2 Sportacc. plan Bijl 1 Sportaccommodatieplan 2025-2040

Aansluiten bij integrale wijkaanpak In lijn met het Koersdocument Sociaal Domein hebben we extra aandacht voor Velp-Zuid, RhedenWest en Dieren-Stenfert. In deze wijken brengen we meerdere ruimtelijke en sociale opgaven bij elkaar. Met inwoners en partners uit de wijk maken we plannen. Wensen om te sporten, bewegen en spelen komen daarbij vaak naar voren en willen wij een plek geven. We focussen in deze wijken op buurtspeelplaatsen en beweegroutes.

Onze aandachtspunten Gebruik van natuurgebied voor sport en bewegen Wij zien dat in de natuurgebieden er door de terreineigenaren beperkingen worden gesteld aan de mate waarin mensen kunnen wandelen, hardlopen, fietsen of mountainbiken. Wij gaan met hen in gesprek om te komen tot een goede balans tussen het afsluiten van gebieden en de mogelijkheid om te kunnen blijven bewegen en sporten en sportevenementen (zoals een wielerwedstrijd) te kunnen organiseren. Op het juiste moment aanpassingen doen: werk met werk maken Door de huidige financiële positie van de gemeente, is het op dit moment niet mogelijk om grote nieuwe investeringen te doen in een beweegrijke openbare ruimte. Wij zien wel kansen om werk met werk te maken. Op het moment dat we werkzaamheden uitvoeren in een wijk, speeltoestellen vervangen moeten worden of er een nieuw gebied ontwikkeld wordt, nemen wij de bovenstaande uitgangspunten mee in de planvorming.

Sportaccommodatieplan 2025-2040 I Gemeenten Rheden-Rozendaal

33

3. TOEKOMSTBEELD PER DORP In dit hoofdstuk kijken wij vooruit. Wij schetsen een toekomstbeeld per kern, op basis van de startfoto en speerpunten. Wij focussen op een aantal accommodaties waar de komende jaren onze aandacht naar uit gaat. Met daarbij een fasering.

Sportaccommodatieplan 2025-2040 I Gemeenten Rheden-Rozendaal

34

VELP - ROZENDAAL DE DUMPEL & SPORTPARK OVERHAGEN Rond Sportcomplex De Dumpel en Sportpark Overhagen komen meerdere opgaven samen: verouderde accommodaties, verduurzaming, (on)balans in capaciteit en toekomstige onderwijshuisvesting. Voor De Dumpel zetten in op een nieuw sportcomplex, met de volgende focuspunten: • Voldoende zaalruimte voor onderwijs en verenigingen, afgestemd op leerlingaantallen, gebruik en woningbouw. • Mix van functies: sport, onderwijs, ontmoeting en andersgeorganiseerde activiteiten. • Fysieke bundeling van doelgroepen, sporten en aanbieders, met ruimte voor samenwerking en toekomstkeuzes van verenigingen (zoals Multisport). • Toegankelijkheid en inclusie: samen met buurgemeenten zorgen we voor een rolstoeltoegankelijke binnensportlocatie in de regio. De Dumpel is één van de opties. • Centraal ontmoetingspunt met horeca, zicht op alle ruimtes binnen en buiten. • Inspirerende leeromgeving voor leerlingen en studenten van o.a. Titus Brandsma, Astrum College en Aeres, via lessen, stages en praktijkervaring. Samen met onderwijs, verenigingen en andere betrokkenen verkennen wij verschillende scenario’s en locaties. Hierbij nemen we de aanleg van een multicourt ook mee.

GYMZAAL JAN LUIJKENLAAN Ons toekomstbeeld voor de gymzaal aan de Jan Luikenlaan is een nieuwe binnen- en buitensportlocatie met een bredere maatschappelijke functie. Naast het reguliere bewegingsonderwijs overdag, is de zaal buiten schooltijden flexibel beschikbaar voor buurtgebruik. Denk aan verenigingssport, kinderfeestjes, buurtbijeenkomsten en muziekuitvoeringen. Een aantal uitgangspunten: •

Nieuwbouw met multifunctioneel karakter en uitdagende inrichting.

•

Een beweegrijke buitenruimte/schoolplein rondom de zaal waar deels ook gymlessen mogelijk zijn. Bijvoorbeeld met geschikte materialen, toestellen, aandacht voor veiligheid en eventueel een overkapping.

•

Duurzaam en gasloos ontwerp.

•

Voor de realisatie sluiten wij aan bij de geplande renovatie in het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (vanaf 2029)

Sportaccommodatieplan 2025-2040 I Gemeenten Rheden-Rozendaal

35

SPORTPARK DE PINKENBERG In juli 2024 hebben de vier verenigingen op De Pinkenberg samen een toekomstvisie opgesteld voor het sportpark. De kern: een duurzaam, open sportpark met voetbal als basis (1.800 leden), ruimte voor samenwerking en maatschappelijke partners, en een nieuw multifunctioneel clubgebouw. De visie richt zich op: • • • • •

Samenwerking tussen verenigingen, o.a. via gezamenlijke organisatie en activiteiten. Betrekken van nieuwe partners zoals kinderopvang, zorg en dagbesteding. Een gezamenlijke, nieuw clubgebouw: multifunctioneel en duurzaam. Nieuwe activiteiten op het park, passend in de natuurlijke omgeving. Aandacht voor veiligheid en verkeer.

Wij zijn actief betrokken bij het opstellen van de visie. Wij onderschrijven de visie van de clubs en werken mee aan de verdere uitwerking. Onze rol: verbinden van organisaties (onder andere met inzet sportparkmanager), plannen voor het park, velden en clubgebouw afstemmen, onderzoeken van financieringsmogelijkheden en interne afstemming tussen sport, afdeling samenleving en leefomgeving. Vervanging kunstgrasvelden De Pinkenberg leeft en is druk bezet. Op basis van capaciteitsonderzoek is er met name op zaterdag een tekort aan velden: 1 tot 1,5 nu en in de toekomst (2035) 2 velden tekort. Ook de belasting die natuurvelden aan kunnen staat onder druk. Samen met de verenigingen onderzoeken we mogelijkheden om dit op te vangen, zoals: • • • •

Verdeling van wedstrijden over verschillende wedstrijddagen Introduceren van nieuwe competitiemodellen en speelmomenten (bijvoorbeeld de vrijdagavond) Realiseren van extra veldruimte, afgestemd op toekomstplannen voor clubhuisfunctie en parkinrichting. Verbeteren van de belastbaarheid van natuurgrasvelden door intensivering onderhoud.

Op dit moment is de planning om in ieder geval 2 kunstgrasvelden te vervangen in 2026. We onderzoeken de bovenstaande opties en maken op basis daarvan vervolgplannen voor de andere velden. Onderzoek naar de mogelijkheid voor meer natuurgras (in plaats van kunstgras) is daar ook onderdeel van.

HOOFDSTRAAT VELP De Hoofdstraat in Velp staat gepland voor vernieuwing. Wij maken de Hoofdstraat veiliger voor bewoners, ondernemers en bezoekers. Ook verbeteren wij de uitstraling en het gebruik. Zowel van de Hoofdstraat zelf als routes naar de Hoofdstraat. Hierbij kijken we onder meer naar ontmoetingsplekken en een beweegvriendelijke inrichting. Denk aan wandel- en fietsverbindingen, toegankelijke routes, groene inrichting en water. Sportaccommodatieplan 2025-2040 I Gemeenten Rheden-Rozendaal

36

RHEDEN - DE STEEG ZUIDFLANK RHEDEN In de Zuidflank Rheden is er onder meerdere verenigingen draagvlak om te werken aan een gezamenlijk toekomstplan. De toekomstambitie is één centraal en gezamenlijk gebouw met beweegomgeving in de Zuidflank, met ruimte voor: •

Clubhuisfunctie (kleedkamers en horeca/kantine) voor meerdere verenigingen en gebruikers

• • •

Multifunctionele sporthal (nu De Hangmat) Bewegingsonderwijs Gebruik door andere partners zoals cultuur, welzijn, zorg en anders georganiseerde sport. Laagdrempelig ontmoeten voor het dorp. In afstemming met dorpshuis. Ruimte voor een vrij-toegankelijk multicourt.

• •

Net als bij de Pinkenberg zijn wij nauw betrokken en pakken wij een vergelijkbare rol. Vervanging kunstgrasvelden + Collectorveld Er is in Rheden voldoende veldcapaciteit nu en in de toekomst (geplande woningbouw). Het kunstgrasveld bij SC Rheden (voetbal) is in 2026 toe aan vervanging. In het toekomstplan voor de Zuidflank willen wij zoveel mogelijk ruimte houden voor (her)inrichting. Daarom vervangen we het huidige kunstgrasveld niet, maar bouwen wij één van de natuurgrasvelden aan de IJsselzijde ombouwen naar kunstgras. Bij de verdere uitwerking en realisatie van het toekomstplan nemen we ook de locatie van het huidige kunstgrasveld mee. De vervanging van het korfbalveld stemmen wij ook af op het toekomstplan voor de Zuidflank. Wij gaan in Rheden voor een collectorveld: een leidingsysteem onder het kunstgras dat warmte onttrekt uit het veld. De warmte gebruiken wij om het Openluchtbad en Sporthal De Hangmat te verwarmen. Op een later moment het liefst ook clubgebouw(en) en naastgelegen woningen (aansluiting op warmtenet).

OPENLUCHTBAD RHEDEN Het Openluchtbad Rheden vervult een belangrijke maatschappelijke functie. Wij willen deze voorziening behouden en versterken. De komende jaren werken wij toe naar een beheermodel met meer inzet vanuit inwoners, organisaties en ondernemers. Enerzijds om het bad financieel in balans te houden, anderzijds om de betrokkenheid van het dorp bij het bad te vergroten. Hierbij zetten in op versterking van de toeristischrecreatieve functie, onderzoeken we de mogelijkheden tot natuur gezuiverd water (in plaats van chloor) en werken we aan een meer natuurlijke uitstraling. Sportaccommodatieplan 2025-2040 I Gemeenten Rheden-Rozendaal

37

DIEREN – ELLECOM LAAG-SOEREN – SPANKEREN GYMZAAL HUYGENSLAAN Met 3 binnensportlocaties in Dieren (Sporthal Theothorne en 2 gymzalen) zijn er (ruim) voldoende zaaluren beschikbaar. De gymzaal aan de Huygenslaan wordt door verschillende basisscholen in Dieren-West gebruikt voor bewegingsonderwijs. We onderzoeken voor de toekomst een aantal scenario’s. Behoud en vernieuwing op de huidige locatie (vlak naast basisscholen De Vlinder en De Akker) is een optie. Maar we kijken ook naar andere plekken waar meer verbinding met andere sportsoorten en locaties mogelijk is.

SPORTPARK HET NIEUWLAND Sinds 2024 organiseren wij met de verenigingen op Het Nieuwland sportpark-overleggen. Er zijn al eerste activiteiten samen georganiseerd. Ook komen er accommodatievraagstukken naar boven. Deze pakken we samen met verenigingen op. Vervanging kunstgrasvelden In Dieren is er ruim voldoende veldencapaciteit. Uit de capaciteitsberekeningen blijkt dat wij 1 en mogelijk 2 kunstgrasvelden kunnen omvormen naar natuurgras. Daarvoor is het van belang om natuurveld 6 weer in gebruik te nemen en te kijken naar planning van trainingen en wedstrijden. In overleg met de voetbalverenigingen en andere gebruikers onderzoeken wij de mogelijkheden verder.

SPORTPARK ELLECOM SC EDS heeft de laatste jaren een ontwikkeling van voetbalclub naar open sportpark door gemaakt. Naast voetbal kunnen inwoners er nu padel spelen, jeu de boules, biljarts, zwemmen (hotel Avegoor) en zijn er ontmoetingsactiviteiten in het clubgebouw. Vervanging kunstgrasveld Het kunstgrasveld bij SC EDS is in goede staat. Deze staat voor 2028 op de planning voor vervanging. Sportaccommodatieplan 2025-2040 I Gemeenten Rheden-Rozendaal

38

DIEREN-STENFERT Deze wijk staat de komende jaren voor fysieke en sociale veranderingen. De veerkracht en leefbaarheid van de wijk staat onder druk. Met een integrale wijkaanpak (IWA) werken wij samen met inwoners, woningcorporatie, huurdersvereniging en sociale partners aan een wijk waar het prettig wonen is en inwoners zich thuis en veilig voelen. Onderdeel daarvan is om de openbare ruimte aantrekkelijker in te richten en beter voor te bereiden op hittestress en wateroverlast. Met onder meer ruimte voor spelen, bewegen en ontmoeten. Wij gaan aan de slag met een mix van beweegruimtes, voor verschillende doelgroepen en beweegvormen: •

• • •

Buurtspeelplaats (0-12 jaar) bij het buurthuis Hart van Stenfert (voormalig schoolgebouw aan de Van Limburg Stirumstraat) Een ‘groen ommetje’ waar het fijn wandelen is en bankjes voor ontmoeting zijn Openbaar speelplein bij het nieuw te bouwen Kindcentrum Robin (4-12 jaar) Beweegplein voor jongeren vanaf 12 jaar, voor sport, ontmoeting en verblijf in de openbare ruimte.

DE BOOMGAARD & DE EXPEDITIE De twee basisscholen in het noorden van Dieren en daarmee verder afgelegen van gymlocaties (momenteel Theothorne). Beide scholen staan voor 2031-2034 gepland voor onderzoek en (ver)nieuwbouw in het onderwijshuisvestingsplan. Het biedt kansen om samen met de scholen een plan te ontwikkelen voor sport en bewegen, binnen en buiten school. De buitenruimte om de scholen biedt kansen met de huidige schoolpleinen en een naastgelegen voetbalcourt.

Sportaccommodatieplan 2025-2040 I Gemeenten Rheden-Rozendaal

39

AANPAK & FASERING

Rheden

Dieren

Ellecom

R

P P V P

V V

R

V

R

V

R

V

P R

V

R

2032

V

2031

P

2030

Sportcomplex De Dumpel Sportpark Overhagen Gymzaal Jan Luijkenlaan Sportpark De Pinkenberg Hoofdstraat Velp Vervanging kunstgrasvelden Sportpark Zuidflank Rheden Sporthal De Hangmat Vervanging kunstgrasvelden Gymzaal Huygenslaan Dieren Stenfert Locatie De Expeditie – De Boomgaard Vervanging kunstgrasvelden Vervanging kunstgrasvelden

2029

Velp

2028

Accommodatie

2027

Dorp

2026

GEZAMENLIJKE AANPAK Deze aanpak is een gezamenlijke aanpak, niet alleen die van de gemeente. Wij bouwen samen met onze verenigingen, ondernemers, partners en inwoners verder aan de accommodaties. De verantwoordelijkheden en rollen zullen per accommodatie verschillen en goed afgestemd worden. Hierbij geldt wel dat de eigenaar van de accommodatie in beginsel de regie heeft.

2025

Wij veranderen niet iedere accommodatie vandaag of morgen. Dit plan is een toekomstblik voor de komende 15 jaar. Na vaststelling van dit plan gaan we aan de lag met gedetailleerde planvorming per locatie. Wij stemmen met gebruikers welke plannen zij hebben (bijvoorbeeld bij sportparken), wanneer accommodaties toe zijn aan investeringen, en gaan aan de slag op plekken waar de mogelijkheden concreet zijn. Hieronder een planning of hoofdlijnen voor de komende jaren, het betreft een eerste inschatting.

R

V

R P V/R

V

R

P V

R

P = Planvorming V = Voorbereiding R = Realisatie

Sportaccommodatieplan 2025-2040 I Gemeenten Rheden-Rozendaal

40

4. FINANCIEEL Een sterke sociale basis en vitale samenleving vraagt om investeringen, maar levert ook veel op. Gezonde inwoners die fysiek en mentaal goed in hun vel ervaren een hogere kwaliteit van leven en energie om zich in te zetten voor de samenleving. Ook zorgt een preventieve inzet op vitaliteit voor meer sociale cohesie en gelijke kansen (verminderen van gezondheidsverschillen). Tegelijkertijd staan wij als gemeente financieel onder druk. Deze tijd vraagt om nieuwe manieren van financiering. In plaats van alleen te leunen op traditionele middelen, zoeken wij ook naar slimme combinaties van besparing, hergebruik, samenwerking en externe financiering. In dit hoofdstuk geven we aan voor welke plannen al financiële ruimte is, en welke plannen nog verdere uitwerking vragen. Ook beschrijven wij 6 principes waarmee wij nieuwe financiële mogelijkheden creëren. Zodra wij met een specifieke accommodatie aan de slag gaan, werken wij de financiering concreet uit voor die situatie. En leggen dit wanneer nodig voor aan de gemeenteraad.

Sportaccommodatieplan 2025-2040 I Gemeenten Rheden-Rozendaal

41

FINANCIERING Hieronder een overzicht van de verschillende locaties waarvoor wij toekomstplannen presenteerden (H3). Per locatie geven wij met een

Velp & Rozendaal

Ruimte Sportcomplex De Dumpel Sportpark Overhagen Gymzaal Jan Luijkenlaan Sportpark De Pinkenberg Hoofdstraat Velp

Rheden

Vervanging kunstgrasvelden

Sportpark Zuidflank Sporthal De Hangmat Vervanging kunstgrasvelden

Dieren

Collectorveld

Gymzaal Huygenslaan Dieren Stenfert

Ellec

De Boomgaard & Expeditie Vervanging kunstgrasvelden

Vervanging kunstgrasveld

€

categorie aan of er financiering beschikbaar is. In de toelichting beschrijven we relevante details. Toelichting Planvorming loopt. Benodigde investeringen afhankelijk van exploitatie en afspraken met partners/gebruikers. Benodigde investeringen afhankelijk van planvorming samen met verenigingen. - Beweegvriendelijke inrichting vanaf het ontwerp een plek geven. - €12.500 subsidie ontvangen vanuit regeling ‘Sportinnovator’ voor beweegvriendelijke inrichting Krediet voor vervanging beschikbaar in begroting (€2 mln). Met krediet kunnen we 6 (van 10) velden vervangen. Volgens planning vallen daar 2 velden op De Pinkenberg onder. Vervangingskrediet niet toereikend voor overige 2 velden. Maatregelen voor extra financiële ruimte zijn in onderzoek (zie bijlage 5). Benodigde investeringen afhankelijk van planvorming samen met verenigingen. Krediet voor vervanging beschikbaar in begroting (€2 mln). Voetbal- en korfbalveld vallen binnen beschikbaar krediet. - Dekking door warmte-opwek en besparing gas en elektra Openluchtbad en Sporthal De Hangmat (onderzoek en business-case loopt) - Benutten subsidies duurzaamheid. Investeringskrediet spelen beschikbaar in begroting voor buurtspeelplaats (€32.000), schoolplein (€22.000) en multicourt (€140.000). Krediet voor vervanging beschikbaar in begroting (€2 mln). Vervanging 1 veld in Dieren valt binnen krediet.

Overige 2 velden in onderzoek voor ombouw natuurgras. Vervangingskrediet velden niet toereikend voor 10 velden, waaronder veld Ellecom. Maatregelen voor extra financiële ruimte zijn in onderzoek.

▪ Financiering beschikbaar in begroting ▪ Financiering afhankelijk van planvorming/onderzoek ▪ Nog geen financiering voor gereserveerd in begroting of aanvullend gevonden Sportaccommodatieplan 2025-2040 I Gemeenten Rheden-Rozendaal

42

ROUTES VOOR FINANCIERING 1. KOSTEN BESPAREN DOOR VERDUURZAMEN Verduurzaming is goed voor het klimaat èn voor de portemonnee. Wij werken aan verduurzaming van de accommodaties, om op lange termijn kosten voor energie en gas te besparen. Wij kijken ook naar innovatieve oplossingen, zoals al eerder vermeld: maatschappelijke gebouwen-, parken- en velden inzetten als bron van energie voor woningen of bedrijven. Het collectorveld in Rheden laat zien dat dit kan. Zo leveren sportaccommodaties een bredere bijdrage aan de energietransitie én creëren wij een alternatieve inkomstenbron voor sport. 2. BETERE DEKKING DOOR OPTIMAAL RUIMTEGEBRUIK Efficiënter gebruik van ruimte betekent ook een betere dekking van kosten. In plaats van losse gebouwen voor elke functie, gaan wij voor multifunctioneel gebruik van ruimtes. Dat levert meer huurinkomsten op en maakt het onderhoud rendabeler, zowel voor de gemeente als sportaanbieders. Denk aan ruimtes die overdag worden gebruikt door kinderopvang of onderwijs, en 's avonds of in het weekend door sportclubs of culturele initiatieven. Ook flexibele of commerciële verhuur – bijvoorbeeld aan vrije sportgroepen of zzptrainers – kan bijdragen aan een goede exploitatie. 3. FINANCIËLE RUIMTE DOOR FYSIEKE RUIMTE TE GEVEN Door meer centrale, gedeelde voorzieningen, kunnen bestaande gebouwen vrijkomen.

Die vrijgekomen ruimte kunnen wij benutten voor andere maatschappelijke opgaven. Denk aan woningbouw, onderwijshuisvesting, natuur of bedrijven. Opbrengsten uit gebiedsontwikkeling – bijvoorbeeld via de verkoop van grond – kunnen vervolgens weer geïnvesteerd worden in nieuwe, duurzame en multifunctionele sport- en ontmoetingsplekken. Zo maken wij letterlijk en figuurlijk ruimte voor sport, cultuur en sociale basis.

4. BREDE FINANCIERING UIT MEERDERE SECTOREN Gedeelde voorzieningen met gebruikers uit verschillende sectoren brengen een bredere scope aan budgetten mee. Denk aan samenwerking met onderwijs, kinderopvang, zorginstellingen, welzijnsorganisaties en projectontwikkelaars. Hoe meer sectoren wij verbinden hoe groter de maatschappelijke impact en financiële mogelijkheden. 5. BENUTTEN VAN SUBSIDIES EN FONDSEN Er zijn op verschillende niveaus subsidiemogelijkheden – lokaal, regionaal, landelijk én Europees. Niet alleen binnen het sportdomein, ook vanuit duurzaamheid, zorg, preventie en woningbouw. Wij denken onder andere aan: • • •

• •

DUMAVA (duurzame maatschappelijk vastgoed) & ISDE+ (duurzame energie) BOSA (bouw en onderhoud sportaccommodaties – aflopende regeling) IZA, GALA & AZWA (gelden voor toekomstbestendige zorg, welzijn en Gezond & Actief Leven) Provinciale regelingen (zoals Dorpendeal) Europese programma’s (zoals Interreg of LEADER)

Door deze bronnen te combineren, kunnen wij meer mogelijk maken.

6. INKOMSTEN INVESTEREN IN SPORTACCOMMODATIES Inkomsten die wij vanuit sportaccommodaties genereren investeren wij rechtstreeks in ruimtes voor sport, bewegen en ontmoeting. Denk aan huurinkomsten en vergoedingen voor grondgebruik (opstal). Wij willen deze inkomsten onder meer benutten om te investeren in de toekomstplannen voor locaties en voor de open accommodatieambitie (o.a. herstel bij vandalisme).

Sportaccommodatieplan 2025-2040 I Gemeenten Rheden-Rozendaal

43

Sportaccommodatieplan 2025-2040 I Gemeenten Rheden-Rozendaal

44