8. Raadsvoorstel Zienswijze GR VGGM

Raadsvoorstel

Onderwerp Zienswijze wijziging gemeenschappelijke regeling VGGM Adviseur Programma Portefeuillehouder

: K. Schaap : 1. Veiligheid : Weststeijn/Van der Pas

Datum B&W Datum Raad Openbaar

: 2 april 2024 : 7 mei 2024 : Ja

Aan de Raad Aanleiding De Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) maakt onder andere (publiekrechtelijke) samenwerking mogelijk tussen verschillenden gemeenten. Op 1 juli 2022 is deze wet gewijzigd. Als gevolg van de wijziging van de Wgr moet de gemeenschappelijke regeling van de Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden (VGGM) geactualiseerd worden, net zoals dat voor een groot aantal andere GR’en waar de gemeente Rozendaal in participeert de afgelopen maanden al is gebeurd. In bijgaande brief (bijlage 2) gaat het dagelijks bestuur VGGM nader in op het voornemen de gemeenschappelijke regeling te wijzigen. Aanvullend heeft het algemeen bestuur de wens de governance van VGGM aan te passen. De belangrijkste verandering daarbij is dat er twee bestuurscommissies worden ingesteld: één voor veiligheid (bestaande uit burgemeesters) en één voor publieke gezondheid en ambulancezorg (bestaande uit wethouders). Gevraagde beslissing 1. Kennis te nemen van: a. het ontwerp-wijzigingsbesluit van de gemeenschappelijke regeling Veiligheid- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden (VGGM); b. de bijdrageregeling van de VGGM; c. het instellingsbesluit bestuurscommissies van de VGGM. 2. Een zienswijze in te dienen over het ontwerp-wijzigingsbesluit van de gemeenschappelijke regeling, overeenkomstig de in concept als bijlage bij dit voorstel gevoegde brief aan de VGGM. 3.

Geen zienswijze in te dienen ten aanzien van de bijdrageregeling van de VGGM. 4. Geen wensen en bedenkingen mee te geven ten aanzien van het instellingsbesluit bestuurscommissies voor de VGGM. Wat willen we bereiken? Doelstelling is om de Gemeenschappelijke regeling van de Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden (VGGM) aan te passen aan de gewijzigde Wet gemeenschappelijke regelingen en daarbij de gemeenteraad de wettelijk verplichte gelegenheid bieden een zienswijze te geven op het ontwerp. Argumenten 1.1 De wijziging in de GR zijn noodzakelijk op basis van de nieuwe Wgr. In de brief van 1 maart 2024 (bijlage 2) gaat het dagelijks bestuur van de VGGM in op het voornemen de gemeenschappelijke regeling te wijzigen. De aanleiding hiervoor is de gewijzigde Wet Gemeenschappelijke Regelingen per 1 juli 2022. Alle gemeenschappelijke regelingen dienen op grond van deze wetswijziging binnen twee jaar hun gemeenschappelijke regeling aan te passen. Een toelichting op (het ontwerp van) de gewijzigde gemeenschappelijke regeling en een artikelsgewijs

Pagina 1 van 4

Raadsvoorstel

overzicht van de wijzigingen ten opzichte van de vigerende gemeenschappelijke regeling zijn als respectievelijk bijlage 4 en 5 aan dit voorstel toegevoegd. 1.2 De VGGM volgt het correcte proces om de raden te consulteren voor de drie voorliggende stukken. Wijziging van de regeling vraagt om twee rondes langs de gemeenteraden. De eerste ronde – die nu voorligt – betreft de mogelijkheid voor de raden om een zienswijze in te dienen over het ontwerp wijzigingsbesluit op grond van artikel 1 lid 3 van de Wgr. De tweede ronde betreft het vragen om toestemming van de gemeenteraad op grond van artikel 1 lid 4 van de Wgr om het definitieve wijzigingsbesluit vast te kunnen stellen. Ook voor de bijdrageregeling kunnen de raden desgewenst een zienswijze indienen. Voor wat betreft de instelling van de bestuurscommissies besluit het algemeen bestuur, nadat de raden in de gelegenheid zijn gesteld hierover wensen en bedenkingen te uiten. 1.3 Het proces om te komen tot dit ontwerp voor een gewijzigde gemeenschappelijke regeling is zorgvuldig doorlopen. Ten aanzien van de uitwerking van het nieuwe instrumentarium uit de gewijzigde Wgr heeft in maart 2023 een regionale bijeenkomst plaatsgevonden waarin met raadsleden is gesproken over de nadere uitwerking van het nieuw instrumentarium. Daarmee zijn de raden vroegtijdig in het proces betrokken.

De nu voorgestelde wijzigingen hebben primair betrekking op de gewijzigde Wgr en worden in de bij dit voorstel behorende bijlagen goed onderbouwd. In het spoor van de wijziging van de GR wordt ook de bijdrageregeling gewijzigd, zodat deze hierop aansluit (zie verder onder 3). 2.1 De zienswijze op de (ontwerp) GR heeft betrekking op de termijn voor het indienen van de zienswijze op de kaderbrief, die zich niet goed verhoudt tot onze vergadercyclus. Wij stellen uw raad voor een zienswijze te sturen naar VGGM op te nemen. De zienswijze betreft de bepaling in de toelichting op artikel 13 van het ontwerp, waarin is opgenomen dat de termijn voor een zienswijze op de kaderbrief 8 weken bedraagt, in samenhang met artikel 32 dat voorschrijft dat die kaderbrief vóór 1 december verzonden moet worden. Die termijn lijkt, gelet op onze vergadercyclus, voor ons niet haalbaar. Voor het overige zien wij geen belemmeringen in de nieuwe GR. 3.1 De wijzigingen in de ‘Bijdrage regeling’ als uitvloeisel van de nieuwe GR zorgen ervoor dat deze in lijn wordt gebracht met de bestaande werkwijze sinds 2021. Ten aanzien van de concept ‘Bijdrage regeling’ (bijlage 7) moet het volgende worden opgemerkt. In artikel 32 van de vigerende gemeenschappelijke regeling is ten aanzien van de bijdragen van de deelnemende gemeenten opgenomen “dat de berekening daarvan plaats vindt op basis van inwonertal”.

Artikel 33 van de voorliggende gewijzigde ontwerpregeling schrijft in plaats daarvan voor dat “het algemeen bestuur van de VGGM in een bijdrageregeling vaststelt op welke wijze berekend wordt welke bijdrage de colleges verschuldigd zijn voor de uitvoering van de basistaken”. In 2021 is besloten, in afwijking van het oorspronkelijke artikel 32, om de kosten voor de brandweer te baseren op de uitkering per gemeente uit het gemeentefonds. In de voorliggende bijdrageregeling, die thans, voorafgaand aan vaststelling, ter zienswijze aan de raden wordt aangeboden, is deze bekostiging in lijn gebracht met de bestaande praktijk (besluitvorming in 2021). 4.1 Het instellingsbesluit bestuurscommissies is in lijn met een al langer levende bestuurlijke wens. Het instellingsbesluit bestuurscommissies (bijlage 6) geeft inhoud aan de al langer levende bestuurlijke wens om twee bestuurscommissies te vormen, namelijk een bestuurscommissie Veiligheid (bestaande uit de burgemeesters) en een bestuurscommissie Gezondheid (bestaande uit Pagina 2 van 4

Raadsvoorstel

collegevertegenwoordigers met de portefeuille Publieke Gezondheid). De reden voor deze wijziging in de governance ligt in de wens om een formele grondslag te regelen voor de huidige werkwijze binnen het Bestuurlijk Overleg Publieke Gezondheid (BOPG), waarbij de wethouders Publieke Gezondheid als ‘opdrachtgevers’ fungeren voor de GGD . Er is een juridische oplossing gevonden binnen het huidige construct VGGM, waarbij de bestuurscommissies binnen de wettelijke kaders zoveel mogelijk zélf kunnen besluiten over inhoudelijke vraagstukken op de verschillende beleidsdomeinen. Door niet één maar twee bestuurscommissie in te stellen (één voor gezondheid met wethouders en één voor veiligheid met burgemeesters) is zoveel mogelijk gelijkwaardigheid gecreëerd tussen de twee bestuurscommissies. Daar waar de wethouders PG in de bestuurscommissie Gezondheid de opdracht-geversrol naar de GGD vervullen hebben de burgemeesters in de bestuurscommissie Veiligheid de rol van opdrachtgever vanuit de eigen gemeentelijke portefeuille brandweerzorg en crisisbeheersing. In het AB, bestaande uit de burgemeesters, ligt vervolgens de focus op algemene en financiële kaders alsmede op toezichthoudende rol op VGGM als geheel, o.a. om verantwoording aan raad en college af te kunnen leggen. Een en ander wordt nader uitgelegd in de toelichting op gewijzigde gemeenschappelijke regeling, bijlage 4 (pagina 7).

4.2 Raden blijven aan zet via verruimde zienswijzemogelijkheid De governancewijziging naar twee bestuurscommissies betekent ook dat een aantal bevoegdheden van het algemeen bestuur gedelegeerd worden naar de bestuurscommissies. Dit kan de indruk wekken dat raden verder op afstand komen te staan. Dit is in de voorbereiding op dit voorstel besproken in de directie, het dagelijks bestuur en het algemeen bestuur. De opvatting is dat dit weliswaar ‘juridisch denkbaar is’, maar dat er in de dagelijks praktijk geen voorbeelden denkbaar zijn waarbij de raden een bepaalde vorm van democratische controle in de huidige situatie wél toepassen, die in de voorgestelde nieuwe governancestructuur niet meer toegepast zou kunnen worden. De voordelen van twee gelijkwaardige bestuurscommissies, zoals hierboven geschetst, zijn groter dan de (theoretische) nadelen. De eventuele zorg dat de raad verder op afstand wordt geplaatst door de introductie van twee bestuurscommissies is verminderd door in artikel 13 te expliciteren bij welke besluiten de raden een zienswijze kunnen uitbrengen. De zienswijzemogelijkheid is aanzienlijk verruimd. We stellen daarom voor om geen wensen en bedenkingen mee te geven aan de VGGM op dit instellingsbesluit voor de bestuurscommissies. Planning Het Dagelijks Bestuur van de VGGM heeft verzocht uiterlijk voor 5 juni een reactie te geven.

Na ontvangst van alle zienswijzen zal het DB een voorstel doen aan het AB voor een finaal voorstel aan de colleges die een besluit nemen over wijziging van de gemeenschappelijke regeling. Voorafgaand aan deze besluitvorming toetst het college bij de raad of toestemming wordt verleend voor wijziging. De raad mag de toestemming alleen weigeren wegens strijd met het recht of het algemeen belang (art. 1 Wgr). Voorzien is dat het AB in juli een finaal voorstel zal doen aan de colleges, zodat kort na de zomervakantie een toestemmingsprocedure kan worden gestart. Het ligt in de lijn der verwachting dat de gewijzigde gemeenschappelijke regeling en onderliggende regelingen op 1 januari 2025 in werking zullen treden. Wat mag het kosten? Aan de uitvoering van dit voorstel zijn geen kosten verbonden.

Pagina 3 van 4

Raadsvoorstel

Het college van burgemeester en wethouders,

Bas Pelgrum, gemeentesecretaris

Ester Weststeijn, burgemeester

Bijlage(n) 1. Concept raadsbesluit 2. Aanbiedingsbrief VGGM 3. Ontwerp besluit tot wijziging van de gemeenschappelijke regeling 4. Toelichting op de gewijzigde GR 5. Artikelsgewijs overzicht wijzigingen GR 6. Concept-instellingsbesluit Bestuurscommissies 7. Concept-Bijdrageregeling 8. Concept reactie aan DB VGGM (zienswijze)

Pagina 4 van 4