Presentatie Financieel Toezicht 19 november 2024

Financieel toezicht Raadscommissie Rotterdam 19 november 2024

Erik Oevering & André Hoek Financieel toezicht provincie Zuid-Holland

Onderwerpen Financieel toezicht

• Waarom financieel toezicht • Hoe doen we dat? • Structureel en reëel resultaat • Loon- en prijsstijgingen • Financiële positie • Wat zie je van ons? • Relatie met andere actoren • Algemene landelijke ontwikkelingen

Waarom financieel toezicht? • Wettelijke taak van de provincie Artikel 203 Gemeentewet • Voorkomen dat een gemeente niet meer in staat is financiële problemen zelf op te lossen, voorkomen beroep op algemene middelen Artikel 12 Financiële-verhoudingswet

• Bevorderen van een gezonde financiële huishouding • Bieden van meerwaarde aan de kwaliteit van het openbaar bestuur • Complementair aan de kaderstellende en controlerende rol van de raad (horizontaal en verticaal toezicht)

2

Hoe doe we dat? • Toezichtregime op basis van het structureel en reëel resultaat • Repressief: SRE in begrotingsjaar of aannemelijk dat dit in het laatste jaar van de meerjarenraming wordt hersteld. • Preventief: • •

Termijn: jaarstukken of begroting niet op tijd ingediend Financiën: geen SRE in begrotingsjaar of aannemelijk dat dit in het laatste jaar van de meerjarenraming wordt hersteld.

• Uniform – Gemeenschappelijke toezichtkader (GTK) • Risicogericht – aandacht naar de meer risicovollere gemeenten • Kennisdelen – ambtelijke Focus op Financiën bijeenkomsten, gezamenlijke taakveldanalyses en delen best practices 3

Structureel en reëel resultaat • De structurele lasten worden gedekt door structurele baten en de ramingen zijn reëel

• Het Besluit begroting en verantwoording (BBV) is leidend • Structureel: in principe keren alle lasten en baten jaarlijks terug en zijn daarmee naar aard structureel. “Structureel, tenzij…” • Incidenteel: uitzondering zijn tijdelijke posten met een onvoorwaardelijke einddatum. Deze komen terug op het overzicht van incidentele baten en lasten en moet je in de toelichting onderbouwen. • Reservemutaties zijn in principe incidenteel tenzij ter dekking van kapitaallasten of inzet surplus AR (overzicht structurele reservemutaties) 4

Structureel en reëel resultaat • De structurele lasten worden gedekt door structurele baten en de ramingen zijn reëel

• Reëel betekent: • inclusief nieuw beleid • gebaseerd op actuele onderhoudsplannen • inclusief volumeontwikkeling sociaal domein • dat eventuele bezuinigingen voorzien zijn van concrete maatregelen en de besparingen voldoende zijn onderbouwd • voldoende rekening gehouden met loon- en prijsstijgingen

5

Loon- en prijsstijgingen •

Koopkrachtbehoud, een euro nu is niet evenveel waard als een euro over tien jaar!

•

Twee systematieken: constante (prijspeil basisjaar) en lopende prijzen (prijspeil lopende jaar)

•

Beide systematieken komen voor en beide hebben voor- en nadelen

•

Algemene uitkering wordt op basis van lopende prijzen geraamd en daarin is compensatie voor loon- en prijsstijgingen opgenomen

•

Ons kader is dat deze compensatie gebruikt moet worden om je lasten te indexeren

•

Indexeer je onvoldoende dan moet je dit kunnen onderbouwen anders zien we dit als een onrealistische bezuiniging! 6

Financiële positie • Wettelijke criterium, structureel en reëel resultaat, is gericht op de exploitatie

• Maar de financiële positie is belangrijk en beïnvloedt de exploitaite en de flexibiliteit daarvan. •

•

Reserves: •

Algemene reserve: afdekken risico’s, opvangen tekorten en inzetten surplus AR

•

Bestemmingsreserve: specifieke bestemming zoals dekking van kapitaallasten.

Schulden: leiden tot rentelasten en die maken je begroting inflexibeler

7

Financiële positie •

We hebben geen kaders vanuit de provincie, wel signalering (op basis van de financiële kengetallen en normering weerstandsratio).

8

Wat zie je van ons? • Ambtelijke overleggen • Ambtelijke bijeenkomsten ‘Focus op Financiën’ • Brieven naar de raad (en afschrift college): • Tussenbericht met aandachtspunten voor de begroting op basis van de kadernota/jaarrekening. • begrotingsbrief met daarin het besluit voor het toezichtregime. • Jaarverslag Financieel toezicht • Eventueel gezamenlijke taakveldanalyse • Bestuurlijk overleg bij preventief toezicht 9

Algemene landelijke ontwikkelingen • Hoge inflatie plus de compensatie daarvan via AU • Blijvende kostenstijging sociaal domein • Ravijnjaar 2026 • Hoeveelheid SPUKs (specifieke uitkeringen) • Grote maatschappelijke opgaven • Personeelstekort/realisatiekracht

10

Relatie andere actoren • Gemeenteraad – primair verantwoordelijk voor SRE (horizontaal toezicht). • Ondersteund bij zijn controlerende taak door: • Rekenkamer – Onderzoek naar handelen college op specifieke onderwerpen. • Accountant – getrouwheidsoordeel financiën. • VNG – belangenorganisatie en kennisplatform. • Adviesbureaus – externe hulp voor specifieke vraagstukken. • BZK – Systeemverantwoordelijke en medefondsbeheerder. • Financieel toezicht – verticaal toezicht. 11

Tot slot

Vragen?