

Duiven

41

7

16

25

35

19

Ede

389

76

3

132

267

162

116

Lingewaard

59

8

1

37

54

33

59

Nijkerk

105

16

38

65

27

54

Overbetuwe

112

7

40

65

50

59

1

Renkum

66

103

44

88

42

16

1

9

400

Rheden

96

13

53

69

45

70

18

364

Rozendaal

3

3

Scherpenzeel

25

3

Wageningen

61

Westervoort

28

Zevenaar

76

7

Buurgemeenten

169

4

1

3

2

145

27

1175

11

262

10

315

8

342

1

3

3

2

2

17

16

10

6

8

3

72

17

37

135

20

34

5

309

2

10

10

10

19

3

82

49

73

45

74

10

335

27

25

70

34

15

344

1

1

1

Totaal 2022

2.044

427

14

822

1.217

785

897

15

184

6.405

Totaal 2021

1.509

356

31

822

804

725

712

16

121

5.096

Versie: Vastgesteld AB

Pagina

24

Toelichting meldingsclassificaties:  Brand: alle alarmeringen voor (verdenking van) brand  Brand OMS: alle automatische brandmeldingen gekoppeld aan een OMS-installatie  Alarm PAC: meldingen die binnenkomen via een particuliere alarmcentrale  Dienstverlening: liftopsluiting, dier in problemen, meting, buitensluiting, dienst aan derden  Leefmilieu: wateroverlast, weeroverlast, stormschade, gladheid  Ongeval: verkeersongevallen en ongevallen met gevaarlijke stoffen  Gezondheid: reanimatie, onwel/ziekte, tilassistentie  Verkeer: vervuild wegdek, wegversperringen  Overig: alle zaken die onder een van de andere categorieën vallen. Het totaal aantal incidenten is ten opzichte van het jaar 2021 (en de 4 jaar daarvoor) met een kleine 30% gestegen oftewel 1300 incidenten meer. Hierin is een belangrijke stijging van incidenten te zien bij meldingsclassificaties brand (500 stuks), leefmilieu (400 stuks) en gezondheid (200 stuks). De stijging bij brand is over de volle breedte en niet in één categorie te duiden. Wat hierbij opvalt is de inzet van de waterwagens (ongeveer 150 keer). Leefmilieu heeft een wat grotere stijging vanwege gaslekkages die ontstaan zijn door het zogenaamd schieten van glasvezelkabel. Daarnaast is een stijging a.g.v. stormoverlast zichtbaar. Gezondheid kent een grotere stijging bij tilassistentie van patiënten.

Opkomsttijd prio 1 en behaalde norm Uit het totaal van de kolommen Brand, Alarm: Gebouw, Bijgebouw, Automatisch brandalarm zijn 623 brandmeldingen geselecteerd in onze regio, waarvoor een wettelijke opkomsttijd geldt van 5, 6, 8 en 10 minuten. Binnen Gelderland-Midden wordt uitgegaan van een normtijd van 8 en 10 minuten (Besluit AB 24 juni 2015). Van 497 kan een opkomsttijd worden berekend (van 126 meldingen was geen tijd geplot van het eerste voertuig ter plaatse). Van deze 497 meldingen was het eerste voertuig in 52% van de gevallen (257 keer) op tijd aanwezig. In onderstaande kolom zijn de getallen over een aantal jaar met elkaar vergeleken. 2020

2021

2022

Aantal meldingen

577

449

497

Aantal binnen de norm van 8 en 10 minuten

346

238

257

60%

54%

52%

(waarbij de norm van 5 en 6 minuten is opgehoogd naar 8 minuten) Percentage

Het opkomstpercentage fluctueert enigszins over de jaren maar schommelt rond de 55%. In enkele gevallen zijn de opkomsttijden langer dan 18 minuten. Dit kan te maken hebben met gemaakte afspraken over automatische brandmeldingen, incidenten in het buitengebied of afstemming met andere hulpdiensten waardoor de brandweer later gaat rijden. FRB Onder de categorie “medisch” valt de buitenwettelijke First Responder Brandweer-taak (FRB) van Brandweer Gelderland Midden. Hieronder wordt onder andere het aantal alarmeringen van FRB getoond. Daarbij wordt aangegeven hoe vaak een FRB-team als eerste ter plaatse was.

Versie: Vastgesteld AB

Pagina

25

2021

2022

Aantal alarmeringen FRB voor hartfalen

473

515

Aantal daadwerkelijke reanimaties

343

352

Geen reanimatie

130

163

*

162

FRB niet ter plaatse geweest of niet geplot

32

52

Aantal patiënten vervoerd naar ziekenhuis met hartritme

153

105

Percentage aantal patiënten vervoerd naar ziekenhuis met hartritme

45%

30%

Ambulance 1ste ter plaatse

44%

35%

FRB 1ste ter plaatse

47%

64%

Inzet FRB zonder ambulancerit

Het aantal alarmeringen FRB is niet zuiver omdat niet elke alarmering “gezondheid” daadwerkelijk om hartfalen gaat. Het aantal FRB-alarmeringen is redelijk stabiel ten opzichte van voorgaande jaren. Jaarlijks wordt de FRB circa 400 keer met de ambulancedienst mee-gealarmeerd. Van deze alarmeringen is volgens de ambulancedienst in +/- 300 keer sprake van een daadwerkelijke reanimatie. Bovenstaande tabel laat zien dat de brandweer in 2022 in 64% van de gevallen als eerste ter plaatse was bij een daadwerkelijke reanimatie. In 2021 was dit nog 47%. *In het totaal aantal reanimaties mist een onbekend aantal onvolledig geregistreerde ritten vanuit de Ambulancezorg. In het overzicht is geen rekening gehouden met de inzet van politie en/of huisarts/HAP bij reanimatie meldingen. Deze worden ook in veel gevallen meegestuurd. Verder is in kaart gebracht wat het tijdsverschil met de ambulancedienst in aankomst is, indien de brandweer als eerste ter plaatse was: Tijdsverschil aankomst met ambulancedienst indien brandweer als eerste ter plaatse Aantal

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

minuten

Meer dan 10

tijdsverschil Percentage

27%

23%

30%

24%

18%

14%

11%

7%

5%

6%

14%

van de meldingen Bij 27% van de FRB-meldingen waarbij de brandweer als eerste ter plaatse was is het tijdsverschil met de ambulancedienst 1 minuut (afgerond naar boven). In 24% van de meldingen was de brandweer zelfs ongeveer 4 minuten eerder ter plaatse dan de ambulancedienst. Geconcludeerd kan worden dat de inzet van FRB van grote meerwaarde blijft. De ervaring van de voorgaande jaren leert ook dat van alle reanimaties, waarbij een FRB-team als eerste ter plaatse komt, een positief resultaat oplevert. Dit houdt in dat een patiënt met een herstelde circulatie in het ziekenhuis aankomt.

Versie: Vastgesteld AB

Pagina

26

1.3.4

Wat heeft het programma Brandweerzorg in totaliteit gekost?

Overzicht baten en lasten Bedragen x € 1.000 1.1 Crisisbeheersing en brandweer Operatie Risicobeheersing Meldkamer Lasten 1.1 Crisisbeheersing en brandweer Gemeentelijke bijdrage Lokaal aanbod Rijksbijdragen Overige baten Baten Doorbelasting Resultaat voor bestemming Mutatie reserves Resultaat na bestemming Vennootschapsbelasting Resultaat na belasting

Realisatie 2021

Begroting 2022

Gew. Begr. 2022

Realisatie 2022

31.449 4.244 1.818 37.512

32.631 4.209 1.293 38.133

31.949 4.572 1.181 37.702

33.012 4.545 1.022 38.578

40.561 0 5.730 1.369 47.660 -10.101 48 1.220 1.268 0 1.268

41.023 0 5.383 1.770 48.175 -10.262 -219 219 0 0 0

40.904 0 5.493 928 47.325 -10.267 -644 644 0 0 0

41.619 18 5.641 1.317 48.595 -10.227 -211 414 203 0 203