3a. Bijlage 1 bij RIB Lokaal hitteplan 2023 Rozendaal

Lokaal Hitteplan 2023 gemeente Rozendaal

Vastgesteld door B&W d.d. 5 december 2023

1

Inhoud 1. Zorg voor onze kwetsbare inwoners bij hitte...............................................2 1.1. Het veranderende klimaat is van invloed op onze gezondheid ..............2 1.2. Waarom een Lokaal hitteplan? .............................................................2 1.3. Lokaal hitteplan in een bredere context ...............................................2 1.4 Doel lokaal hitteplan .............................................................................3 1.5. Afbakening ...........................................................................................3 1.6. Verantwoording ...................................................................................3 2. Lokale aanpak .............................................................................................4 2.1. Status van het Lokaal hitteplan van Rozendaal .....................................4 2.2. Samenwerking met sociale partners .....................................................4 2.3. Raakvlakken met gemeentelijk beleid ..................................................5 3. Uitvoering ...................................................................................................6 3.1. Rolverdeling en verantwoordelijkheid ..................................................6 3.2.

Fasen hitteplan.....................................................................................6 3.3. Taakverdeling in de verschillende fasen ...............................................7 3.4. Communicatie ......................................................................................7 4. Doorontwikkeling van het Lokaal hitteplan .................................................8 4.1. Kaarten ................................................................................................8 4.2. Benaderen 75-plussers .........................................................................8 4.3. Watertappunten ..................................................................................8 4.4. Koelteplekken ......................................................................................9 4.5. Code rood scenario...............................................................................9 BIJLAGE .....................................................................................................10 Het hitteplan van Rozendaal: uitwerking 2023 ..........................................10

1

1. Zorg voor onze kwetsbare inwoners bij hitte 1.1. Het veranderende klimaat is van invloed op onze gezondheid

Zomers met aanhoudende hitte leiden tot serieuze gezondheidsklachten en oversterfte. En doen een aanslag op de vitaliteit van kwetsbare groepen in onze samenleving. Klimaatscenario’s laten zien dat de kans op en de intensiteit van zomerse hittegolven verder toeneemt. In Rozendaal is geen sprake van hoogbouw en een dichte sterk verstedelijkte bebouwing maar van een ruim opgezette groene dorpskern, waardoor de problematiek die wordt aangesneden in het lokaal hitteplan een andere dynamiek heeft. Door het hitteplan vast te stellen wordt voldaan aan de toezegging van de provincie. In Nederland kennen we sinds 2006 een Nationaal hitteplan. Bij activering worden we alert gemaakt op hittegerelateerde gezondheidsproblemen en te nemen maatregelen. Met brede voorlichting verminderen we op deze manier gezondheidsproblemen en voorkomen we die waar mogelijk. De beslissing om het Nationaal hitteplan te activeren, neemt het RIVM in overleg met het KNMI (Koninklijk Meteorologisch Instituut). Meestal wanneer de weersverwachting aangeeft dat het vier dagen of langer 27 graden of warmer wordt. Nachttemperatuur en luchtvochtigheid spelen ook een rol. Het Nationaal hitteplan kan voor heel Nederland, maar ook voor delen van het land worden geactiveerd.

Risicogroepen zijn mensen op leeftijd, met overgewicht of een chronische ziekte, met medicatie, met verminderde zelfredzaamheid, zwangeren en mensen die sporten of werken in hitte. Door klimaatverandering zullen ook mensen die niet tot de risicogroepen behoren, sneller gezondheidseffecten ondervinden. Achtergrondinformatie over gezondheidsrisico’s van hitte is te vinden in de GGD-richtlijn “Gezondheidsrisico’s van zomerse omstandigheden". Op de website Zomer en hitte - GGD Leefomgeving is veel informatie over hitte en gezondheid te vinden.

1.2. Waarom een Lokaal hitteplan?

In de praktijk blijken met het Nationaal hitteplan niet alle risicogroepen voldoende te worden bereikt. Daarnaast is het beleid om ouderen zo lang mogelijk thuis te laten wonen van toenemende invloed op de kwetsbaarheid voor en blootstelling aan hittestress. Mensen op hogere leeftijd hebben vaak een broze gezondheid, zweten weinig en volgen om verschillende redenen de adviezen vaak niet goed op. Bijvoorbeeld: een advies als ‘voldoende drinken’ wordt niet altijd goed opgevolgd doordat ouderen minder dorst voelen. En ’s nachts als de woning gekoeld kan worden, blijven ramen gesloten omdat mensen zich anders niet veilig voelen1. Medicatiegebruik geeft een extra kans op gezondheidsproblemen. Het Lokaal hitteplan is een doorontwikkeling van het Nationaal hitteplan en het kader waarbinnen we noodzakelijke zorg tijdens een hittegolf vormgeven. Hiervoor is onder meer een lokale samenwerking tussen gemeente, GGD en sociale partners nodig. Inmiddels hebben vijftig gemeenten een lokaal hitteplan, of werken daaraan.

1 GGD Factsheet Hitte en Gezondheid, mei 2020

2

1.3. Lokaal hitteplan in een bredere context

Het Lokaal hitteplan is onderdeel van klimaat(hitte)adaptatie-strategieën. En het is één van de maatregelen in de Menukaart Hitte in de gebouwde omgeving van het ministerie van Binnenlandse Zaken. De menukaart is er om gemeenten te helpen met integraal hitte-adaptatiebeleid. Het sluit ook aan bij de ambities uit de Landelijke nota gezondheidsbeleid2 waar het gaat om gezondheidsbevordering in kwetsbare buurten en het creëren van een leefomgeving die ouderen verleidt tot een gezonde leefstijl.

1.4. Doel Lokaal hitteplan

Het doel van het Lokaal hitteplan is gezondheidsrisico’s van aanhoudende hitte bij de meest kwetsbare inwoners in de gemeente te beheersen en de zorg zo mogelijk te verbeteren. Dit op de juiste tijd en plaats en passend bij de risicogroep. We doen dit door: Vergroten zelf- en samenredzaamheid o Naar elkaar omkijken bij kwetsbare mensen bevorderen. Brede maatschappelijke samenwerking o Gemeente, GGD en sociale partners voeren gecoördineerd taken en ondersteunende activiteiten uit als het Nationaal hitteplan voor Rozendaal wordt geactiveerd. Uitwisselen kennis en ervaringen o De zorg aan voor hitte kwetsbare inwoners van de gemeente verbeteren.

1.5. Afbakening

Het Lokaal hitteplan is aanpakgericht en flexibel. Jaarlijks evalueren we het hitteplan en zo nodig passen we het aan of breiden we het uit. Het hitteplan komt niet in de plaats van (crisis-) procedures van de gemeente, GGD of veiligheidsregio. Mocht een hittegolf leiden tot een crisis dan gelden andere procedures (denk aan Wet Veiligheidsregio). Dit kan bijvoorbeeld als door extreem hoge temperaturen of door een langdurig aanhoudende periode van hitte veel slachtoffers vallen. Of als dit tot problemen leidt in vitale processen of in het openbaar domein.

1.6. Verantwoording

Dit Lokaal hitteplan van Rozendaal is opgesteld met procesondersteuning van GGD GelderlandMidden. In het licht van een klimaatbestendig Gelderland3 heeft de provincie Gelderland hiervoor middelen beschikbaar gesteld. De handreiking Lokaal hitteplan is als uitgangspunt en inspiratiebron gehanteerd, maar niet in de letter gevolgd. Met de volgende reden: o De handreiking richt zich heel breed op de lokale aanpak van de gezondheidsgevolgen van hitte. Ook bijvoorbeeld op alle zorginstellingen. Maar voor mensen die in zorginstellingen verblijven, geldt ook de zorgplicht van de instelling. Zorginstellingen moeten hitteprotocollen hebben en ervoor zorgen dat verzorgenden deze ook daadwerkelijk kunnen toepassen. Voor thuiswonende kwetsbare en niet-zelfredzame mensen zijn de zorgverantwoordelijkheden tijdens hitte (nog) niet eenduidig. Daarom hebben we de keuze gemaakt om ons in het Lokaal hitteplan ons te richten op een belangrijk deel van deze doelgroep: de zelfstandig wonende inwoners van 75 jaar en ouder. We willen hen in het eigen gebied beter in beeld hebben en bereiken tijdens hitte. o De handreiking geeft gedetailleerde protocollen waarbij voor elk fase van het hitteplan in tabellen wordt uitgewerkt: 2 https://www.loketgezondleven.nl/documenten/landelijke-nota-gezondheidsbeleid-2020-2024

3 Actieplan Klimaatadaptatie, Samen op weg naar een klimaatbestendig Gelderland, provincie Gelderland

3

o welke organisatie welke taken uitvoert o wie binnen de organisatie verantwoordelijk is o met extra details over doelgroep o schaalgrootte en borging In dit Lokaal hitteplan kiezen we voor een minder gedetailleerde en meer toegankelijke variant. Tot slot: de gemeente Rozendaal en de gemeente Rheden hebben eenzelfde werkgebied. Sociale partners werken veelal in beide gemeenten. Beide gemeenten trekken daarom waar mogelijk samen op bij de uitvoering van het hitteplan.

2. Lokale aanpak 2.1. Status van het Lokaal hitteplan van Rozendaal Deze eerste versie van het Lokaal hitteplan van Rozendaal bevat in de bijlage de uitwerking voor 2023. Daarbij richten we ons op zelfstandig wonende senioren (75+). Het plan is hiermee in de steigers gezet. Het wordt de komende jaren versterkt en uitgebouwd. Dit doen we op basis van ervaringen en nieuwe ontwikkelingen. Centraal staat daarbij de vraag hoe kwetsbare inwoners in beeld zijn en zo nodig worden ondersteund. Het primaat van het Lokaal hitteplan ligt bij het Sociaal domein van de gemeente. Voor de zomer van 2024 komt er een volgende versie. Hitte is niet alleen een uitdaging voor het Sociaal domein, maar zeker ook voor het Fysieke domein waar het gaat om gebouwen en gebieden. Daarom zijn de aanpalende ontwikkelingen in bet Fysiek domein zoveel mogelijk meegenomen. Naar de stand van dit moment (november 2023). De relatie met het Fysiek domein blijft ook in volgende versies geborgd. Wij verwijzen hier ook naar hetgeen is opgenomen in hoofdstuk 4. Doorontwikkeling van het Lokaal hitteplan (p 8 e.v.).

2.2. Samenwerking met sociale partners

Belangrijk in het Lokaal hitteplan is de samenwerking met sociale partners: wie doet wat in aanloop naar en tijdens een hittegolf? Op de juiste tijd en plaats en passend bij de risicogroep. Onder sociale partners verstaan we bij het Lokaal hitteplan zorgprofessionals en -vrijwilligers die onder ‘normale omstandigheden’ ook over de vloer komen of in contact zijn met kwetsbare of minder zelfredzame inwoners. Zoals: o o o o o o

Welzijnsorganisatie Wijkverpleging Thuiszorg Seniorenverenigingen Woningbouwcorporaties En anderen, zoals mantelzorgers

De focus in het hitteplan ligt op organisaties met een groot bereik. Met vanzelfsprekend de uitnodiging aan kleinere partners om zich ook aan te sluiten. Per organisatie wordt gevraagd naar een contactpersoon. De contactgegevens worden jaarlijks geactualiseerd en worden na toestemming onder de deelnemers gedeeld. In de (toekomstige) praktijk betekent deze lokale samenwerking dat medewerkers van verschillende organisaties elkaar snel weten te vinden als dat nodig is. Dat zij adviezen of acties tijdens een periode van aanhoudende hitte kunnen afstemmen. Dat de communicatie eenduidig en begrijpelijk is. En dat kennis met elkaar kan worden gedeeld.

4

Sociale partners die zich aansluiten bij het Lokaal hitteplan wordt gevraagd wat zij al doen of zouden willen doen tijdens een hitteperiode. Hierbij kan gedacht worden aan: Communicatie/voorlichting o Via informatiemateriaal, poster, website, social media, bloedhete bingo Rode Kruis Informeren/bewustwording medewerkers/vrijwilligers o Via intern medewerkersportaal, teamoverleg, training Directe ondersteuning o Herkennen van klachten en uitdrogingssignalen o Praktische ondersteuning: bv. zonnescherm naar beneden, water op tafel, check medicijngebruik, voeten en handen koelen o Bewustwording: informatiemateriaal meenemen en in gesprek gaan, kijken of de adviezen worden opgevolgd of mensen helpen bij het opvolgen van de adviezen.

2.3. Raakvlakken met gemeentelijk beleid

In de Regionale visie Publieke Gezondheid Gelderland-Midden 2021 – 2025 staat vermeld dat ‘We gebruikmaken van de kansen van andere maatschappelijke opgaven, bijvoorbeeld klimaatadaptatie om buurten groener en aantrekkelijker in te richten, woningen gezonder te maken en hittestress bij ouderen te voorkomen.’ De omgevingsvisie van de gemeente Rozendaal gaan we inzetten om de uitgangspunten uit dit hitteplan mee te nemen. Wel wordt er bij renovaties in het openbaar groen en de herinrichting van wegen rekening gehouden met de toenemende hitte door het planten van bomen en ander plantmateriaal die hier goed tegen bestand zijn. In Rozendaal zijn tot nu wel een aantal knelpunten bekend: 1. Het schoolplein van IKC de Dorpsschool. Bij de inrichting is weinig rekening gehouden met mogelijke hitte. Er zijn geen bomen geplant, maar doeken moeten voor de schaduw zorgen. 2. Rozendaal kent een groot aantal volwassen bomen die voor veel schaduw zorgen langs wegen en openbare ruimtes. Mede door langdurige droge hete periodes loopt de vitaliteit van deze bomen terug wat tot uitval kan zorgen. De schaduwwerking van een volwassen boom is niet zomaar vervangen door het planten van een jonge boom wat voor hitte kan zorgen op plekken waar dit eerder niet het geval was.

5

3. Uitvoering 3.1. Rolverdeling en verantwoordelijkheid

De rolverdeling en verantwoordelijkheid van gemeente, GGD, en sociale partners in het Lokaal hitteplan is als volgt: Gemeente: o Vanuit het Sociaal domein van de gemeente is een hittecoördinator sleutelfiguur voor de GGD en de bij het hitteplan aangesloten sociale partners. Daarnaast zorgt de hittecoördinator voor de jaarlijkse evaluatie en update van het lokaal hitteplan. Een communicatieadviseur van de gemeente ondersteunt de hittecoördinator op de communicatieactiviteiten van het hitteplan. o In aanloop naar en tijdens hete periodes verzorgt de gemeente via de gebruikelijke communicatiekanalen de voorlichting en advisering over gezondheidsrisico’s en te nemen maatregelen. Alsook de beantwoording van vragen van inwoners. De GGD ondersteunt de gemeente bij het uitvoeren van deze taken. o Vanaf 2024 worden beleidswerkzaamheden in het Sociale domein, naast de uitvoering, bij gemeente Rheden belegd. De invulling van de rol van de gemeente zal bij de uitwerking, met andere woorden: de concretisering van deze afspraken, worden meegenomen. GGD (kernpartner): o De GGD – team milieu en gezondheid - heeft een inhoudelijk informerende en adviserende rol naar gemeente, algemeen publiek en sociale partners over de gezondheidsrisico’s van aanhoudende hitte en te nemen maatregelen. o De GGD informeert inwoners via GGDLeefomgeving.

o De GGD informeert professionals via de website van VGGM/GGD. o De GGD beantwoordt en adviseert over specifieke (complexe) vragen of naar aanleiding van meldingen van hittegerelateerde gezondheidsklachten. Sociale partners: o Sociale partners staan direct in contact met voor hitte kwetsbare inwoners en eventuele familie en/of mantelzorgers. Zij dragen vanuit die rol bij aan het zoveel mogelijk bevorderen van de zelf- en samenredzaamheid. o Zij doen dit met een inzet op voorlichting/communicatie (informeren over de risico’s van hitte en wat daartegen te doen) en informeren/bewustwording van medewerkers. o Daar waar mogelijk en noodzakelijk bieden sociale partners directe en praktische ondersteuning. 3.2. Fasen hitteplan Het voorkomen en aanpakken van publieke gezondheidsproblemen bij langdurige hitte kent een viertal (cyclische) fasen: A. Voorbereidingsfase (maart tot mei) o Jaarlijkse actualisatie Lokaal hitteplan, verwerken van de evaluatie van vorig jaar, toevoegen nieuwe kennis en initiatieven. o Netwerk en contactgegevens van sociale partners actualiseren. Kan het netwerk worden uitgebreid? o Organisatie (online) bijeenkomst/e-mailcontact met sociale partners (actualisatie hitteplan, delen kennis en ervaring). o Achtergrondartikel/informatiebericht (-en) klaarzetten

6

o Up to date hitte-informatie beschikbaar stellen aan professionele en niet-professionele zorgverleners en hen daarop attenderen. o Gemeente, GGD en sociale partners melden zich bij het RIVM zelf aan voor de hitte(waarschuwings)mailing en/of checken of deze aanmelding nog up to date is. Dit kan via de link: Aanmelden hittemailing. Tip hierbij is om in ieder geval ook een algemeen emailadres op te geven. Hitteperiodes vallen vaak samen met vakantieperioden en op deze manier worden geen berichten gemist. B. Voorwaarschuwingsfase | Periode van waakzaamheid o Weersvoorspelling: aanhoudende hitte. Dat wil zeggen een kans op een periode van vier of meer dagen met een maximumtemperatuur boven de 27°C. Ook de nachttemperatuur, gevoelstemperatuur en luchtvochtigheid spelen een belangrijke rol. o Het RIVM stuurt een voorwaarschuwingsbericht uit. Gemeente, GGD en sociale partners bereiden zich voor. Tijdens periodes van aanhoudende hitte deelt het netwerk van sociale partners hitte-informatie met de risicogroepen. Ook ziet het netwerk toe op de zorg voor deze groepen. Dit is afhankelijk van de afgesproken inzet. o Het is in deze fase niet de bedoeling om het algemene publiek al te informeren. Het is namelijk nog niet zeker dat er een periode van aanhoudende hitte komt. C. Waarschuwingsfase o Nationaal en Lokaal hitteplan geactiveerd.

Het hitteplan kan voor heel Nederland, maar ook voor delen van het land worden geactiveerd. Het RIVM stuurt een waarschuwingsbericht en actuele weersinformatie. Het RIVM stuurt vervolgens dagelijks een update. De waarschuwingsfase eindigt met een bericht waarin staat vanaf welke dag het Nationaal hitteplan en het Lokaal hitteplan niet meer actief zijn. o Om risicogroepen te bereiken, verspreiden gemeente en GGD informatie over de risico’s van hitte en wat hiertegen kan worden gedaan. o Sociale partners zetten in op communicatie en voorlichting/bewustwording van medewerkers, vrijwilligers/directe ondersteuning van mensen thuis. Dit is afhankelijk van wat is afgesproken. o De GGD adviseert bij specifieke, inhoudelijke vragen. D. Evaluatiefase (herfst/winterperiode) o De uitvoering van het Lokaal hitteplan wordt na de zomer geëvalueerd.

3.3. Taakverdeling in de verschillende fasen In het Lokaal hitteplan leggen we als gemeente vast wie, wat, wanneer doet. Sociale partners committeren zich aan de uitvoering van het hitteplan. In de bijlage staat een concrete uitwerking voor 2023.

3.4. Communicatie Up to date informatie over hitte en gezondheid staat op GGDLeefomgeving.nl (voor burgers). Hier wordt ook een handelingskader geboden waarmee de gezondheidsrisico’s verminderen. Op de webpagina van GGD Gelderland-Midden voor professionals staat een toolbox met communicatiemiddelen (met handelingsperspectieven) waar gemeente en sociale partners gebruik van kunnen maken. Voor senioren heeft GGD Gelderland-Midden een specifieke infographic. De voorlichting over hitte en gezondheid en senioren is een kwestie van lange adem; mensen moeten het vaker horen.

7

4. Doorontwikkeling van het Lokaal hitteplan Het Lokaal hitteplan van Rozendaal kan de komende jaren – afhankelijk van ervaringen, nieuwe kennis en ontwikkelingen - worden doorontwikkeld. Hieronder wordt aangegeven hoe en waarop dat, met de kennis van nu, zou kunnen.

4.1. Kaarten Voor de ontwikkeling van activiteiten vanuit het sociaal domein kan gebruik worden gemaakt van verschillende kaarten. Op basis van deze kaarten kan worden bepaald waar tijdens perioden van aanhoudende hitte extra aandacht nodig is voor kwetsbare personen. Dit betekent niet dat de rest van de gemeente geen aandacht behoeft, met name omdat mensen te maken kunnen krijgen met hoge temperaturen in woningen. De binnentemperatuur hangt niet alleen af van de buitentemperatuur maar ook van (bouwkundige) kenmerken van de woning. Woningen zijn minder hittebestendig door onder meer de aanwezigheid van platte daken, grootte en oriëntatie van de ramen, het ontbreken van (buiten)zonwering en isolatie, onvoldoende mogelijkheden voor ventilatie etc. De GGD onderzoekt op basis van de gezondheidsmonitor 2020 de relatie tussen buurtkenmerken (groen, buitentemperatuur, wijktypologie), persoonskenmerken (gezondheid, woning e.d.) en het kunnen vinden van verkoeling. Er zijn een aantal kaarten beschikbaar zoals: Hitte eenzaamheid Broze gezondheid (frailty) 2020 Afstand tot koelte Hittestress door warme nachten Hittegevoelstemperatuur Hitte in jouw buurt

4.2 .Benaderen 75-plussers In navolging van de gemeente Den Haag kan een informatiebrief met tips worden gestuurd naar inwoners met de leeftijd 75-plus. Deze brief wordt dan voorafgaand aan een hitteperiode verzonden. Voorstel: De doelgroep benaderen via een artikel in In de Roos, op de website en via de social media. Hierbij richten we ons ook op inwoners jonger dan 75 jaar onder het motto ‘Omzien naar elkaar’, vergelijkbaar met winterse perioden waarin kwetsbare ouderen de gladheid niet durven trotseren.

4.3. Watertappunten Tijdens hitteperiodes kan een overzicht van watertappunten in de gemeente worden gecommuniceerd. Voorstel: Er wordt momenteel (december 2023) gewerkt aan één watertappunt in Rozendaal, op het kruispunt Kerklaan/Rozendaalselaan/Beekhuizensweg. Het is van belang dat de locatie(s) van het watertappunt (punten) breder bekend is/zijn.

8

4.4. Koelteplekken Eén van de basis-adviezen in de preventie van hittestress is een koele plek op te zoeken bij (extreme) hitte. In woningen met een plat dak, op een hogere verdieping van een appartementencomplex of flatgebouw kan de temperatuur hoog oplopen. In de communicatie kan de Afstand tot koeltekaart worden opgenomen. Deze kaart geeft een overzicht van de koele plekken in de woonomgeving. NB Van deze koele plekken is alleen (nog) niet bekend of het ook ‘aangename’ plekken zijn. Voorstellen: 1. In onze ‘Buurt aan Tafelgesprekken’ aan de orde stellen of er behoefte is aan extra koelteplekken. 2. Bij mogelijke nieuwbouw koelteplekken in de planvorming meenemen.

4.5. Code rood scenario Een aantal gemeenten en organisaties hebben de wens uitgesproken een code rood (opschalings) scenario uit te werken. Voor onze gemeente is dit in zijn algemeenheid niet aan de orde. Voorstel Voor onze gemeente wordt naast de inwoners van 75 jaar en ouder ook speciale aandacht gevraagd voor de bewoners van De Bosrank zolang die daar tijdelijk verblijven.

9

BIJLAGE Het hitteplan van Rozendaal: uitwerking 2023 Het hitteplan van Rozendaal is dit jaar in de steigers gezet. Het doel van het hitteplan is gezondheidsrisico’s van aanhoudende hitte bij de meest kwetsbare inwoners te beheersen en de zorg zo mogelijk te verbeteren. De risico’s variëren van ongemak tot in het ergste geval overlijden. Voor het hitteplan is samenwerking gezocht met sociale partners in de gemeente. Tijdens perioden van hitte kunnen zij thuiswonende oudere inwoners van Rozendaal handvatten bieden om hiermee om te gaan en waar mogelijk extra ondersteunen. We hebben een hitteplan omdat klimaatscenario’s laten zien dat de kans op en de intensiteit van zomerse hittegolven de komende decennia toenemen. Ook groeit de groep thuiswonende senioren die hier kwetsbaar voor is. Wanneer je op hoge leeftijd bent, heb je minder dorst. Daardoor drink je tijdens hitte te weinig. Je lichaam raakt de warmte minder goed kwijt, omdat je minder zweet. En de onbekendheid over de risico’s van medicijngebruik tijdens hitte vraagt om aandacht. Sociale partners (zorgprofessionals en vrijwilligers) die zich verbinden aan de samenwerking van het hitteplan komen onder ‘normale’ omstandigheden ook bij kwetsbare of minder zelfredzame inwoners thuis of zijn met hen in contact.

Zij zetten in op communicatie en voorlichting, bewustwording van medewerkers en vrijwilligers en directe ondersteuning van mensen thuis. Communicatiemiddelen zijn beschikbaar via een toolbox op de webpagina van GGD Gelderland Midden voor professionals. Informatie voor inwoners over zomer en hitte wordt gegeven op GGDLeefomgeving.nl. Vanuit het Sociaal domein van de gemeente is een hittecoördinator sleutelfiguur voor de GGD en de bij het hitteplan aangesloten sociale partners. Daarnaast zorgt de hittecoördinator voor de jaarlijkse evaluatie en update van het lokaal hitteplan. In aanloop naar en tijdens hete periodes verzorgt de gemeente via de gebruikelijke communicatiekanalen voorlichting en advisering over gezondheidsrisico’s en te nemen maatregelen. Ook beantwoordt de gemeente vragen van inwoners. De GGD ondersteunt hierbij. Het hitteplan van Rozendaal volgt de fases van het Nationaal hitteplan. Dat wil zeggen een voorbereidingsfase in het voorjaar, (voor)waarschuwingsfase(n) in de zomer en in het najaar een evaluatiefase. Het Nationaal hitteplan kan voor heel Nederland, maar ook voor delen van het land worden geactiveerd. De hitte(voor)waarschuwingsmailing van het RIVM ontvangen de aangesloten organisaties rechtstreeks van het RIVM. Dat gebeurt nadat zij zich bij het RIVM hebben aangemeld. Dit kan via aanmelding RIVM hitte(waarschuwings)mailing.

Een tip hierbij is om in ieder geval een algemeen e-mailadres op te geven. Hitteperiodes vallen vaak samen met vakantieperiodes en zo worden deze waarschuwingsberichten niet gemist.

A

A. Samenwerkingspartners In 2023 hebben zich nog geen organisaties aan het Hitteplan gecommitteerd. Wel heeft er in juni 2023 een goede bijeenkomst plaatsgehad, samen met gemeente Rheden. Voor 2024 zullen we, al dan niet samen met Rheden, een aantal organisaties benaderen. Communicatieafspraken met Rheden zijn hierbij van groot belang omdat het veelal om dezelfde organisaties gaat. In de voorbereiding kunnen we zeker samenwerken. Heel veel organisaties werken regionaal of voor onze beide gemeenten en we kunnen daarvoor dezelfde teksten ontwikkelen. Wij moeten onze lokale organisaties zelf informeren bijvoorbeeld via 'In de Roos' of de website. Voor de overzichtelijkheid zijn hier de categorieën, het ‘soort’ organisaties waar wij aan denken, vermeld. Er staat ook een concrete uitwerking van wie wat doet tijdens de verschillende fasen van het hitteplan. De lijst met aangesloten sociale partners wordt na jaarlijkse evaluaties uitgebreid. Per organisatie is er een contactpersoon. De contactgegevens zullen na toestemming onder de aangesloten sociale partners worden gedeeld. In de (toekomstige) praktijk betekent de lokale samenwerking dat medewerkers van verschillende organisaties elkaar snel weten te vinden als dat nodig is. Dat adviezen of acties tijdens een periode van aanhoudende hitte kunnen worden afgestemd. Dat de communicatie eenduidig en begrijpelijk is.

En dat kennis met elkaar kan worden gedeeld. Hiermee versterken we de zelfredzaamheid van mensen en de samenredzaamheid voor kwetsbare mensen tijdens aanhoudende hitte. Organisatie Gemeente Rozendaal GGD Gelderland-Midden Sociale partner categorie 1 Sociale partner categorie 2

Sociale partner categorie 3 Sociale partner categorie 4 Sociale partner categorie 5

Toelichting Coördinatie hitteplan. Inzet in op communicatie/voorlichting. Inhoudelijk expert. Inzet in op communicatie/voorlichting. Thuiszorg. Zet in op communicatie/voorlichting en op informeren/bewustwording medewerkers/vrijwilligers.@ Als Rozendaal hebben wij geen direct contact met thuiszorgorganisaties, deze zorg wordt gefinancierd vanuit de Zorgverzekeringswet. Hulp bij het huishouden. Zet in op communicatie en voorlichting, bewustwording van medewerkers en vrijwilligers en directe ondersteuning van mensen thuis. @ Als Rozendaal hebben wij geen direct contact met deze organisaties. De contractering loopt via gemeente Rheden of regionaal (MGR Sociaal domein Centraal Gelderland). Vrijwilligersorganisaties zoals seniorenvereniging stichting Stoer. Zet in op voorlichting, bewustwording van vrijwilligers/ouderenadviseurs. Welzijnsorganisaties zoals Incluzio. Zet in op communicatie en voorlichting, bewustwording van medewerkers en vrijwilligers. Woningbouwcorporatie

B

B. Fasen hitteplan Rozendaal: concrete uitwerking 2023, uit te voeren vanaf 2024 Voorbereidingsfase (maart tot mei) Organisatie Wie Gemeente Hittecoördinator sociaal domein en/of communicatie

Wat • Organisaties benaderen voor medewerking aan het hitteplan, bij aansluiting opnemen in contactenlijst • Prioriteren doelgroepen: gekozen is voor inwoners van 75+ • Organisatie bijeenkomst met sociale partners (bespreken hitteplan, delen kennis en ervaring) • Achtergrondartikel (met handelingsperspectieven) en berichten klaarzetten • Contactlijst deelnemende sociale partners opstellen en met elkaar delen, na toestemming • Up to date hitte-informatie beschikbaar stellen voor professionele en niet-professionele zorgverleners en hen daarop attenderen. Voor senioren heeft GGD Gelderland-Midden een specifieke infographic.

• Aanmelden voor RIVM hitte(waarschuwings)mailing GGD Team Milieu en gezondheid en/of • Procesondersteuning gemeente bij het in de steigers zetten van het hitteplan 2023 Communicatie • Inbrengen kennis, ondersteuning gemeente bij specifieke, inhoudelijke vragen • Informatie hitte en gezondheid actualiseren, zowel op GGDLeefomgeving.nl (voor burgers) als op de website van GGD Gelderland-Midden voor professionals: toolbox communicatiemiddelen • Aanmelden voor RIVM hitte(waarschuwings)mailing Sociale partners Contactpersoon/vertegenwoordiger • Deelname aan bijeenkomst sociale partners (bespreken hitteplan, delen kennis en ervaring) • Aangeven waar dit jaar op ingezet wordt: communicatie en voorlichting | bewustwording van medewerkers, vrijwilligers | directe ondersteuning aan mensen thuis • Aanmelden voor RIVM hitte(waarschuwings)mailing Voorwaarschuwingsfase | Periode van waakzaamheid Organisatie Wie Wat Gemeente Hittecoördinator • Voorbereiding op aanhoudende hitte. Afhankelijk van afgesproken activiteiten zo nodig contact met sociale partners. GGD Milieu en gezondheid i.s.m. • Voorbereiding op aanhoudende hitte. Nieuwsbericht actualiseren en klaarzetten voor Communicatie GGDLeefomgeving.nl en website GGD/sociale media kanalen

C

Sociale partners

Contactpersoon/vertegenwoordiger • Voorbereiding op aanhoudende hitte. Afhankelijk van afgesproken/aangegeven inzet. • Aanmelden voor RIVM hitte(waarschuwings)mailing als dit nog niet is gebeurd Waarschuwingsfase | Nationaal en lokaal hitteplan geactiveerd Organisatie Wie Wat Gemeente Hittecoördinator i.s.m. • Inzet van bericht(en) en/of achtergrondartikel (herhaling boodschap). Inzet sociale media Communicatie kanalen. Eventueel socials GGD opnieuw delen. • Afhankelijk van afgesproken activiteiten en zo nodig contact met sociale partners. GGD Communicatie • Nieuwsbericht plaatsen en informatie verspreiden via GGDLeefomgeving.nl, eigen website VGGM/GGD Gelderland-Midden en sociale media kanalen. N.B. in overleg met afdeling Communicatie is afgesproken dat het plaatsen van een nieuwsbericht niet één-op-één gekoppeld zal zijn aan het moment van activatie van het Nationaal Hitteplan, maar al eerder en mogelijk ook minder vaak als meerdere hitte-episodes vlak na elkaar optreden.

• Advisering bij specifieke inhoudelijke vragen Sociale partners Contactpersoon/vertegenwoordiger • Afhankelijk van afgesproken/aangegeven inzet: communicatie en voorlichting | bewustwording van medewerkers, vrijwilligers | directe ondersteuning aan mensen thuis Rode Kruis Projectleider voorbereiding • Op verzoek van de gemeente met vrijwilligers of Ready2Help waar mogelijk hulp geven noodsituaties indien gewenst/noodzakelijk. Via een oproep (geen garantie) burgerhulpverlening wanneer er extra handen nodig zijn. Voor de vrijwilligers wordt een onkostenvergoeding gevraagd.. Evaluatiefase (herfst/winterperiode) Organisatie Wie Wat Gemeente Hittecoördinator • Aangesloten sociale partners via e-mail en/of in een bijeenkomst vragen om een terugkoppeling van hun ervaringen, aandachts- en verbeterpunten Sociale partners Contactpersoon/vertegenwoordiger • Korte terugkoppeling van hoe zij de lokale aanpak hebben ervaren, aandragen verbeterpunten voor komend jaar

D