3 Verrijkt beleidskader Bijl 2 Verrijkt beleidskader

VERRIJKT BELEIDSKADER WELZIJN

Samen Leven

In het koersdocument Samen Leven in Rheden1 wordt de visie geschetst van de gemeente die we in 2040 willen zijn. Een gemeente waar inwoners prettig met elkaar samenleven, naar elkaar omkijken en er voor elkaar zijn, ieder naar eigen vermogen. Waar leefbaarheid en samenredzaamheid van inwoners in kwetsbare situaties voorop staan en de sterkste schouders de zwaarste lasten dragen. In dit verrijkt beleidskader welzijn schetsen we de kaders voor het verwezenlijken van deze visie. Hierin hebben we ook aandacht voor de rol van de gemeente, soms pakken we die zelf op en soms gaan we die rol organiseren door het verwerven van partners.

DIT ZIJN ONZE OPGAVEN UIT HET KOERSDOCUMENT

BESTAANSZEKERHEID

DE SOCIALE BASIS

GEZOND EN VITAAL VAN

INTEGRALE WIJKAANPAK TE

-10 MAANDEN TOT 100+ JAAR

BEGINNEN IN DIEREN STENFERT

1 Samen Leven in Rheden – Koersdocument sociaal domein gemeente Rheden 2024

INLEIDING OP VERRIJKT BELEIDSKADER WELZIJN

VERRIJKT BELEIDSKADER WELZIJN

VERBONDEN GEMEENSCHAPPEN Verbonden gemeenschappen zijn veerkrachtig en weerbaar, de leefwereld van inwoners staat centraal. Verbonden gemeenschappen zijn in staat om tegenslag samen op te vangen. In deze gemeenschappen bouwen wij, samen met partners, vanuit aanwezigheid en vertrouwen aan sterke lokale netwerken. Gemeenschappen bestaan uit buurten en inwoners weten wat er nodig is in de buurt. We sluiten aan bij de behoefte van de inwoner. Tegelijkertijd hebben wij als gemeente ook opgaven zoals sterke sociale basis, integrale wijkaanpak, bestaanszekerheid, gezond en vitaal van –10 maanden tot 100+ en opgaven in de leefomgeving. Samen met inwoners maken we van de behoeftes uit de buurt en de gemeentelijke opgaven een gezamenlijke buurtagenda. Samen met elkaar zijn we de gemeente Rheden en versterken we stap voor stap het partnerschap met de buurt. Iedereen heeft een plek en zo vergroten we de energie en eigenaarschap bij inwoners. WE GAAN AAN DE SLAG MET:

Zichtbaar aanwezig

Een buurtagenda samen

Een regelbudget direct

Laagdrempelige

Aansluiten op en verster-

zijn in verschillende

met de inwoners.

inzetbaar voor de buurt

ondersteuning door

ken van inwoners die

buurten om te werken

De aanpak per buurt kan

zonder zware verant-

meedenken, verbinden

eigenaarschap hebben

aan partnerschap en

en mag verschillen. We

woording.

en praktische drempels

over fijn samenleven en

vertrouwen.

sluiten aan op wat er nodig

wegnemen.

omzien naar elkaar in

Met focus op Velp-zuid,

is per buurt (differentiëren)

de buurt. Van eenmalige

Rheden-west

en bouwen voort op wat

activiteiten tot structurele

en Dieren-Stenfert.

er al is.

oplossingen voor maatschappelijke opgaven.

VRIJWILLIGE INZET Vrijwillige inzet is van grote waarde in de gemeente Rheden. Het is de sleutel voor een prettige samenleving, waarin inwoners kunnen omzien naar elkaar. Het is dichtbij, vaak een warm contact en laagdrempelig. Vrijwillige inzet vindt plaats bij verenigingen, buurtinitiatieven, tussen inwoners onderling en vrijwilligersorganisaties. WE RICHTEN ONS OP:

Het behouden van de onder-

Verbeteren van de samenhang

Samenbrengen van verenigingen,

Verbinden van formele

steuning, advies en waardering

in de ondersteuning aan

buurtinitiatieven en vrijwilligers-

organisaties, verenigingen,

van de vrijwillige inzet. Denk

vrijwillige inzet.

organisaties op dorpsniveau.

buurtinitiatieven en vrijwilligers-

hierbij aan een vrijwilligerssteunpunt

Het gaat om vrijwillige inzet op

We werken vanuit gezamenlijke

organisaties.

waar organisaties terecht kunnen

verschillende thema’s, die met

uitdagingen en stimuleren onderlinge

Formele organisaties zijn nabij met

voor cursussen, trainingen en de

vergelijkbare vragen te maken hebben.

samenwerking.

kennis en kunde zodat vrijwillige inzet

vacaturebank.

Denk bijvoorbeeld aan vrijwilligers

mogelijk blijft. Hierbij sluiten we aan

op het gebied van sport, cultuur,

op de behoefte van de vrijwilligers en

ontmoeting of duurzaamheid.

de vrijwilligersorganisaties.

WELZIJN, SPORT EN CULTUUR 2 ALS BASIS Welzijn, sport en cultuur zijn dragers voor ontmoeting, omzien naar elkaar en een besteding van de dag. Plekken zoals dorpshuizen, sport- en cultuurverenigingen, scholen en bibliotheken zijn laagdrempelige plekken waar mensen elkaar ontmoeten, meedoen naar vermogen en zich onderdeel voelen van een gemeenschap. Welzijn vormt de eerste schil van beroepskrachten. Zij ondersteunen gemeenschappen, vrijwilligers èn organisaties waarin inwoners verenigd zijn. Welzijn gaat over alle levensgebieden, denk aan opvoeden en opgroeien, daginvulling en meedoen, vragen over geld, mentale gezondheid en meer. Juist in de omgeving van sport, cultuur en welzijn kan ondersteuning op een natuurlijke manier aansluiten: niet als een aparte, formele stap, maar als een onderdeel van het dagelijks leven. Door aanwezig te zijn op deze ontmoetingsplekken en samen te werken met lokale initiatieven en partners, wordt ondersteuning toegankelijker, minder stigmatiserend en eerder ingezet. Zo voorkomen we problemen of pakken ze vroegtijdig aan.

2 Onder welzijn, sport en cultuur verstaan we activiteiten, netwerken, ontmoetingsplekken in de buurt, op straat of in de natuur, denk aan dorpshuizen, scouting, speeltuinen.

VERRIJKT BELEIDSKADER WELZIJN

Professionals zijn nabij. Zij werken samen

Professionals bieden laagdrempelige

Professionals zijn goed op de hoogte van

met inwoners en lokale partners aan sterke

ondersteuning bij problemen of vraag-

wat er in de buurt speelt, wat er te doen is,

buurten.

stukken van inwoners.

en wat er beschikbaar is op het gebied van

We zien dit als opbouwwerk 2.0. Met aandacht

Denk aan vragen over geld, opvoeden en opgroeien,

welzijn, sport, cultuur en sociaal.

voor de kansen en uitdagingen per buurt, gericht

dagelijkse invulling en meedoen, mentale gezondheid

Zij kennen en verdiepen zich in het lokale

op de samenleving en het collectief.

en meer. Waar kan collectief, waar nodig individueel.

aanbod, welke organisaties actief zijn en wie er

Met nadruk op de relatie, vertrouwen en praktische

betrokken zijn. Zij bouwen met hen een netwerk

aansluiting in de leefomgeving.

op en werken nauw samen.

ANDERS DENKEN, ANDERS DOEN

We hebben ervaren3 dat de beoogde transformatie vraagt om met de verschillende partners een gedeelde blik te hebben over wat passende ondersteuning is en wat normaliseren betekent. Ook hebben we ervaren dat we samenwerken anders vorm moeten geven: niet doorverwijzen naar elkaar maar samenwerken naast de inwoner rondom de ondersteuningsvraag en de beweging naar normaliseren. Het gaat om samenwerken (en het organiseren daarvan) tussen de buurt en zorgprofessionals. Juist niet het op- en afschaalmodel. Nabijheid van professionals zorgt voor draaglijk eigenaarschap bij vrijwillige voorzieningen. Samen starten en elkaar informeren is belangrijk. >>

3 Maatschappelijke evaluatie opdrachten sociaal domein

WE ZETTEN DIT ALS VOLGT IN:

VERRIJKT BELEIDSKADER WELZIJN

DIT IS ER NODIG OM ANDERS TE DENKEN EN ANDERS TE DOEN

Van op/afschalen en doorverwijzen naar

Alle partners die werken aan de buurtagenda

Flexibiliteit is van belang om wendbaar te

samenwerken tussen alles in basishulp en

hebben een gezamenlijke procesverantwoor-

kunnen zijn en aan te sluiten op dat wat

de partijen die geïndiceerde hulp leveren.

delijkheid om nabij te zijn, aan te sluiten

nodig is.

Organisaties die hulp verlenen werken samen als

op de gemeenschap zodat inbedding in de

Zo bepalen we jaarlijks de budgetten voor de

één team voor soepele aansluiting van

lokale gemeenschap ruimte krijgt.

basishulp en de gespecialiseerde hulp

gespecialiseerde hulp op de basishulp.

ROL GEMEENTE DAT BETEKENT DAT WE

Bouwen aan betrokkenheid

Samenhang en verbinding tussen

In tijd van veel ontwikkelingen,

Rekening houden met (nieuwe)

samen met inwoners en partners

inwoners, partijen en gemeente,

meer wendbaarheid en

wettelijke verplichtingen tot

vanuit onze uitgangspunten

(continu) (blijven) ondersteunen

flexibiliteit organiseren

het in regionaal verband

(partnerschap, vertrouwen,

en faciliteren.

(in opdrachtverlening) om

contracteren van bepaalde

verandering en innovatie

vormen van jeugdhulp.

gedeelde verantwoordelijkheid)

mogelijk te maken.

Deze benadering vraagt van de gemeente en organisaties een andere rol dan we gewend waren.

DIT VRAAGT VAN DE GEMEENTE (ORGANISATIEBREED) CULTUURVERANDERING

FACILITEREND WERKEN

Van “zenden” naar partnerschap met inwoners en organisaties. Dit vraagt

Niet alleen beleid maken, maar ook continu ondersteunen en

om vertrouwen, gedeelde verantwoordelijkheid en actief betrekken van

verbinden tussen partijen. Denk aan het organiseren van gebiedstafels,

inwoners bij keuzes.

participatieplatforms en ruimte bieden voor initiatieven.

FLEXIBILITEIT IN PROCESSEN

RUIMTE GEVEN AAN DE KRACHT VAN DE GEMEENSCHAP,

Minder starre projectplanning, meer adaptieve opdrachtverlening zodat

denk aan maatschappelijke partners, bewonersinitiatieven, sport- en

snel kan worden ingespeeld op nieuwe ontwikkelingen en innovaties.

cultuurverenigingen, vrijwilligersorganisaties, ondernemers, religieuze instellingen.

DIT VRAAGT VAN DE AMBTELIJKE ORGANISATIE ANDERS DENKEN

FACILITEREND WERKEN

NIEUWE COMPETENTIES

Van sectoraal naar integraal werken (sociaal

Rollen verschuiven onder andere naar

Aansluiten op gemeenschappen en buurten,

+ fysiek + economisch).

procesbegeleider en verbinder. Ambtenaren

kennis van lokale netwerken en organisaties.

moeten leren werken met open kaders,

Verbinden van lokale netwerken en formele

co-creatie en wendbare planning.

organisaties.

VOOR COLLEGE EN RAAD COLLEGE

RAAD

STUURT OP RUIMTE VOOR INNOVATIE EN

STUURT OP RESULTATEN EN MAATSCHAPPELIJKE EFFECTEN.

FLEXIBILITEIT IN OPDRACHTVERLENING.

VERANDERING EN WENDBAARHEID BETEKENT SOMS DAT NIET ALLES VOORAF VAST STAAT.

Dit betekent richting geven en geen strakke kaders stellen.

Meer sturen op resultaten en maatschappelijke effecten dan op gedetailleerde plannen.

DIT VRAAGT VAN DE GEMEENSCHAP FORMELE ORGANISATIES SLUITEN AAN

VRIJWILLIGE INZET WERKT SAMEN EN IN

OOG HEBBEN VOOR CREATIEVE

OP GEMEENSCHAPPEN

SAMENHANG

VERBINDINGEN EN ANDERE PLEKKEN DIE KANSEN BIEDEN. Zoals samenwerking met ondernemers

Kortom Het is een beweging van controleren en plannen naar vertrouwen, samenwerken en adaptief sturen.

RECENTE VOORBEELDEN UIT DE GEMEENTE DIE AL LOPEN.

VOORBEELDEN VAN VERBONDEN GEMEENSCHAPPEN

Werkgroep bestaanszekerheid Samen Stenfert In de wijk Stenfert zien inwoners dat mensen uit de wijk niet optimaal gebruik maken van alles wat er is voor mensen met een laag inkomen. Inwoners durven toeslagen niet aan te vragen, vinden het ingewikkeld of weten niet dat er ook fondsen zijn voor bijvoorbeeld een nieuwe wasmachine of een vakantie. De inwoners hebben een werkgroep georganiseerd, gefaciliteerd door Incluzio en de gemeente. De inwoners bepalen de agenda. Zo worden er nu thematische nieuwsbrieven geschreven om inwoners te laten weten wat er is. Er is een bijeenkomst georganiseerd waar inwoners konden ontdekken waar zij allemaal recht op hebben en een bijeenkomst waarin alle fondsen en stichtingen voor deze doelgroep elkaar konden leren kennen. Samen wordt, vanuit de agenda van de inwoners zelf, gezorgd dat de juiste ondersteuning steeds beter bekend wordt én gebruikt wordt.

Bijeenkomst dorpshuizen en het Raadhuis Velp De dorpshuizen en het Raadhuis in Velp komen iedere twee, drie maanden bij elkaar. In deze bijeenkomsten wordt de verbinding opgezocht, besproken wat er speelt, wat versterkt kan worden en waarin samen opgetrokken kan worden. Bij de bijeenkomst sluiten de gemeente en de welzijnsorganisatie aan voor advies en ondersteuning waar gewenst.

Dorpendeals in Dieren Wijkvereniging Dieren-West heeft het afgelopen jaar samen met de gemeente Rheden een subsidieaanvraag ingediend bij de provincie. Met deze subsidie wilt de wijkvereniging extra stappen zetten op het gebied van samenwerking, verduurzaming en het versterken van de leefomgeving. De wijk Dieren-West staat – net als veel andere – voor flinke uitdagingen. Denk aan de energietransitie, toenemende druk op voorzieningen als elektriciteit en water en minder gemeentelijk onderhoud aan plantsoenen en openbare ruimte. Tegelijkertijd groeit de behoefte onder wijkbewoners om samen op te trekken. De kracht van Dieren-West ligt bij de wijkbewoners zelf, samen zorgen ze voor een prettige, veilige en toekomstbestendige wijk. Maar dat vraagt wel om ondersteuning. Een ervaren wijkcoach gaat vrijwilligers ondersteunen en helpt bij het opbouwen van een sterk team van wijkbewoners die samen willen werken aan een sterkere verbondenheid in Dieren-West.

Wijkendeal Stenfert De wijkendeal Stenfert -Iedereen doet mee- richt zich op het centraal stellen van de wensen en talenten van de bewoners, met als doel de wijk sociaal, economisch en ruimtelijk te versterken. Om de uitdagingen van Stenfert aan te pakken, heeft de gemeente Rheden, in samenwerking met inwoners en verschillende informele- en formele partners een integrale wijkaanpak geïnitieerd. Met extra inspanningen en middelen vanuit de wijkendeal wordt de wijk verder versterkt en verbonden en handen en voeten gegeven aan de wens van inwoners, sociale partners, Vivare en de gemeente Rheden om een echte verandering te zien plaatsvinden in Stenfert. Deze extra middelen zullen worden ingezet om bestaande projecten te versterken en nieuwe initiatieven te lanceren die gericht zijn op het verbeteren van de leefbaarheid en het bevorderen van de sociale cohesie in de wijk. Door te investeren in de wijk en de bewoners de tools te geven die ze nodig hebben om actief deel te nemen aan het verbeteren van hun leefomgeving, wordt ervoor gezorgd dat er wordt gewerkt vanuit de mogelijkheden en kracht van de inwoners. Alle activiteiten die met de wijkendeal worden uitgevoerd, dragen bij aan de sociale cohesie en samenredzaamheid in de wijk.

Waar mogelijk wordt samengewerkt met Dieren-West, zodat de initiatieven nog breder gedragen worden en er gezamenlijk gebouwd kan worden aan een duurzame toekomst voor beide wijken.

RECENTE VOORBEELDEN UIT DE GEMEENTE DIE AL LOPEN.

VOORBEELDEN VAN VERBONDEN VRIJWILLIGE INZET

Werkplaats Rheden Werkplaats Rheden is een initiatief van vrijwilligers uit de gemeente Rheden. Met behoud van de sociale missie richt de werkplaats Rheden zich op een breed publiek, maar nog altijd met de houtwerkplaats als centraal punt. Naast het buurtklusbedrijf, waar praktische hulp bij allerlei klussen (vooralsnog in het kader van energiebesparing) geboden wordt, organiseert de werkplaats cursussen en workshops voor iedereen die zijn of haar handen uit de mouwen wil steken. Hobbyisten vinden hier een inspirerende plek om hun passie te delen en mensen met een (mentale) kwetsbaarheid krijgen de kans om andere hobbyisten, elkaar en andere dorpsgenoten te ontmoeten en deel te nemen aan dagbestedingsactiviteiten en interessante (houtwerk)opdrachten. Werkplaats Rheden is dé plek waar iedereen welkom is, waar talenten worden ontdekt en waar samen gebouwd wordt aan een sterke en betrokken gemeenschap.

Samen werken aan een multifunctioneel gebouw en park voor sport, cultuur en ontmoeting De sport- en cultuurverenigingen gevestigd op het sportpark aan de Zuidflank van Rheden werken samen aan een toekomstplan voor het sportpark. Meerdere verenigingen hebben te maken met verouderde gebouwen, hoge (energie)lasten en uitdagingen om voldoende vrijwilligers te vinden. In een kopgroep is een plan voor één gezamenlijk nieuw en duurzaam gebouw voor het dorp in ontwikkeling. Met ruimte voor clubhuisfuncties van verschillende verenigingen en multifunctionele ruimtes. Sportvelden voor diverse sporten sluiten aan op het gebouw. De clubs bundelen hun krachten in een duurzaam gebouw, kunnen ruimtes en vrijwillige inzet delen en een verbindende rol voor het dorp spelen.

RECENTE VOORBEELDEN UIT DE GEMEENTE DIE AL LOPEN.

VOORBEELDEN WELZIJN, SPORT EN CULTUUR Tuintje Zoomerij De kleine Dierentuin is een initiatief van de Zoomerij. Samen met buurtbewoners in Dieren maakt de Zoomerij een biodiverse tuin waar beestjes een plek krijgen. In het voorjaar van 2025 richtte de de Zoomerij Dieren hun voortuin opnieuw in. Planten en struiken die de biodiversiteit ondersteunen, krijgen er een plekje.

Met valpreventie aansluiten bij de buurt Als gemeente hebben we een taak op het gebied van valpreventie. Vallen is een veelvoorkomende oorzaak voor lichamelijke klachten, minder zelf kunnen doen in huis of zelfs langdurige uitval. In plaats van enkel voorbedachte interventies uit te voeren en te promoten, zoeken we aansluiting bij behoeftes en bestaande activiteiten in de buurt. Sport in Rheden ging in gesprek met buurtbewoners op bekende plekken in de buurt. Over wat bewoners bezighoudt als het gaat om (fysieke) gezondheid en vitaliteit in het dagelijks leven. Op basis van die gesprekken organiseert Sport in Rheden met bewoners, organisaties in de buurt en professionals een aanpak per buurt. Op de ene locatie kan dat een rollatorcheck zijn, op de andere locatie een fietscursus of een presentatie van fysiotherapeuten over vitaal ouder worden.

VOORBEELDEN ANDERS DENKEN, ANDERS DOEN Financieel ketenoverleg en Postmaatje Alle partners die zich bezighouden met het ondersteunen van inwoners met financiële vraagstukken komen samen in een ketenoverleg. Het gaat zowel om partijen die zich vrijwillig inzet als partijen die dit als professionele kracht doen. De samenwerking rondom de inwoner wordt zo steeds verder verbeterd en de inzet kan ter ondersteuning voor de inwoner ook naast elkaar worden ingezet. In het ketenoverleg is gesignaleerd dat een lichte vorm van langdurige ondersteuning bij administratieve vragen anders georganiseerd kon worden. Voorheen kregen veel van deze inwoners een vorm van dagelijkse of lichte ondersteuning vanuit de Wmo. We zien dat veel van deze inwoners met hun administratieve hulpvraag goed geholpen zijn door een vrijwillig Postmaatje dat ééns in de maand langskomt om samen even de post te openen en door te nemen.

BOOST groepen Sinds oktober 2025 zijn BOOST groepen gestart. De groepen zijn voor jongeren die soms vastlopen of het lastig vinden om met moeilijke situaties om te gaan. Zoals stress, onzekerheid of sociale druk. In de BOOST groepen komen jongeren samen, delen uitdagingen in het dagelijks leven met elkaar en hoe ze daar mee omgaan. Ook doen ze oefeningen en bedenken samen activiteiten. De BOOST groepen zijn opgestart en ontwikkeld door een samenwerking tussen Incluzio en een aantal gecontracteerde jeugdhulpaanbieders.