8t. Jaarverslag 2023 VGGM met accountantsverklaring

www.vggm.nl

Jaarverslag 2023 Vastgesteld Algemeen Bestuur 3 april 2024

Vastgesteld AB

Inhoudsopgave Inhoud 1 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6

Jaarverslag Programma Crisisbeheersing Programma Brandweer (voorheen Brandweerzorg) Programma GGD Programma Ambulancezorg Programma Bedrijfsvoering Programma COVID-19

4 4 9 21 33 38 43

2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6

Paragrafen Weerstandsvermogen en risicobeheersing Onderhoud kapitaalgoederen Verbonden partijen Financiering Opvang ontheemden Oekraïne Bedrijfsvoering

45 45 49 50 53 56 57

3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 3.8 3.9 3.10

Jaarrekening Balans en toelichting Overzicht van baten en lasten Waarderingsgrondslagen Toelichting op de balans Toelichting op de baten en lasten Normering topinkomens Verantwoording in het kader van SISA Rechtmatigheidsverantwoording Overige Controleverklaring van de onafhankelijke accountant

58 58 60 61 63 73 78 79 80 81 82

Bijlagen

89

2

3

4

Digitale toegankelijkheid Dit document voldoet niet aan de toegankelijkheidseisen voor digitale informatie volgens de Web Content Accessibility Guidelines (WCAG 2.1). Als u meer informatie over het rapport wilt, of alsnog een toegankelijke complete versie van een rapport, kunt u contact opnemen met de auteurs via telefoonnummer 0800 8446 000. Als u ondanks de maatregelen die wij al hebben genomen een toegankelijkheidsprobleem ervaart, laat het ons dan weten. De contactmanieren en toegankelijkheidsverklaringen vindt u op: https://vggm.nl/digitale-toegankelijkheid

Versie: Vastgesteld AB

Pagina

2

Voorwoord In het begin van 2023 waren veel inwoners bezorgd over hoge kosten voor levensonderhoud en met name de kosten voor energie. VGGM zag door sterke prijsinflatie personeels-, onderhouds- en kapitaallasten sterk toenemen. De begroting voor 2023 is daarom bijgesteld naar het nieuwe prijsniveau. Net als in 2022 leidde de krappe arbeidsmarkt tot veel openstaande vacatures, onder meer als het gaat om de werving van toezichthouders en BRZO-inspecteurs. Binnen de afdeling Jeugdgezondheidszorg is het gelukt om het niveau van dienstverlening terug te brengen tot het basisniveau. Er is een bestuurlijk traject in gang gezet om te komen tot een toekomstbestendige Jeugdgezondheidszorg en Algemene Gezondheidszorg. Ook op het gebied van de toekomstbestendigheid van de bedrijfsvoering is een meerjarig versterkingsprogramma opgesteld dat vanaf 2024 uitwerking krijgt. Om van de kant af te komen is in 2023 gewerkt aan het opzetten van de programma-organisatie die de verandering de komende jaren begeleidt. Daarbij is de projectstructuur in samenspraak met het bestuur vastgesteld. Daarnaast is de basis gelegd voor de nieuwe governance, die in 2024 zijn uitwerking krijgt in een gewijzigde gemeenschappelijke regeling. Een groot succes was de succesvolle inwerkingtreding van de nieuwe meldkamer in Apeldoorn op 21 maart.

De afronding van een traject waar meer dan 12 jaar voorbereiding aan vooraf is gegaan. Een bijzonder incident met grote landelijke impact was de Brand Presikhaaf (in Arnhem) in juni. Het brandonderzoek wijst uit dat de brandweer op dit moment niet in staat is om branden bij woningen met dergelijke 'dubbele wand- en dakconstructies', met de huidige middelen adequaat te bestrijden. Dit verdient landelijke aandacht en wordt geadresseerd aan Brandweer Nederland en het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid (NIPV). Deze conclusie versterkt de noodzaak om bij de energietransitie voldoende aandacht te hebben voor veiligheid. Energietransitie en ook klimaatverandering zijn ontwikkelingen waar VGGM zich toe dient te verhouden. Voor wat betreft het risico op natuurbrand was er in 2023 veel aandacht vanuit de landelijke politiek om te komen tot een versnelde aanpak door alle partijen Er is echter veel meer dat ons het afgelopen jaar heeft beziggehouden. Een jaar waarin we wederom 24 uur per dag, 7 dagen per week klaar stonden voor de veiligheid en gezondheid van onze inwoners. Dit komt terug in het voorliggende jaarverslag. Dit jaarverslag start met toelichting op de ontwikkelingen en resultaten die binnen onze programma’s zijn gerealiseerd.

Hoofdstuk 2 gaat nader in op de (financiële) weerbaarheid van de organisatie aan de hand van risico’s, vermogenspositie en naleving van financiële wet- en regelgeving. In hoofdstuk 3 is de jaarrekening opgenomen. Anton Slofstra en Henk Bril Directie VGGM

Versie: Vastgesteld AB

Pagina

3

1

Jaarverslag

1.1

Programma Crisisbeheersing

1.1.1

Veiligheidsregio taken (voorheen multi taken)

Doorontwikkeling crisisbeheersing  Verschillende ontwikkelingen hebben duidelijk gemaakt dat de crisisbeheersing versterkt moet worden. Dit is ook landelijk onderkend. De reorganisatie van brandweer en crisisbeheersing voor Gelderland-Midden is eind 2023 afgerond. Op 1 maart 2024 gaat de nieuwe organisatie, met een aparte afdeling crisisbeheersing, formeel van start. Op deze manier ontstaat een sterkere positionering van de crisisbeheersing en een betere informatiepositie van de Veiligheidsregio. Afgelopen jaar is verder gewerkt aan de doorontwikkeling van de informatievoorziening met het Veiligheids Informatie Knooppunt (VIK) en Informatie gestuurde veiligheid (IGV). Dat gebeurde op 3 niveaus:  Intern VGGM: er is onder andere ingezet op verdere bekendmaking en promotie van het VIK, het inzichtelijk krijgen van de piketroosters van crisisfunctionarissen, het beschikbaar krijgen van data op een geografische kaart en het opzetten van een VIK Portaal  Oost 5: in 2023 is het programma Informatie gestuurde veiligheid (IGV) Oost5 gestart.

Het doel van het programma is om de informatiepositie van de veiligheidsregio’s in Oost5 individueel en collectief te versterken  Landelijk: behalve in de samenwerking op Oost5 is ook geïnvesteerd in landelijke samenwerking in het zogenoemde traject KCR2 (Knooppunt Coördinatie Regio’s Rijk) Op 15 november 2023 organiseerden wij onze netwerkdag crisisbeheersing met als thema ‘Toekomst van Crisisbeheersing’. Bijna 200 deelnemers van meer dan 40 netwerkpartners kwamen samen in Koninklijke Burgers' Zoo & Safari Meeting Centre. We kijken terug op een zeer geslaagde dag. Samen zijn we voorbereid op toekomstige crises. Grootschalige incidenten In 2023 hebben 8 GRIP1 incidenten plaatsgevonden en 1 GRIP2 incident. (2022: 9 GRIP1 en geen GRIP2).  In januari worden bij een brand in een woning in Arnhem twee dodelijke slachtoffers aangetroffen. De complexiteit van de panden maakt dat een lange inzet van hulpdiensten noodzakelijk is  In februari staat in Heteren een bedrijfspand in brand, waarbij asbest en deeltjes van zonnepanelen vrijkomen. Het bedrijventerrein waarop het bedrijf gelegen is, is het grootste deel van de dag afgesloten  In maart ontstaat een uitslaande brand in een appartement in Ede. De flat wordt ontruimd  In juni ontstaat een brand op het dak van een zorginstelling in Arnhem.

Het pand kon snel en efficiënt ontruimd worden  Ook in juni worden twee verdachte pakketjes gevonden bij een winkelcentrum in Arnhem. Het gaat daadwerkelijk om explosieven en de EOD wordt ingezet  In juni vindt een zeer grote brand plaats in een huizenblok in Arnhem. Door aangebrachte isolatie is de brand moeilijk te bestrijden en worden meerdere omliggende huizen en flats ontruimd. Uiteindelijk zijn vier woningen volledig verloren gegaan als gevolg van de brand en enkele andere huizen zijn zwaar beschadigd. Deze brand is opgeschaald naar GRIP2  In augustus ontstaat een warmwaterlekkage in ziekenhuis Rijnstate in Arnhem. Hierdoor ligt een deel van het ziekenhuis stil  Half december ontstaat een brand in Doorwerth. Een aantal woningen wordt ontruimd  Vlak voor de kerst wordt een mogelijk explosief aangetroffen aan de deur van een woning in het centrum van Arnhem Al deze incidenten worden geëvalueerd conform de vastgestelde evaluatiesystematiek. Meldkamer Op 21 maart 2023 heeft de migratie plaatsgevonden van de meldkamers in Arnhem, Hengelo en Apeldoorn naar de gloednieuwe meldkamer Oost-Nederland in Apeldoorn. Daarna is door de meldkamer en de liaisons

Versie: Vastgesteld AB

Pagina

4

crisisbeheersing van de meldkamer gezamenlijk gewerkt aan het oplossen van kinderziektes en zaken die nog niet goed genoeg geregeld waren. Multidisciplinair Oefenen, Trainen en Opleiden (MOTO) In 2023 is een volledig MOTO-programma gedraaid, dat heeft geleid tot de volgende oefeningen:  6 multi realistische oefeningen (2022: 6)  6 CoPI-oefeningen (2022: 5)  20 multi virtual reality oefeningen (2022: 20)  4 regionaal operationeel team oefeningen (2022: 4)  15 gemeentelijke beleidsteam oefeningen (2022: 9)  0 opleidingsmomenten voor beleidsteams en bestuurders (2022: 4)  1 systeemtest  Tientallen trainingen van multi functionarissen, zoals Regionaal Operationeel Leiders en informatiemanagers Multi planvorming In 2023 is bestaande planvorming herzien en nieuwe planvorming gerealiseerd.

Herziening planvorming:  Rampbestrijdingsplan militaire vliegbasis Deelen  Coördinatieplan natuurbrand  8 coördinatieplannen Brzo  Incidentbestrijdingskaart grootschalige ontruiming recreatieparken Otterlo-Zuid  Incidentbestrijdingskaart grootschalige ontruiming Burgers’ Zoo en Openluchtmuseum  Multi kaart digitale verstoring Realisatie planvorming  Incidentbestrijdingskaart grootschalige ontruiming recreatieparken Garderen-West  Incidentbestrijdingskaart grootschalige ontruiming recreatieparken Kootwijk Door de afwikkeling van de Oekraïnecrisis en de reorganisatie brandweer en crisisbeheersing is het jaarplan niet volledig uitgevoerd. Zo is niet gewerkt aan de implementatie van flexibilisering GRIP, de doorontwikkeling op kwaliteit en de heroriëntatie op planvorming. Daarnaast is een aantal zaken later gestart. Daardoor zijn deze niet – zoals gepland – in 2023 gereed, maar hebben ze een doorloop in 2024.

1.1.2

Bevolkingszorg

Gemeenten zijn samen met politie, brandweer en GHOR verantwoordelijk voor rampenbestrijding en crisisbeheersing. Specifieker: de gemeenten zijn procesverantwoordelijk voor de Bevolkingszorg. Door middel van een convenant werken de gemeenten van Gelderland-Midden slim en nauw samen op het gebied van Bevolkingszorg. Deze gemeentelijke samenwerking wordt voor de bedrijfsvoering ondersteund door VGGM. In 2023 is een vervolg gegeven aan de inzet van het Team Opvang Vluchtelingen Oekraïne zoals dat in 2022 is opgezet. 2023 heeft daarbij in het teken gestaan van de voorbereiding op én de overdracht van de taken naar de coördinerende gemeente. Deze overdracht heeft op 1 oktober plaatsgevonden. Vanaf 1 juli 2023 is de veiligheidsregio gestopt met de crisisnoodopvang voor asielzoekers. Deze is weer volledig overgenomen door het COA. In de governance van Bevolkingszorg zijn, ter versterking van de structuur, enkele wijzigingen doorgevoerd. De nieuwe werkinstructie voor de coördinerend Functionaris Gemeenten en het oprichten van een Kopgroep Bevolkingszorg zijn hier voorbeelden van. Beiden dragen bij aan een sterkere verbinding tussen Bevolkingszorg en de gemeentesecretarissen van onze 15 gemeenten.

Versie: Vastgesteld AB

Pagina

5

Ten aanzien van de inhoud van Bevolkingszorg heeft het Algemeen Bestuur VGGM zich gecommitteerd aan de uitkomsten van het landelijke project Uniform Kwaliteitsniveau Bevolkingszorg. Dit biedt goede handvaten om in 2024 verder te bouwen aan Bevolkingszorg. Op het onderwerp crisiscommunicatie is in 2023 een project met de naam “Versterken en Verbinden Crisiscommunicatie” uitgevoerd. Door middel van interviews is bij betrokkenen opgehaald op welke manier de verschillende actoren beter kunnen samenwerken rondom het thema crisiscommunicatie. Dit heeft geleid tot een advies dat zich richt op enerzijds de verbinding tussen actoren binnen VGGM en anderzijds het inrichten van een alternatief voor X (voorheen Twitter). Beide adviezen krijgen in 2024 een vervolg.

Vanuit het Regionaal Netwerkteam Bevolkingszorg zijn de volgende activiteiten voor de regionale crisisorganisatie georganiseerd:  10 nieuwe mensen opgeleid voor in de regionale bevolkingszorg piketten  12 bijscholingen met de verschillende Bevolkingszorg piketten  16 piketbijeenkomsten met de verschillende piketten  24 bijdragen van (piket)functionarissen Bevolkingszorg in diverse multidisciplinaire oefeningen  54 gemeentecollega’s 24/7 beschikbaar en bereikbaar in 10 piketfuncties  1 training voor adviseurs crisisbeheersing over noodbevoegdheden  1 gecombineerde netwerkdag crisiscommunicatie en Bevolkingszorg  10 trainingen crisiscommunicatie en mediatraining voor bestuurders

1.1.3

GHOR

De Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de regio (GHOR) coördineert bij crises en rampen de opgeschaalde publieke en acute gezondheidszorg in de regio en stuurt op zorgcontinuïteit in de keten. De GHOR werkt daarvoor samen in een groot netwerk met publieke acute en niet-acute zorgpartners. Zorgrisicoprofiel In 2023 is het zorgrisicoprofiel opgeleverd. Het zorgrisicoprofiel is een profiel dat weergeeft welke crisistypen het meest relevant zijn voor de geneeskundige zorgpartners in onze regio. Het is belangrijk dat instellingen voor langdurige en acute zorg gezamenlijk voorbereid zijn om bij rampen en crises de noodzakelijke geneeskundige hulp te verlenen. Dit zorgrisicoprofiel gaat ons als zorgketen helpen bij het tijdig signaleren van risico’s die de zorgcontinuïteit kunnen raken, zodat wij met elkaar ook tijdig de juiste maatregelen kunnen treffen. Juist in een tijd waarin de zorg onder druk staat, is het van belang om met elkaar in gesprek te zijn over deze risico’s. Het realiseren van het zorgrisicoprofiel was niet mogelijk zonder input van de betrokken zorgpartners. Het zorgrisicoprofiel is een begin voor verdere samenwerking tussen de Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de regio (GHOR) en de ketenpartners in de zorgsector.

Advisering (evenementen en omgevingsveiligheid) In 2023 heeft de GHOR zich verder voorbereid op de adviserende rol in het kader van de Omgevingswet. Landelijk is gewerkt aan uniforme kaders voor gezondheidskundig advies in het kader van bebouwde omgeving. Na corona is het aantal adviesaanvragen voor evenementen enorm toegenomen en blijft toenemen. Professionalisering onderwijs In 2023 is gewerkt aan de verdere professionalisering van het opleiden, trainen, oefenen, evalueren en leren van de crisisfunctionarissen GHOR en functionarissen met sleutelposities bij publieke en acute zorgpartners. GHOR als onderdeel van de afdeling crisisbeheersing VGGM In 2023 heeft de GHOR deelgenomen aan de reorganisatie brandweer en crisisbeheersing. Afspraken zijn gemaakt over organisatorische inbedding van de GHOR in de nieuwe afdeling crisisbeheersing.

Versie: Vastgesteld AB

Pagina

6

Overige ontwikkelingen De GHOR is aan veel verandering onderhevig. Ontwikkelingen vanuit GGD GHOR Nederland, wetsevaluaties/-wijzigingen in relatie tot de positionering van de taken van de DPG, samenwerking binnen de ROAZ-regio’s, meldkamerdomein in relatie tot opgeschaalde zorg, en andere landelijke projecten worden gemonitord en vertaald binnen de eigen regio. Doelenboom Wat wilden we bereiken? Strategisch doel Operationeel doel

Wat hebben we bereikt? Prestaties 2023

Wat is het beoogd effect? Maatschappelijk effect

Regie op voorbereiding van de geneeskundige hulpverlening bij rampen en crises

Zorginstellingen zijn zich bewust van hun rol en eigen verantwoordelijkheid binnen de zorgketen

Zorgpartners zijn voorbereid op geneeskundige hulpverlening in geval van rampen en crises

Advisering van andere overheden en organisaties op het gebied van de geneeskundige hulpverlening bij rampen en crises

Adviseert over crisisbeheersing (het optreden tijdens rampen en crises of (dreigende) verstoring van de zorg continuïteit)

Schriftelijke afspraken met acute en nietacute zorgpartners. Oplevering zorgrisicoprofiel Afstemming in zorg voor Oekraïense vluchtelingen Gezamenlijke monitoring van de zorgketen ten aanzien van continuïteit van zorg Ondersteuning bij onderwijsprogramma zorgketen Adviseren en bieden van ondersteuning aan partners in de zorgketen om hun zorgcontinuïteit te garanderen Samen met ziekenhuizen, huisartsen en VVT-coördinatie op doorstroming kwetsbare patiënten Bijdragen aan multidisciplinaire advisering over evenementen en infrastructurele projecten aan gemeenten, andere overheden en bedrijven Crisisorganisatie die voldoet aan toetsingskader inspectie J&V Werving en selectie van nieuwe crisisfunctionarissen Beschikbaar hebben van gekwalificeerde crisisfunctionarissen OTO-plan; uitvoeren van activiteiten voor ontwikkeling en blijvende vakbekwaamheid Materieel (vervoer, communicatiemiddelen en kleding) op orde Afstemming tussen gemeenten en zorgpartners voor de inzet van zorg voor vluchtelingen Inzet op samenwerking voor evenementenveiligheid Doorontwikkelen informatie uitwisseling ten tijde van crisis

Inzetten opgeschaalde publieke gezondheid: Psychosociale Hulpverlening, Medische Milieukunde, Infectieziekten, gezondheidsonderzoek Onderwijs toepassen/ vakbekwaam houden van betrokken functionarissen Intensieve voorbereiding met de zorgketen niet acuut: verzorg en verpleeghuizen, thuiszorg, gehandicaptenzorg etc.

Verminderd zelfredzamen worden zo goed mogelijk ondersteund tijdens rampen en crises

Adviseert over risicobeheersing (het voorkomen van rampen en crises) Het 24/7 in staat zijn om tijdens rampen en crises de geneeskundige hulpverlening te coördineren, aan te sturen en te regisseren

24/7 paraatheid van kwalitatief hoogstaande crisisorganisatie

Verbinden van de geneeskundige hulpverlening met openbare orde en veiligheid tijdens crises of rampen

In de voorbereiding op en tijdens rampen en crises is specifiek aandacht voor niet of verminderd zelfredzamen. Er wordt daar waar mogelijk gebruikt gemaakt van de veerkracht van de bevolking

Voorkomen en beperken van gezondheidsschade van burgers als gevolg van crises, rampen en zware ongevallen

Alle zorgorganisaties kunnen zorg verlenen onder alle omstandigheden, ook tijdens rampen en crises

Beperken gezondheidsschade voor inwoners van Gelderland-Midden Efficiënt en effectief optreden van de crisisorganisatie tijdens rampen en crises

Er wordt tijdens een ramp en crises, daar waar mogelijk, een beroep gedaan op zelfredzame burgers t.b.v. de groep verminderd en niet zelfredzame burgers

Versie: Vastgesteld AB

Pagina

7

Wat wilden we bereiken? Strategisch doel Operationeel doel

Wat hebben we bereikt? Prestaties 2023

Wat is het beoogd effect? Maatschappelijk effect

Het doelmatig en doeltreffend inzetten van publieke gezondheidstaken

Adviseren van bevoegd gezag en inzetten hulpverlening bij incidenten met (mogelijke) maatschappelijke onrust Inzetten opgeschaalde publieke gezondheid: Psychosociale Hulpverlening, Medische Milieukunde, Infectieziekten, gezondheidsonderzoek, jeugdgezondheidszorg

Inwoners ontvangen de meeste adequate hulp Beperken gezondheidsschade

Ondersteunen van bevoegd gezag bij incidenten met (mogelijke) maatschappelijke onrust

Wat heeft het programma Crisisbeheersing in totaliteit gekost? Overzicht baten en lasten Bedragen x € 1.000

Realisatie 2022

Begroting 2023

Gew. Begr. 2023

Realisatie 2023

Multi

2.731

2.731

4.323

2.965

GHOR

1.247

1.272

1.396

1.140

Bevolkingszorg

1.467

692

861

1.526

Lasten

5.445

4.695

6.580

5.631

Gemeentelijke bijdrage

4.400

4.511

4.571

4.571

Rijksbijdragen

1.729

1.100

2.918

2.566

1.1 Crisisbeheersing en brandweer

1.1 Crisisbeheersing en brandweer

Overige baten

399

172

168

403

Baten

6.529

5.782

7.657

7.540

Doorbelasting

-1.076

-1.087

-1.208

-1.215

Resultaat voor bestemming

8

0

-132

694

Mutatie reserves

0

0

132

0

Resultaat na bestemming

8

0

0

694

Vennootschapsbelasting

0

0

0

0

Resultaat na belasting

8

0

0

694

Het resultaat van het programma Crisisbeheersing bedraagt € 0,7 miljoen. De belangrijkste elementen die dit resultaat verklaren zijn:  Hogere personeels- en overige lasten van € 0,9 miljoen in verband met de coördinatie van de opvang van Oekraïense vluchtelingen en asielzoekers. Tegenover deze hogere lasten staan inkomsten van het ministerie van JenV (€ 0,7 miljoen) en van het COA (€ 0,2 miljoen). Als gevolg van deze activiteiten heeft de geplande doorontwikkeling bevolkingszorg niet de benodigde gekregen, waardoor de reserve van € 133k niet is besteed.  De Rijksbijdrage voor 2023 is met € 1,4 miljoen toegenomen ten opzichte van vorig jaar ter versterking van de activiteiten Crisisbeheersing. In de begroting is uitgegaan van het volledig besteden van deze middelen. 2023 heeft voornamelijk in het teken gestaan van planvorming om deze extra middelen in te zetten. Hierdoor is € 0,8 miljoen niet besteed. Deze middelen blijven middels een bestedingsverplichting op de balans beschikbaar om een eerste inzet bij toekomstige rampen op te kunnen vangen.  De lagere lasten op de andere activiteiten binnen het programma crisisbeheersing hebben met name betrekking op personeelskosten. In totaal zijn de personeelskosten € 0,7 miljoen lager dan begroot, met name door vacatureruimte en door medewerkers die het einde van hun loonschaal niet hebben bereikt en indexering.

 Door uitstel van softwareaanschaf en minder oefenen heeft een besparing plaatsgevonden van € 0,2 miljoen.

Versie: Vastgesteld AB

Pagina

8

1.2

Programma Brandweer (voorheen Brandweerzorg)

Reorganisatie brandweer en crisisbeheersing 2023 stond in het teken van de reorganisatie van brandweer en crisisbeheersing. Vorig jaar is de structuur vastgesteld en dit jaar hebben de nieuwe afdelingsmanagers gezamenlijk het organisatie- en implementatieplan vormgegeven. Eind 2023 is de implementatiefase gestart. Voor het programma brandweer betekent dit dat er twee inhoudelijke afdelingen zijn, te weten brandweerzorg en risicobeheersing. Op 1 maart 2024 wordt formeel gestart in de nieuwe structuur. Een sociaal veilig en gezond werkklimaat Onder de vlag “Ik, wij, samen de brandweer” is het afgelopen jaar opnieuw aandacht gegeven aan de onderwerpen sociale veiligheid, mentale fitheid, Arbo en Team Collegiale Opvang (TCO). De algemene activiteiten waren gericht op het vergroten van kennis en bewustwording op de thema’s ongewenst gedrag, lichamelijke en/of geestelijke gezondheidsklachten en preventie. Zo is er een thema-avond georganiseerd over het aanspreken van collega’s, er is gecommuniceerd over verwijsmogelijkheden en er is een pilot gestart met een coach sport en welzijn. De activiteiten worden steeds meer op elkaar afgestemd en zijn gericht op één doel: een werkomgeving en cultuur waar iedereen respectvol met elkaar omgaat, zichzelf kan zijn en ook fysiek en mentaal gezond is.

1.2.1

Brandweerzorg (voorheen Operatie)

Ontwikkeling afdeling brandweerzorg In het kader van de reorganisatie brandweer en crisisbeheersing is halverwege het jaar gestart met de ontwikkeling van de afdeling brandweerzorg. De nieuwe afdeling brandweerzorg gaat bestaan uit 7 teams: de repressieve teams Noord, Midden, Zuidwest en Zuidoost plus de teams Vakbekwaam, Techniek & Logistiek en Advies & Ondersteuning. Om de afdeling in goede banen te leiden is veel tijd en energie gestoken in de organisatieontwikkeling. Gebiedsgerichte Opkomsttijden (GGO) Het Veiligheidsberaad heeft in 2022 namens de 25 voorzitters van de veiligheidsregio’s de herziene handreiking ‘Landelijk uniforme systematiek voor dekkingsplannen’, hierna te noemen Gebiedsgerichte Opkomsttijden (GGO) vastgesteld. De nieuwe systematiek is bedoeld om het bestuur beter in staat te stellen keuzes te maken en besluiten te nemen over de inrichting van de brandweerzorg. Met uiteindelijk als doel om zo onze hoogwaardige brandweerzorg in Nederland te behouden en te borgen. In 2023 is het voorstel voor Gelderland-Midden voorbereid. Dat wordt in 2024 voorgelegd aan het AB VGGM ter besluitvorming waarna de implementatie plaatsvindt. Aanbesteding hulpverleningsvoertuigen (HV-voertuigen) In 2023 is de aanbesteding voor het vervangen van 3 HV-voertuigen (Arnhem-Noord, Ede-Centrum en Barneveld) gestart.

Ook is gekeken naar het optreden van de brandweer bij extreem weer, omdat het belangrijk is om te kijken of onze brandweermensen goed geschoold zijn en/of dat meer specialiseren nodig is. Hierover is een advies opgesteld, dat in 2024 verdere uitwerking krijgt. Personeel Werven en behouden van brandweervrijwilligers Het werven en behouden van brandweervrijwillig personeel is cruciaal voor het operationele werk van de brandweer en een belangrijke uitdaging voor de organisatie. Het behouden van personeel vraagt om een voortdurende inspanning om de vrijwilligers te betrekken, te motiveren en te ondersteunen bij hun ontwikkeling binnen de brandweer. Veel tijd wordt gevraagd van de vrijwilliger: naast de benodigde opleidingen gaat ook veel tijd zitten in training en oefening. Dit naast een reguliere baan en in combinatie met het privéleven. Elk jaar is het best wel weer spannend of er voldoende vrijwilligers binnen de groepen aanwezig zijn. 2023 was een goed jaar. Het totaal aantal repressieve vrijwilligers is in 2023 ten opzichte van 2022 met 10 personen gestegen. Van 801 in 2022 naar 811 in 2023. In 2023 zijn 65 repressieve vrijwilligers ingestroomd en 55 repressieve vrijwilligers uitgestroomd. De vrijwilliger is tevreden over zijn werk bij de brandweer. De reden van vertrek die wordt aangegeven ligt hoofdzakelijk in de combinatie van werk en privé. De jeugdbrandweer heeft dit

Versie: Vastgesteld AB

Pagina

9

jaar weer 2 jeugdleden overgedragen naar een brandweerpost. De jeugdbrandweer is een kweekvijver die elk jaar vrijwilligers oplevert. Nieuwbouw brandweerkazerne Ede Na gedegen onderzoek heeft de gemeente Ede ingestemd met het bouwen van een nieuwe brandweerkazerne aan de Koekeltse Boslaan in Ede, in combinatie met een turnhal. Na een aanbesteding zijn in juli 2023 de architect, het bouw- en projectmanagementbureau en een adviesbureau voor de technische installaties gestart met de vertaling van het Programma van Eisen naar een schetsontwerp. Op basis daarvan is in december 2023 binnen de gemeente een bestuurlijk besluit genomen dat de brandweerkazerne wordt gebouwd zonder turnhal. De toekomstige brandweerkazerne biedt huisvesting aan de repressieve dienst, techniek en logistiek, kantoren- en opleidings- en oefenruimten. De planning is om de nieuwe kazerne in januari 2027 in gebruik te nemen. Naast de medewerkers van de gemeente zijn ook medewerkers van VGGM betrokken bij de uitwerking van het verdere ontwikkelproces. Het met elkaar bouwen van een brandweerkazerne waarin door verschillende afdelingen en teams effectief samengewerkt kan worden, vraagt van de betrokkenen tijd en aandacht. Beheer en Logistiek (B&L) Het leveren en onderhouden van materieel en materiaal om bijvoorbeeld de bepakking van de voertuigen actueel te houden, is één van de taken van het team B&L.

Wanneer een nieuw voertuig of materiaal wordt geleverd, zorgt B&L samen met vakbekwaamheid voor lesprogramma’s om goed met de nieuwe spullen te kunnen werken. Naast deze taak zorgt B&L er ook voor dat repressief brandweerpersoneel tijdens een calamiteit voorzien is van ademlucht, communicatiemiddelen en de juiste beschermende kleding. Deze taken worden verzorgd voor ongeveer 900 repressieve brandweermedewerkers. Ook wordt service geboden aan alle 41 brandweerposten, in afstemming met facilitaire zaken. Operationeel uniform In 2023 heeft het team B&L zich onder andere beziggehouden met de uitlevering van het nieuwe operationeel uniform. 1.100 complete kledingpakketten zijn uitgeleverd. Dat heeft veel zorgvuldigheid gevraagd van de betrokken medewerkers. De levering gebeurt helaas nog steeds in fasen, maar de hoop is dat in 2024 iedereen het nieuwe operationele uniform compleet heeft. AED’s In 2023 is uitvoering gegeven aan het in 2022 genomen besluit om 41 AED’s te vervangen en om op 56 tankautospuiten een AED te leggen. Hierbij is nauw samengewerkt met de Ambulancezorg Gelderland-Midden (AGM). Sinds oktober 2023 gebruiken Brandweer Gelderland-Midden (BRW-GM) en Ambulancezorg Gelderland-Midden (AGM) hartbewakingsmonitoren van hetzelfde merk. Voordeel van dezelfde plakkers (defipads) gebruiken, is dat kosten bespaard worden.

Bij overname van een reanimatie door de ambulancedienst wordt alleen de stekker verwisseld en worden geen nieuwe plakkers meer gebruikt. Inkoop en Werkplaatsen (I&W) Parate staat en bedrijfszekerheid van blusvoertuigen en overig materieel is geborgd in de vorm van preventief onderhoud, reparaties en periodieke keuringen, waarbij externe normering wordt gevolgd. De uitvoering hiervan gebeurt door de medewerkers van I&W. Goed geplande uitvoering in eigen beheer door gekwalificeerd en gecertificeerd personeel creëert een hoge mate van betrokkenheid en snelle interne dienstverlening. Er zijn bijna geen voertuigen ongepland uitgevallen. Aan de vraag vanuit de organisatie om 24/7 een storingsdienst te mobiliseren, is in 2023 gehoor gegeven. Nieuwe voertuigen Met het in gebruik nemen van nieuwe tankautospuiten komen restpunten naar voren. In 2023 zijn 17 voertuigen teruggegaan naar de opbouwer in Winschoten en de eigen werkplaats om de restpunten te verhelpen. Voor I&W een grote operatie qua logistiek en planning.

Versie: Vastgesteld AB

Pagina

10

Elektrische dienstauto’s De uitlevering van het eerste elektrische dienstvoertuig heeft in 2023 plaatsgevonden. In 2024 volgen er nog drie. Met het monitoren is gestart om te bekijken of het inzetten van elektrische voertuigen bij meerdere dienstvoertuigen haalbaar is. Betere toegankelijkheid op afgesloten terreinen en parken Steeds meer gebouwen en terreinen worden afgesloten met slagbomen of sleutels. Dat vormt voor de brandweer een barrière om inwoners in nood snel te bereiken. In 2023 is onderzoek gedaan naar een betere oplossing. Die is gevonden in het landelijke initiatief SOS Toegang. In de schakelkast van een elektrische toegang wordt een ontvanger ingebouwd waardoor de slagboom, deur of hek vanuit het hulpverleningsvoertuig kan worden geopend. Dat betekent straks voor de werkplaats 137 voertuigen uitrusten met dit systeem. De voorbereiding bij I&W, van inbouwplanning en de aanschaf van het systeem, heeft in 2023 plaatsgevonden. In 2024 start de inbouw tijdens de bumper-tot-bumpercontrole van de voertuigen. Vakbekwaamheid Vanuit de verantwoordelijkheid voor samenleving en medewerkers is ook in 2023 gewerkt aan de professionaliteit van de brandweermedewerkers. Het team vakbekwaamheid heeft op de thema’s ‘Vakbekwaam Worden & Blijven’, ‘Relatiebeheer & Oefenen’ en ‘Leren & Ontwikkelen’ voor alle 41 posten en hun medewerkers elke week een programma uitgevoerd.

Het team vakbekwaamheid werkt vanuit ‘de basis op orde’ aan de relatie met de posten en ploegen. Er moet een helder en uitvoerbaar, goed afgestemd en in veiligheidspaspoort verwerkt oefenrooster liggen waarmee de posten en ploegen goed gefaciliteerd worden. Daarnaast ondersteunt of organiseert het team vakbekwaamheid het oefenen van de posten in grootschalig verband: lokaal of op oefencentra. Hierbij draagt het team zorg voor het behalen van de oefendoelen op een efficiente en professionele manier. Door de toegenomen samenwerking met de posten op het gebied van vakbekwaamheid wordt het gemakkelijker om posten op maat te adviseren over de vakbekwaamheid. De BOGO, het opleidingsinstituut voor de brandweer, verzorgt voor onder andere Brandweer Gelderland-Midden de opleidingen voor een beginnende vrijwilliger en de specialistische vervolgopleidingen. Vakbekwaamheid zorgt er onder andere voor dat deze mensen worden opgegeven, hun lesrooster ontvangen en de middelen krijgen die zij nodig hebben tijdens de opleiding. Dit jaar hebben 145 collega's een diploma of certificaat behaald. Kennisregie Het kenniscentrum heeft tot doel het lerend vermogen te bevorderen op individueel, ploeg- en organisatieniveau.

In 2023 zijn de volgende activiteiten uitgevoerd gericht op het vergroten van het lerend vermogen:  Het versturen van evaluatieformulieren na interessante inzetten en deze formulieren analyseren (24 incidenten)  Het begeleiden van napraatsessies (4 napraatsessies waarvan 1 grootschalige op het NIPV na de woningbrand aan De Wiltstraat in Arnhem)  Het maken en plaatsen van berichten in de ‘Leren van incidenten BGM’ app (26 berichten voor 320 leden)  Het maken van leerproducten: infographics, leerflitsen en leerverslagen (16)  Het maken van een webinar met lessen uit het incident Van Kinsbergenstraat in Arnhem  Het vullen van een YouTube-kanaal met leervideo's  Een bijna maandelijkse column in het Brandweerjournaal (9 columns over incidenten) Kenniscentrum maakt gebruik van diverse social media om kennis te delen: Facebook, Instagram, WhatsApp en YouTube. Naast het leren van diverse incidenten heeft het Kenniscentrum zich in 2023 wederom gefocust op rookverspreiding en de energietransitie. Brandonderzoek Het brandonderzoeksteam van Brandweer Gelderland-Midden vierde in 2023 het vijftienjarig jubileum. Met trots is teruggekeken op ongeveer 500 uitgevoerde onderzoeken in die jaren.

Gedurende de vijftien jaar is een groei gerealiseerd van slechts enkele onderzoeken per jaar in de beginfase naar een goed samengesteld team van brandonderzoekers met diverse expertises dat tientallen (complexe) onderzoeken uitvoert.

Versie: Vastgesteld AB

Pagina

11

In het afgelopen jaar heeft het team 36 onderzoeken uitgevoerd naar gebouwbranden en heeft het bij zeven natuurbranden onderzoek verricht. Een opvallend moment in 2023 was het onderzoek rond de grote brand aan de Van Kinsbergenstraat in Arnhem Presikhaaf. De bevindingen van dat onderzoek zijn gedocumenteerd in een rapport waar de organisatie in 2024 mee aan de slag gaat. Zowel het ministerie van J&V als het ministerie van BZK hebben interesse in het rapport. De uitvoering van het onderzoek aan de Van Kinsbergenstraat in Arnhem Presikhaaf werd mogelijk gemaakt door de extra inzet van medewerkers. Toch ging het nog ten koste van een aantal reguliere brandonderzoeken. In 2023 zijn ongeveer 20 reguliere onderzoeken minder uitgevoerd dan oorspronkelijk gepland. Een onderbezetting in het team heeft ook bijgedragen aan een lager aantal onderzoeken dan voorzien. Doelenboom Wat wilden we bereiken?

Wat hebben we bereikt?

Wat is het beoogd effect?

Strategisch doel

Operationeel doel

Prestatie 2023

Maatschappelijk effect?

Effectief optreden bij brand en andere incidenten

Personeel in staat stellen op een professionele en veilige manier te werken

Landelijke agenda brandweerzorg, innovatief samenwerken, risicogericht werken, voor elke taak de juiste maat, vakmanschap versterken, vitale medewerkers en organisatie. Kernwaarden Brandweer Gelderland-Midden: verbinding, vertrouwen, vakmanschap en vitaliteit Paraatheid brandweer in relatie tot beschikbaarheid vrijwilligers (aansluiting bij landelijk programmaplan vrijwilligheid) Werken vanuit het principe de basis op orde aan de relatie met de posten en ploegen Blijven investeren in het creëren van een veilig en gezond arbeidsklimaat voor repressieve medewerkers

Minder schade en slachtoffers bij brand en andere incidenten

Verbeteren en vervangen van middelen en materieel nodig voor brandbestrijding en andere acute hulp

Aanschaf van elektrische voertuigen om te kijken of deze vorm van voertuigen ook haalbaar is voor de repressieve organisatie Het blijven ontwikkelen van informatie-uitwisseling in de veiligheidsketen (bijvoorbeeld met behulp van geo-informatie, LiveOp, LiveNav en LCMS) Innovatie op materieel en materiaal inbedden in de organisatie. Het gaat met name om landelijke ontwikkelingen die ook voor Brandweer Gelderland-Midden van meerwaarde zijn

Verbeteren van processen voor dagelijkse brandweerzorg en hulpverlening

Toewerken naar automatisch plotten. Het voertuig geeft automatisch zijn statusplotting van bijvoorbeeld vertrek en aankomst Kennisdeling (landelijk en regionaal) op basis van kenniscentrum, evaluaties en de resultaten van incidentgegevens Structureel evalueren van brandweerinzetten, incidentgegevens en deze resultaten omzetten in betere werkwijzen Toewerken naar operationele grenzen, als vervanger van vaste regiogrenzen Toewerken naar gebiedsgerichte opkomsttijden, in plaats van (nu nog) wettelijke verplichte objectgerichte opkomsttijden (project Rembrand)

Uitbreiden interregionale samenwerking

Verder intensiveren samenwerking Oost 5 en landelijke/interregionale projectgroepen

De inwoner weet wat die wel, maar ook wat die niet van de brandweer mag verwachten

Versie: Vastgesteld AB

Pagina

12

Wat wilden we bereiken? Strategisch doel

Operationeel doel

Wat hebben we bereikt?

Wat is het beoogd effect?

Prestatie 2023

Maatschappelijk effect?

Openen van de grootste gezamenlijke meldkamer in Apeldoorn voor het gebied Oost 5 Een start maken met het oprichten van één van de landelijke gaspakkenteams in Nederland Optimaliseren samenwerking en delen expertise natuurbrandbestrijding Oost 5/landelijk Brandbestrijding en hulpverlening effectiever en efficiënter maken door samenwerking met omringende regio’s Duurzaam inzetbare medewerker die goed is opgeleid en kennis en vaardigheden blijft ontwikkelen

Duurzaam wagenpark

1.2.2

Aantoonbaar vakbekwaam

Uitvoeren profcheck Bediener Redvoertuig Registratie van kwantiteit naar kwaliteit

Groter veiligheidsgevoel

Kwaliteitsimpuls oefenen op de post

Verder uitbouwen producten oefenen op maat. Gestart met intakegesprekken behoeftebepaling op de posten Team vakbekwaamheid maakt onderwijskundig onderbouwde producten Gebruik maken van moderne inzichten (brein leren), middelen en technieken (virtueel, augmented reality etc) Chauffeurs zwaar en licht trainen op de baan en op onverharde wegen

In balans brengen persoonlijk leren, teamleren en organisatieleren

Werken vanuit het principe de basis op orde Meer risicogericht oefenen

Terugbrengen van de uitlaatgas emissie

Bestelling gedaan van elektrische voertuigen

Een betrokken brandweerorganisatie

Voorbeeldfunctie voor de energietransitie en behalen klimaatdoelstellingen

Risicobeheersing

Risicogerichtheid Vooruitlopend op de invoering van de Omgevingswet, de Wet kwaliteitsborging bouwen en op basis van maatschappelijke ontwikkelingen heeft de brandweer in het programmaplan “Risicobeheersing inrichten voor de toekomst, 2020-2023” haar visie beschreven. Daarin is de focus al gelegd op risicogericht werken in plaats van regelgericht. Daarbij helpt dat bij (advisering op) industriële - en omgevingsveiligheid al sinds jaar en dag op basis van de risico’s wordt gewerkt. De planning is gericht op uiterlijk in 2025 een expertisecentrum brand- en omgevingsveiligheid zijn. Dat expertisecentrum vervult de behoefte van de omgeving aan betrouwbare informatie over brand- en omgevingsveiligheid. We merken in het werk dat door het steeds opnieuw uitstellen van de Omgevingswet de voorziene maatschappelijke transitie nog niet is ingezet, terwijl de gevolgen daarvan voelbaar zijn. Doordat regelgericht nog de norm is en risicogericht over het algemeen duurder is, houden bureaus en bedrijven zich aan de huidige regelgeving die niet ten goede komt aan de brandveiligheid. Dat pleit ook in de komende jaren voor het agenderen van brandveiligheid op verschillende tafels en de ontwikkeling van kennis en kunde. De brandweer heeft in 2023 de verdere ontwikkeling op risicogericht werken bij brandveiligheid doorgezet. We hebben meer werk gemaakt van het sturen op de hogere risico’s.

De lage(re) risico’s op het gebied van advisering en toezicht brandveiligheid hebben we niet of eenvoudiger afgehandeld. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet treedt ook een aantal besluiten in werking, zoals het Omgevingsbesluit en het Besluit Bouwwerken Leefomgeving (BBL). Beide besluiten hebben een effect op ons takenpakket.

Versie: Vastgesteld AB

Pagina

13

Met de invoering van het Omgevingsbesluit wordt het bestuur van de veiligheidsregio de wettelijke adviseur rond milieubelastende activiteiten. Dit gaat verder dan alleen advisering op externe veiligheid; het betreft ook de brandveiligheid. Het gaat daarbij om Bevi-bedrijven en bedrijven met ontplofbare stoffen of grote hoeveelheden vuurwerk. Met de invoering van Besluit Bouwwerken Leefomgeving komt een meldingsplicht voor de gebruiksfunctie wonen met zorg (met kwetsbare bewoners). Veilige Energietransitie (VET) De ontwikkelingen op het gebied van de (veilige) energietransitie gaan snel. Het is een uitdaging om snel en adequaat in te spelen op alle veranderingen. Vanaf 2021 heeft de brandweer verkend wat de impact is van de veilige energietransitie. Doel is alle relevante informatie binnen de brandweer op te halen en te delen. Intern, met de andere veiligheidsregio’s in Gelderland en Overijssel (Oost 5) en op landelijk niveau. In ons netwerk met gemeenten worden pragmatische, risicogerichte oplossingen onderzocht, zodat hier risicogericht op geadviseerd kan worden. Samen met de andere veiligheidsregio’s binnen Oost 5 is een landelijk project opgezet om in samenwerking met brandveilig leven inwoners zo goed mogelijk te informeren over de veiligheids- en gezondheidsaspecten bij de energietransitie in en om het huis: Veilig huis vinkie - Brandweer.

Dat project wordt gesubsidieerd door Omgevingsdienst.nl (in het kader van ontwikkelbudget nieuwe prioriteiten versterking omgevingsveiligheid 2021 2024). De resultaten worden opgeleverd in 2024. Verder nemen we deel aan het shared office van Connectr op IPKW (Industriepark Kleefse Waard) in Arnhem. Met Connectr staan de brandweer in de regionale kraamkamer van nieuwe innovaties op allerlei gebied van duurzame energie. Daardoor kunnen we veiligheid meteen een plaats geven. Veilige en Gezonde Leefomgeving VGGM adviseert bij ruimtelijke vraagstukken, zoals omgevingsvisies, (ontwerp)bestemmingsplannen, ruimtelijke initiatieven en complexe vraagstukken rondom transport via water-, weg-, en buisleidingen. Deze adviezen worden opgesteld door brandweer, GGD, GHOR en de politie. Zo ontstaat een integraal afgewogen advies; met inachtneming van de mens en de omgeving die beschermd moeten worden, de risico-veroorzaker en de economische belangen en het veilig optreden van de hulpdiensten. Daarmee leveren wij een bijdrage aan een veilige omgeving. In 2020 zijn brandweer, GGD en GHOR samen het programma “Veilige en Gezonde Leefomgeving” gestart. Hiermee bouwen wij aan de doorontwikkeling van VGGM naar een deskundige en proactieve partner voor een veilige en gezonde leefomgeving.

Een partner die het lukt om gemeenten, initiatiefnemers en partners zo te informeren en te adviseren dat hun keuzes bijdragen aan een veiligere en gezondere leefomgeving. In het afgelopen jaar zijn we op basis van onze visie Veilige en Gezonde Leefomgeving zoveel mogelijk in gesprek gegaan met gemeenten, omgevingsdiensten en andere partners over de voorbereiding op de Omgevingswet, met name over het opstellen van omgevingsvisies en –plannen. Brandveilig Leven Binnen het programma Brandveilig Leven vergroot de brandweer de bewustwording van inwoners, bedrijven en instellingen over brandrisico’s. Op deze wijze dragen wij bij aan minder brand en minder slachtoffers door brand. Binnen dit programma werken we samen met andere partijen, zoals gemeenten, verzekeraars, zorgaanbieders en woningcorporaties. Ook sociale media neemt een grote plaats in om bredere doelgroepen in de samenleving te betrekken. Brandveilig Leven raakt ook steeds meer vervlochten met het programma Veilige Energietransitie. Brandweer Nederland en de Nederlandse Brandwondenstichting hebben, met financiële ondersteuning van het ministerie van BZK, de landelijke campagne ‘Stop CO-vergiftiging! opgezet. Die campagne hebben wij in 2023 ondersteund.

Daarnaast hebben we in de achterliggende winterperiode in gezamenlijkheid met de Veiligheidsregio’s binnen Oost 5 campagnes gevoerd rondom de thema's ‘Veilig stoken’, ‘Veilige feestmaand’ en ‘CO-bewustzijn’. De focus van deze thema's was vooral gericht op de (brand)veiligheid binnen de eigen woonomgeving.

Versie: Vastgesteld AB

Pagina

14

Gebiedsgerichte aanpak natuurbrandbestrijding Het risico van een grote onbeheersbare natuurbrand is voor onze regio een van de grootste risico's waarmee we rekening moeten houden. Door klimaatverandering (droogte, extreem weer) neemt zowel de kans op als de impact van natuurbranden toe. De gebiedsgerichte aanpak van dit risico is daarom een van de hoogste prioriteiten van de brandweer. Deze aanpak houdt in dat risicogericht gekeken wordt naar de beheersing van natuurbranden voor de verschillende natuurgebieden in Gelderland. Dat gebeurt met diverse partijen: 3 veiligheidsregio’s, provincie, gemeenten, natuurbeheerders en recreatieondernemingen. Het doel is het reduceren van de kans op onbeheersbare natuurbranden naar een maatschappelijk verantwoord en aanvaardbaar niveau, zodat de veiligheid en continuïteit van de samenleving beter gewaarborgd zijn. Vanwege de gevoelde urgentie onder invloed van de klimaatverandering is een versnelde aanpak van het project voorgesteld met een financiële impuls vanuit gemeenten en de provincie Gelderland. Het bestuur van VGGM heeft eind 2023 ingestemd met het voorstel om de gebiedsgerichte aanpak te versnellen. Doelenboom Wat wilden we bereiken?

Wat hebben we bereikt?

Wat is het beoogd effect?

Strategisch doel

Operationeel doel

Prestatie 2023

Maatschappelijk effect?

(Brand)veilige samenleving door minder slachtoffers, minder branden en minder schade

Bewustzijn creëren over (brand)veiligheid bij inwoners, bedrijven en (zorg)instellingen

Samenwerking met gemeenten, omgevingsdiensten, woningcoöperaties en zorginstellingen is gecontinueerd en versterkt. In het voorjaar is een bestuurlijke bijeenkomst georganiseerd voor het project Samen brandveilig, woningcorporaties en brandveiligheid. Met gemeenten is voorlichting gegeven en zijn vier campagnes gevoerd ter bevordering van invoering van de rookmelderplicht en het bewustzijn van de gevaren van koolmonoxidevergiftiging

Een grotere (brand)veiligheid en een groter veiligheidsgevoel in de samenleving

Bijdragen aan (brand)veiligheid van bedrijven en hun omgeving

De basis wordt gelegd met advisering en toezicht op de (brand-, industriële en omgevings)veiligheid. Ook op het gebied van brandveiligheid vindt dit steeds meer risicogericht plaats. Bijvoorbeeld door de inzet van de Risico Analyse Monitor (gericht op bouwkundige en organisatorische aspecten en omgevingseffecten bij organisaties), Geen Nood Bij Brand! (zorginstellingen en brandveiligheid) en Keurmerk Veilig Ondernemen trajecten. Thematisch / risicogericht toezicht is uitgevoerd bij kamerverhuur en woongebouwen

Samenwerking met omgevingsdiensten continueren

Uitvoering geven aan het gezamenlijk uitvoeringsprogramma. Daaronder ook begrepen het toezicht op Brzo-bedrijven (bedrijven die met veel gevaarlijke stoffen werken)

In beeld hebben van de brandrisico’s in een brandrisicoprofiel

Er is een werkwijze in ontwikkeling op basis waarvan een dynamisch brandrisicoprofiel vorm krijgt. De ontwikkeling en implementatie van de werkwijze kost meer tijd. Deze krijgt de komende jaren stapsgewijs invulling

Versie: Vastgesteld AB

Pagina

15

Wat wilden we bereiken?

Wat hebben we bereikt?

Wat is het beoogd effect?

Strategisch doel

Operationeel doel

Prestatie 2023

Maatschappelijk effect?

Omgevingsrechtproof maken van organisatie

Toekomstbestendige brandweerorganisatie die meebeweegt met de maatschappelijke ontwikkelingen en optimaal kan inspelen op de vragen die spelen

(Al dan niet) op verzoek van gemeenten proactief bijdragen aan een integrale en samenhangende benadering van risico’s in de fysieke leefomgeving bij (vooral) complexe risico’s in de samenleving. Denk daarbij aan multidisciplinaire advisering over evenementen, infrastructurele projecten aan gemeenten, andere overheden en bedrijven (mede in relatie met de nieuwe Omgevingswet). Dit doen we samen met GGD en GHOR, eventueel met andere partners zoals de politie, als dat nodig was. Ook is met gemeenten en omgevings-diensten voorbereid op de komst van de Omgevingswet, onder meer door bijdragen aan het tot stand komen van omgevingsvisies, (de voorbereiding op) omgevingsplannen en de (technische) aansluiting op het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO)

Een gezonde en vellige leefomgeving

1.2.3

Meldkamer

Meldkamer Oost-Nederland Op 21 maart 2023 heeft de migratie plaatsgevonden van de meldkamers in Arnhem, Hengelo en Apeldoorn naar de gloednieuwe meldkamer Oost-Nederland in Apeldoorn. Op de meldkamer Oost-Nederland komen alle spoedeisende meldingen uit Gelderland en Overijssel binnen van inwoners en bedrijven in nood op het gebied van zorg en veiligheid. Daarmee bedient de meldkamer Oost-Nederland in vergelijking met andere meldkamers het grootste geografische gebied en inwoneraantal (ruim 3,3 miljoen) van Nederland. In meldkamer Oost-Nederland werken twaalf organisaties samen: politie, vijf veiligheidsregio’s, vijf ambulance zorgorganisaties en de Landelijke Meldkamer Samenwerking (LMS), die verantwoordelijk is voor de beheer- en bedrijfsvoering van meldkamers. Aantal meldingen binnengekomen bij en zelfstandig afgehandeld door de meldkamer Bij de gemeenschappelijke meldkamer Gelderland-Midden (brandweer) zijn in 2023 16.892 meldingen binnengekomen. Hiervan zijn 11.779 meldingen door de meldkamer zelfstandig afgehandeld[1]. Dat is inclusief de binnengekomen meldingen voor de buurgemeenten buiten VGGM. Zowel bij het aantal binnengekomen meldingen als bij het aantal meldingen dat door de meldkamer zelfstandig is afgehandeld, is ten opzichte van het jaar 2022 een daling te zien van respectievelijk 19,9% en 20,3%. [1]

De brandweer is voor deze meldingen dus NIET gealarmeerd.

Aantal binnengekomen meldingen

2020 26.638

2021 23.785

2022 21.090

2023 16.892

Door meldkamer zelfstandig afgehandeld

21.660

18.689

14.785

11.779

Aandeel zelfstandig afgehandeld

81,31%

78,34%

70,10%

69,7%

Aantal Incidenten brandweer In het jaar 2023 zijn er 5.124 incidenten geweest (jaar 2022: 6.405). Dat aantal is inclusief 164 incidenten in buurgemeenten en 2 incidenten in gemeenten onbekend waarvoor door de meldkamer is gealarmeerd. In onderstaande tabel staat de verdeling per gemeente volgens de landelijke meldingsclassificaties.

Versie: Vastgesteld AB

Pagina

16

Gemeente

Brand

Alarm OMS

Alarm PAC

Dienst-verlening

Leefmilieu

Ongeval

Gezondheid

Verkeer

Overig

TOTAAL

Arnhem

531

83

10

219

200

143

196

83

1465

Barneveld

125

19

2

46

94

69

52

20

427

Doesburg

19

1

1

5

17

7

15

3

69

Duiven

50

1

2

17

14

17

30

8

139

Ede

261

62

3

75

181

118

122

27

852

Lingewaard

65

5

45

38

31

43

12

239

Nijkerk

68

10

21

35

30

50

8

220

Overbetuwe

103

10

49

33

47

41

14

297

Renkum

54

68

35

67

31

48

15

318

Rheden

68

13

38

52

38

77

32

319

Rozendaal

2

1

2

4

3

2

1

15

Scherpenzeel

16

Wageningen

53

1 18

Westervoort

20

4

Zevenaar

91

6

Buurgemeenten

86

3

Totaal 2023

1.610

304

Totaal 2022

2.044

427

3

1

4

5

9

10

2

47

32

37

18

34

8

200

6

13

8

13

2

66

24

49

29

70

1

15

286

18

9

30

11

1

8

166

20

636

848

628

814

6

258

5.124

14

822

1.217

785

897

15

184

6.405

1

Toelichting meldingsclassificaties:  Brand: alle alarmeringen voor (verdenking van) brand  Brand OMS: alle automatische brandmeldingen gekoppeld aan een OMS-installatie  Alarm PAC: meldingen die binnenkomen via een particuliere alarmcentrale  Dienstverlening: liftopsluiting, dier in problemen, meting, buitensluiting, dienst aan derden  Leefmilieu: wateroverlast, weeroverlast, stormschade, gladheid  Ongeval: verkeersongevallen en ongevallen met gevaarlijke stoffen  Gezondheid: reanimatie, onwel/ziekte, tilassistentie  Verkeer: vervuild wegdek, wegversperringen  Overig: alle zaken die onder een van de andere categorieën vallen Het totaal aantal incidenten is ten opzichte van het jaar 2022 met 20% gedaald. In 2023 waren er 1.281 incidenten minder. Een daling van incidenten is vooral te zien bij meldingsclassificaties brand (434 stuks), leefmilieu (369 stuks) en dienstverlening (186 stuks). Deze dalingen zijn moeilijk verklaarbaar. Bij leefmilieu zijn dit jaar minder incidenten geweest door extreem weer (lees: storm). De dalingen bij de OMS-meldingen laat zien dat het project TOOM vanuit Risicobeheersing nog steeds zijn vruchten afwerpt.

Opkomsttijd prio 1 gekoppeld aan wettelijke zorgnorm Uit het totaal van de kolommen Brand, Alarm, Gebouw, Bijgebouw, Automatisch brandalarm zijn 497 brandmeldingen geselecteerd in onze regio waarvoor een wettelijke opkomsttijd geldt van 5, 6, 8 of 10 minuten. In 2015 heeft het bestuur besloten om de normtijd van 5 en 6 minuten op te hogen naar 8 minuten. Van 430 meldingen (inclusief extreem lange opkomsttijden van meer dan 15 minuten) kan een opkomsttijd worden berekend. Van het aantal meldingen waarvoor een wettelijke zorgnorm geldt, is het opkomstpercentage berekend. Deze getallen zijn over een aantal jaar met elkaar vergeleken.

Versie: Vastgesteld AB

Pagina

17

Het onderstaande overzicht laat zien dat in het jaar 2023 regionaal een opkomstpercentage is behaald van 48%. 2021

2022

2023

Aantal meldingen

449

497

430

Aantal binnen de norm van 8 en 10 minuten (waarbij de norm van 5 en 6 minuten is opgehoogd naar 8 minuten)

238

257

208

Percentage

54%

52%

48%

Het opkomstpercentage fluctueert enigszins over de jaren, is gemiddeld rond de 52%. In enkele gevallen zijn de opkomsttijden langer dan 18 minuten. Dit kan komen door gemaakte afspraken over automatische brandmeldingen, incidenten in het buitengebied of afstemming met andere hulpdiensten waardoor de brandweer later gaat rijden. First Responder Brandweer-taak (FRB) Onder de categorie “medisch” valt de buitenwettelijke First Responder Brandweer-taak (FRB) van Brandweer Gelderland-Midden. Hieronder wordt onder andere het aantal alarmeringen van FRB getoond. Daarbij wordt aangegeven hoe vaak een FRB-team als eerste ter plaatse was. 2022

2023

Aantal alarmeringen FRB voor hartfalen

515

467

Aantal daadwerkelijke reanimaties

352

423

Geen reanimatie

163

140

Inzet FRB zonder ambulancerit

162

164

FRB niet ter plaatse geweest of niet geplot

52

39

Aantal patiënten vervoerd naar ziekenhuis met hartritme

105

146

Percentage aantal patiënten vervoerd naar ziekenhuis met hartritme

30%

31%

Ambulance 1ste ter plaatse

35%

33%

FRB 1ste ter plaatse

64%

67%

Het aantal alarmeringen FRB is niet zuiver, omdat niet elke alarmering “gezondheid” daadwerkelijk om hartfalen gaat. Het aantal FRB-alarmeringen is redelijk stabiel ten opzichte van voorgaande jaren. Jaarlijks wordt de FRB circa 400 keer met de ambulancedienst mee-gealarmeerd. Bij deze alarmeringen is volgens de ambulancedienst ongeveer 300 keer sprake van een daadwerkelijke reanimatie. De bovenstaande tabel laat zien dat de brandweer in 2023 in 67% van de gevallen als eerste ter plaatse was bij een daadwerkelijke reanimatie. In 2022 was dit 64%. In het totaal aantal reanimaties mist een onbekend aantal onvolledig geregistreerde ritten vanuit Ambulancezorg. In het overzicht is geen rekening gehouden met de inzet van politie en/of huisarts/HAP bij reanimatiemeldingen. Die worden in veel gevallen ook meegestuurd. Verder is in kaart gebracht wat het tijdsverschil met de ambulancedienst in aankomst is indien de brandweer als eerste ter plaatse was: Tijdsverschil aankomst met ambulancedienst indien brandweer als eerste ter plaatse Aantal minuten tijdsverschil

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

Meer dan 10

Percentage van de meldingen

32%

25%

17%

27%

19%

12%

8%

6%

4%

4%

9%

In 2022

27%

23%

30%

24%

18%

14%

11%

7%

5%

6%

14%

Bij 32% van de FRB-meldingen waarbij de brandweer als eerste ter plaatse was, is het tijdsverschil met de ambulancedienst 1 minuut (afgerond naar boven). Bij 257 reanimatiemeldingen was de brandweer ongeveer 2 minuten eerder. Bij 27% van de meldingen was de brandweer zelfs 4 minuten eerder ter plaatse dan de ambulancedienst. Conclusie is dat de inzet van FRB van grote meerwaarde blijft. De ervaring van de voorgaande jaren leert ook dat van alle reanimaties waarbij een FRB-team als eerste ter plaatse komt de kans groter is op een positief resultaat. Dit houdt in dat een patiënt met een herstelde circulatie in het ziekenhuis aan komt.

Versie: Vastgesteld AB

Pagina

18

Wat heeft het programma Brandweerzorg in totaliteit gekost? Overzicht baten en lasten Bedragen x € 1.000

Realisatie 2022

Begroting 2023

Gew. Begr. 2023

Realisatie 2023

Operatie

33.012

32.290

34.898

34.903

Risicobeheersing

4.545

4.370

4.737

5.224

1.1 Crisisbeheersing en brandweer

Meldkamer

1.022

1.104

1.347

1.444

Lasten

38.578

37.764

40.981

41.571

41.619

42.257

45.570

45.645

Lokaal aanbod

18

0

366

375

Rijksbijdragen

5.641

5.493

5.709

5.913

Overige baten

1.317

995

1.265

1.497

Baten

48.595

48.744

52.910

53.430

Doorbelasting

-10.227

-11.280

-12.492

-12.627

Resultaat voor bestemming

-211

-299

-562

-768

Mutatie reserves

414

299

562

975

Resultaat na bestemming

203

0

0

207

Vennootschapsbelasting

0

0

0

0

Resultaat na belasting

203

0

0

207

1.1 Crisisbeheersing en brandweer Gemeentelijke bijdrage

Het resultaat van het programma Brandweer bedraagt € 0,2 miljoen. De belangrijkste elementen die dit resultaat verklaren zijn: Hogere baten van € 0,4 miljoen en hogere mutatie reserve van € 0,4 miljoen door:  De overige opbrengsten zijn € 0,2 miljoen hoger dan begroot. Dit wordt met name veroorzaakt door ontvangen subsidie in het kader van de veilige energietransitie (€ 120K in lijn met hiervoor gemaakte kosten onder de lasten) en de toekenning een subsidie voor brandveiligheidscontroles van studentenkamers en een hogere de begrote baten voor geleverde tilassistentie aan de ambulancedienst.  De Rijksbijdrage is € 0,2 miljoen hoger dan begroot, met name als gevolg van de besteding van de in het verleden ontvangen vergoeding voor frictiekosten van € 0,4 miljoen als gevolg van de verhuizing van de meldkamer naar Apeldoorn. Als gevolg van deze verhuizing is tevens de reserve meldkamer van € 0,4 miljoen besteed. De lasten zijn € 0,7 hoger dan begroot, onder andere door:  Besteding van de bovenstaande opbrengsten, leidend tot € 0,8 hogere lasten.  Door het verloop van vrijwilligers zijn de opleidingskosten € 0,7 miljoen hoger dan begroot. Gezien de maatschappelijke ontwikkelingen heeft dit mogelijk een structureel karakter. Het verloop binnen de brandweer is ruim verdubbeld in 6 jaar tijd.

De hogere opleidingskosten voor 2023 zijn deels opgevangen door het realistisch oefenprogramma in Zweden niet uit te voeren (€ 0,2 miljoen), waardoor de impact op het resultaat € 0,5 miljoen bedraagt.  De personele lasten zijn € 1,3 miljoen hoger dan begroot. Enerzijds zijn in 2023 als gevolg van de lopende reorganisatie zijn de meeste vacatures bevroren, leidend tot een lagere loonkosten van € 0,7 miljoen. Anderzijds heeft door deze vacaturestop en een hoog ziekteverzuim meer extern inhuur plaatsgevonden (€ .1,2 miljoen), hebben medewerkers meer gewerkt en deze uren ingezet in de verlofspaarregeling (€ 0,1 miljoen) en hebben enkele medewerkers gebruik van de regeing vervroegd uittreden (€ 0,2 miljoen). Daarnaast zijn de overige personeelskosten € 0,5 miljoen hoger dan begroot, met name door de in de CAO afgesproken reiskostenregeling.  Hogere piketvergoedingen van € 0,2 miljoen als gevolg van enkele zeer grote branden in 2023  Hogere wervingskosten vanwege actiever wervingsbeleid van € 0,1 miljoen

Versie: Vastgesteld AB

Pagina

19

 De materiële lasten zijn € 0,7 miljoen lager dan begroot, met name door veilingopbrengsten van afgestoten materieel.  De kapitaallasten laten een batig saldo zien van € 1,5 miljoen door vertraging in de vervanging van materieel (€ 0,8 miljoen) en indexering van het budget terwijl de kapitaallasten doorlopen op basis van afschrijvingen op investeringen uit het verleden (€ 0,7 miljoen).

Versie: Vastgesteld AB

Pagina

20

1.3 1.3.1

Programma GGD Algemene Gezondheidszorg

Infectieziektebestrijding De capaciteit voor infectieziektebestrijding bij GGD’en is de afgelopen twee jaar fors uitgebreid vanwege de opdracht voor de coronabestrijding en bijbehorende incidentele middelen van VWS. Vanaf 2025 heeft VWS structurele financiering toegezegd voor de versterking infectieziektebestrijding en pandemische paraatheid bij GGD’en. De verdeling van deze landelijke middelen over de 25 GGD’en is nog niet bekend. Daarnaast is een Landelijke Functionaliteit Infectieziektebestrijding (LFI) opgericht die namens de minister van VWS verantwoordelijk wordt voor de voorbereiding op een toekomstige pandemie en de operationele aansturing van de GGD’en tijdens toekomstige pandemieën. Het LFI is ondergebracht bij het RIVM. In 2024 starten de GGD’en met de aansluiting op het LFI. Vaccineren HPV 19 tot en met 26 jaar In opdracht van het ministerie van VWS voeren de GGD’en in 2023 een eenmalige vaccinatiecampagne uit waarbij zij een HPV-vaccinatie aanbieden aan jongeren van 19 tot en met 26 jaar. Vanuit het ministerie van VWS wordt hiervoor een subsidie verstrekt aan GGD GHOR Nederland. De campagne is verlengd tot de zomer van 2024.

Ontwikkelingen vaccinatiestelsel Op 4 juli 2022 heeft staatssecretaris Van Ooijen aan de Tweede Kamer zijn voornemen kenbaar gemaakt om een vaccinatievoorziening voor volwassenen te organiseren bij de GGD'en, als belangrijke stap richting een toekomstbestending flexibel vaccinatiestelsel. Het RIVM is gevraagd om, in samenwerking met GGD GHOR Nederland, een uitvoeringstoets te doen. De resultaten van deze uitvoeringstoets geven inzicht in de haalbaarheid en uitvoerbaarheid van het inrichten van een vaccinatievoorziening voor volwassenen bij de GGD’en als op zichzelf staande voorziening, of waar nodig als aanvulling op bestaande uitvoeringsroutes. Dat het kabinet gevallen is, beïnvloedt landelijke besluitvorming over de uitvoeringstoets vaccinatievoorziening voor volwassenen. Tuberculosebestrijding Sinds 2019 zijn de kosten van GGD-taken op het gebied van tuberculosebestrijding (tbc) toegenomen, maar de vergoedingen zijn niet in dezelfde mate meegegroeid. Daarnaast zijn de werkzaamheden de afgelopen jaren toegenomen. Bijvoorbeeld door de sterke toename van IND-migranten en statushouders uit landen waar tbc vaak voorkomt. De laboratoriumkosten en personele kosten voor deze screeningen zijn voor rekening van de GGD. Deze factoren leiden tot een financieel tekort op dit punt.