Verslag hoorzitting BP Rotterdam Central District 02-02-2021

1 Een voorbeeld: uit het Peutz bezonneningonderzoek bleek dat Zuster Hennekeplein in Provenierswijk wel 2 uur gaat schaduw krijgen (= tegen de afspraak in), maar dit wordt uiteindelijk niet als resultaat meegenomen omdat één van de twee uur schaduw door Schiekadeblok komt en dit behoort uiteindelijk niet tot het plangebied RCD. likely to have significant effects on the environment, it is necessary to take into account the cumulative effect of such projects where they have an objective and chronological link between them” (deze EIA-directive wordt als bijlage met deze gespreksnotitie meegestuurd). Ook door de ontwikkelingen Pompenburg en Zoho niet mee te nemen in de onderzoeken – zoals bezonning – voldoet de gemeente niet aan deze EIA-directive. Pompenburg neemt juist in de voorjaar/zomermaanden de ochtendzon weg van Provenierswijk. En tegelijker behoort Pompenburg zelfs tot het bestemmingsplan Provenierswijk-Bentincklaan. Ook dit alles negeert de gemeente. Zo gaan alle belangrijke toevoerwegen van en naar de stad door bestemmingsplan Provenierswijk dus ook luchtkwaliteit hangt samen met alle geplande en/of beoogde hoogbouwprojecten in het Centrum en aangesloten gebieden. Vigerende bestemmingsplannen – Ook een teken van salamitactiek is dat in het ontwerpbestemmingsplan gekeken is naar verouderde, vigerende bestemmingsplannen waardoor niet-actuele informatie is gebruikt.

Het ontwerpbestemmingsplan benoemt wel het bestemmingsplan Provenierswijk uit 1998, maar niet de recente van 2015. En ook Weenapoint 2011 is niet benoemd. Hiermee wordt belangrijke, actuele informatie achter gehouden. De reactie op de zienswijze, punt 11.1, is zeer bevreemdend. Externe veiligheid – onze zienswijze heeft al veel foute gegevens en aannames aan de oppervlakte gebracht. Maar ondertussen ontdekken we meer niet-valide informatie in het ontwerpbestemmingsplan waarbij de gemeente wat betreft Externe Veiligheid haar zware verantwoordelijkheid negeert, zich niet houdt aan de afspraken met de minister en ook berekeningen daardoor niet correct zijn. Zie ‘Stuk 1’. de UOK-afspraken omtrent de externe veiligheid, groepsrisico en oriëntatiewaarde blijken al 6 jaar lang niét te worden nageleefd zoals de minister op 3 februari 2011met de wethouder heeft afgesproken. Hier wordt zelfs met levens gespeeld. De afspraak is dat op het goederenspoor naar de Willemspoortunnel NIET harder gereden mag dan 40km/u, terwijl de gemeente al 6 jaar aangeeft in al haar bestemmingsplannen dat afgesproken is dat het juist harder mag dan 40km/u. Door de onjuiste weergave van de afspraak is hier sprake van een aanmerkelijk groter groepsrisico en valt het groepsrisico niet binnen de afspraken van de UOK Rotterdam.

Ook met het niet bijhouden van de Risicokaart – wat wettelijk verplicht is - verzaakt de gemeente haar zware verantwoordelijkheid en wettelijke verplichting omtrent Externe Veiligheid. Om dit bij de nieuwbouw te voorkomen moeten de risico’s op de feitelijke omstandigheden transparant opnieuw berekend worden alvorens de oriëntatiewaarde correct te kunnen bepalen Daarmee kunnen verder risico-verhogende activiteiten geen doorgang vinden. In het toegestuurde stuk1 vindt u de brief en meer uitleg. Geluid – Qua (aangepast) geluidsonderzoek voor het ontwerpbestemmingsplan is ook veel op- en aan te merken en betreft zeker geen goede ruimtelijke ordening. De hoogbouw Treehouse zal disproportioneel veel geluidsoverlast gaan geven naar Provenierswijk-Oost waarbij de normen al overschreden worden en er wordt ‘gespeeld’ met de berekeningen. Zie ‘Stuk 2’. Samengevat: de altijd beloofde én ingeplande geluidsonderzoeken van de overkapping CS zijn niet vindbaar en nooit uitgevoerd. Het geluidsonderrzoek van Peutz doet aanname dat de kap een buffer is en wordt standaard overal – totaal ongefundeerd - 10dB afgetrokken zodat de geluidkwalificaties voor oa Treehouse nog net binnen de normen blijft van de Hogere waarde Wet Geluidhinder-besluit. planMER 2005 gaf al dat de grote integrale overkapping met de open constructie meer dan 8dB overlast geeft.

Wat ook bevestigt wordt door Prorial, RIVM en DCMR. Provenierswijk-oost heeft de slechtste kwalificatie geluid (61-65dB) en lucht van geheel R’dam Centrum en omliggende wijken. Via een rekenmodel – dat extra is uitgevoerd om de weerkaatsing te meten – kan nooit de werkelijke cumulatieve geluidsoverlast van de one-in-a-kind integrale overkapping van R’dam

CS benaderen. Dit dient in een werkelijk, langdurig onderzoek opgesteld te worden zoals de gemeente ook altijd beloofd heeft aan Provenierswijk. Voor in indruk van de ervaren geluidsoverlast door de overkapping, zie link: https://youtu.be/yWJ1OcU7j7k In het Actieplan Geluid stelt de gemeente Rotterdam dat bedrijven ambitieus horen te zijn in het voorkomen van geluidhinder. Het lijkt ons dat de gemeente zich hier ook aan houdt en het goede voorbeeld willen geven. Water – in stuk 2 tonen we ook aan dat Provenierswijk – naast al de ‘bekende’ waterover- en onderlast sinds het nieuwe R’dam CS er is – nog meer negatieve milieueffecten ervaren van de ontwikkelingen die al gedaan zijn en waarvan altijd – nu nog steeds – is gezegd dat hier geen kans op was; onstaan van kwellen (zoutig brak water). En dat hierdoor al veel bomen en struiken verloren zijn gegaan inclusief extra wateroverlast in de tuinen en soutterains. Ook het bouwen van Treehouse zal effect hebben op de grondwaterstand en voor problemen zorgen, ook al zegt de gemeente dat het “geen tot een geringe negatieve effect op de omgeving heeft”. Daarnaast reageert de gemeente op punten 11.12, 11.13 en 11.14 dubieus op de gestelde zienswijze-punten: - “Ja, groene daken mogen niet meegeteld worden als compensatie van de verharding maar heeft wel een bijdrage aan duurzaamheidsdoelen”.

Maar toch promoot de gemeente dat groene daken wel een mooie compensatie is voor verharding. - “Ook water kan bijdragen aan een groene leefomgeving” als reactie op het zienswijze-punt dat volgens het ontwerpbestemmingsplan - vanwege de wateropgave - zonder een vergunning ‘groen’ omgezet kan worden naar ‘water’. Dit lijkt ons niet te passen in “vergroening van de stad”. Water heeft ook niet dezelfde kwaliteiten als groen. Hoe wil de gemeente dit in het versteend, niet groene omgeving van RCD inpassen als er al amper groen is. Een voorbeeld wordt niet aangedragen. Wet natuurbeheer – in punt 11.14 geeft de gemeente aan dat groen vervangen door water “inderdaad kan leiden tot negatieve effecten op leef- en foerageergebied van fauna”. Maar “het leidt niet tot overtreding van verbodsbepaling Wnb”. Ook in punt 11.15 stelt de gemeente dat het ecologische onderzoek voldoet aan Wnb. Echter daar voldoet het zeker niet aan. Wnb geeft namelijk aan (voor zeer beschermde vleermuizen waarvan bekend is dat deze veel voorkomen in RCD zoals in het Unilever-gebouw en Weenapoint) dat er jaarrond meerdere onderzoeken moeten plaats vinden en dat het onderzoeksgebied is groter hoort te zijn dan het plangebied. Daarnaast negeert de gemeente dat Europese jurisprudentie aan dat niet alleen verblijfplaatsen beschermt zijn maar ook foerageergebieden en vliegroutes zijn.

De ecoloog die flora-faunatoets heeft gedaan is eenmaal door het projectgebied van Treehouse gelopen en heeft nagelaten om het totale bestemmingsplangebied RCD – alle spoortaluds ed – jaarrond te onderzoeken. Dus hoe voldoet de gemeente hiermee aan de Wnb-regels? Het gehele RCD-gebied is tot nu toe nog nooit onderzocht geweest. De gemeente heeft nav onze zienswijze wel de plint van het spoor – laatste onderdeel van het oude station dat afgebroken wordt - op Delftsplein onderzocht en heeft geen vleermuizen geconstateerd. Dat bevreemdt ons totaal niet omdat vleermuizen nu in winterslaap zijn en daarvoor soms ook hun verblijf verlaten voor een ander (winter)verblijf. Maar ook dit eenmalige onderzoek voldoet niet aan de regels van Wnb. De gemeente verzaakt hiermee haar belangrijke zorgplicht Bezonning – De gemeente belooft elke keer dat er “rekening gehouden wordt met Provenierswijk”. Maar als we kijken naar het bezonnings-onderzoek van Peutz, de salamitactiek door de vele nieuwe hoogbouwplannen die de gemeente in en aan de rand van plangebied RCD niet meeneemt, de bouwenveloppen van geheel RCD op 200 meter te plaatsen en het negeren van specifieke afspraken, dan houdt de gemeente zich niet aan hun belofte.

Het komt er zelfs op neer dat we voor komend decennia overspoelt wordt met (super)hoogbouw, die precies aan de zuidzijde van Provenierswijk ligt en precies hoe de zonnebaan verloopt. De ommuring van torens en bijna jaarrond schaduw in de wijk, lijkt bijna realiteit te worden. En dit alles is niet volgens afspraken die Hulman en Karakus met de wijk hebben gemaakt: geen wandvorming vanuit de wijk gezien én alle hoogbouwtorens tellen cumulatief mee in beoordeling van de hoeveelheid schaduw (max. 1 uur in de ochtend). Zie bijlage B in dit document.

Schiekadeblok, Pompenburg, Hofplein-torens, Lumiere-toren en alle 200 meter bouwenveloppen niet worden meegenomen. Peutz stelt dat met Treehouse en Unilever-toren net binnen maximaal toegestane schaduw van 1 uur zit. Maar ondanks wat de gemeente aangeeft, Schiekadeblok is niet meegenomen (zie voetnoot 1). De Schiekadeblok-ontwikkeling zal zeker meer dan een half uur schaduw geven, dus opgeteld zit je dan op 1, 5 uur schaduw in de ochtend. Dit is NIET conform afspraak, maar wordt wél genegeerd. Zie ook De opsomming van de gemeente in de zienswijze-rapportage missen we veel punten uit onze zienswijze. Zo verwijzen we naar een email van de procesmanager RCD van Stadsontwikkeling met daarin de belofte dat bij het bezonningsonderzoek door Peutz ook Pompenburg en de Haagse norm onderzocht wordt (zie bijlage A in dit document). Dit is dus NIET gebeurd en gemeente negeert dit feit zomaar even. Haagse bezonningsnorm - Verder geeft de gemeente in 10.9 het argument om niet de Haagse bezonningsnorm toe te passen voor Provenierswijk, dat de gemeente geen twee normen wil toepassen. Dit gaat niet op want, in de eerste plaats gebruikt de gemeente zelf al jaren meerdere normen door de zogenaamde afspraken met de Provenierswijk naast andere, zoals die uit de Hoogbouwvisie; zoals ook verwoord in de brief van Kurvers naar de wijkraad Provenierswijk dd 1 december 2020.

En ten tweede omdat dit in een transitieperiode altijd gebeurt en de gemeente het hanteren van de Haagse bezonningsnorm zelf in de rechtszaal wereldkundig heeft gemaakt. De gemeente heeft daarbij aan de Raad van State voorgehouden dat dit haar bestendige gedragslijn was. Verder is het moeilijk om het Peutz-onderzoek te kwalificeren als goed, als het met de ‘beginsituatie’ uitgaat van de bouwenveloppen van plangebied RCD die nooit gebouwd zijn. Hiermee komt zelfs Peutz op de bizarre conclusie n.a.v. van hun rekenmodel-resultaten met de nieuwe ontwikkelingen in het RCD-gebied (Unilever-toren, Treehouse en Delftse Poort) “de “hoeveelheid zon zal toenemen”. Ook niet betrouwbaar is dat de gemeente in haar reactie op een zienswijze verwijst naar Aarupbezonningsonderzoek van 2008, terwijl er ondertussen hele ander hoogbouw-ontwikkelingen – dan toen bekend – mogelijk worden gemaakt. Ook dit onderzoek is niet meer actueel. MER-beoordelingsbesluit – al met al is duidelijk dat het MER-beoordelingsbesluit niet valide is en op de juiste basis is genomen waardoor er zeker geen sprake is van goede ruimtelijke ordening. Provenierswijk krijgt wel veel negatieve milieueffecten door Treehouse en andere beoogde hoogbouwplannen.

Voor het gehele RCD-gebied en aangrenzende bouwplannen hoort een nieuwe PlanMER opgesteld te worden waarbij ook Provenierswijk zelf serieus in de onderzoeken wordt meegenomen en de wijk niet als sluitpost gebruikt wordt. …….zoals in begin aangegeven, is er nog veel meer aan te kaarten. Duidelijk is dat er veel mis is en gedraaid wordt met cijfers, uitslagen en afspraken waardoor het ontwerpbestemmingsplan met de bijlagen geen valide onderzoek betreft. De gemeente stelt zelfs de veiligheid van mens en dier in gevaar door een grove schending van de UOK-afspraak met de minister waardoor de groepsrisico omtrent Externe veiligheid veel groter is dan wordt gebracht. Het ontwerpbestemmingsplan dient daarom afgekeurd te worden. Er is geen sprake van goede ruimtelijke ordening. Als deze fouten en verdraaiingen in het ontwerpbestemmingsplan zal geen stand houden zodra dit voorgelegd wordt aan de rechter– zoals de laatste tijd dat vaker met diverse (Rotterdamse) ontwerpbestemmingsplannen gebeurd is. Op basis van dit alles kan daarom de beoogde hoogbouwontwikkelingen niet goedgekeurd worden. M. van den Broek Proveniersplein Rotterdam 010-467883

BIJL GE A

Proven

Bijlage B

i

erswijk

Afbeelding: maquette (super)hoogbouw-plannen bij presentatie Hofpleintorens. Zichtbaar hoe Provenieswijk wordt ommuurd door een wand van hoge torens en dat de gele (toegevoegde) baan precies bewijst dat de zon voor Provenierwijk compleet verdwijnt achter de cumulatie van hoge torens; Hiermee zal Provenierswijk uiteindelijk bijna ¾ jaar in de schaduw liggen. Hoe kan de gemeente nu beweren dat men zich houdt aan de afspraak van niet meer dan 1 uur schaduw in de ochtend? NB: gedeelte van Rotterdam CS, Weenapoint (rood vlekje), Groothandelsgebouw, Schaatsbaanlocatie staan er niet op terwijl die ook schaduw aan Provenierswijk geven.

Inspreekbijdrage zienswijze 8 Geachte leden van de subcommissie Bestemmingsplannen. U zult binnenkort oordelen over het bestemmingsplan Rotterdam Central District. Dit bestemmingsplan maakt aan weerszijden van het voormalige Nationale Nederlandengebouw (Deftsepoort-gebouw) nieuwe hoogbouw mogelijk van een vergelijkbare hoogte als het Delftsepoortgebouw. Deze nieuwe hoogbouw zal in de loop der tijd de leefbaarheid in de NoordZuid geörienteerde zijstraten van de Jacob Loisbuurt, in de Provenierswijk (zoals de Versijdenstraat, de Nicolaas Zasstraat, Van Waerschutstraat en vd Sluysstraat maar in mindere mate ook de Pieter de Raadtstraat en de Van der Schellingstraat) met name in herfst- en wintermaanden verregaand verslechteren. Dit effect zal in de toekomst worden gecompleteerd door superhoogbouw zoals het Schiekadeblok etc. Ik heb het dan niet over een tijdstip als 21 september en 21 maart, zoals vaak als referentietijdstip wordt aangehouden, maar over de periode van 6 weken vóór t/m 6 weken na de kortste dag (21 december), dus grofweg van begin november tot de tweede week van februari. Gedurende deze 3 maanden zal er, zodra alle toegestane plekken ook daadwerkelijk worden volgebouwd, in deze zijstraten niet of nauwelijks nog bezonning zijn.

Ik zal u als voorbeeld een woning schetsen die ik goed ken, namelijk in het zuidelijk deel van de vd Sluysstraat, 1e etage: Vroeger, dat is dus voor de komst van het Delftsepoortgebouw, had deze woning een bezonning op de voorgevel van ca. 2 uur en een kwartier. Met de komst van dit gebouw is deze periode met ca. 1 uur afgenomen. Deze woning houdt dus sinds die tijd, van begin november tot tweede week februari, nog ca. vijf kwartier zon over.

pagina 19

Commissie Bouwen, Wonen en Buitenruimte Verslag van de Hoorzitting van de Subcommissie Bestemmingsplannen op 2 februari 2021 Bestemmingsplan Rotterdam Central District Met de komst van het nieuw te bouwen TreeHouse (aan het Delftseplein) gaat daar opnieuw ca. een half uur van af. Resteert drie kwartier. Indien ook aan de andere kant van het Delftsepoortgebouw hoogbouw zou verrijzen blijft er aan directe bezonning gedurende drie maanden van het jaar praktisch niets meer over. Een eventuele komst van superhoogbouw aan het Schiekadeblok etc. zal dit effect nog eens versterken. Ook indirecte bezonning (weerkaatst zonlicht tegen de gevels aan de overkant van de straat) zal dan tot het verleden behoren. En dat terwijl aan de achterkant van deze woning gedurende een half jaar (september tot maart) nu ook al helemaal geen zon is! En dan komt deze plek er vooralsnog nog genadig vanaf: In diverse zeer smalle (en daardoor van zichzelf reeds donkere) straten van deze buurt (bijv. de Versijdenstraat en de Nicolaas Zasstraat) zal reeds met de komst van het Tree House naast het Delftsepoortgebouw de zon gedurende deze periode van 3 maanden nauwelijks meer te zien zijn. Resumerend: de zijstraten van onze buurt dreigen stapsgewijs geconfronteerd te worden met een muur dan wel pallissade van hoogbouw die de leefbaarheid in onze straten verregaand zal verslechteren.

In deze straten wonen ook relatief veel mensen met een smalle beurs, in sociale huurwoningen. Ik wil u hierbij vragen om ook zorgvuldig met de leefbaarheid voor deze, reeds ter plekke wonende, medeburgers om te gaan, en niet alleen in te zetten op nieuwe hoogbouw voor nieuwe, grotendeels meer welgestelde bewoners. Hier moet u toch een goede balans in kunnen vinden! Dus: wat ons betreft: beperk alstublieft de verdere hoogbouw in dit plangebied, tot maximaal 80 meter! Dank u wel. Ed Koop Tot slot nog een persoonlijke noot: Ik zet me samen met andere bewoners al jaren in, via o.a. kunst en groen in onze buurt en wijk, ten behoeve van de leefbaarheid. Deze inzet komt onder druk te staan, als tegelijkertijd de wijk en buurt worden geconfronteerd met steeds nieuwe stressfactoren die met zorgvuldiger beleid vermeden hadden kunnen worden.

Zienswijze 10 met bijlagen: 10. Artikel Urban heat island rotterdam en 10. Stadsklimaat Rotterdam

pagina 20

Commissie Bouwen, Wonen en Buitenruimte Verslag van de Hoorzitting van de Subcommissie Bestemmingsplannen op 2 februari 2021 Bestemmingsplan Rotterdam Central District Zienswijze 11 met bijlagen: 11. Externe Veiligheid-Orientatiewaarde en 11. Negatieve Milieueffecten Geluid-water en 11. Intepretation EIA I-II reduce uncertainty interpretation scope geelgehigh.

pagina 21