presentatie Ondermijning VB 15 juli

Onder de radar Onderzoek aanpak ondermijnende criminaliteit

Presentatie Commissie Veiligheid en Bestuur 15 juli

Wat is ondermijning? Verbreding van begrip door jaren heen: • 2010: voorkomen onbedoeld faciliteren criminaliteit • 2014: aanpak georganiseerde (drugs-)criminaliteit • 2018: ook aanpak criminele activiteiten die leefbaarheid aantasten

Aanpak onderzoek In hoeverre hanteert de gemeente een adequate aanpak van ondermijning en is deze aanpak van toegevoegde waarde voor de bestrijding van ondermijnende criminaliteit? • • • •

documentstudie literatuuronderzoek interviews gemeente en samenwerkingspartners data-verzameling informatie gemeente

Voorbeeld data-verzameling aantal ontmantelde hennepkwekerijen

totaal aantal ontmantelde kwekerijen

2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

448

384

368

290

261

206

139

382

326

321

229

208

149

97

113

112

122

116

132

107

70

(incl. strafrechtelijk) wv aantal ontmantelde kwekerijen met gebruik van bestuurlijke handhaving wv aantal bestuurlijke boetes voor onttrekken woning aan voorraad

Aanpak onderzoek In hoeverre hanteert de gemeente een adequate aanpak van ondermijning en is deze aanpak van toegevoegde waarde voor de bestrijding van ondermijnende criminaliteit? • • • • • •

documentstudie literatuuronderzoek interviews gemeente en samenwerkingspartners data-verzameling informatie gemeente data-analyse casestudies: vijf casussen

Selectie casussen Type project

Typerende instrumenten

Looptijd

Spaanse Polder

gebiedsgericht

-

vergunningplicht handhaving erfpacht

sinds 2014

Boulevard op Zuid

gebiedsgericht

-

verwerving vastgoed controles specifieke branches

sinds 2019

Mathenesserweg

gebiedsgericht

-

integrale controles sinds 2016 transformatie winkels naar wonen via bestemmingsplan

OMG’s

thematisch

-

stopgesprekken

sinds 2014

Bestuurlijk afpakken

thematisch

-

inning vorderingen

sinds 2019

Rol gemeente • Regierol: – verantwoordelijkheid voor veiligheidsbeleid – uitvoerend in projecten

• Handhavende rol: inzet van bestuurlijke bevoegdheden • Preventieve rol: inzet om (ondermijnende) criminaliteit te voorkomen.

Bestuurlijk instrumentarium Rotterdam 1.

Uit landelijke wetgeving – – – –

Handhaving openbare orde obv Gemeentewet Bevoegdheden Algemene wet bestuursrecht Art. 13b Opiumwet (‘wet Damocles’ voor sluiting drugspanden) Wet Bibob Burgemeester

2.

Rotterdams beleid – – –

3.

APV: vergunningplicht panden, gebieden, branches APV: verbod dragen kenmerken OMG Digitaal opkopersregister

Gebruik van overige instrumenten – – –

Adresonderzoek Handhaving op bestemmingsplan of erfpacht Stopgesprekken, ‘knock and talk’-gesprekken

Voorkomen medewerking gemeente

‘Rotte appels’ aanpakken

Inzet gemeentelijke maatregelen Barrières opwerpen

Preventie

Hoofdconclusies Rode draad conclusies: • Stevig gegroeide gemeentelijke inzet • • • •

Impliciet keuzes visie en koers Gemeenteraad staat op afstand Beleidskader te algemeen Concentratie bevoegdheden burgemeester, risico onvoldoende tegenmacht • Preventie vanuit clusters sociaal domein te weinig gekoppeld aan aanpak ondermijning • Fundamentele keuzes nodig op 4 dilemma’s

Dilemma’s 1. Bestuurlijk instrumentarium: stevige inzet versus meer waarborgen 2. Brede versus afgebakende definitie van ondermijning 3. Organische aanpak versus duidelijk kader 4. Projectmatige versus generieke aanpak

Rol raad Aanbevelingen voor versterking positie raad • Aanscherping nieuwe Veiligheidsprogramma aan de hand van dilemma’s • Meer inzicht uitvoering en resultaten in jaarlijkse raadsbrief – uitvoering: middelen, capaciteit en uitvoering inzet gemeente – resultaten: kwalitatief en kwantitatief in kaart brengen. Aanzet die nu wordt gemaakt in Spaanse Polder en boulevard op Zuid daarvoor gebruiken