Toelichting op de vijf speerpunten- Manifest van Tante Sjaar
Tekst van het document
Manifest Tante Sjaar
Toelichting op de vijf speerpunten Als organisaties met wortels diep in de samenleving willen wij in nauwe samenwerking met de gemeente, de woningcorporaties, de andere partijen en uiteraard de burgers van Rotterdam deze steeds groter wordende kloof dichten. As we nu niets doen dan gaan we dat straks merken in de veiligheid, leefbaarheid en vitaliteit van onze wijk, onze buurt, onze stad. Aan welke kant van de kloof je ook staat, het raakt iedereen in de stad. Daarom moeten we nu samen in actie komen.
De alliantie gelooft in domeinoverstijgende oplossingen. Om de positie van inwoners te verbeteren is het van belang dat beleid minder gefragmenteerd wordt en er bij de totstandkoming meer aandacht is voor de menselijke maat. We geven hieronder aan wat is bereikt en wat verder nodig is. Deze vijf punten horen in elk verkiezingsprogramma thuis.
•
•
• Zorg dat iedereen in Rotterdam een dak 1 boven het hoofd heeft In de maand september 2021 zijn er nog steeds 161 mensen gesignaleerd die buiten slapen. We weten dat herstel van mensen met een ondersteuningsbehoefte pas kan beginnen als ze een thuis hebben. We vergroten daarmee de leefbaarheid en veiligheid in Rotterdam. Maak van betaalbaar en veilig wonen voor elke Rotterdammer een prioriteit waardoor de hele stad profiteert en niet alleen de kwetsbare burger. Realiseer daarom de komende beleidsperiode tenminste 2.000 extra en betaalbare woonruimtes. Dit hebben gemeente en alliantie al bereikt: • Voor kwetsbare Rotterdammers met urgentie zijn nu al jaarlijks 650 woningen beschikbaar gekomen door afspraken met woningcorporaties. • De tijd tussen het toekennen van urgentie op grond van resocialisatie en dat iemand een woning heeft, is verkort. • Er liggen goede samenwerkingsvoorbeelden kijkend naar Housing First en Skaeve Huse. Deze constructies zijn een passende oplossing voor bijzondere doelgroepen. We zien hierbij wel aanzienlijk meer vraag dan aanbod. Dit heeft Rotterdam nodig: • Voorkom toekomstige dakloosheid van iedere inwoner door tijdige verwijzing naar hulpverlening. Doe dit voordat een ontruiming in voorbereiding of in uitvoering is.
• Realiseer betaalbare woonruimte en flexibele/tijdelijke woonvoorzieningen, verspreid over de stad, om dak- en thuisloosheid te voorkomen en inclusiviteit te organiseren. Kies hierbij voor maatschappelijke impact1 in plaats van commercieel gewin. 1 2 3 4
•
Maak de instroom om te wonen eenvoudiger. Alleen meer woningen realiseren is niet voldoende, er moeten minder drempels zijn om te mogen huren. Maak samenwonen eenvoudiger voor niet-partners. Maak gebruik van de gemeentelijke mogelijkheid om maatwerk te organiseren m.b.t. bijvoorbeeld de kostendelersnorm2. Laat fiscale bijstand en huurtoeslag op elkaar aansluiten en stel als gemeente noodbudget ter beschikking. Wil je het wonen stabiel houden dan moet je ook de lasten kunnen voldoen. Bied bed, bad, brood en ondersteuning aan niet-rechthebbenden en ongedocumenteerden.
Zorg dat iedereen in Rotterdam een dak boven het hoofd heeft.
Maak dat iedereen in Rotterdam een stabiele financiële situatie heeft en er geen kinderen opgroeien in armoede 1 op de 5 kinderen groeit op in armoede, een kwart van de Rotterdammers heeft schulden en bijna 20% van alle huishoudens leeft in armoede. 14% van de kinderen in Rotterdam groeit op in een gezin met een uitkering, tegen 6% gemiddeld in Nederland. Dit is een toenemend probleem. En raakt de hele stad. We weten o.a. uit onderzoek3 wat de effecten zijn van armoede: een slechtere geestelijke en lichamelijke gezondheid, een hoger risico op psychische problemen, hart en vaatziekten en het continue ervaren van stress. Dit zorgt zelfs voor een daling van het IQ en een verminderd beslissingsvermogen. Dit heeft grote effecten op kinderen en hun toekomst. Als je opgroeit in armoede leidt dit tot een lagere intelligentie en heb je een twee keer zo grote kans om als volwassene ook arm te zijn. 2
Een stabiele financiële situatie is randvoorwaardelijk4 voor het kunnen leiden van een normaal bestaan. Er is een wezenlijk andere aanpak nodig. Hierbij is vroeg ingrijpen
https://www.woningmarktbeleid.nl/onderwerpen/een-thuis-voor-iedereen https://www.binnenlandsbestuur.nl/sociaal/nieuws/van-de-kostendelersnorm-wordt-nauwelijks.14018985.lynkx Discussion Paper 428 'When financials get tough, life gets rough? Problematic debts and ill health' | CPB.nl Relatie tussen armoede en mentale problemen opnieuw bevestigd - GGZ Totaal
en preventie essentieel. De stap van Rotterdam om specifiek een wethouder armoedebestrijding en schuldenaanpak aan te stellen geeft aan hoe serieus Rotterdam hier werk van maakt. De noodzaak om deze lijn te blijven continueren blijft ongekend hoog en wij dragen graag bij om ernaartoe te werken dat er geen kinderen meer in armoede opgroeien en we de financiële situatie van Rotterdammers verder verbeteren. Dit hebben gemeente en alliantie al bereikt: • Aandacht en aanpak voor schulden met Reset Rotterdam, waaronder het Perspectiefpact voor jongeren met schulden. • Het kwijtschelden van schulden en extra hulp voor gedupeerden van de toeslagenaffaire. • Het Expertise Team Financiën (ETF) is toegankelijk gemaakt voor onze doelgroep. Dit heeft Rotterdam nodig: • Maak prioriteit van preventie en aanpak van armoede, waarbij de burger leidend is. Maak vroege signalering en directe mentale en praktische ondersteuning zoals budgetbeheer mogelijk. Maak hier middelen voor vrij. Dit betekent gratis en laagdrempelige bewindvoering en budgetbeheer. • Bij schulden meteen starten met schuldhulpverlening in plaats van langdurige, vaak ineffectieve trajecten. Zorg voor voldoende oog, tijd en expertise bij de gemeentelijke teams die zich met inkomen of complexe schulden bezig houden. Hierbij moet de behoefte van de burger leidend zijn (maatwerk) i.p.v. de systeemwereld.
• Zorg voor een snelle basisuitkering voor wie dat nodig heeft. En zorg voor soepele en simpele regels rondom tijdelijk werk en basisuitkering zodat (tijdelijk uitzend) werk aantrekkelijk wordt voor burgers met een basisuitkering. • Wees bewust hoe groot de impact en afhankelijkheid van inkomensbeheer op het leven van een burger is. Stimuleer zelfregie en zeggenschap binnen inkomensbeheer en zorg voor deskundige professionals gekoppeld aan het ETF. Zet ETF ook in voor budgetbeheer. • Help burgers echt verder door uit te gaan van de dimensies van positieve gezondheid5. Zolang de wortel van problematiek niet aangepakt wordt, maar slechts de symptomen, werken we niet aan duurzame levensverbeterende oplossingen. Zorg ervoor dat ook minima regie hebben op hun eigen hersteltraject en wensen. Heb hier oog voor en maak hier middelen voor vrij.
In Rotterdam bouw je schulden af in plaats van op.
5
https://www.iph.nl/
Faciliteer integrale hulp Komende beleidsperiode realiseren we een integrale netwerkaanpak, waarbij meer Rotterdammers geholpen worden en we er eerder bij zijn zodat hulp lichter en korter kan. Wij zien het als onze opgave en vragen de gemeente dit te faciliteren. 3
Dit hebben gemeente en alliantie al bereikt: • De realisatie van de herstelacademie IJsselmonde, vanuit een samenwerkingsverband tussen welzijn en GGZ. • Project 010; innovatie all-in aanpak voor dakloze jongeren. • Aanpak wachttijden Specialistische GGZ a.g.v. de transfertafel. • Samenwerkingsafspraken voor de overgang van klinisch verblijf naar zelfstandig wonen. Dit heeft Rotterdam nodig: • Integrale netwerkaansluiting voor kwetsbare Rotterdammers gericht op herstel met: — regie bij de burger — goede triage — inzet van het netwerk rondom de burger informeel en formeel — in de wijk — intensieve samenwerking corporaties, ETF, wijkteams, welzijn, huisarts, zorgorganisaties, herstelacademies • Gemeente faciliteert deze samenwerking, vermindert het aantal loketten • Zorg voor vloeiende overgangen en warme overdrachten in het stelsel tussen gemeenten en wettelijke kaders en tussen diverse gemeente-afdelingen en ketenpartners. Continuïteit van hulp is onontbeerlijk voor duurzame resultaten. Bijvoorbeeld de overgang 18-/18+, burgers die vanuit een forensische instelling in de Wmo komen, tussen verschillende gemeenten (hulpmiddelen, inkomen). • Zorg ervoor dat ook kwetsbare niet-rechthebbenden (zowel binnen als buiten de EU), hulp en opvang krijgen.
Faciliteer integrale hulp.
Stop huiselijk geweld Om huiselijk geweld te stoppen, is preventie nodig en aandacht voor alle burgers waarbij huiselijk geweld al dan niet in latente vorm aanwezig is. Voor de kwetsbare burgers zelf en voor de veiligheid en leefbaarheid in de stad. 4
Dit hebben gemeente en alliantie al bereikt: • Directe toegang tot de opvang en hulpverlening voor geweldssituaties op geleide van politie en Veilig Thuis. • Opening van het Centrum Huiselijk Geweld en Kindermishandeling (Filomena).
•
Slachtoffers van huiselijk geweld kunnen aanspraak maken op de urgentieregeling voor huisvesting (artikel 5.5 van de verordening). Ondertekening van het convenant ‘Nu niet zwanger’.
• •
Dit heeft Rotterdam nodig: • Geen kinderen in de opvang en meer mogelijkheden om aan kinderen en hun ouders ondersteuning te bieden. • Geen gezinnen uit huis zetten. • Versterk de samenwerking als er meerdere partijen betrokken zijn bij een casus. • Zet in op langetermijnaanpak (langer dan de coalitieperiode) van huiselijk geweld. • Investeer in en maak middelen vrij voor vroeg signaleren, triageren en passend ondersteuningsaanbod. Ook wanneer huiselijk geweld niet de eerste hulpvraag is.
•
•
Stop huiselijk geweld.
Zorg dat iedereen meedoet en participeert in de samenleving 55,4 % van de Rotterdammers geeft aan wel eens eenzaam te zijn, tegen 46,6% in de rest van Nederland (2020). In Rotterdam hebben 39.200 burgers een bijstandsuitkering (maart ’21). Als elke bewoner in staat is om mee te doen dan versterkt dat de leefbaarheid in de wijk en de kwaliteit van leven en voorkomt dit eenzaamheid en sociaal isolement. Deze opdracht heeft de alliantie zichzelf gegeven. 5
Dit hebben gemeente en alliantie al bereikt: • De huizen in de wijk bieden laagdrempelige toegang voor Rotterdammers. • De herstelacademie in IJsselmonde is een mooi voorbeeld van laagdrempelige hulp en wederkerigheid. Dit heeft Rotterdam nodig: • ‘Job first’: er moet veel meer een totaal aanpak komen om naar werk toe te komen; zorg voor voldoende middelen vanuit gemeente om toe te leiden naar werk en investeer in succesvolle trajecten zoals IPS. • Versterk de samenwerking tussen de gemeentelijke directies, W&I en MO. • Ondersteun maatjescontact en informele netwerken van inwoners.
Houd dagopvang beschikbaar voor dak- en thuislozen. Betrek ervaringsdeskundigen op alle niveaus bij het realiseren van een inclusieve samenleving. Op cliëntniveau, maar ook bij het opstellen van beleid, de uitvoering en de monitoring. Versimpel de regels rond bijstand en (vrijwilligers)werk.
Zorg dat iedereen meedoet en participeert.