Vast te stellen notulen van de raadsvergadering van 23 februari 2023

Notulen raadsvergadering

Notulen van de raadsvergadering van 23 februari 2023

Notulen van de raadsvergadering van 23 februari 2023 (ochtendzitting) Voor de agenda wordt verwezen naar volgnummer 3 Voorzitter: de heer ing. A. Aboutaleb Tegenwoordig zijn 43 leden, namelijk: de heer B. van Drunen, mevrouw P.J.H.D. Verkoelen, mevrouw V.A. Bruin, mevrouw M.M. Vlasblom, de heer S.J.C. Becker, de heer J.M.D. de Waard, de heer P.J.P. Lansink-Bastemeijer, de heer D.J. van Dommelen, de heer T. de Haan, de heer E.P.J. Verweij, mevrouw M.S. Abrahamse, mevrouw C. Aafjes-van Aalst, de heer A.R. Oostdijk, mevrouw I. Coenradie, de heer S. Ceulemans, de heer M. Verhoef, mevrouw S. van de Peppel, de heer T.S.J. Coşkun, de heer S.M. Bonte, de heer R.G.C. Segers-Hoogendoorn, de heer T.B. Roskam, de heer N. Akhatab, mevrouw E. Rehim Zadeh, mevrouw S. Reitema, de heer R. Moti, de heer G.J. Engberts, mevrouw J.M. Nunnely, mevrouw N.D.Z.R. Mohamed-Hoesein, de heer F. Elbay, mevrouw I. Elfilali, de heer T.J. Vonk, mevrouw D.A. van Groningen, mevrouw I. van Wifferen, mevrouw J. Bokhove, mevrouw A. Kockelkoren, de heer R.T.J. van der Velden, de heer M.H. Biljoen, mevrouw L.S. Vlieger, mevrouw M.Y. Morkoç, de heer B. van Schaik, de heer T. Kind, de heer S. Soytekin en mevrouw A.J.A. Maassen Afwezig zijn 2 leden, namelijk: mevrouw M.S.S. de Jong en mevrouw D. Yildirim Namens het college zijn tegenwoordig de heer R.A.C.J. Simons en mevrouw C.M. Zeegers Griffier: de heer A.C.

de Bondt 1.1

Opening

De VOORZITTER. Goedemorgen, ik open deze vergadering. Mag ik stilte in de raadzaal vragen? Ik heet u allen van harte welkom. In het bijzonder welkom aan de nabestaanden van oud-raadslid en oud-wethouder Mastik, hartelijk welkom. Ook onze oud-wethouder op de publieke tribune, hartelijk welkom. Welkom aan de consul-generaal van Turkije, mevrouw Kısacık. Madam Consul, welcome. Ook welkom aan degenen die op afstand deze vergadering volgen, de vertegenwoordigers van de media en onze medewerkers. Ik heb berichten van verhindering ontvangen voor vandaag. De heer Roskam is verhinderd tussen 15.30 en 16.30 uur vanmiddag. Wethouder Zeegers is verhinderd tot circa 10.45 uur hedenochtend wegens een overleg met de minister en onze griffier is verhinderd wegens ziekte. Om te beginnen zo dadelijk een In memoriam van oud-lid van de gemeenteraad en oud-wethouder Johan Mastik. Ik zal aansluitend op die toespraak geen moment stilte betrachten, maar eerst ook de slachtoffers in Turkije en Syrië herdenken en daarna doen we een gezamenlijk moment stilte voor de beide gebeurtenissen. Dat is wel zo handig, anders moeten wij kort twee keer een moment stilte in acht nemen. Dat doen we in één keer samen.

raadsvergadering van 23 februari 2023

Notulen pagina

251

1.2

In memoriam oud-lid van de gemeenteraad en oud-wethouder J. (Johan) Mastik

De VOORZITTER. Leden van de gemeenteraad van Rotterdam. Op vrijdag 3 februari overleed plotseling Johan Mastik, voormalig wethouder en drager van de Wolfert van Borselenpenning van Rotterdam. 74 jaar oud, nog maar 74. Hij stond nog volop in het leven, samen met zijn vrouw Ria Mastik-Sonneveldt. Johan was een bevlogen mens met hart voor de stad en de mensen die er wonen. Een integer mensenmens die door velen gemist zal worden, bovenal door Ria, echtgenote. In de rouwadvertentie stond het motto van hun relatie: ʺAan elkaar gewaagd, maar innig verbondenʺ. Bij het lezen dacht ik aan wat een Franse schrijver ooit zei: ʺEen gelukkig huwelijk is een lang gesprek dat altijd te kort lijktʺ. Op 31 augustus 1978 nam Johan afscheid van zijn politieke leven. De laatste vier jaar was hij wethouder Onderwijs, Jeugdwerk en Vormingswerk geweest. In die periode verschenen nota’s met klinkende namen, zoals ꞌGereedschap voor goed onderwijsꞌ en ꞌSamen op één schoolꞌ. Ik zou bijna richting het college zeggen: het was toen niet alleen één stad, maar ook één school. Er kwam een tienjarenplan en een nieuwbouwplan voor de bibliotheek, toen ook al een actueel thema. Van huis uit was Johan Mastik onderwijs- en organisatiesocioloog. Hij was vooral geïnteresseerd in onderwijsachterstanden.

Hij nam het steevast op voor de leerlingen, niet voor de schoolbesturen en vakbonden, iets wat niet gebruikelijk was in die tijd. De drijfveer van het college destijds was verbetering van omstandigheden van mensen. Naast investeren in stadsvernieuwing was investeren in onderwijs een manier om dat te bereiken. Daarom werd er veel geld uitgetrokken voor onderwijsvernieuwing via het project ꞌOnderwijs en sociaal milieuꞌ. De grondslag van het project was, en ik citeer: ʺdat de mentale instelling van de ouders, hun levensstijl, wooncultuur, het functioneren van het schoolbestel en het onderkennen van het belang van het onderwijs van meer betekenis moet worden geacht voor de opvoeding en toekomst van de kinderen dan het beroep van de vader, de gezinsgrootte of de financiële omstandigheden van het gezinʺ. Er was Johan veel aan gelegen om het project ꞌOnderwijs en sociaal milieuꞌ voor de wal te roeien. Begin jaren zeventig was er in ieder geval veel draagvlak voor die benadering, ook op landelijk niveau. Maar de financiering rond krijgen ging moeizaam. Als wethouder ging hij regelmatig naar Den Haag om rijksgeld voor het onderwijsproject te bepleiten. Daar had men echter koudwatervrees. Ten eerste omdat het om heel veel geld ging voor een langere periode. Bovendien vroeg politiek Den Haag zich af of een gemeente wel de organisator kon zijn van zo’n groot invloedrijk project.

Ik moet dan glimlachen als ik dit nu leg naast onze lobbyactiviteiten in Den Haag. Het is nooit anders geweest. En ten slotte, je kunt het je eigenlijk nauwelijks meer voorstellen, woedde in de politiek in die periode de nature-nurturediscussie in alle hevigheid. Intelligentie zou genetisch bepaald zijn. En zoveel geld voor arbeiderskinderen, was dat geen water naar zee dragen? Het project ꞌOnderwijs en sociaal milieuꞌ was pionierswerk. Nooit eerder was het probleem van kansenongelijkheid in het onderwijs structureel en op zo’n schaal ter hand genomen. Mede dankzij de inzet van Johan Mastik heeft het project een schat aan kennis en ervaring opgeleverd, waar het Nederlandse onderwijs tot op de dag van vandaag baat bij heeft. De politieke erfenis van Johan in Rotterdam is niet met het blote oog zichtbaar, maar bestaat wel degelijk. Het planmatig werken aan beter onderwijs in combinatie met perspectief voor de bewoners. Maatschappelijke mobilisatie heette dat toen. Nu is dat een belangrijke pijler onder het Nationaal Programma Rotterdam Zuid. Het heet anders, maar in de kern blijft het hetzelfde. Nog steeds werken we als gemeente, onderwijsinstellingen en kinderopvang samen om meer kinderen de kans te geven die ze verdienen. Over arbeidskinderen en de naturenurture-discussie heeft gelukkig niemand het meer.

Ondanks zijn bevlogenheid en kennis liepen de politieke raderen stroef voor Johan. Als jongste Rotterdamse wethouder ooit deed hij ongelofelijk zijn best maar ontbeerde ook de ervaring in het politieke spel. En op veel steun uit zijn eigen fractie kon hij ook niet altijd rekenen. De voorzitter, burgemeester André van der Louw zei bij zijn afscheid, en ik citeer: ʺIn de collegekamer genoten we van zijn

raadsvergadering van 23 februari 2023

Notulen pagina

252

strakke, logische denken, het heldere formuleren van alternatieven en het bedenken van allerlei oplossingen in moeilijke situaties. Voor dat alles moeten wij, collega’s en de onderwijswereld, de wethouder van harte dankzeggen.ʺ Na zijn politieke carrière koos Johan voor het ambtenarenbestaan bij het ministerie van OCW. Ook daar bleef onderwijs zijn passie. Ik vermoed dat Ria dankbaar was voor deze keus. Johan gaf haar zo de ruimte voor haar eigen carrière, ook in de politiek en dan voornamelijk ook als lid van de Eerste Kamer. Meer dan vijftig jaar waren ze samen. Ik wens Ria en allen die Johan een warm hart toedragen veel sterkte de komende tijd bij het dragen van het verlies. Rotterdam is een markant bestuurder verloren. 1.3

Herdenking aardbevingsramp in Turkije en Syrië

De VOORZITTER. Leden van de gemeenteraad van Rotterdam. De verwoestende aardbevingen van twee weken geleden hebben aan ruim 46.000 mensen het leven gekost. Dat is de stand van zaken van nu. Velen zijn nog vermist, velen hebben huis en haard verloren. De schokken werden tot ver buiten het epicentrum gevoeld, de emotionele schok nog veel verder. Die voelden we tot in het hart van onze stad. De Rotterdamse Turkse, Koerdische en Syrische inwoners van onze stad probeerden wanhopig in contact te komen met vrienden en familie. Ook collega’s hier in deze raadzaal. Collega’s die nooit een telefoontje krijgen om 6.00 uur ’s morgens vanuit Turkije schrokken zich wezenloos toen op dat tijdstip de telefoon afging. Je belt niet zomaar om 6.00 uur ’s morgens. Zo wil je je geliefden eigenlijk niet verliezen, zo ver weg, zonder dat je er iets aan kan doen. Machteloos, wanhopig, zo wil je hen niet aan hun lot overlaten. In de kou, tussen de brokstukken van wat ooit een huis, een appartement, een stad, een wijk was. Niets is daar meer van over. Afgelopen maandag was er weer een zware aardbeving in het grensgebied tussen Syrië en Turkije. Volgens Turkse autoriteiten zijn daarbij zeker zes doden gevallen en bijna driehonderd gewonden. In Syrië vielen vijf doden en meer dan vijfhonderd gewonden, althans volgens het Syrisch Observatorium voor Mensenrechten in Groot-Brittannië.

Cijfers ontbreken over Syrië en de situatie is daar redelijk onoverzichtelijk. In de dagen na 6 februari zagen we hartverscheurende beelden van ingestorte panden en mensen onder het puin. We huilden mee met de rouwenden, met de vader die de hand van zijn dode dochter vasthield. We lachten door onze tranen heen als er iemand levend uit het puin werd gehaald. Grote groepen mensen als figuranten in een film, weggerukt uit het leven. En dan ineens is daar een geboorte van een baby onder het beton. Wonderlijk. Een week geleden nog werd een 13-jarig meisje levend onder het puin vandaan gehaald. Het Nederlandse Search and Rescueteam was in actie gekomen als een van de eerste internationale delegaties in het gebied. Ze deden geweldig werk, waarvoor we ze afgelopen dagen hier op het stadhuis hebben bedankt. Op dit moment is de kans dat er nog overlevenden worden gevonden minimaal en velen worden nog vermist. Overlevenden zullen nog een sprankje hoop koesteren, al was het maar om hun dierbaren te kunnen begraven. Je kunt pas afscheid nemen als je weet dat je dierbare werkelijk ook is begraven. De solidariteit die in de samenleving loskwam na de verwoestende aardbeving is indrukwekkend. Het inzamelen van hulpgoederen begon dezelfde dag nog. Vele mensen met een Rotterdams-Turkse achtergrond kwamen bijeen, gingen goederen inzamelen en er werden vele vrachtwagens richting Turkije gestuurd.

Hartverwarmend. Van alle kanten kwam er hulp. Speelgoed werd ingezameld, maar ook lang houdbaar voedsel. En toen was er natuurlijk nog die geweldige inzamelingsactie die nu op € 108 miljoen staat. De hulporganisaties geven aan dat ze met dat geld een belangrijk deel van de hulpverlening op gang kunnen brengen. Ons bereiken hulpverzoeken voor prefabwoningen, wooncontainers, tenten, verwarmingsapparaten, allemaal uitgezet bij bedrijven in Rotterdam, al dan niet via het ministerie van Buitenlandse Zaken. Ik heb meegedaan aan de inzamelingsactie op tv en ik wil u twee anekdotes niet onthouden. De eerste anekdote was dat een mijnheer uit het ziekenhuis belde die tegen me

raadsvergadering van 23 februari 2023

Notulen pagina

253

zei: ʺJa, ja, ik moet op zoek naar mijn pasjeʺ. Want ik vroeg naar de correcte spelling van zijn naam. Hij moest zijn pasje zien te vinden want hij was in het ziekenhuis, waar zijn vrouw kort daarvoor was opgenomen met een herseninfarct. Dat je dan nog tijd hebt om te bellen met een donatie, dan moet je toch wel een ongelofelijk groot hart hebben. En het laatste telefoontje dat ik opnam was van een jong meisje dat € 3,00 doneerde: haar zakgeld voor die week. Geweldig en indrukwekkend om te zien hoe groot die betrokkenheid uiteindelijk ook is. Het is hartverwarmend om te zien dat we hier altijd op elkaar kunnen rekenen als het nodig is, ongeacht onze verschillen en ongeacht de afstand die wij soms denken dat er is tussen ons. Als het nodig is, zijn we er voor elkaar. Dat maakt deze stad mooi en prachtig. En het maakt mij als burgemeester ongelofelijk trots. Na alle rouw en verdriet ligt er nu een periode van wederopbouw, ontegenzeggelijk. Van herstel en nieuwbouw van woningen, van winkels, scholen, speelplaatsen voor kinderen, ziekenhuizen, brandweerkazernes en zo nog meer. Een grote uitdaging voor de Turkse overheid om dingen van vandaag te fiksen, maar ook het kompas te hebben voor later. Laat het nu zo zijn dat onze stad helaas door oorlog getroffen veel ervaring heeft gehad en nog steeds heeft met de wederopbouw.

Ik heb ook daarom namens onze stad in de richting van de consul en de ambassadeur aangeboden om die kennis beschikbaar te stellen via ons ministerie van Buitenlandse Zaken als daar om gevraagd wordt, voor de periode van wederopbouw, om weer de plannen te maken om tot ontwikkeling te komen. We leven met de nabestaanden mee en hopen dat het leed zo snel mogelijk geleden zal zijn. 1.4

Moment van stilte

De VOORZITTER. Mag ik u vragen om twee minuten stilte en mag ik u vragen om te gaan staan? (Stilte.) Ik dank u zeer. 1.5

Mededelingen

De VOORZITTER. We hervatten onze vergadering, onder dankzegging voor uw aanwezigheid. Aan de orde is agendapunt 1.5, mededelingen. Dan heb ik het volgende verzoek vandaag aan u om alstublieft voorzichtig te doen met uw pasjes, ze voorzichtig in de gleufjes te plaatsen, zowel bij u als op het spreekgestoelte. Kennelijk zijn ze gevoelig voor slijtage en misschien is het handig om daar een beetje voorzichtig mee te doen. (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) Een goede opmerking. Mevrouw Yildirim van de PvdA heeft zich overigens inmiddels ook afgemeld voor deze vergadering, hoor ik net. 2.

Vaststelling van de agenda voor de raadsvergadering van 23 februari 2023

De VOORZITTER. Dan de vaststelling van de agenda, onder agendapunt 2 van deze vergadering. Ik zal als eerste de agenda met u doornemen en aan het einde zal ik u de gelegenheid bieden nog aanvullende opmerkingen te maken indien u dat nodig vindt. Maar u kunt ook als ik een punt aansnijd eventueel daar uw opmerking kwijt. Dus het is aan u om te bepalen wanneer u dat wilt. De Partij voor de Dieren heeft aangegeven agendapunt 8.3, vaststelling van het bestemmingsplan ꞌKralingse Bosꞌ door middel van een stemverklaring als hamerstuk te behandelen straks. Ik ga ervan uit dat dit de correcte weergave is, in plaats van het beoogde tweeminutendebat. Correct? Dan doen we het straks bij de hamerstukken. Er zijn vier verzoeken ontvangen voor een regulier debat. ꞌStaken is een rechtꞌ, van de PvdA. ꞌWeghalen bankjes van het Centraal Stationꞌ, van de ChristenUnie. ꞌZicht op ziekenhuizenꞌ, van D66 en ꞌCollegereactie mogelijke opvanglocatie Barendrechtꞌ, van GroenLinks en anderen. Ik loop ze even langs. Ten aanzien van het verzoek ꞌZicht op ziekenhuizenꞌ wil ik u meegeven dat het oordeel aan deze kant van de tafel is dat het een onderwerp is dat zich

raadsvergadering van 23 februari 2023

Notulen pagina

254

wellicht eerder leent voor een actualiteitendebat of voor schriftelijke vragen. Maar het is aan u om te bepalen of u dat verzoek aan de raad nog steeds overeind houdt. Mijnheer Elbay. De heer ELBAY (d66). Ja, dank voorzitter. Inmiddels zit ik al acht maanden in de raad, dus wat dat betreft ben ik wel een ervaringsdeskundige denk ik. Ik heb nooit eerder gezien dat de griffier, de griffie een semi-negatief advies geeft over een rechtmatig debatverzoek. Tot op heden hebben wij altijd als fractie ingestemd met de adviezen van de griffie. Dus bij dezen zullen we het ook intrekken en verder kijken wanneer wij dit punt in de commissie kunnen behandelen. Ook zullen wij intern binnen de fractie kijken wat we voortaan gaan doen met de adviezen van de griffie, want dit advies, zoals het nu voorligt, vinden wij niet kunnen. De VOORZITTER. Het is geen advies overigens. Het is eerder u in overweging geven, maar het is geen advies. (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) Ja, maar ik heb een andere tekst gehanteerd in mijn duiding. Nee oké, prima. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Ja voorzitter, ik wil hier wel even op reageren. Ik snap wat er nu gebeurt. Ik ben het er helemaal mee eens, ik vind het een behandeladvies dat niet op zijn plaats is, maar ik vind het ook wel weer een beetje vervelend dat dat nu zo gebracht wordt.

Nu heb ik geen inbreng, maar er zullen mensen zijn die dit voorbereid hebben, dus ik vind het ook wel een beetje een rare manier steeds dat we op deze manier agendapunten op- en afvoeren. Want zo’n raadsvergadering vraagt behoorlijke voorbereiding en dit begint me toch ook wel te storen dat we op deze wijze steeds reshuffelen en shuffelen met van alles en nog wat en de agenda dus zo op zijn kop gaat. Ik zie ook nog steeds niet goed waarom het niet behandeld zou moeten worden, zeker omdat D66 zegt: het is een beetje een raar behandeladvies. Dan denk ik: u heeft niet voor niets gevraagd om het te behandelen. De VOORZITTER. Het is aan D66 om te bepalen. We gaan geen debat doen. U heeft uw standpunt kenbaar gemaakt, maar bij dezen voeren we dit punt af als de rest van de raad daar verder geen problemen mee heeft. Ten aanzien van het verzoek ꞌCollegereactie mogelijke opvanglocatie Barendrechtꞌ ligt er wel een negatief behandeladvies. Dat is in lijn met ons Reglement van Orde. Er liggen raadsvragen en dan is behandeling niet opportuun, maar is het wachten op de beantwoording van de raadsvragen. Ik kijk naar de indieners van dit verzoek. Mevrouw Vlieger. Mevrouw VLIEGER (gl). Yes, voorzitter dank. De raadsvragen die gesteld zijn gaan specifiek over de komst van het azc, dus over de brief vanuit Barendrecht. Onze debataanvraag ging eigenlijk over de collegereactie.

Dat zagen wij als twee aparte onderwerpen. Daarom hadden we ook graag hierover het debat willen voeren. Maar goed, wij zien ook in dat er dus een negatief advies ligt en zullen daarom dan ook dit debat moeten intrekken helaas. De VOORZITTER. Oké. Als de raad zich ermee akkoord verklaart, voeren we dit agendapunt ook af. Er zijn vier verzoeken ontvangen voor een tweeminutendebat. ꞌRotterdams vuurwerkverbodꞌ, van Leefbaar Rotterdam. ꞌSamen schoppen we het verstꞌ, van D66. ꞌWNT is WNT, ook voor het Havenbedrijf?ꞌ van de PvdA. ꞌUrgentie klimaatactieꞌ van GroenLinks. Als er verder geen bijzonderheden zijn, ja, mevrouw Van Groningen. Mevrouw VAN GRONINGEN (vvd). Ja voorzitter, dank u wel. Ik zou willen vragen of wij agendapunt 8.9 direct na agendapunt 8.1 kunnen behandelen. Dan hebben we één economisch havenblok. Agendapunt dat we 8.9, dus de WNT de norm, debat over de haven, direct kunnen voeren na de MRDH, dan hebben we één havenblok. Dat is denk ik fijn voor én de woordvoerders en ook voor het college.

raadsvergadering van 23 februari 2023

Notulen pagina

255

De VOORZITTER. Mijnheer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). Ja voorzitter, volgens mij liggen er tien verzoeken voor een tweeminutendebat, het staat op de agenda. (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) Wat zegt u? De VOORZITTER. Het is buiten de microfoon, dat is onhandig. Zo kunnen we het niet horen. Mijnheer Coşkun, u heeft het woord. De heer COŞKUN (sp). Ja, op mijn agenda staan tien tweeminutendebatten. En mijn voorstel is om 8.4 over het Zomerhofkwartier, dat nu niet te behandelen gezien de verwarring, ja in ieder geval de onhandige manier waarin dat in de commissie is geweest, geen gesprek met de wethouder eigenlijk over de brieven. Wel een brief van de wethouder maar daar weer brieven overheen. Mijn voorstel is dus om dat eerst ter voorbereiding terug te sturen naar de commissie. De VOORZITTER. U bent mij te vroeg mijnheer Coşkun, ik kom zo bij dat punt. Een ogenblikje graag. De heer COŞKUN (sp). Maar we hadden het net al over 8.6 en 8.9. De VOORZITTER. Nee, ik kom zo bij dat punt. U krijgt de tijd om dat zo nog een keer opnieuw te doen. Ik was bij de tweeminutendebatten, akkoord om het zo te doen en akkoord met het verzoek om 8.9 na MRDH te doen? Dat is prima wat mij betreft. Dan mijnheer Coşkun, aan u. De heer COŞKUN (sp). Ik was te vroeg, blijkbaar toch wel zeker dertig seconden of zo, misschien wel vijftien. Gelukkig gaat het niet van mijn spreektijd af.

Nee, mijn verzoek is echt duidelijk voorzitter, om 8.4 eerst nog even terug te nemen naar de commissie, daar een gesprek over te voeren met de wethouder, zowel over de brief van de wethouder die we net hebben ontvangen als andere brieven van betrokkenen, omwonenden als belanghebbende partijen, om dat eerst fatsoenlijk ter voorbereiding te bespreken in de commissie BWB. De VOORZITTER. Het verzoek is om Zomerhofkwartier vandaag niet te behandelen en terug te verwijzen naar de commissie. Ik leg het even ter stemming voor. Agendapunt 8.4, Zomerhofkwartier wel behandelen. Dat is wat er staat. U kunt stemmen. Er is een ruime meerderheid om het onderwerp vandaag wel te behandelen. Zijn er nog andere leden die iets willen opmerken over de agenda? Mevrouw VERKOELEN (50+). Voorzitter, nog even een puntje van orde. U noemde het daarstraks reguliere debatten, en toen vergat u nog wel even te melden dat het er niet vier waren maar vijf. Want ook het Woonakkoord stond erop en dat hoorden we u niet noemen. De VOORZITTER. Een correctie, terecht. Dan hebben we nog een motie vreemd aan de orde van de dag. De heer MOTI (pvda). Voordat u naar de motie vreemd aan de orde van de dag gaat, nog een punt over de tweeminutendebatten. Ik zou graag de raad willen verzoeken, we hebben dit ook al eerder gedeeld via de app, om van 8.2, de bezuiniging op de zorg, een regulier agendapunt te maken.

Dat moet ik nog wel even formeel doen, want we hadden het al in de app gedeeld. Maar ik denk dat het belangrijk is om in het debat ook echt een debat met elkaar te kunnen voeren en ik weet dat u heel terughoudend bent bij tweeminutendebatten

raadsvergadering van 23 februari 2023

Notulen pagina

256

om elkaar te interrumperen. Ik denk dat dit belangrijke onderwerp het wel vraagt om elkaar ook wat scherper aan de tand te kunnen voelen. De VOORZITTER. Het verzoek is om daar een regulier debat van te maken. U kunt knikken allen. We hoeven geen stemming te doen, er is draagvlak voor, dan doen we een regulier debat. Zo meteen even de agenda reshuffelen. Dan moeten we even kijken hoe we dat precies doen. Het betekent dat het onder de reguliere punten als laatste punt wordt toegevoegd. Mevrouw Bokhove. Mevrouw BOKHOVE (gl). Misschien ben ik te vroeg, maar we hebben nu de agenda vastgesteld volgens mij in grote lijnen. De VOORZITTER. Nog niet. Mevrouw BOKHOVE (gl). Maar we hebben natuurlijk ook altijd een tijdsafspraak bij de agenda en daar ben ik te vroeg voor. De VOORZITTER. Een motie vreemd aan de orde van de dag is buiten de vastgestelde termijnen van uw Reglement van Orde ingediend. Dat is nu eenmaal zo. Maar u mag daarvan afwijken als u dat wilt. Ik houd me graag aan het Reglement van Orde, want anders wordt het een ingewikkeld ding. Mijnheer Lansink, toch een toelichting? De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Ik snap het en wij volgen dat soort adviezen ook bij voorkeur, maar omdat het vrijdag relevant is, hoopte ik natuurlijk wel, en gezien de vele ondertekenaars van de motie, verwacht ik dat we hem wel in stemming willen brengen. De VOORZITTER.

Wel de motie vreemd aan de orde van de dag in stemming brengen straks? Geen bezwaren? Dan zetten we die op de agenda. Nou, mevrouw Bokhove, aan u dan, de spreektijd. Het advies is 2,5 uur. Mevrouw BOKHOVE (gl). Ja voorzitter, dank u wel. Dat heb ik gelezen en we hebben best wel wat agendapunten bijgevoegd. Ik wilde voorstellen om in plaats van 2,5 uur hiervoor 3 uur uit te trekken. De VOORZITTER. Is er draagvlak voor 3 uur? Ja? Geen behoefte aan stemming? Dan maken we er 3 uur van. Het stemvenster is zoals te doen gebruikelijk aan het einde van de vergadering. Mevrouw Bokhove, sorry, mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Ja, normaal vraag ik om de tijd, dus ik snap uw verspreking. Voorzitter, ik heb nog een voorstel met betrekking tot ons debatteren vandaag. Over het algemeen vraag ik altijd die tijd. Ik ben heel blij dat mevrouw Bokhove dat nu vraagt, maar ik heb een ander creatief voorstel aan mijn collega-raadsleden. We hebben vandaag op de agenda staan 7.1, het voorstel tot vaststelling van het Woonakkoord. Dat is iets nieuws voor ons en in dezen zijn wij eigenlijk anders bezig dan de gebruikelijke debatten die wij voeren. Dus mijn voorstel zou zijn, gezien het feit dat wij hier in de schoenen stappen van het college, om dit agendapunt tijdvrij te houden. Dus gewoon met zijn allen eens een keer te vergaderen op dit agendapunt zonder tijd.

Dat is gewoon puur om het feit dat wij nu eens een keer anders hebben gehandeld. De VOORZITTER. Mevrouw Verkoelen stelt voor om het onderwerp Woonakkoord buiten de tijd te houden. Is daar draagvlak voor? Ik leg het voor voor stemming, het onderwerp Woonakkoord buiten de tijd te houden.

raadsvergadering van 23 februari 2023

Notulen pagina

257

Mevrouw VERKOELEN (50+). Voorzitter, kunnen we dat niet gewoon doen net als net bij de andere punten: wat vinden we daarvan met zijn allen? Het is toch gewoon een creatief idee? De VOORZITTER. Ik vond de uitkomst voor mij als voorzitter erg onhelder, dus sommigen deden dit en anderen deden dit. Dat is lastig. Ik leg hem maar even voor. Woonakkoord buiten de tijd houden. We gaan stemmen. We gaan de stemming sluiten. De stemming is gesloten. Het voorstel is verworpen. De heer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Ja voorzitter, dank. Aansluitend, u ging heel snel naar stemming, maar kijk, in alle eerlijkheid, er wordt een beetje over gelachen. Deze haalt het niet, maar mevrouw Verkoelen heeft natuurlijk wel een punt. Dit onderwerp is wel een onderwerp waarbij we inderdaad de rollen hebben omgedraaid. Het is een raadsvoorstel. Het is ook veel meer in de gelegenheid om met elkaar daarover het debat te voeren. Dat kan natuurlijk altijd, maar dan zou het misschien wel een goede tussenvariant zijn om de spreektijd met een half uur op te plussen, omdat we zo’n agendapunt hier hebben liggen, dat echt een novum is en dat ons als raad ook echt in een andere positie stelt. Dus ik wil wel het voorstel van mevrouw Verkoelen steunen. Maar dat heeft het niet gehaald, dus dan is mijn tegenvoorstel om een half uur op te plussen. De VOORZITTER.

Dat is dan een ander voorstel dat op tafel ligt. Ja, ik reken alleen maar voorstellen. Er is een ordevoorstel. Ik zie ook hier tegenstrijdige signalen uit de zaal, dus die leg ik ook ter stemming voor. Spreektijd opplussen met een half uur. Het tweede half uur, zullen we maar zeggen. U kunt stemmen. U mag niet meer stemmen mijnheer Ceulemans. U moet aanwezig zijn bij aanvang stemming, sorry. De stemming is gesloten. Het voorstel is verworpen. (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) Ja, ik stel het zeer op prijs om dit soort chaotische dingen te vermijden en dat u gewoon aanwezig bent bij ordedebatten. Want er kunnen ongelukken gebeuren en ik ben redelijk onverbiddelijk in dit soort dingen. Anders gaan we een beetje chaos creëren met elkaar, dus blijft u alstublieft in de raadzaal voor dit soort dingen. Dan wilde ik u melden dat we rond 12.45 uur verwachten een lunch te kunnen serveren hier op de gangen, zoals altijd. 3.

Vaststelling van de notulen van de raadsvergadering van 2 februari 2023

De VOORZITTER. Dan ga ik met u mee naar agendapunt 3, vaststelling van de notulen van de raadsvergadering van 2 februari. Ik wil u graag één correctie meegeven, met dank aan een burgerlid van ons. Op pagina 248 bij motie 10 staat de uitslag: 26 voor en 11 tegen. Dat moet zijn: 28 voor en 9 tegen. Het verandert niets aan de uitslag maar het doet recht aan de geschiedschrijving. Deze aanpassing gaan we zelf doorvoeren op die pagina. Als u nog verder opmerkingen hebt hoor ik het wel en anders gaan we de notulen vaststellen. Eenmaal andermaal. 4.

Mededeling van de ingekomen stukken aan de raad en de commissies, zoals genoemd op de digitale doorlopende lijst 2023 week 5 t/m 7

De VOORZITTER. Mededeling van ingekomen stukken aan de raad en de commissies, zoals genoemd op de digitale doorlopende lijst 2023 week 5 tot en met 7. Ja? Mevrouw ELFILALI (volt). Ja, dank voorzitter. Ik wil even naar week 7, de beantwoording van de vragen over de tariefstijgingen Eneco. Namens Volt en GroenLinks willen we die graag agenderen op de commissie MHEK.

raadsvergadering van 23 februari 2023

Notulen pagina

258

De VOORZITTER. Commissie MHEK, beantwoording raadsvragen. Mijnheer Biljoen. De heer BILJOEN (gl). Ja voorzitter, week 5, beantwoording vragen Biljoen over vragen verkeersveiligheid in het geding door pick-uptrucks in Rotterdamse woonwijken. Ik zie ruimte van het college, dus ik zou deze graag willen bespreken in de commissie MHEK. De VOORZITTER. Ook daar in de commissie bespreken. Mevrouw Morkoç. Mevrouw MORKOÇ (gl). Dank voorzitter. Week 7, stuk 23bb001060, de brief van de wethouder over het voorstel met betrekking tot structureel meerjarig investeringsbudget rondom klimaat, graag voor MHEK. De VOORZITTER. Helder, ook die brief graag agenderen in de commissie. Helder. Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66). Ja, ik heb hetzelfde verzoek voor 23bb000899, beantwoording ꞌWij zeggen nee, Big Brother niet in uw dossierꞌ. De VOORZITTER. Helder, daar maken we een aantekening van. Voor het overige gaat u akkoord met de voorgestelde wijze van afdoening? Dat is het geval. 5.

Bekrachtiging van de geheimhouding overeenkomstig artikel 25 van de Gemeentewet

De VOORZITTER. Dan bekrachtiging geheimhouding overeenkomstig artikel 25 van de Gemeentewet. 5.1

Brief van burgemeester en wethouders inzake inzicht in financiële effecten met betrekking tot de grondexploitatie ꞌPark 16Hovenꞌ

De VOORZITTER. Om te beginnen 5.1, brief van burgemeester en wethouders inzake inzicht in financiële effecten met betrekking tot de grondexploitatie ꞌPark 16Hovenꞌ. Kunt u zich vinden in de voorgestelde geheimhouding? Dat is het geval. 5.2

Brief van burgemeester en wethouders inzake heroverweging ontwikkelstrategie Schiekadeblok

De VOORZITTER. Dan 5.2, brief van het college inzake heroverweging ontwikkelstrategie Schiekadeblok. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Daar is 50PLUS op tegen voorzitter. De VOORZITTER. Daar maken we een aantekening van. De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja, wij zijn ook tegen. De VOORZITTER. BIJ1. Mevrouw VLASBLOM (bij1). Wij zijn ook tegen. De VOORZITTER. Daar maken we ook een aantekening van.

raadsvergadering van 23 februari 2023

Notulen pagina

259

De heer COŞKUN (sp). Voorzitter, en ook de SP is erop tegen dat er weer € 9 miljoen door de gootsteen is gegaan. De VOORZITTER. Pas op met dit soort opmerkingen in zo’n debat. Daar maken we ook een aantekening van. Voor het overige bekrachtigd. 6.

HAMERSTUKKEN

De VOORZITTER. Dan gaan we naar de hamerstukken. Ik noem ze één voor één. 6.1

Het voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan ꞌLidl-supermarkt Teldersweg 76, Schiebroekꞌ

De VOORZITTER. Het voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan ꞌLidl-supermarkt Teldersweg 76, Schiebroekꞌ. De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Daar stemmen wij tegen. De VOORZITTER. Met de stem van de Partij voor de Dieren tegen is het voorstel aangenomen. 6.2

Het voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan ꞌFacetbestemmingsplan buisleiding RoCaꞌ

De VOORZITTER. Het voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan ꞌFacetbestemmingsplan buisleiding RoCaꞌ. Akkoord. 6.3

Het voorstel tot wijziging van de Verordening rechtspositie raads- en commissieleden Rotterdam 2019

De VOORZITTER. 6.3, het voorstel tot wijziging van de Verordening rechtspositie raads- en commissieleden Rotterdam 2019. Akkoord. 8.3

Het (herziene) voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan ꞌKralingse Bosꞌ

De VOORZITTER. Dan 8.3, het (herziene) voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan ꞌKralingse Bosꞌ. Dat wordt nu ter hamering aangeboden, met de stem van de Partij voor de Dieren tegen, zoals in het ordedebat is aangegeven, toch? De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja, en ik wil graag een stemverklaring geven. Voorzitter, de buitenrijbaan wordt bij deze wijziging als zodanig bestemd. De appellant bij de Raad van State geeft aan, ik citeer: ʺDe buitenrijbaan wordt bijvoorbeeld gebruikt voor internationale concoursen, zoals het CHIO Rotterdamʺ. De Partij voor de Dieren is tegen het CHIO en dus ook voor de kaders die dit evenement expliciet faciliteren en vandaar stemmen wij tegen. De VOORZITTER. Helder, met de stemmen van de Partij voor de Dieren tegen is het voorstel aangenomen. 7.

REGULIERE DEBATTEN

7.1

Het voorstel tot vaststelling van het Woonakkoord

raadsvergadering van 23 februari 2023

Notulen pagina

260

De VOORZITTER. Dan zijn we nu aanbeland bij de reguliere debatten, het voorstel tot vaststelling van het Woonakkoord. De heer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Ik geloof in technische tijd, toch? Ik kijk even naar de voorzitter. De VOORZITTER. Het is vooral een debat onder de raadsleden onderling, maar de wethouder is er nog niet. De wethouder wordt hier elk moment verwacht, want ze zou hier om 10.45 uur zijn. Zullen we kort schorsen? Een minuutje of tien? Tot zo. (De vergadering is geschorst.) Heropening De VOORZITTER. Ik heropen de vergadering. Ik geef het woord aan de heer Segers in technische tijd voor de toelichting van het proces. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Ja, dank voorzitter. lk zal het kort houden, ik zal geen misbruik maken van die technische tijd. Maar het is toch wel even goed omdat we natuurlijk het Woonakkoord vooral, en daar hoort het ook, in de commissie BWB vorm en inhoud hebben gegeven en uitgebreid hebben besproken. Maar we zijn nu als raad voltallig bij elkaar dus ik wil toch nog even heel kort langs het proces lopen, bij wat er nu de afgelopen maanden is gebeurd. In juni is de motie ꞌWoonakkoordꞌ ingediend en aangenomen, die in eerste instantie eigenlijk het college de opdracht gaf te komen tot uitgangspunten voor een herijkte woonvisie.

Maar al heel snel zagen we eigenlijk als raad de kans en ook de mogelijkheid en ook de passende reden om als raad daarin eigenlijk het voortouw te gaan nemen. Dus wat er vervolgens gebeurd is, is dat er bij de eerste commissievergadering na het zomerreces een werkgroep uit het midden van de commissie BWB is vormgegeven en die is eigenlijk aan de slag gegaan met het maken van een proces. Daarbij hebben we als eerste fase een zestal kennissessies gehouden, ongeveer vergelijkbaar met de technische sessies die we al gewend zijn, maar in dit geval wel ook echt een aantal van een andere vorm en waarbij we heel veel partijen, van alle kanten hebben uitgenodigd. Zowel huurdersorganisaties als verhuurders, maar ook ontwikkelaars en investeerders. We hebben de ambtelijke kant zowel op rijksniveau als provincie en gemeentelijk niveau gehad. Dat had niet alleen als groot effect dat we heel veel inhoud hebben opgehaald die uiteindelijk de onderlegger was voor het Woonakkoord, maar dat had ook als niet van tevoren bedacht maar toch wel heel prettig bijeffect, en dat hebben we heel duidelijk kunnen horen en kunnen lezen in de reacties, dat er in de stad eigenlijk al heel positief naar dit proces gekeken werd.

Dat mensen het gevoel hadden: hé, we vertegenwoordigen iets op die woningmarkt en nu zijn we een keer helemaal aan de voorkant uitgenodigd om daar al met raadsleden over in gesprek te gaan. Dus dat heeft een heel goede basis gelegd voor dit woonakkoord in de stad, dus buiten dit huis. Dus geen klein bijeffect en daarom noem ik het ook expres. Toen we al die kennissessies, de inhoud daarvan bij elkaar hadden liggen, wat natuurlijk nog rijp en groen was, hebben we ook wat hulp van buiten ingeschakeld, dus Remco Oosterhof, geen onbekende in dit huis, heeft ons als technisch voorzitter als werkgroep verder door dat proces geleid. Want we moesten natuurlijk al die inhoud uiteindelijk rubriceren en krijgen tot iets van een tekst, wat uiteindelijk tien uitgangspunten zijn geworden. In dat proces hebben we niet alleen die uitgangspunten vormgegeven in meerdere sessies. We waren in totaal met zeven werkgroepleden en we hebben veertien fracties. Alle werkgroepleden hebben één fractie geadopteerd en zijn ook langsgegaan bij die fractie om ook nog eens even niet politiek maar met de benen op tafel goed te kijken: wat wil jij er nu in hebben? Dus daarmee was ook raadsbreed de input

raadsvergadering van 23 februari 2023

Notulen pagina

261

voorzien. Toen hebben we nog drie sessies als commissie gehad. De eerste sessie was een zogenaamde benen-op-tafelsessie, die we ook buiten dit huis hebben gedaan. Niet politiek, maar wel om een eerste slag te slaan naar: hoe formuleren we nu een set aan uitgangspunten? Daar hebben we een heel grote stap gezet en vervolgens hebben we een eerste politieke behandeling in de commissie gehad over die conceptuitgangspunten. Daar zijn weer wat aanpassingen gedaan. Toen hebben we een tweede commissievergadering gehad nadat ook het college een inhoudelijke collegereactie had gegeven, dus dat we het hele plaatje compleet hadden. Dat heeft uiteindelijk uitgemond in de tweede en laatste commissievergadering, ook echt politiek, en het ligt hier nu vandaag voor aan u allen. Ik mag hopen dat het ons lukt om dat woonakkoord raadsbreed aan te nemen. Daarmee doen we onszelf en de stad een gigantisch plezier. Dank. De VOORZITTER. Ik wil u hartelijk danken voor het proces dat u met elkaar getrokken heeft. Dan beginnen we nu aan de politieke beraadslagingen en dan mag mijnheer SegersHoogendoorn ook als eerste zijn bijdrage leveren. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Voorzitter, dank. De schoonheid van het compromis. Ik heb u net al even door de tijdlijn heen geholpen, dus daar ga ik nu wat sneller doorheen.

Maar het is eigenlijk precies een halfjaar geleden dat wij in die eerste commissievergadering van de commissie Bouwen Wonen en Buitenruimte van het nieuwe politieke seizoen na het zomerreces een werkgroep uit ons midden hebben vormgegeven. We zijn op de dag af nauwkeurig nu een halfjaar verder. En in dat halfjaar is er heel veel gebeurd en ligt nu het raadsvoorstel, dat ik alleen ook al als vorm geweldig mooi vind, waar we als raad hebben samengewerkt en een voorstel hier neer hebben gelegd, hier ter bespreking. Het doel van dit alles was eigenlijk dat toen ik de motie indiende, ik wilde proberen op een thema zoals wonen, dat gigantisch complex is maar dat ook politiek tamelijk gepolariseerd is en toch in een enorme crisis verkeert, dus we moeten daar stappen vooruit zetten, dat we dat niet alleen maar in handen laten van welke coalitie dan ook, die ongeveer drie, drieënhalf jaar bestuurt. Dat verdient zo’n thema eigenlijk niet. Dus mijn inzet van die motie was een veel bredere meerderheid dan alleen een coalitie die er op dat moment zit voor een akkoord. Uiteindelijk werd dat proces eigenlijk zo belangrijk en voelde ik ook om me heen dat alle partijen daar heel veel waarde aan hechtten. Toen merkte ik dat we zonder dat we dat aan elkaar uitspraken, we eigenlijk op koers gingen liggen voor een raadsbrede meerderheid en dat maakt het alleen maar mooier.

Ik denk voorzitter, dat als we dit woonakkoord sluiten dat we dan drie keer winst hebben. Ten eerste zijn we als raad voltallig richtinggevend en daarmee kaderstellend en zo hoort het. Ten tweede hebben we als voltallige raad met alle partijen gezocht naar overeenkomsten in plaats van verschillen en eigenlijk hoort dat ook zo in deze arena. En ten slotte hebben we de stad nu al een dienst bewezen, ik zei het net al even in mijn technische toelichting. Er is een positief gevoel in de stad bij betrokken partijen bij het woonbeleid van allerlei vormen en dat is ons ook denk ik heel veel waard. Voorzitter, ik ga niet verder inhoudelijk in op het Woonakkoord. Ik ga dit moment nemen om een aantal mensen te bedanken. Ik wil de werkgroep bedanken. Tim de Haan met zijn constructief inhoudelijke inbreng en regelmatig een zeer welkom historisch feitje. Co Engberts, die het hele spectrum tussen sfeermaker en scherp en waardengedreven politicus bestrijkt. Vanessa Bruin die niet te beroerd was om de pen vast te houden bij een moeilijke formulering en die expliciet haar verantwoordelijkheid nam. Jaap Rozema, die subliem zijn cruciale rol pakte als stille bewonderaar van het compromis. Tegen de motie stemmen maar een van de drijvende krachten zijn achter de uitvoering ervan.

Erik Verweij, met wie ik het totale landschap van de juridische en politieke wereld heb bestreken en dat was een heel avontuur. En last but not least Astrid Kockelkoren, op wiens kennis we regelmatig konden leunen en die vanaf dag 1 voelde als mijn partner in crime om dit woonakkoord het levenslicht te laten zien. En bij dit alles voorzitter, kan niet onbenoemd

raadsvergadering van 23 februari 2023

Notulen pagina

262

blijven dat commissiegriffiers Lia van der Sar en Wilco de Bel op de achtergrond bergen werk hebben verzet, waardoor wij überhaupt in de gelegenheid gesteld zijn dit te doen. Extern technisch voorzitter Remco Oosterhof die geen onbekende is in dit huis, ben ik dank verschuldigd voor zijn begeleiding bij het bijeenbrengen en ordenen van alle informatie en het verwerken tot één geheel. Commissievoorzitter Ellen Verkoelen, die dit alles vanuit de commissie mogelijk heeft gemaakt, en ten slotte wethouder Zeegers, die vanaf de eerste gedachte over een motie al constructief was in dit proces. Ik rond af voorzitter. Ik rond af met de schoonheid van het compromis. Eerst heb je de fase van inhoud, inhoud, inhoud, en daarna de fase van het bijeenbrengen en ordenen. Dat is allemaal nog niet politiek. Vervolgens alle woorden op een goudschaaltje zonder te veel inhoud en richting te verliezen. Ik geef het u te doen, maar het is een heel fijn proces om te doorlopen. En op het allerlaatste moment was daar de perfecte timing van de conceptwettekst Versterking regie volkshuisvesting, waar in de memorie van toelichting de langverwachte definitie sociale huur is opgenomen, en daarom, en nu ben ik hem bij mijn tafeltje vergeten, heb ik een amendement. Zo gaat dat met zo’n raadsakkoord, amendementen gaan ook in één keer vanzelf richting de voorzitter.

Hoewel ik alle partijen heb gevraagd zo min mogelijk aan amendementen te denken, moet ik dit amendement indienen, want het voorstel was nu eenmaal al langs het presidium en deze definitie moet er nog in. Voorzitter, ik rond af. De fase van pacificeren, sensibiliseren en zoals burgerlid Van Dijk van de ChristenUnie het zo mooi verwoordde: het breekbare vaasje voorzichtig naar de overkant brengen. Hier is het vaasje en ik hoop met heel mijn hart dat we Rotterdam, Rotterdammers en onszelf als Rotterdamse politiek bewijzen dat het kan, het richtinggevende compromis in tijden van versplintering en polarisatie. En ik kan niet anders dan afsluiten met Merkel. Zij zei al: ʺMinacht het compromis niet, want het compromis is het adequate antwoord op het feit dat wij mensen uniek zijn. Om samen iets te kunnen verwezenlijken is het compromis noodzakelijk voor kameraadschap en samenlevenʺ. Dank. De VOORZITTER. De heer Segers-Hoogendoorn heeft het volgende amendement ingediend. Amendement A. Definitie sociaal ʺDe gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 23 februari 2023, ter bespreking van het voorstel tot vaststelling van het Woonakkoord; Besluit: uitgangspunt 4 als volgt te wijzigen: Rotterdam sluit aan bij de toekomstige landelijke definitie voor het sociale segment.

Vooruitlopend op een wettelijke verankering, hanteren we in Rotterdam de concept definitie uit de Memorie van toelichting op de Wet versterking regie volkshuisvesting1, te weten: De nieuwe definitie van sociale huur zal in het Besluit kwaliteit leefomgeving onder de Omgevingswet worden opgenomen en hieronder valt: 1. Een huurwoning: a. met een aanvangshuurprijs onder de grens, bedoeld in artikel 13, eerste lid, onder a, van de Wet op de huurtoeslag; b. welke bij aanvang zijn verhuurd aan huurders met een inkomen onder de DAEBinkomensgrens; en c. bij een nieuwbouwwoning waarvoor op grond van een omgevingsplan, voorschriften bij een omgevingsvergunning voor een omgevingsplanactiviteit of een

raadsvergadering van 23 februari 2023

Notulen pagina

263

doelgroepenverordening een instandhoudingstermijn van 25 jaar geldt, of waarvoor die instandhoudingstermijn anderszins is verzekerd. 2. Huurwoningen in beheer bij een woningcorporatie en vallend onder de diensten van algemeen economisch belang als bedoeld in artikel 47 van de Woningwet.ʺ w.g. R.G.C. Segers-Hoogendoorn Toelichting In het conceptraadsvoorstel Woonakkoord werd al aangegeven aan te sluiten bij een op handen zijnde landelijke definitie voor het sociale segment. In de ambtelijke kennissessie (dd. 11-01-23) is dit ook aan de orde geweest. Nu de Wet versterking regie volkshuisvesting op 16 februari jl. in consultatie is gegaan, is het dan ook voor de hand liggend de definitie uit de Memorie van toelichting op te nemen in het Woonakkoord. 1 https://www.internetconsultatie.nl/regievolkshuisvesting/b1

Het amendement is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Mevrouw Bruin. Mevrouw BRUIN (lr). Dank u wel voorzitter. Hèhè, Festina lente, het is beter om wat meer tijd te nemen om de zaak goed af te handelen en dat hebben we goed gedaan. Namens de fractie van Leefbaar Rotterdam heb ik me de afgelopen maanden mogen bemoeien met het thema wonen en in het bijzonder ook met de totstandkoming van het Woonakkoord dat vandaag aan ons allen voorligt. Wonen, als nieuweling op het thema wonen viel me heel snel op dat wonen meer is dan een dak boven je hoofd. Een complex thema en het was goed om met zijn allen heel veel tijd te investeren om het onderwerp beter te leren begrijpen, zodat we gezamenlijk een akkoord konden formuleren. Ik ben de commissie dan ook dankbaar dat we dit op zo’n prettig mogelijke manier voor elkaar hebben gekregen. Verder ben ik alle organisaties en personen dankbaar voor het delen van hun tijd en kennis met de commissie de afgelopen maanden. Leefbaar Rotterdam heeft zich altijd ingezet voor het bestaan van een duidelijke en betrouwbare overheid en we zijn dan ook heel erg blij om te lezen dat uitgangspunt 4 aangeeft dat onze stad durft vooruit te lopen op die landelijke definitie sociale huur.

Waarom passief afwachten wat ze in Den Haag gaan besluiten terwijl we het in grote lijn al weten? Rotterdam is niet de stad die afwacht, maar de stad die het maakt. We zijn ook blij met de uitgangspunten 5 en 6, waarin we samengevat aangeven meer focus op de bestaande voorraad te willen. Leefbaar Rotterdam vindt het namelijk ook erg belangrijk dat de bestaande voorraad vitaal en toekomstbestendig is. Want de huidige bewoners kun je letterlijk niet in de kou laten staan. Tegelijkertijd kijken we naar de mogelijkheden om bestaande woningen te gebruiken om meer woningen te realiseren. Leefbaar Rotterdam gelooft ook in de kansen die daar liggen. Uitgangspunt 7 is volgens ons bedoeld om ook hier een betrouwbare en transparante overheid voor de Rotterdammer te zijn. Maak vooraf bij projecten duidelijk wat de wijze van betrokkenheid is. Maak vooraf duidelijk aan betrokkenen wat de verwachtingen zijn om die teleurstelling te voorkomen. Uitgangspunt 5 over dak- en thuislozen in de meest brede definitie. Leefbaar Rotterdam gelooft erin dat een goede start of herstart onder andere begint met een dak boven je hoofd. Daarnaast geloven we dat de zorg zonder een dak een aderlating is, en dat de een bijna niet zonder de ander kan. En als laatste, uitgangspunt 10, waarin we aandacht vragen voor het goed huren en verhuren.

Leefbaar Rotterdam vindt het eigenlijk overbodig dat het uitgangspunt over goed huren en verhuren erin moet staan, maar helaas is de werkelijkheid anders. Helaas is de werkelijkheid dat er misstanden zijn in de huur en elke misstand is er één te veel. Dus ook bij dit

raadsvergadering van 23 februari 2023

Notulen pagina

264

uitgangspunt zeggen wij: aanpakken die handel. Verder kijken we natuurlijk ook naar de forecast van de financiële consequenties als het gaat om het Woonakkoord, want daarmee valt of staat de uitvoering. Maar laten we niet te lang wachten en laten we gewoon met opgerolde mouwen vooruitgaan. Daarmee zeggen wij als partij dat de uitgangspunten die nu aan de raad voorliggen, onze steun hebben. Dank u wel voorzitter. De VOORZITTER. Dank u zeer. Mijnheer Vonk. De heer VONK (cu). Dank voorzitter. Een mooi moment. Een mooi moment dat we zo met elkaar zo’n mijlpaal kunnen bereiken. Enorm veel dank aan de werkgroep die heeft gewerkt aan dit akkoord, ook alle externe partijen die ook goede en relevante input hebben geleverd. Zo hebben we dan gezamenlijk een vertrekpunt of beter gezegd, wel tien vertrekpunten met elkaar geformuleerd. Daar zijn wij blij mee. Tegelijkertijd zijn er natuurlijk in de uitwerking naar een woonvisie nog veel lastige keuzes te maken, zo blijkt ook wel uit de collegereactie. Dat maakt het vervolg natuurlijk spannend, en de berichten over de huidige tegenwind in het bouwen versterken die spanning. En je wilt altijd meer dan het akkoord, dat hoort ook bij een compromis. Maar zoals de heer Segers al de woorden van de heer Van Dijk verwoordde hier, het gaat hier wat ons betreft om een porseleinen vaasje, dat we inderdaad naar de overkant moeten brengen.

Er zijn recent nog wat aanpassingen geweest die wij niet per se verbeteringen vonden, eerder verslechteringen, maar we zullen ze voor lief nemen. Zorgpunt voor ons is het betaalbaar wonen. Want het lijkt dat dat betaalbaar wonen resulteert in steeds kleinere woningen. Waar is straks nog de ruimte voor gezinnen in de stad? We worden nu al steeds meer een stad vol studio’s. Laten we blijven inzetten op een gezonde mix waar kinderen alle ruimte hebben om in de stad gezond en veilig op te groeien in een passende woning. En de ambitie rondom dakloosheid is nog wel slap. Slap tegen de achtergrond van de puinhopen die zijn aangericht op de woningmarkt en aan de andere kant, de ambitie van het rijk om de dakloosheid in 2030 naar nul te reduceren. We roepen op om als wethouder Wonen de verantwoordelijkheid te gaan nemen voor de dakloosheidsproblematiek. Dat begint bij de woonzorgakkoorden en de relatie met het plan van aanpak Dakloosheid erbij. We vragen dan nu ook aan de wethouder of die kan aangeven wat de status is van het woonzorgakkoord in deze regio en wat die relatie met de dakloosheidsaanpak ook gaat worden. Laat ik positief eindigen. We zijn blij met de aandacht voor het collectief wonen, uit mijn hoofd gezegd punt 8 in de opsomming. Wat ons betreft komen deze periode wooncoöperaties nu eindelijk echt van de grond, zowel in bestaandeals in nieuwbouw.

En blij dat het werken aan gemeenschapszin als een belangrijke waarde is opgenomen, want wonen is samenleven. Huizen bouwen is bouwen aan een samenleving. Dus onze conclusie: laten we dit woonakkoord zien als een gezamenlijke basis voor een nieuwe woonvisie. En we hebben nog één praktische wens. Er zijn mooie dingen opgebouwd in dit proces. Daar heeft zich een mooi dossier opgebouwd en het zou mooi zijn als we dat ook kunnen gaan ontsluiten voor de toekomstige generatie. Daarom dienen wij een motie in om dat ook te bewerkstelligen en die haal ik nu even van mijn plek. De VOORZITTER. De heer Vonk heeft de volgende motie ingediend. Motie 1. Toegankelijk themadossier Woonakkoord ʺDe gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 23 februari 2023 ter bespreking van 'Het voorstel voor de vaststelling van het Woonakkoord'; constaterende dat:

raadsvergadering van 23 februari 2023

Notulen pagina

265

- afgelopen maanden de gemeenteraad in meerdere kennissessies vanuit verschillende experts en organisaties is bijgespijkerd over bouwen en wonen met de bedoeling te komen tot een Woonakkoord; - het Woonakkoord na enkele commissiebesprekingen nu is samengebald in een tiental punten’; overwegende dat: - het een gemiste kans zou zijn als de brede inbreng en diepgaande perspectieven gedurende het traject na vaststelling van het Woonakkoord niet of nauwelijks meer terug te vinden zouden zijn; - in het vorige raadsondersteuningssysteem de mogelijkheid bestond om met themadossiers te werken; - dit een handige manier was om snel op een onderwerp – zoals de Omgevingswet – ingewerkt te raken; - zo'n themadossier ook voor publiek een prettige manier kan zijn om inzicht te krijgen op welke manier de raad bezig is met een bepaald thema; verzoekt de griffie: - een publiek toegankelijk themadossier Woonakkoord te ontwikkelen waarin hetgeen is gepresenteerd door experts en anderen te raadplegen is inclusief verwijzingen naar de opnamen van de kennissessie en commissievergaderingen; - de mogelijkheid van een themadossier in voorkomende gevallen ook voor andere onderwerpen aan te bieden; en gaat over tot de orde van de dag.ʺ w.g. T.J. Vonk De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. De heer De Haan. De heer DE HAAN (d66). Dank u wel voorzitter.

In de afgelopen maanden hebben we ons met een deel van de gemeenteraad vanuit de commissie BWB en de werkgroep Woonakkoord intensief beziggehouden met het opstellen van dit woonakkoord. En dat hebben we niet alleen gedaan, we hebben daarbij een enorm beroep kunnen doen op de stad, op de kennis en ervaring van de Rotterdammers en zelfs van daarbuiten. In de afgelopen jaren, er is regelmatig aan gerefereerd, stonden de gemeenteraad, de oppositie en coalitie, vaak lijnrecht tegenover elkaar als het op het onderwerp wonen aankwam. In verschillende bijdragen gedurende dat proces rond het Woonakkoord is dan ook regelmatig de volgens mij de retorische vraag gesteld wat we daar nu precies mee zijn opgeschoten. We vonden elkaar in ieder geval niet in de gezamenlijkheid, in een common ground. Voor mij is de grote winst van dit woonakkoord het vinden van die common ground, niet om elkaar straks weer op de vierkante centimeter te bestrijden. En dat het niet is wat misschien iedereen honderd procent zou willen, is voor mij evident. De een ziet het wellicht een tikje naar rechts, de ander zou het liever weer een slag naar links zien. Maar uiteindelijk zit daar voor D66 dan ook de gruwelijke schoonheid van het compromis in, wat Diederik Samsom ooit schijnt te hebben gezegd, of misschien ook niet.

Wat dat betreft zie ik dan ook de reactie van het college positief vanuit dat licht, met her en der een annotatie en een kanttekening die ik ook wel kan begrijpen en die ik ook reëel vind en die volgens mij ook wel recht doet aan de common ground die we hier straks mogelijk hebben gevonden. Voorzitter, dat woonakkoord voelde de afgelopen dagen, en ik was niet de enige die een parallel zag met 2018, als een

raadsvergadering van 23 februari 2023

Notulen pagina

266

teer vaasje. U weet wel, zo’n teer vaasje dat de premier ooit beschreef, dat we eerst met zes leden van de werkgroep hebben vastgehouden, dat we daarna over het algemeen heel voorzichtig de gehele commissie BWB hebben doen rondgaan en waar we dan nu met de leden van de gemeenteraad het vaasje vasthouden. Een woonakkoord dat misschien niet altijd perfect is, maar waarmee we wel stappen vooruit zetten. Om vrij te parafraseren, naar die open brief uit 2018. En als we daarmee voort zouden gaan vanuit een politiek die ook uitgaat van een vertrouwensbeginsel, bijvoorbeeld richting een college dat de verdere uitvoering aan deze bouwstenen geeft, zoals in een woonvisie, is dat voor mij dan ook echt de kracht van het compromis en een uitkomst waar wij als D66 graag onder staan. Dank u wel. De VOORZITTER. Dank u wel. Mijnheer Verweij. De heer VERWEIJ (vvd). Voorzitter, ik sta hier met enigszins gemengde gevoelens over dit woonakkoord. Want het Woonakkoord is de uitkomst geweest van een langdurend proces. Enerzijds ben ik heel trots op dat proces en blij hoe dat gegaan is. Het is geen gemakkelijke opgave om zeker op het gebied van wonen uitgangspunten te formuleren waar iedereen in deze raadzaal het over eens kan worden. Dus het feit dat we daar uit lijken te zijn gekomen, is een prestatie op zich.

Uiteindelijk wordt het per definitie een compromis, en een compromis is altijd iets waar niet iedereen honderd procent enthousiast over zal zijn. Er zitten zaken in waar je niet helemaal blij mee bent en er zullen zaken in ontbreken die je juist wel belangrijk hebt gevonden. Enerzijds ben ik heel tevreden met het feit dat de woningnood nu de aandacht lijkt te krijgen die het verdient. De woningnood staat bovenaan de politieke agenda en blijft daar nog wel even staan. En dat is nodig om uiteindelijk een oplossing te bereiken. Niet voor niets gaan ook deze aanstaande zondag weer duizenden mensen de straat op om te protesteren voor een goed woonbeleid, wat zij vinden dat een goed woonbeleid is. Ik denk dat het belangrijk is dat wij ook met elkaar in deze raad de woningnood hoog op de agenda houden en dit woonakkoord helpt daarbij, juist omdat we nu met elkaar hebben gevonden welke onderdelen we daarvan als eerste willen behandelen. We gaan met het Woonakkoord dan ook een fundament gieten waar vandaan wij verder kunnen gaan aan het bouwen aan een goed woonbeleid. Zoals ik zei was ik ook blij met het proces. We hebben gesproken met projectontwikkelaars, investeerders maar ook huurders, starters, studenten. Eigenlijk iedereen die een rol speelt bij het uitvoeren van goed woonbeleid hebben wij aangehoord.

We zijn een keer niet met elkaar in de ruziemodus geschoten, hebben af en toe een keer gezwegen en geluisterd. En dat vind ik belangrijk. We hebben geluisterd wat de menselijke impact is van de woningnood en gezocht naar wat beleidsmatige knoppen zijn om aan te draaien. Ik ben ook gelukkig met sommige uitgangspunten die we hebben geformuleerd. Natuurlijk kun je de woningnood niet oplossen als je niet eerst en vooral veel woningen gaat toevoegen, dus die groei van de woningvoorraad is een belangrijk eerste uitgangspunt. Dat gaan we niet alleen doen door er woningen bij te bouwen, want dat gaat helaas nog niet altijd op het tempo dat zou moeten, maar dat gaan we ook doen door de bestaande woningvoorraad efficiënter te gebruiken. Door de bestaande gebouwen misschien eerder hoger te bouwen, onder te bouwen, meer mensen in een woning te krijgen als het op een goede manier kan, en op die manier te zorgen voor voldoende woningen. Ook ben ik blij met het uitgangspunt dat misstanden in de huursector moeten en zullen worden aangepakt. Het kan immers niet waar zijn dat huisjesmelkers beschimmelde woningen verhuren aan huurders die ze nog nooit eerder hebben gezien tegen woekerprijzen en op die manier misbruik maken van mensen in een zwakke positie. Ik ben ook bezorgd en ontevreden over andere uitgangspunten. Wij verklaren bijvoorbeeld wonen tot een recht.

En hoewel ik graag zou willen dat wij iedere Rotterdammer altijd meteen en onmiddellijk een woning kunnen aanbieden, is dat een belofte die we niet waar kunnen maken. Was dat maar zo. De essentie van een recht is toch

raadsvergadering van 23 februari 2023

Notulen pagina

267

dat het opeisbaar is. Als wij de indruk wekken dat wij die belofte wel na kunnen komen, wekken wij een verkeerde indruk, maken wij te grote verwachtingen die wij niet waar kunnen maken. Ik ben ook niet helemaal gelukkig met de keuze om alvast een definitie vast te stellen van sociale huurwoningen. Ik denk dat het onverstandig is om nu alvast vooruit te gaan lopen op zaken. Er ligt wel een wetsvoorstel maar er wordt nog over gesproken en gedebatteerd en we kiezen ervoor om in een woonakkoord dat juist zou moeten gaan over hoge uitgangspunten, alvast te gaan micromanagen en op detailniveau definities te gaan vaststellen. Ik denk dat betrouwbaarheid en zekerheid centraal zou moeten staan bij het maken van een goed woonbeleid en niet per se ambitieus naar onhaalbaar wensdenken en micromanagement op detailniveau. De VOORZITTER. Mevrouw Kockelkoren. Mevrouw KOCKELKOREN (gl). Ja voorzitter, het is een beetje een herhaling van zetten, maar micromanagement. We hebben het al vier jaar lang over definities. De reden dat we een woonakkoord met elkaar willen opstellen, is juist om helderheid en transparantie te krijgen over de definities. En ik blijf het zo wonderbaarlijk vinden dat de VVD dat niet ziet, dus ik vraag gewoon: er is een minister die met een eenduidige definitie komt. Hoe kunt u dat nu als micromanagement bestempelen? De VOORZITTER. De heer Verweij. De heer VERWEIJ (vvd).