Presentatie Meer grip op arbeidsmigratie raadscies 1 nov 2023

Actieprogramma ‘Meer grip op arbeidsmigratie’ medio 2023-medio 2026

Ter introductie: een korte kennisquiz 1.

Hoeveel EU-arbeidsmigranten wonen er ongeveer in Nederland?

2.

Hoeveel dragen arbeidsmigranten bij aan het BBP?

3.

Hoeveel uitzendbureaus zijn er eigenlijk in Nederland?

4.

In welke provincie wonen de meeste EU-arbeidsmigranten?

5.

Uit welk land komen de meeste EU-arbeidsmigranten die hier wonen en werken?

6.

In welke wijk van Rotterdam wonen de meeste EU-burgers?

7.

Hoe hoog is het percentage EU-burgers in deze wijk?

Actieprogramma Meer grip op arbeidsmigratie

2

Korte terugblik: 2020

Actieprogramma Meer grip op arbeidsmigratie

3

Arbeidsmigratie in 2023 het landelijke debat en nieuws

Actieprogramma Meer grip op arbeidsmigratie

4

Omvang opgave arbeidsmigratie in Nederland Nederland  2006-2021: arbeidsmigranten in NL verviervoudigd naar 800.000, prognose: 1,2 mln. in 2030  2/3 Midden- en Oost-Europeanen, m.n. Pools  Economische noodzaak om arbeidspotentieel op peil te houden  Belangrijkste sectoren waarin arbeidsmigranten werken: transport & logistiek (2020: 44%), land- en tuinbouw (19%), voedingsindustrie (13%) en de metaalsector (8%)

Actieprogramma Meer grip op arbeidsmigratie

5

Omvang opgave arbeidsmigratie in (regio) Rotterdam Regio Rotterdam  Meeste EU-AM wonen in Zuid-Holland, m.n. Den Haag en Rotterdam  38.905 ingeschreven MOE- en GIPS-landers in Rotterdam (alle leeftijden, werkverleden onbekend)

Bron: cluster Dienstverlening, bewerking afd. Onderzoek en Business Intelligence. Actieprogramma Meer grip op arbeidsmigratie

6

Coalitieakkoord Eén stad 2022-2026 Malafide uitzendbureaus die arbeidsmigranten uitbuiten, ook door overbewoning van panden, willen we aanpakken. In afwachting van landelijke regelgeving onderzoeken we maatregelen gericht op het beperken van negatieve effecten van malafide uitzendbureaus.

Actieprogramma Meer grip op arbeidsmigratie

7

Herzien actieprogramma Meer grip op arbeidsmigratie Aangescherpte aanpak A. Wijken: zichtbare overheid in wijken waar de 1. Beter zicht op en contact met EU-arbeidsmigranten meeste arbeidsmigranten wonen 2. Bevorderen van goed werkgever- en opdrachtgeverschap B. Werkgevers: nieuwe aanpak Goed werkgeverschap 3. Leefbare wijken C. Wetgeving: lobby en samenwerking organiseren 4. Vergroten van zelfredzaamheid en perspectief Vier opgaven

Actieprogramma Meer grip op arbeidsmigratie

8

Drie subgroepen Kort verblijvende migrant: Kans op uitbuiting, niet in BRP, slechte huisvesting, via uitzendbureau of zzp/ detachering

Vestigingsmigrant: Vaak met gezin, kinderen, 10-15 jr. in NL, lage mobiliteit, geringe integratie, taalbarrière, in eigen kring

Footloose migrant: Dak- en thuisloos, schulden, verslaving, psychische problematiek

Actieprogramma Meer grip op arbeidsmigratie

9

1. Beter zicht op en contact met EU-arbeidsmigranten Zicht op EU-arbeidsmigranten vergroten  Eerste contactmoment: (voorlichting) inschrijving BRP  Groepsgewijze inschrijving BRP  DigiD-balie  Lobby verplichte opname verblijfsadres Contact met EU-arbeidsmigranten vergroten  Permanente, doelgroepgerichte communicatieaanpak  Intensivering sleutelpersonenaanpak  Bekendheid infopunten en dienstverlening uitbreiden (Carnisse, Tarwewijk, Oud-Charlois, Oud-Mathenesse)  Voorlichting: wijkbus, avonden, uitbreiding aandachtswijken Contact tussen EU-arbeidsmigranten en wijkbewoners vergroten  Wijkactiviteiten organiseren en sociale integratie stimuleren

Actieprogramma Meer grip op arbeidsmigratie

10

2. Bevorderen van goed werkgever- en opdrachtgeverschap Goed werkgeverschap  Verplicht certificeringstelsel uitzendbureaus: vanaf 1-1-2026  R’dam wacht niet af, maar begint met een Coalitie van Doeners: • Duurzaam samenwerken met private partners • Stimuleren naleving rechten en welzijn van arbeidsmigranten • Partners stimuleren gewenst gedrag bij andere bedrijven  Meldpunt voor en informatie over Goed werkgeverschap  Stimuleren werk-naar-werk trajecten Goed opdrachtgeverschap  Gemeentelijke voorwaarden in inkoop- en aanbestedingsproces opnemen over goede werk-, woon en leefomstandigheden EU-AM  Juridische en inhoudelijke basis in aanbestedingsstukken en contracten vastleggen  Bewustwording van en (handhavings)instrumentarium voor medewerkers vergroten, actief op naleving controleren

Actieprogramma Meer grip op arbeidsmigratie

11

3. Leefbare wijken Tegengaan van uitbuiting en overlast  Samenwerking ketenpartners uitbouwen op arbeidsuitbuiting (o.a. strafrecht)  Intensivering integrale controles: woningen, bedrijven, verbouwingen Huisvesting  Inventarisatie aandachtsgroepen huisvestingsopgave: woonzorgvisie  Wet Goed Verhuren: meldpunt huurmisbruik, ontkoppeling arbeids-/huurcontract, informatieplicht huurders, bestuurlijke boete (openbaar)  Verhuurvergunning woonruimte Carnisse  Aanpak illegale situaties kelderboxen/ schuurtjes  Controle op overbewoning, illegale verblijfsinrichtingen, BRP Economisch vestigingsbeleid  Integrale controles detailhandel:  niet-reguliere supermarkten, slijterijen  Effectrapportage bedrijven: pilot VNG  Regionale afspraken: arbeidsmarkt, economie en huisvesting

Actieprogramma Meer grip op arbeidsmigratie

12

4. Vergroten van zelfredzaamheid en perspectief Versterken van zelfredzaamheid van EU-burgers  Stimuleren leren Nederlandse taal  Welzijnswerk ondersteunt EU-bewoners in geprioriteerde wijken  Beter organiseren (gezondheids)zorg: voorlichting  Toeleiding naar juridische ondersteuning Vergroten van perspectief voor professionals en EU-arbeidsmigranten  Verduidelijken rechtspositie EU-migranten: rechtentool Rijk  Professionals trainen: huurrecht, gezondheidszorg, Wmo  Schoolzorgteams: voorschool, schakelklassen  Toeleiding bonafide werk of omscholing:  Banenmarkten cruciale sectoren (o.a. vanuit UWV)  Voorkomen dakloosheid

Actieprogramma Meer grip op arbeidsmigratie

13

Dank voor jullie aandacht! Meer informatie: www.rotterdam.nl/euarbeidsmigranten

Foto’s: Rhalda Janssen, Roel Dijkstra, Sanne Donders, Hans Tak, stock fotografie