Presentatie TU Delft & Platform31

Woonvisie Rotterdam

Prof dr. ir. Marja Elsinga, TUDelft dr. Frank Wassenberg, Platform31 Gemeenteraad Rotterdam, 6 december 2022

polycrisis

|

Vandaag Marja: 1.Wonen en het 1MHomes project 2.Rotterdam stavaza 3.Drie uitdagingen: • Energiearmoede • Ouderen en doorstroming • Visie wonen in 2030 en in 2050 Frank: • Kennis: spelers op de woningmarkt • Knelpunten op de woningmarkt • Instrumenten • Andere oplossingen |

3

Het belang van wonen

Het is een kerntaak van de overheid om ervoor te zorgen dat iedereen over een ''eigen thuis in een veilige, bereikbare en aantrekkelijke wijk'‘. |

Drie thema’s centraal Woonakkoord Rotterdam: • Beschikbaarheid: Sluit het aanbod van woningen aan op de vraag naar woningen? Moeten alle woonwensen als gelijk worden behandeld, of zijn sommige woonwensen ondergeschikt aan andere? • Betaalbaarheid: Hoe verhoudt het landschap van vraag naar wonen zich tot het landschap van woningaanbod? Mag aanbod groei van vraag naar wonen afremmen of juist bevorderen? Volgt vraag naar wonen het woningaanbod? • Kwaliteit en Duurzaamheid: Welke rol spelen kwaliteit en duurzaamheid in de afwegingen van vragers naar wonen? Mogen kwaliteit en duurzaamheid leiden tot concessies op het gebied van beschikbaarheid of betaalbaarheid? Wat is een duurzame woning?

|

Wonen 1MHomes project Bouwkunde Rotterdam stavaza Rotterdam uitdagingen

|

1M Homes

https://www.tudelft.nl/bk/onderzoek/onderzoek-bij-bouwkunde/1m-hom |

Waarom woningtekort? Rijke historie, goede fundering: ontwerp en beleid Coalitieland: compromissen … complex systeem Transities energie, stikstof, zorg: nog meer complexiteit. Specialisatie: optimalisatie in eigen domein/discipline

1M Homes

Wat is het probleem: vele antwoorden en oplossingen

Delft University of Technology

Challenge the future

65 m2 pp 53 m2 pp 44 m2 pp 1M Homes

https://www.tudelft.nl/bk/onderzoek/onderzoek-bij-bouwkunde/1m-homes

|

Beleid en rollen overheid Prestaties

(NPM)

(NG)

New Public Management

Network Governance Samenleving

Overheid Public Administration

Societal Resilience

(PA)

(SR) Condities

|

Wonen 1MHomes project Bouwkunde: Rotterdam stavaza: cijfers en beleid Rotterdam uitdagingen

|

Voortgangsrapportage Rotterdam als fijne stad om in te wonen: • Woningvoorraad groeit beperkt • Sociale voorraad neemt af • Koopmarkt: gespannen, prijzen stijgen • Huurmarkt: wachttijd neemt toe

1M Homes

Accent op middenhuur en commerciele huursector

Delft University of Technology

Challenge the future

Voortgang nieuwbouw Nieuwbouw: • 2021: 4735 start bouw • 84% doelstelling • 3446 nieuwbouw • 1028 transformatie • 245 renovatie

• 21% egw • 262 exclusief voor ouderen (Langer Thuis Akkoord)

Middensegment: • Gestegen naar 26% • Planvoorraad tot 2026: 29% • Afspraken privaatrechtelijke contracten • Meer collectieve voorzieningen?

|

Beleid Rotterdam Prestaties Ruimtelijk • Grondbeleid Overig: • Starterslening

(NG)

(NPM) New Public Management Overheid

Woonvisie: Fijn wonen in Rotterdam

Network Governance Samenleving

Public Administration

Societal Resilience

(PA)

(SR)

Woningwet: • Passend toewijzen Huisvestingswet • Voorrang, urgentie • Verguningsplichtsplitsing Ruimtelijk • Bestemmingsplan • Grondbeleid

Condities

|

Wonen 1MHomes project Bouwkunde: Rotterdam stavaza: Rotterdam uitdagingen: • landelijk naar lokaal • urgent • samenwerken aan visie

|

Wonen en zorg voor ouderen: • Tempo nieuwbouw, oa geclusterde woningen • Voorlichting over doorstroming • Leefomgeving die uitnodigt om te bewegen en te ontmoeten Rotterdam tot in 2030 290.000: • 170.000 nultredenwoningen • 80.000 geclusterd (40.000 corporaties ) • 40.000 verpleegzorgplekken (20.000 corporaties) Begin bij mensen…

|

1 6

Beter benutten bestaande bouw Stikstofemissieregels…bouwlokaties? • 10th International Architecture Bienale Rotterdam: • meest duurzaam = bestaande gebouw • Ministerie van Maak

Rotterdam? • Transformatie kantoren • Verkamering en splitsing: oplossing of problem? • Vergunningen, (Rotterdamwet?) • Wet goed verhuurderschap

Nieuwe initiatieven: • SOR voorstel woning delen voor ouderen • Doorstroming op de woningmarkt - Provincie Zuid-Holland |

Energiearmoede • Rotterdam ontving 18,6 miljoen (nov 22) • Helft naar woningcorporaties voor verduurzaming • Wellicht ook isolatie-voucher voor commerciele vastgoed eigenaren • Energieklussers: 1.500 aanvragen Agenderen: • Hoe groot is het probleem in Rotterdam, voortgang verduurzaming? • Wat kan, moet, wil een gemeente doen?

|

Visie Fijn wonen in Rotterdam? Meer dan productie … …. kwaliteit van wonen en leven …..meer dan geld en regels.. …..een goed verhaal helpt.. Niet alleen productie kun je monitoren.. Visie en leefwereld

inspireren, faciliteren (opzoomeren?)

|

Op weg naar het woonakkoord Oplossingen voor het woningtekort Gemeenteraad Rotterdam

Frank Wassenberg Frank Wassenberg 27 oktober 2021 6 december 2022 frank.wassenberg@platform31.nl

Frank vandaag:

- Kennis: spelers op de woningmarkt - Knelpunten op de woningmarkt

- Instrumenten - Andere oplossingen

Spelers

https://www.platform31.nl/publicaties /spelers-op-de-woningmarkt#

Kennis

- Spelers + lobby

- Universiteiten - Planbureaus: CPB, SCP, PBL Kennisinstituten, bijv: - Platform31 - Movisie - Verweij Jonker - Wonen en Zorg - Mobiliteit (KIM) - ….

Woningmarkt: “zit zo vast als een huis”

- Woningnoodcrisis

- Koophuizen onbetaalbaar - Huurmarkt op slot - Nieuwbouw stagneert - Spoedzoekers en starters: moeilijk toegang

Oplossingen voor het woningtekort:

Bouwen! Doen!

maar……………….

Oplossingen voor het woningtekort:

Juridische instrumenten (voorrang geven aan bepaalde groepen) •Bestemmingsplan, •doelgroepenverordening, •sociale koop, •anti-speculatiebeding, •toedeling in nieuwbouw (% goedkoop-midden-duur), •zelfbewoningsplicht, •opkoopbescherming

Oplossingen voor het woningtekort:

Financiële instrumenten (ook: steun voor bepaalde groepen) Verkoop onder voorwaarden, koopgarant, koopstart, MGE, koopsmarter, duokoop, erfpacht, starterslening

Er is méér nodig

Anders dan nieuwbouw, juridisch/planologische en financiële instrumenten

En er kan ook meer !

Meer mensen in een huis: woningdelen

Feit: - In 40% van de huizen woont één persoon - We verwonen per persoon 65 53 m2 https://www.platform31.nl/publicaties/beter-benutten-bestaande-woningbouw - In buurlanden is dat 41 - 47m2

Doen: - Samen huren, woning delen, Friendswonen, kamerverhuur, splitsen →Maatregelen die Samen Wonen laten Lonen →Samen wonen verbieden; of excessen tegengaan?)

Optoppen

• Veel ongebruikte platte daken (‘gratis grond’) • In Rotterdam 18km2 plat dak • Daken benutten

Doorstroming van senioren Feit: Weinig ouderen verhuizen Doorstroming stagneert Maar: best veel sluimerende verhuiswensen Doen: • Meer aantrekkelijk aanbod • Aanpassing lokaal bouwprogramma? Met voorrang voor senioren • Senioren onbekend met bestaand aanbod • Behoefte aan ontzorging (advies, helpende hand) • Verhuizen moet geen geld kosten: “Ik woon nu gratis”

Collectieve woonvormen

- Stimuleringsprogramma Wooncoöperaties - Samen (ver)bouwplan ontwikkelen - Nodig: Aanspreekpunt binnen de gemeente Locatie: plek of pand Financiële steun

Flexwonen

= Tijdelijke woningen

= Tijdelijk gebruik lege gronden = Tijdelijke bewoning

+ Aanvullend op reguliere woningmarkt + Kan snel + Kan goedkoper + Kan prefab