62. Brief VGGM - Rozendaal_Kies voor gezondheid
Tekst van het document
februari 2026
Wat u kunt doen
Kies voor gezondheid
Als gemeenteraad en college kunt u invloed uitoefenen op veel zaken die de leefomgeving van mensen structureel gunstiger maakt voor de gezondheid van uw inwoners en de mate waarin zij ervaren zelf invloed te kunnen uitoefenen op hun gedrag. De Gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD) roept politieke partijen op om gezondheid een centrale plek te geven in het gemeentelijk beleid, om te beginnen in de aanstaande coalitieakkoorden.
Gezondheid staat voor mensen steevast in de top 3 van wat zij belangrijk vinden. Gezonde inwoners kunnen meedoen, leren, werken en voor elkaar zorgen. Maar er bestaan grote en hardnekkige verschillen. Mensen met een kleinere portemonnee en een lagere opleiding leven maar liefst 14 jaar minder in goede gezondheid1.
Investeren in een gezonde jeugd Een aantal gezondheidsverschillen ontstaat al op jonge leeftijd. Versterk daarom de preventieve jeugd gezondheidszorg in samenhang met stevige lokale teams, het onderwijs en zorgpartners door te investeren in: •
Verkleinen van gezondheidsverschillen
Gezondheidsverschillen in Rheden/Rozendaal Ook in de gemeenten Rheden/Rozendaal zijn er verschillen in ervaren gezondheid en gezondheidsgedrag tussen inwoners. De Landelijke nota gezondheidsbeleid 2025-2028 laat zien dat mensen met een lagere sociaaleconomische status vaker wonen in wijken met meer hittestress, veel toegang tot fastfood en tabak en minder toegang tot gezond voedsel en tot groene en beweegvriendelijke plekken. Ook wonen zij vaker in slecht geïsoleerde
huizen en ervaren meer stress en financiële zorgen. Dit maakt de gezonde keuze moeilijker2. De figuren hieronder illustreren gezondheidsverschillen op ‘ervaren gezondheid’ en ‘roken/vapen’. Vanwege het lage aantal inwoners zijn er geen cijfers voor alleen Rozendaal beschikbaar.
Matig of (zeer) slechte ervaren gezondheid
Wekelijks roken en/of vapen
39%
Meer cijfers over de gezondheid in uw gemeente vindt u op: incijfers.ggdgm.nl
24%
17%
•
Investeren in een gezonde leefomgeving •
•
•
creëer een leefomgeving die uitnodigt tot beweging en toegang tot gezonde voeding; zorg dat mensen wonen in schone en veilige woningen en leven in een rookvrije samenleving; investeer in vergroening en een gezonde openbare ruimte in kwetsbare wijken; openbare ruimten die uitnodigen tot bewegen en ontmoetingen; houd bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen rekening met de gezondheidseffecten op inwoners.
9%
Hbo, wo
vmbo
Volwassen inwoners van de gemeenten Rheden/ Rozendaal met als hoogste opleiding primair onderwijs, vmbo of mbo-1 ervaren hun gezondheid veel vaker als matig of (zeer) slecht vergeleken met hbo- of wo.
havo/vwo
Vmbo-leerlingen uit de gemeenten Rheden/ Rozendaal roken/vapen vaker wekelijks dan havisten of vwo’ers uit de gemeente Rheden.
De GGD roept politieke partijen op gezondheid een centrale plek te geven in het gemeentelijk beleid, om te beginnen in de coalitieakkoorden. Door gezondheidseffecten mee te wegen in alle beleidskeuzes kunt u gezondheidsverschillen tussen inwoners in uw gemeente verminderen. Investeringen in een gezonde jeugd en een gezonde leefomgeving dragen bij aan de gezondheid van (kwetsbare) groepen. Goed partnerschap tussen gemeenten en GGD is nodig om dit te bereiken. Neem contact met ons op via adviseurpubliekegezondheid@vggm.nl.
1. StatLine - Gezonde levensverwachting; geslacht, leeftijd en onderwijsniveau. 2. VWS, Samen Werken aan gezondheid, Landelijke nota gezondheidsbeleid 2025-2028.
G040-022026
Po, vmbo, mbo-1
Kijk bij de ontwikkeling en uitvoering van beleid expliciet naar gezondheid en de impact op gezondheidsachterstanden. Beleidsdoelen versterken elkaar vaak: wat goed is voor het milieu is vaak ook goed voor de gezondheid, terwijl maatschappelijke participatie, werk en bestaanszekerheid belangrijke determinanten van gezondheid zijn. Verschuif de aandacht van ziekte en zorg naar gezondheid en welzijn. Verminder gezondheidsverschillen in uw gemeente door gezondheidseffecten mee te wegen in alle beleidskeuzes. Zet in op preventie, gelijke kansen en een gezonde leefomgeving van met name kwetsbare inwoners. Want die inzet komt ten goede aan alle inwoners in uw gemeente.
•
een kansrijke start voor (aanstaande) gezinnen in kwetsbare situaties; kinderen, jongeren en hun ouders om gezondheids achterstanden te voorkomen en de druk op de jeugdzorg te verlagen; de mentale gezondheid van jeugdigen. Onder andere welzijns- jongerenwerk, onderwijs, sportverenigingen en de GGD hebben een rol in het verbeteren van de mentale veerkracht.