Presentatie Stadsontwikkeling, Gemeente Rotterdam

Kennissessie Woonakkoord

Opgaven voor wonen vanuit perspectief Stadsontwikkeling Rotterdam

Terugkijken 3 Hoofddoelen Woonvisie - Meer aantrekkelijke woonmilieus realiseren - Zorgen voor woningvoorraad met toekomstwaarde - De basis op orde houden

Lessons learned - Gezien onzekerheden minder vertrouwen op hardheid cijfers - Minder focus op cijfers (bv sociaal), meer gesprek over doelen - Sterk veranderende omstandigheden herkend, maar ruimte tot aanpassen beperkt - Evenwichtigere focus op 3 pijlers en brede context Successen - Slag gemaakt in aantrekkelijke woonstad - Bv: groei voorraad, nieuwe woonmilieus, Goed huren verhuren (lobby), diverse actieplannen en differentiatie in voorraad 2

Lopende acties tot bijstelling Verandering van aanpak al deels ingezet -

Op basis van maatschappelijk debat: bv sociaal statuut bij stedelijke vernieuwing en participatie

-

Nieuwe behoefteramingen: -

-

-

Ambitie op behoud omvang betaalbare woningen, meer inzet op nieuwbouw DAEB door corporaties Ambitie van 65% betaalbare nieuwbouw vanaf 2026 Actieplan beschikbaarheid

Aanbevelingen Rekenkamerrapport grotendeels overnemen: -

Transparantie in hardheid van cijfers, vraagkant beter in beeld,

3

Ambities en opgaven; Aantrekkelijke woonstad

4

Welke opgaven komen op ons af? Demografische ontwikkelingen

Bevolkingsgroei

Vergrijzing

1-2 persoons huishoudens

Vergroening

Maatschappelijke opgaven

Energietransitie

Betaalbaarheid

Klimaat/wateropgave

Langer thuis

5

Welke stad willen we zijn?

Een fijne stad om in te wonen en leven

Omgevingsvisie Rotterdam

We zetten in op Goede Groei • Voor alle Rotterdammers, nu en in de toekomst; voldoende, divers en betaalbaar aanbod van wonen, werken en voorzieningen • Toekomstbestendige, vitale wijken

6

Veel opgaven en ambities: slim stapelen -

We staan voor grote opgaven, zoals verduurzaming en betaalbaar houden van de stad. Maar: door stapeling van ambities en eisen staat uitvoerbaarheid onder druk Opgaven niet ter discussie, gaat om toekomst van onze stad. Gebundelde, integrale aanpak noodzakelijk!

Maar wel noodzaak daarbij in te zetten op slim stapelen: ➢ Helder te zijn in keuzes: waar wil je wat bereiken, bv van projectgericht naar gebiedsgericht uitwerken ➢ Versnelde innovatie in de bouwsector (focus op modulair & collectief) ➢ Schrappen of veranderen van gemeentelijke regelgeving, die betaalbaar bouwen of de benodigde innovatie afremmen.

7

Beschikbaarheid

8

Beschikbaarheid: veelheid aan Rotterdammers

o

Inkomensgroepen: sociaal/midden/hoger/top

o

Aandachtsgroepen; zoals kwetsbare Rotterdammers, statushouders, regulier woningzoekenden, middeninkomens, maatschappelijke beroepen

o

Leeftijdsgroepen: jongeren, studenten, ouderen, sociale stijgers

9

Opgaven voor grote groep Rotterdammers, maar ruimte beperkt: Hoe afweging? -

-

Een veelheid aan doelgroepen, maar beschikbare huisvestings- en opvangaanbod beperkt: het knelt! Schaarste aan ruimte/middelen versus iedereen willen helpen, maar ook oog houden voor de leefbaarheid van wijken Integrale afweging nodig; want iedereen klopt op de deur. We willen af van; eigen doelgroep eerst

Dilemma: We willen een stad zijn voor iedereen. Maar meerjarige afweging nodig op basis van vraag en aanbod; hoe leggen we de focus? - Bijvoorbeeld maatschappelijke versus kwetsbare doelgroepen? - Rotterdammers van nu en (nieuwe) Rotterdammers van de toekomst? - Aandacht voor volkshuisvestelijke taak

Betaalbaarheid versus haalbaarheid 11

Woningbehoefte: meer behoefte aan betaalbaar wonen • • • •

Grote uitbreiding van de totale woningvoorraad nodig Daarbij zit grootste groeiopgave in midden- en hoge segment Meer behoefte aan koop, dan huur Omvang sociale doelgroep blijft stabiel

• Prijsontwikkeling bestaande voorraad voorziet deels in behoefte bovenkant van markt, leidt tot (extra) opgaven in midden- en sociaal segment • Inzet op behoud van de omvang van de sociale voorraad nodig, bv door toegroeien naar 25% sociaal nieuwbouw in 2026 en corporaties meer ruimte te geven in nieuwbouw DAEB • Focus op middenhuur en koop; langdurige borging voor middeninkomens aandachtspunt

Dilemma: er is meer nodig om aan de behoefte te voldoen, maar haalbaarheid onder druk door beperkte middelen en sturingsmogelijkheden 12

Sturen op betaalbaarheid = Grote uitdaging! Grote behoefte meer betaalbaar, maar bijsturingsmogelijkheden beperkt en niet alles is haalbaar - Gemeente heeft niet overal invloed op - Bouwwereld (private partijen én corporaties) loopt tegen grenzen op door schaarste & bouwkosten - Sociale koop en middenkoop voor gezinnen marktconform niet zonder subsidie te realiseren - Dure nieuwbouw nodig om middelen te genereren voor betaalbare woningbouw.

Dilemma ‘s - Grotere vraag naar middenkoop , maar langjarige borging voor middeninkomens beter te regelen voor middenhuur - Behoefte aan betaalbare woningen voor gezinnen, maar in nieuwbouw niet te maken

13 Maximale oppervlakte bij marktconforme betaalbare nieuwbouw

Welke acties mogelijk? Noodzakelijke knoppen om aan te draaien • Slimmer inzetten betaalbare opties: optoppen, tijdelijke woningbouw en standaardisatie bouw; zo efficiënt mogelijk eigen beschikbare middelen inzetten (€ 25 mln. prijssegmentering) • Beter benutten bestaande voorraad (in totaal 319.000 woningen!): bv. kamerverhuur, woningdelen, splitsingsbeleid; met oog voor specifieke leefbaarheidssituatie in wijken • Ruimte bieden aan innovatieve, collectieve woonvormen

• Vasthouden aan middensegment wat langjarig te borgen is (bv meer middenhuur dan koop) Andere partijen nodig

• Lobby naar Rijk voor meer middelen; hoger % betaalbaar niet mogelijk zonder financiële bijdragen • Samenwerking met corporaties voor sociaal en middensegment

14

Toekomstbestendige woningvoorraad

15

Opgaven bestaande woningvoorraad: Vitale wijken "In onze wijken komen een heleboel opgaven samen: de energietransitie, klimaat adaptieve ingrepen, onderhoudsingrepen en sociaaleconomische opgaven. Deze pakken we in samenhang op om de wijken toekomstbestendig te maken" Opgaven - Verduurzaming van de woningvoorraad, nog urgenter in het kader van betaalbaarheid/woonlasten

-

In sommige stadsdelen (Zuid/NPRZ en deels Noordoever) is stapeling van opgaven groot en overstijgt mogelijkheden eigenaren: vergt extra focus!

-

Voor toekomstbestendig houden voorraad blijft sloop een optie (stapeling van opgaven en afweging kosten/baten)→ vergt wel zorgvuldigheid en transparantie (Leidraad, sociaal statuut)

16

Beter benutten bestaande woningvoorraad Opgaven en kansen • Langer thuis in huidige woning + doorstroming senioren bevorderen • Woningdelen: biedt kansen voor betaalbaar wonen voor "niet duurzame" huishoudens. Dit vraagt ook afweging in het kader van leefbaarheid.

• Meer woningen op één kavel realiseren (Optoppen/Splitsen)

Dilemma: wat voor stad wil je zijn? Trend naar kleiner wonen, woonruimte delen, prijs-kwaliteit en ontwikkeling bevolking (waar zit de groei)

17

Woonakkoord Woonvisie Woonprogramma

18

Wat is er nodig qua proces

Woonakkoord

Woonvisie

Woon programma

• Uitspraken op hoofdlijnen over het ‘WAT’; Basis voor nieuwe Woonvisie • Richting (hoofdlijnen of detail) bepalend voor vervolgtraject Woonvisie: planning en participatie • Naast inhoud ook uitspraken over participatie en proces? • Koers en richting: het ‘WAT’ verder uitgewerkt; Langjarig houdbaar • Feiten & cijfers; kaders deels landelijk / regionaal bepaald • Participatie vormgeven over de issues • Doorlopend proces met de stad (Samen stadmaken)

• Uitwerking in het ‘HOE’ • Uitvoeringsagenda Wonen met acties voor komende 5 jaar • Monitoring van geselecteerde onderwerpen en stand van de woningmarkt • Gesprek en afspraken met belangrijkste stakeholders 19

Bedankt voor uw aandacht.