1 Beleidsregels TONK. B&W advies.docx

Collegevoorstel

Onderwerp Beleidsregels TONK Adviseur : M. Jansma Programma : Sociaal domein Programmanummer : 6 Portefeuillehouder : A. Logemann

Behandeldatum :30 maart 2021 Kenmerk : MJ-21-11 Openbaar : ja

Advies 1. Vaststellen: de Beleidsregels Tijdelijke ondersteuning noodzakelijke kosten (TONK) gemeente Rozendaal 2. De beleidsregels ter kennis brengen van de raad d.d. 25 mei 2021 Aanleiding Door de coronacrisis staat de bestaanszekerheid van veel mensen onder druk omdat zij hun noodzakelijke kosten –kosten voor huur, hypotheek en nutsvoorzieningen- niet kunnen betalen. Deze problemen kunnen niet worden opgelost door het bestaande sociale-zekerheidstelsel en de eerder ingestelde steunpakketten, omdat die vooral gericht waren op bedrijven en ondernemers. Sommige huishoudens dreigen nu tussen wal en schip te vallen. Voor deze huishoudens is de regeling TONK (Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten) in het leven geroepen. Beoogd effect Doelstelling is om huishoudens die te maken krijgen met een inkomensterugval door de coronacrisis tegemoet te komen in hun noodzakelijke kosten. Hiermee willen we voorkómen dat financiële zorgen escaleren. De TONK geldt, met terugwerkende kracht, vanaf 1 januari 2021 tot en met 30 juni 2021 en omvat in feite een ruimere toegang tot de bijzondere bijstand. Het gaat om een vergoeding voor daadwerkelijk gemaakte noodzakelijke kosten, het is geen algemene inkomensondersteunende regeling. Gemeenten hebben eigen beleidsvrijheid bij de invulling van de TONK. Het Rijk heeft voor de tegemoetkoming TONK géén nadere centrale regels vastgesteld.

Met bijgevoegde ‘Tijdelijke beleidsregels TONK’ (bijlage 1) wordt de gemeentelijke beleidsvrijheid ingevuld. De regels zijn gelijk aan die van de gemeente Rheden. In bijlage 2 (Toelichting werkproces) is informatie te vinden over de beleidskeuzes en de wijze waarop Rheden de uitvoering gaat aanpakken. Argumenten Tegemoetkoming aan een grote diversiteit van huishoudens De groep huishoudens die tussen de wal en het schip dreigt te vallen, is zeer divers. Het gaat om inwoners die als gevolg van corona een WW-uitkering ontvangen of die vandaaruit naar een gemeentelijke bijstandsuitkering zijn doorgestroomd. Maar ook om zzp’ers en ondernemers die zakelijk dusdanig op hun vermogen hebben ingeteerd dat zij privé geen middelen meer hebben om woonlasten te betalen. Ook flexwerkers en mensen met een nul-uren contract die hun inkomsten hebben zien opdrogen, kunnen voor de regeling in aanmerking komen. De ondernemers hebben we deels in beeld vanuit de TOZO (Tijdelijke Ondersteuning Zelfstandige Ondernemers). We verwachten dat de doelgroepen van de TOZO en de TONK deels overlappen: de Pagina 1 van 2

Collegevoorstel

laatste regeling is gericht op het huishoudelijke –en daarmee private- deel van de kosten. De inwoners met een Participatiewet uitkering hebben we in beeld vanuit de stijging binnen de WWuitkeringen en de bijstandsuitkeringen. Ook inwoners met bijvoorbeeld een nul-urencontract die wel een inkomensdaling hebben maar geen uitkering, vallen onder de TONK. Wettelijk kader Het bestaand beleid/wettelijk kader wordt gevormd door: Participatiewet, artikel 35; Algemene wet bestuursrecht, artikel 1:3, vierde lid en titel 4.3 en ons Beleidskader minima- en schuldhulpverlening 2021-2024 ‘Iedereen doet mee!’. Kanttekeningen Mogelijke budgetoverschrijdingen De TONK geldt als aanvulling op de bijzondere bijstand, daardoor kent deze regeling geen budgetplafond. Het is een open einde regeling. De doelgroep is niet volledig bekend. Het risico is dat er meer aanvragen komen dan voorzien en dat daarmee het budget wordt overschreden. De gemeente Rheden heeft gekozen voor een forfaitair bedrag, waarvan de hoogte is bepaald op basis van een aanname van de groottte van de doelgroep (300 huishoudens). Hiermee hebben ze het risico op overschrijding beperkt. Het is niet helder hoe het Rijk met overschrijdingen zal omgaan. Voor onze gemeente is het risico op overschrijdingen niet bekend. Maatregel: Een mogelijk tekort kan worden gedekt uit de reserve Sociaal domein, groot € 620.154.

Personele gevolgen Voor onze gemeente heeft de TONK op zich geen personele gevolgen omdat de uitvoering van de regeling bij Rheden is belegd. De gemeente Rheden heeft bij de beleidsregels een evenwicht gezocht tussen het effect op de maandlasten van de doelgroep en de uitvoerbaarheid. Financiën Omdat de doelgroep van de TONK zeer divers is, is het lastig om deze te kwantificeren. Wel hebben we inzicht in de te verwachten inkomsten. Het rijk voegt voor de TONK €130 miljoen toe aan het gemeentefonds. Dit bedrag is zowel bedoeld voor de uitkeringen als voor de uitvoering. In april wordt de eerste tranche uitbetaald. Begin juli vindt een tussentijdse meting plaats en wordt, op basis van de dan geldende situatie betreffende de coronamaatregelen, de inzet voor het tweede kwartaal van 2021 bepaald. De gemeentelijke bedragen voor de TONK zijn op moment van schrijven nog niet officieel bekendgemaakt. Ze zullen worden verdeeld naar de verdeelsleutel minimabeleid. We verwachten als gemeente Rozendaal twee tranches te krijgen van € 1.448,-. In totaal € 2.896,-. Deze verdeelsleutel kan nog wijzigen. Vervolg Zodra de regeling is vastgesteld, wordt deze bekend gemaakt via de gebruikelijke kanalen. Er is al een vraag binnengekomen van een inwoner die hiervan gebruik wilde maken. Communicatie Zie hiervóór, bij vervolg. Bijlagen 1. Beleidsregels TONK 2. Aanpak gemeente Rheden Pagina 2 van 2