Document · PDF

Inspreekbijdrage mevr. G. van Eijk

zzz Commissie Bouwen, Wonen en Buitenruimte (2018-2022) 27 oktober 2021, gemeente RotterdamBij agendapunt: Insprekerslijst & inspreekbijdragen8.194 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Inspreken BWB-commissie 27 oktober 2021 Onderwerp: Voortgangsrapportage Woonvisie Gwen van Eijk, namens Recht op de stad

Mijn naam is Gwen van Eijk en ik spreek namens het initiatief Recht op de stad. Recht op de stad is ontstaan uit de protesten van bewonersgroepen in verschillende buurten, waaronder de Tweebosbuurt, de Wielewaal, Patrimonium’s Hof, het HKT-blok en Pompenburg. Allemaal buurten waar de zittende bewoners vanwege de Woonvisie worden geconfronteerd met gedwongen verhuizing vanwege sloop of slooprenovatie, omdat er in hun buurt te veel sociale huurwoningen zouden staan en er meer dure woningen voor hogere inkomensgroepen moeten komen. Het doel van de Woonvisie om de woningvoorraad meer ‘in balans’ te krijgen heeft weinig met wonen te maken, en alles met de bevolkingssamenstelling. Ik citeer uit de Woonvisie, onder het kopje Ambitie: “Zo verandert ook de sociaaleconomische balans, ten gunste van midden- en hogere inkomensgroepen.” De Woonvisie kijkt dus niet naar wat er nodig is om de huidige en toekomstige Rotterdammers te huisvesten, maar zet beleid in om een ideaalplaatje van de Rotterdamse bevolking na te streven. Dit beleid brengt doelbewust betaalbare huisvesting voor mensen met een laag inkomen in gevaar. Recht op de stad heeft het college dan ook herhaaldelijk opgeroepen om de Woonvisie te herzien en om lopende herstructureringsprojecten stop te zetten. Onze oproep werd kracht bijgezet door experts op het gebied van het recht op huisvesting.

In april uitten vijf Speciale Rapporteurs van de Verenigde Naties hun ernstige zorgen over de Woonvisie. Het verminderen van de betaalbare woningvoorraad, terwijl sprake is van een wooncrisis en er in Rotterdam veel armoede en dakloosheid is, kan leiden tot een schending van het recht op huisvesting. Het recht op huisvesting betekent dat de overheid in haar woonbeleid juist extra aandacht moet hebben voor de huisvesting van kwetsbare groepen, waaronder mensen die dakloos zijn of dreigen dakloos te worden, mensen met een laag inkomen die zijn aangewezen op de sociale sector, mensen met een beperking en ouderen. Woonbeleid dat tot doel heeft om het aantal betaalbare woningen te verminderen, zoals de Woonvisie beoogt, staat daar juist lijnrecht tegenover. Deze zorgen werden in september herhaald in een brief van mensenrechtenadvocaten van het Nederlands Juristen Comité voor de Mensenrechten (NJCM) aan het gerechtshof in Den Haag, dat gister de rechtszaak van Vestia tegen huurders uit de Tweebosbuurt behandelde. Over de Woonvisie zeggen de advocaten: beleid gericht op het verkleinen van de betaalbare woningvoorraad is niet verenigbaar met de verplichting van de overheid om zich in te spannen om het recht op huisvesting te realiseren.

Deze waarschuwingen van mensenrechtenexperts zijn tot op heden door het college niet serieus genomen. De Woonvisie is niet herzien. Daar komt nu bij dat wethouder Kurvers zelf op basis van de Voortgangsrapportage concludeert dat de beoogde afname in de sociale voorraad veel sneller gaat dan verwacht en het doel – namelijk: 60% sociale woningen in 2030 – nu al is bereikt. De prijsontwikkelingen in de particuliere huursector zijn nog niet eens meegenomen in de Voortgangsrapportage, terwijl alle signalen wijzen op enorme huurprijsstijgingen en het beleid daar maar beperkt iets aan kan doen. Nu verder gaan met het verkleinen van de goedkope woningvoorraad brengt de beschikbaarheid van betaalbare woningen voor lage inkomensgroepen verder in gevaar. Dit alleen zou reden genoeg moeten zijn om de Woonvisie nu te herzien en de geplande vermindering van de sociale voorraad op te schorten. Tot slot vraagt Recht op de stad uw aandacht voor de effecten van vijf jaar Woonvisie op bewoners van verschillende buurten. Zoals u al weet en straks ook zult horen: er is bewoners onnoemlijk veel leed aangedaan door hen niet te betrekken bij het maken van plannen voor hun woning en buurt. Het recht op huisvesting betekent ook: volwaardige zeggenschap voor bewoners over hun woonomgeving. In juni heeft wethouder Kurvers ons voorstel voor een stedelijk Sociaal Statuut omarmd.

Wij zijn blij dat er nu stappen worden gezet om zeggenschap te regelen. Maar wij hebben ook grote zorgen over de uitvoering. Niet alleen huurders van woningcorporaties worden geconfronteerd met herstructurering, ook particuliere huurders, eigenaar-bewoners en tijdelijke huurders worden gedwongen te verhuizen. Ook voor hen moet zeggenschap geregeld worden. Tot onze ontsteltenis blijkt de gemeente geheime afspraken te maken met de grote woningcorporaties over de vermindering van de sociale voorraad in 19 wijken, zo onthulde Dagblad010 in de afgelopen weken [zie bijlage]. Deze geheimzinnigheid over plannen is een serieuze ondermijning van elke poging om zeggenschap te regelen. Hoe kunnen bewoners meepraten en meebeslissen over plannen voor hun buurt als er geheime afspraken worden gemaakt? Recht op de stad verzoekt de commissie: breng het woonbeleid in lijn met het recht op huisvesting. Dat betekent onder meer: herzie de Woonvisie, stop lopende herstructureringsprojecten, stop met het verkleinen van de sociale woningvoorraad, en regel volwaardige zeggenschap voor bewoners. Dank u wel.

Bijlage: Bestuurlijke overeenkomst wijken in balans 2019-2030

Bestuurlijke overeenkomst wijken in balans 2019-2030

Gemeente Rotterdam, Woonstad Rotterdam, Havensteder, Vestia en Woonbron nemen het volgende in aanmerking -

Gemeente en woningcorporaties werken samen aan het verbeteren van balans in de stad en aan wijken in balans. Daarover zijn al eerder afspraken gemaakt in de prestatieafspraken 2019; Gemeente heeft de door haar gewenste balans in prijssegmenten bepaald en vastgelegd in het Addendum op de Woonvisie 2030 en de gewenste voorraadontwikkeling per wijk vastgelegd in het toetsingskader Gebiedsatlas Ontwikkeling Woningvoorraad Rotterdam 2030 (hierna Gebiedsatlas); De corporaties hebben voor de vaststelling van het Addendum op de Woonvisie 2030 per brief (d.d. 13 maart 2019) het standpunt geuit dat de gemeente de behoefte naar woningen in de categorie sociaal basis op stedelijk niveau te laag raamt.

Gemeente en corporaties spreken af het aantal van 96.400, dat als richtpunt voor de omvang van de sociale basis voorraad in corporatiebezit in 2030 in het Addendum is opgenomen, te hanteren als ondergrens; Woningcorporaties spannen zich in hun bijdragen te leveren aan meer balans in de wijken door middel van hun vastgoedbeleid en op basis van de afspraken in deze bestuursovereenkomst; In ruil voor deze bijdrage worden reserveringen van gronden of voorkeursposities, ten behoeve van nieuw te realiseren sociale woningen op nieuwe locaties toegezegd; Zowel corporaties als gemeente hebben behoefte aan meerjarige zekerheden over koers en tempo van de verschuivingen in de woningvoorraad en de consequenties voor de afzonderlijke vastgoedportefeuilles.

Dit vraagt een grotere scope en een langere voorbereiding dan binnen het instrument van prestatieafspraken praktisch mogelijk en gewenst is; Dat een bestuurlijke overeenkomst (hierna BOK) gewenst is om de koers op hoofdlijnen tot 2030 te borgen, partijen de nodige zekerheid te bieden en meerjarige samenwerking tussen partijen te regelen; Deze afspraken worden geconcretiseerd en vastgelegd in de prestatieafspraken tussen de afzonderlijke corporatie, hun huurdersvertegenwoordiging en de gemeente en in grond- en ontwikkelovereenkomsten; Gemeente en corporaties onderkennen dat het volgende voor het realiseren van deze doelen noodzakelijk is: een gelijkwaardige positie van alle partijen, een transparant proces, gelijke spelregels, afspraken over escalatie bij conflicten, een expliciete regierol van de gemeente voor handhaving van deze spelregels en commitment van alle partijen daaraan.

Komen het volgende overeen Deel A - Algemeen Definities a. Sociale voorraad = huurwoningen met een maximale huur tot en met de liberalisatiegrens (€720,42 prijspeil 1-1-2019) b. Sociale basis voorraad = huurwoningen met een maximale huur tot aan de tweede aftoppingsgrens (€651,03 prijspeil 1-1-2019) c. Sociaal plus voorraad = huurwoningen met een huur van de tweede aftoppingsgrens en tot en met de liberalisatiegrens (>€651,03 en <€720,42 prijspeil 1-1-2019) d. Vrije sector huur = huurwoningen met een huur van boven liberalisatiegrens (€720,42 prijspeil 1-1-2019)

Pagina 1 van 22 Bestuurlijke overeenkomst wijken in balans 2019-2030

Artikel 1

Aard overeenkomst

De BOK is een overeenkomst tussen de gemeente en de corporaties voor de periode 2019 tot en met 31 december 2030. De overeenkomst kent twee delen: een gezamenlijk deel dat gemeente en woningcorporaties gezamenlijk afsluiten en een afzonderlijk deel, dat per corporatie met de gemeente wordt afgesloten (maar wel voor de andere corporaties inzichtelijk is). Het gezamenlijke deel bestaat uit de artikelen A 1 tot en met 7 en bevat drie (vertrouwelijke) bijlagen: A1. Tabel ontwikkeling woningvoorraad voor wijken in balans; A2. Tabel verdeling compensatielocaties sociale nieuwbouw; A3. Spelregels nieuwbouwoverleg en werkafspraken. Het tweede deel, deel B, wordt tussen de gemeente en elke afzonderlijke corporatie afgesloten. In dit deel wordt een nadere uitwerking gegeven van specifieke uitwerkingen van compensatielocaties en kenmerken per corporatie. De bijdrage aan wijken in balans en balans in de stad wordt bestuurlijk bekrachtigd met deze overeenkomst. Eventuele bijsturing vindt jaarlijks op basis van monitoring, zoals uitgewerkt in artikelen 4 en 6, plaats. Deze bijsturing wordt uitgewerkt in prestatieafspraken. De prestatieafspraken worden met drie partijen; de gemeente, de huurdersorganisaties en de corporaties afgesloten. De prestatieafspraken vormen een nadere uitwerking van de BOK en prevaleren boven hetgeen in de BOK wordt afgesproken.

In de regel worden prestatieafspraken nader uitgewerkt tot afspraken op gebieds- of complexniveau door middel van afzonderlijke samenwerkings-, ontwikkel- of anterieure overeenkomsten per relevant plangebied. Deze afspraken worden bilateraal tussen de gemeente en de corporatie afgesloten. Artikel 2

Doel overeenkomst

Partijen komen de volgende inspannings- en procesafspraken overeen. • Corporaties spannen zich in om de beweging richting balans 2030, zoals weergegeven in de tabel bijlage A1, te realiseren. • Gemeente spant zich in om met de verdeling van de nieuwbouwlocaties sociale woningen, zoals weergegeven in de tabel bijlage A2, de desbetreffende grond te reserveren voor de geselecteerde corporatie, of anderszins de realisatie van sociale nieuwbouw door de corporaties mogelijk te maken. • Gemeente en corporaties spreken af dat er een wederkerigheid bestaat tussen de bijdrage aan balans binnen de bestaande voorraad en de toegekende compensatienieuwbouw van sociale woningen. Dat betekent dat de bijdrage aan de balans en de compensatie elders met elkaar in de pas moeten lopen. Indien een corporatie achterblijft met haar bijdrage, is de gemeente niet gehouden te compenseren en vice versa. • De samenwerking wordt in deze BOK geregeld voor monitoring, uitwerking, realisering en bijstelling van de afspraken. • Alle partijen spannen zich in om de gezamenlijke resultaten te realiseren, afspraken na te komen en overeengekomen spelregels te respecteren. • Bilaterale afspraken van partijen zijn niet strijdig met hetgeen deze BOK beoogt. • Deze BOK laten al eerder gemaakte afspraken tussen corporaties en de gemeente in prestatieafspraken onverlet. Die prestatieafspraken blijven onverkort gelden.

Artikel 3

Bijdrage corporaties Wijken in Balans

Pagina 2 van 22 Bestuurlijke overeenkomst wijken in balans 2019-2030

Gemeente en corporaties leggen in deze BOK vast zich in te spannen voor een verbetering van de balans in 25 Rotterdamse wijken. In de legenda hieronder staan de categorieën voor balans en disbalans, op basis van het percentage van de woningvoorraad in een wijk dat tot de prijscategorie sociaal basis behoort. Zowel een hoog percentage, als een laag percentage sociaal basis, leidt tot een disbalans in de wijk. Een hoog percentage betekent dat er in een wijk te weinig ruimte is voor woningen in de middeldure en dure prijsklasse. Een laag percentage betekent dat er te weinig ruimte is in een wijk voor woningen in de prijsklasse sociaal basis. Legenda Sterke disbalans 70% - 100% sociaal basis Disbalans 55% -70% sociaal basis Binnen bandbreedte balans 30% - 55% sociaal basis Enige disbalans 5% - 30% sociaal basis Sterke disbalans 0% - 5% sociaal basis

De negentien wijken in de onderstaande tabel ‘Verbetering balans 19 wijken’ zijn in peiljaar 2017 in disbalans omdat het percentage sociaal basis tussen de 55 en 100 procent uitkomt. De verbetering van de balans in 2030 komt in deze wijken voort uit een afname van het percentage woningen in het sociale basis segment en een toename in de hogere prijscategorieën (bovenkant sociaal en middelduur). In bijlage A1 staat per wijk uitgewerkt met welke ontwikkeling van de woningportefeuille de corporaties bijdragen aan de verbetering van de balans. Tabel verbetering balans 19 wijken Stand 2017 Spangen Bospolder Tussendijken Nieuwe Westen Delfshaven Oude Westen Schiebroek Agniesebuurt Oud-Crooswijk Oud Charlois Tarwewijk Feijenoord Afrikaanderwijk Bloemhof Hillesluis Vreewijk Zuidwijk Lombardijen Groot-IJsselmonde Aantal wijken

Prognose 2030

X X X

X X X X

X X

X X X X X

X X X X X X X X X X X X 15

X X X X X X X X X X X 4

X 6

In een analyse van de ontwikkeling van de woningvoorraad signaleren gemeente en corporaties dat het aandeel sociaal basis in een aantal wijken afneemt en onder de grens van 30% kan zakken in 2030. Gemeente en corporaties spannen zich in ervoor te zorgen dat de corporaties binnen hun portefeuilleontwikkeling bijdragen aan het boven de 30% houden van het aandeel sociaal basis in de volgende zes wijken: Pagina 3 van 22 Bestuurlijke overeenkomst wijken in balans 2019-2030

• • • • • •

Kralingen-West Terbregge De Esch Katendrecht Noordereiland Hoogvliet-Zuid

Artikel 4 Monitoring en bijsturing ontwikkeling benodigde woningvoorraad Uitvoering van de afspraken in deze overeenkomst leidt tot veranderingen in de omvang van de sociale (basis) voorraad in corporatiebezit. Op verschillende momenten neemt de voorraad af of toe door huurbeleid, herstructureringen, aankopen, verkopen, of nieuwbouw. Het middel dat de gemeente inzet om de ontwikkeling van de balans in de wijken te toetsen is de Gebiedsatlas. Om de verschuivingen in de balans in wijken inzichtelijk te maken en bij te kunnen sturen zal een onafhankelijke monitor ingericht worden. Jaarlijkse en onafhankelijke monitoring wordt georganiseerd door de gemeente en ontwikkeld en uitgevoerd in een gezamenlijke opdracht. De corporaties leveren tijdig en transparant de benodigde data en dragen bij aan de kosten van de monitoring. Gemeente en corporaties spreken hiervoor de volgende werkwijze af voor monitoring en bijsturing op de omvang sociale (basis) voorraad: a. In het in 2019 afgesloten Regioakkoord Nieuwe Woningmarktafspraken Regio Rotterdam 2018-2030 is afgesproken de monitoring van de behoefte naar verschillende prijsklassen regionaal te organiseren. Deze monitoring vindt driejaarlijks plaats.

Afhankelijk van de resultaten van deze monitoring bepalen de partijen die het Regioakkoord ondertekend hebben met elkaar of en hoe bijstelling nodig is van de voor elke regiogemeente in het Regioakkoord vastgelegde beoogde voorraadontwikkeling. Waar nodig passen de regiogemeenten hun lokale visies/beleid vervolgens aan. Als dit in Rotterdam aan de orde is, bespreken gemeente en corporaties zich hoe dit zich verhoudt tot de afspraken in deze BOK en sturen waar nodig in onderling overleg bij (zie artikel 6 voor de overlegstructuur). b. In 2019 actualiseert de gemeente de Gebiedsatlas. Deze herijkte gebiedsatlas zorgt dat de aantallen uit het addendum op de Woonvisie op wijkniveau verwerkt zijn. Dit gebeurt op basis van een opdracht aan een extern bureau. c. Gemeente en corporaties spreken af de voorraadontwikkeling van het corporatie- en particuliere bezit in de verschillende prijscategorieën op wijk- en stedelijk niveau te monitoren. Uit deze monitor blijkt onder meer of de omvang van de sociale (basis) voorraad in corporatiebezit en/of particulier bezit tot 2030 hoger of lager uitkomt dan de ondergrens. Gemeente en corporaties spreken af daarbij de aantallen uit het Addendum als ondergrens te hanteren voor de sociaal basis voorraad: • De ondergrens voor de sociaal basis corporatievoorraad is 96.400 • De ondergrens voor de sociaal basis particuliere voorraad is 37.200. d.

Als uit de voorraadprognoses blijkt dat de sociale basis voorraad lager uit zou komen dan de ondergrens, dan sturen gemeente en corporaties bij in prestatieafspraken. Gemeente en corporaties zorgen er hierbij voor dat de bijsturingsafspraken passen binnen het doel om de balans qua prijssegmenten in de Rotterdamse wijken te verbeteren. e. Toename, ten opzichte van de prognoses, kan door verschillende instrumenten toe te passen: bijsturing in de verkoop-, sloop- of liberalisatievoornemens (of anderszins binnen het huurbeleid), aankopen van woningen of nieuwbouw. Toepassing van deze instrumenten werken gemeente en corporaties nader uit in bijlage A3.

Pagina 4 van 22 Bestuurlijke overeenkomst wijken in balans 2019-2030

Artikel 5 Verdeling en omvang ontwikkelpositie nieuwbouw De gemeente Rotterdam heeft in het Addendum op de Woonvisie de ambitie opgenomen om 20% van de nieuwbouw in het sociale segment te realiseren. De sociale nieuwbouw draagt bij aan een verbetering van de balans van prijssegmenten in de Rotterdamse wijken. Enerzijds doordat de nieuwbouw plaatsvindt in wijken waar dit vanwege de balans gewenst is. Anderzijds doordat de corporaties door nieuwe sociale huurwoningen te bouwen gecompenseerd worden voor afname van sociale (basis) voorraad in wijken waar deze afname voor de balans tussen prijssegmenten gewenst is. Met deze ruimte voor nieuwbouw kunnen corporaties de gewenste bijdrage realiseren De sociale nieuwbouw is voor corporaties ook van belang voor de gezondheid van hun vastgoedportefeuille. Het overzicht van de compensatie per corporatie voor nieuwbouw sociaal t/m 2030 peildatum 11.07.2019 is als volgt:

Overzicht compensatie

Havensteder 1.068

Vestia 955

Woonbron 870

Woonstad 1.967

Totaal 4.860

Het verdelingsvoorstel van de compensatienieuwbouw over de corporaties is het gevolg van een aantal belangrijke randvoorwaarden, deels beleidsmatig en deels juridisch (transparantie en mededinging): - De totale ruimte voor sociale nieuwbouw (voor corporaties en particuliere ontwikkelaars) is door de gemeenteraad in het Addendum op de Woonvisie 2030 vastgesteld op 8.400 woningen t/m 2030. - Het principe van de overeenkomst ondersteunt wijken in balans: nieuwbouw op plekken waar het gewenst is, gekoppeld aan afname op plekken waar het nodig is; - Gemeente maakt afspraken over compensatienieuwbouw met de corporaties die deze BOK ondertekenen omdat juist in de wijken waar zij bezit hebben, sprake is van een opgave in de balans in de woningvoorraad; - De mate van compensatie laat de gemeente afhangen van de mate waarin een bijdrage aan de balans wordt geleverd en niet van de aard van de ingrepen. Dit omdat elke corporatie een ander type bezit in een ander type wijk met een ander type fysieke opgave kent; - De compensatiesystematiek moet met het oog op transparantie op een gelijke manier voor alle corporaties gelden; - Per locatie houdt de gemeente rekening met gevraagde posities door de corporaties In Bijlage A2 is aangegeven hoe de compensatienieuwbouw sociaal, is verdeeld over nieuwbouwlocaties cq grotere gebiedsontwikkelingen.

• Gemeente en corporaties committeren zich op de verdeling in Bijlage A2; • Gemeente spant zich in ervoor te zorgen dat de corporaties de voorgestelde posities ook kunnen effectueren volgens de aantallen en planning genoemd in Bijlage A2; • Gemeente en corporaties werken de precieze locatie van de compensatienieuwbouw op de locaties zoals genoemd in bijlage A2, rekening houdend met de per ontwikkeling reeds formeel vastgelegde afspraken of bepalingen, nader uit in het nieuwbouwoverleg (zie hiervoor artikel 6). Als sociale nieuwbouw op gemeentelijke grond plaatsvindt, past de gemeente conform het vigerende grondprijsbeleid (vastgesteld op 9 juli 2013) altijd erfpacht toe ten behoeve van een sociale grondprijs. Bij reservering en uitgifte van gemeentelijke gronden ten behoeve van sociale nieuwbouw hanteert de gemeente verder de bepalingen zoals vastgelegd in de volgende kaders:

Pagina 5 van 22 Bestuurlijke overeenkomst wijken in balans 2019-2030

• • •

Algemene Voorwaarden Erfpacht, vastgesteld door college van burgemeester en wethouders op 5 december 2006 Grondprijsbeleid, zoals vastgesteld door de gemeenteraad op 9 juli 2013 Raadsvoorstel voor grondbeleid en marktbenadering projectmatige woningbouw, zoals vastgesteld door de gemeenteraad op 27 juni 2019.

Artikel 6

Overlegstructuur en escalatiemodel

Gemeente en corporaties spreken met deze BOK af voor een langere periode de afspraken uit te voeren. De uitvoering van de BOK bestaat uit twee hoofdcomponenten: 1) realisatie van projecten voortvloeiende uit de afspraken in deze overeenkomst en 2) ontwikkeling van de woningvoorraad op wijk- en stedelijk niveau. Gemeenten en corporaties agenderen de voortgang van de uitvoering van de afspraken in diverse overleggen. De partijen volgen de beschreven escalatie tussen de overleggen indien escalatie nodig wordt bevonden. Hieronder staan de verschillende overleggen waar de voortgang van de projecten en de voorraadontwikkeling wordt besproken toegelicht: a. Projectenoverleg: overleg tussen gemeente en corporatie op uitvoeringsniveau over de voortgang van een specifiek project. Vanuit dit overleg worden onderwerpen, wanneer nodig, geagendeerd bij het directieoverleg. Conflicten binnen plangebieden tussen marktpartijen en corporaties worden opgelost conform afspraken binnen de betreffende SOK. b. Bilateraal directieoverleg: In de bilaterale directieoverleggen tussen de gemeente en corporatie worden projecten besproken als deze vanuit het projectenoverleg geagendeerd worden. Indien nodig worden in dit overleg afspraken gemaakt over bijsturing of onderwerpen geagendeerd bij het bestuurlijk overleg.

Daarnaast wordt in de bilaterale directieoverleggen het opstellen van prestatieafspraken besproken en daarmee ook voortgang van de uitvoering van de BOK per corporatie. c. Stedelijk Nieuwbouwoverleg sociale productie: op directieniveau wordt tussen gemeente en corporaties de uitwerking van de nieuwbouwafspraken zoals vastgelegd in deze BOK vormgegeven. Hierbij worden onder andere afspraken gemaakt over nieuwe compensatielocaties waar een deel in het sociale segment wordt gerealiseerd en vindt afstemming over hoe nieuwbouw kan bijdragen aan de herhuisvestingsopgave. Dit overleg rapporteert tenminste jaarlijks aan het bestuurlijk overleg over de voortgang van de nieuwbouwproductie en doet verslag met afschrift van de monitoring aan het SAO. De werkafspraken en spelregels voor het overleg krijgen nader vorm in bijlage A3. d. Strategisch Afstemoverleg (SAO); overleg op beleids-/strategisch niveau tussen gemeente en corporaties. In dit overleg wordt periodiek de monitor van de ontwikkeling van de woningvoorraad op wijk- en stedelijk niveau besproken. Dit overleg rapporteert ten minste jaarlijks over de ontwikkeling van de woningvoorraad aan het bestuurlijk overleg. e.

Bestuurlijk overleg: jaarlijks wordt de ontwikkelrichting van de totale sociale voorraad alsmede het totaaloverzicht van (nieuwbouw) compensatielocaties besproken door de in het bestuurlijk overleg deelnemende corporatiebestuurders en de wethouder. Indien nodig worden op stedelijk- of wijkniveau afspraken gemaakt over bijsturing. Gemeente houdt regie op de afstemming tussen de verschillende overleggen en legt actief koppelingen waar nodig. De gemeente kan deelnemers van diverse overleggen bijeenroepen voor een extra overleg als daar inhoudelijk of procesmatig een noodzaak voor is en de Pagina 6 van 22 Bestuurlijke overeenkomst wijken in balans 2019-2030

bestaande overlegvormen geen soelaas bieden op korte termijn. Dit extra overleg is nadrukkelijk incidenteel. Zodra het mogelijk is, wordt het vraagstuk weer in de bestaande overlegvormen verder opgepakt. Als gedurende de looptijd van de overeenkomst een conflict ontstaat, dan doorlopen partijen de overlegstructuur zoals in bovenstaande overzicht staat beschreven. Bij (het blijven voortduren) van een conflict gelden de volgende uitgangspunten: • Partijen treden in overleg om een passende oplossing uit te werken. • Het overleg vindt plaats binnen het traject van de prestatieafspraken, met als doel om de gevonden oplossingsrichting als prestatieafspraak vast te leggen. Als het de gemeente en corporatie, als gevolg van het voortdurende conflict, niet lukt om tot prestatieafspraken te komen, dan volgen partijen de in de Woningwet vastgestelde procedure voor geschillenbeslechting. De uiterste consequentie van het niet komen tot een oplossing voor een conflict is dat deze overeenkomst tussen de gemeente en de betreffende corporatie wordt ontbonden en de wederzijdse inspanningsverplichtingen komen te vervallen. Gemeente en de andere corporaties treden als deze situatie ontstaat in overleg over mogelijkheden om de bestuurlijke overeenkomst (gedeeltelijk) voort te zetten.

Gemeente en corporaties spreken af dat de volgende externe omstandigheden aanleiding zijn om in overleg te treden over nodige aanpassingen aan de bestuurlijke overeenkomst: • De huidige wet- en regelgeving, dan wel gewijzigde wet- en regelgeving, maakt uitvoering van (een deel van) de bestuurlijke overeenkomst niet mogelijk; • Er doen zich omstandigheden voor die ten tijde van het ondertekenen van deze overeenkomst niet waren voorzien en op grond waarvan ongewijzigde uitvoering van de afspraken in deze overeenkomst van een partij in alle redelijkheid niet kan worden gevergd. Artikel 7

Overige afspraken

a) Over vervangende nieuwbouw binnen de eigen portfolio van corporaties (en dus niet de compensatienieuwbouw zoals benoemd in artikel 5 en bijlage A2) worden afspraken gemaakt in de prestatieafspraken. b) Over deze vervangende nieuwbouw informeren corporaties elkaar in het nieuwbouwoverleg als daar aanleiding toe is met het oog op wijkontwikkeling in wijken waar men gezamenlijk bezit heeft, alsmede ede met het oog op herhuisvesting. c) Gemeente en corporaties evalueren de uitvoering van de bestuurlijke overeenkomst in het derde jaar en maken naar aanleiding daarvan afspraken over eventuele bijsturing. Bijlagen: A1. Tabel gezamenlijke bijdrage aan wijken in balans A2. Tabel verdeling compensatielocaties sociale nieuwbouw A3. Spelregels nieuwbouwoverleg en werkafspraken

Pagina 7 van 22 Bestuurlijke overeenkomst wijken in balans 2019-2030

Bijlage A1 Tabel bijdrage corporaties aan Wijken in balans In de onderstaande tabellen staat uitgewerkt hoe de corporaties bijdragen aan een verbetering van de balans in de wijken waar deze BOK betrekking op heeft, namelijk wijken in disbalans als gevolg van het huidige aandeel sociaal basisvoorraad (meer dan 55% ofwel minder dan 30%). Deze BOK richt zich qua bijdrage aan de balans alleen op de afname (bij de 55% of meer wijken) of een toename (bij de 30% of minder wijken) die een corporatie bewerkstelligt in de sociaal basis voorraad van de betreffende wijk. De compensatienieuwbouw kan zowel sociaal basis als sociaal plus voorraad betreffen. Nb voor de balans in de wijken zijn ook de ontwikkelingen van belang in: • De particuliere voorraad sociaal basis • De particuliere en corporatievoorraad sociaal plus en vrije sector. De BOK heeft echter in principe geen betrekking op deze ontwikkelingen, wel worden deze ontwikkelingen gemonitord en worden de effecten besproken in de overlegvormen zoals benoemd in artikel 6 van de BOK.

Overzichten voorraadontwikkeling tbv Bestuurlijke overeenkomsten Wijken in Balans Corporatie

Woonstad

Wijk (cbs-buurt) Oude Westen

SEGMENT - 2017 sociaal basis < € 635 sociaal plus > € 635 < € 711 sociaal < € 711

2030

2017

Woonstad

corpo + part

Woonstad

corpo + part

2420 178 2598

3000 380 3380

70% 9% 79%

1861 407 2268

2499 621 3120

54% 13% 68%

Pagina 8 van 22 Bestuurlijke overeenkomst wijken in balans 2019-2030

Corporatie

Woonstad

2017

Wijk (cbs-buurt) Spangen

SEGMENT - 2017

Woonstad

corpo + part

sociaal basis < € 635 sociaal plus > € 635 < € 711 sociaal < € 711

1820 336 2156

2838 477 3315

Corporatie

Woonstad

2017

Wijk (cbs-buurt) Oud-Charlois

SEGMENT - 2017

Woonstad

corpo + part

1480 141 1621

5077 424 5501

sociaal basis < € 635 sociaal plus > € 635 < € 711 sociaal < € 711

2030

Woonstad

corpo + part

70% 12% 81%

1529 544 2074

2544 701 3245

62% 17% 79%

2030

Woonstad

corpo + part

78% 6% 84%

1440 166 1606

3984 509 4493

67% 9% 76%

Pagina 9 van 22 Bestuurlijke overeenkomst wijken in balans 2019-2030

Corporatie

Woonstad

2017

Wijk (cbs-buurt) Tarwewijk

SEGMENT - 2017

Woonstad

corpo + part

sociaal basis < € 635 sociaal plus > € 635 < € 711 sociaal < € 711

1593 241 1834

5194 354 5548

Corporatie

Woonstad

2017

Wijk (cbs-buurt) Feijenoord

SEGMENT - 2017

Woonstad

corpo + part

2455 280 2735

2573 321 2894

sociaal basis < € 635 sociaal plus > € 635 < € 711 sociaal < € 711

2030

Woonstad

corpo + part

88% 6% 94%

1541 188 1729

4900 348 5247

87% 6% 93%

2030

Woonstad

corpo + part

82% 10% 93%

1801 671 2472

1962 967 2929

58% 28% 86%

Pagina 10 van 22 Bestuurlijke overeenkomst wijken in balans 2019-2030

Corporatie

Woonstad

2017

Wijk (cbs-buurt) Bloemhof

SEGMENT - 2017

Woonstad

corpo + part

sociaal basis < € 635 sociaal plus > € 635 < € 711 sociaal < € 711

1586 498 2084

4856 776 5632

Corporatie

Woonstad

2017

Wijk (cbs-buurt) Hillesluis

SEGMENT - 2017

Woonstad

corpo + part

1798 376 2174

3831 621 4452

sociaal basis < € 635 sociaal plus > € 635 < € 711 sociaal < € 711

2030

Woonstad

corpo + part

78% 13% 91%

1674 417 2092

4352 1024 5376

71% 17% 87%

2030

Woonstad

corpo + part

75% 12% 87%

1738 434 2172

3521 903 4423

68% 17% 85%

Pagina 11 van 22 Bestuurlijke overeenkomst wijken in balans 2019-2030

Overzichten voorraadontwikkeling tbv Bestuurlijke overeenkomsten Wijken in Balans Corporatie

Havensteder

Wijk (cbs-buurt) Agniesebuurt

Corporatie Wijk (cbs-buurt) Oud Crooswijk

2017

2030

SEGMENT - 2017

Havensteder

corpo + part

% Havensteder

corpo + part

sociaal basis < € 635 sociaal plus > € 635 < € 711 sociaal < € 711 Havensteder middelduur > € 711 < € 1.000 SEGMENT hoger en top >- €2017 1.000

1081 102 1183 2017 42 Havensteder0

1288 185 1473 2017 284 corpo + part 159

67% 774 10% 220 77% 994 2030 15% 129 % Havensteder0 8%

1195 349 1544 2030 715 corpo + part 604

42% 12% 54% 25% % 21%

totale voorraad 1225 1916 100% 1123 2863 100% sociaal basis < € 635 2708 2897 76% 1819 2015 48% sociaal plus > € 635 < € 711 357 468 12% 715 896 21% Havensteder 2017 2017 2030 2030 sociaal < € 711 3065 3365 88% 2534 2911 70% Wijk (cbs-buurt) SEGMENT - 2017 Havensteder corpo + part % Havensteder corpo + part % middelduur > € 711 < € 1.000 98 378 10% 721 1184 28% Oud Crooswijk sociaal basis < € 635 2708 2897 76% 1819 2015 48% hoger en top > € 1.000 0 68 2% 0 93 2% sociaal plus > € 635 < € 711 357 468 12% 715 896 21% totale 3163 3811 100% 3255 4188 100% sociaalvoorraad < € 711 3065 3365 88% 2534 2911 70% middelduur > € 711 < € 1.000 98 378 10% 721 1184 28% Kolom G toont de stand van de en voorraad van HS in 2030, conform hun opgave wordt afgesproken dat HS mogelijk extra sociale hoger top > € 1.000 0 van april 2019. Met 68 deze overeenkomst 2% 0 93 2% nieuwbouwwoningen kan bouwen, die nog bovenop de aantallen in kolom G komen. Dit betreft de locatie 'Verdichting Van Meekerenplein' uit de 'bulklijst'. totale voorraad 3163 3811 100% 3255 4188 100% Hierom is wel rekening gehouden met 48 nieuwbouwwoningen in kolom H en I.

Corporatie

Havensteder

2017

totale voorraad

2008

3177

2030

1813

3293

Kolom G toont de stand van de voorraad van HS in 2030, conform hun opgave van april 2019. Met deze overeenkomst wordt afgesproken dat HS mogelijk extra sociale Wijk (cbs-buurt) kan bouwen, SEGMENT - 2017 Havensteder corpo + part % Havensteder corpo + part % nieuwbouwwoningen die nog bovenop de aantallen in kolom G komen. Dit betreft de locatie 'Verdichting Van Meekerenplein' uit de 'bulklijst'. Hierom is wel rekening gehouden met 48 nieuwbouwwoningen in kolom H en I. Bospolder sociaal basis < € 635 1804 2468 78% 1353 2089 63% sociaal plus > € 635 < € 711 164 238 7% 310 397 12% sociaal < € 711 1968 2706 85% 1663 2486 75% middelduur > € 711 < € 1.000 40 178 6% 150 371 11% hoger en top > € 1.000 0 293 9% 0 436 13% 100%

100%

Pagina 12 van 22 Bestuurlijke overeenkomst wijken in balans 2019-2030

Corporatie

Havensteder

Wijk (cbs-buurt) Tussendijken

SEGMENT - 2017

Corporatie

sociaal basis < € 635 sociaal plus > € 635 < € 711 sociaal < € 711 middelduur > € 711 < € 1.000 hoger en top > € 1.000 Havensteder

2017

2030

Havensteder

corpo + part

% Havensteder

corpo + part

1598 79 1677 61 20170

2693 277 2970 245 79 2017

82% 8% 90% 7% 2%

2444 367 2811 431 101 2030

73% 11% 84% 13% 3%

corpo + part

3294

100%

Havensteder

corpo + part

3343

100%

sociaal basis < € 635 sociaal plus > € 635 < € 711 sociaal < € 711

4271 866 5137

4940 1068 6008

71% 15% 86%

3264 747 4011

4601 1337 5938

58% 17% 75%

Corporatie

Havensteder

2017

2030

Wijk (cbs-buurt) Lombardijen

SEGMENT - 2017

Havensteder

corpo + part

Havensteder

corpo + part

2629 384 3013

4858 642 5500

72% 10% 82%

2313 471 2784

4563 790 5353

66% 11% 78%

SEGMENT - 2017

sociaal basis < € 635 sociaal plus > € 635 < € 711 sociaal < € 711

1738

1244 160 1404 117 0 2030

Havensteder

Wijk (cbs-buurt) Vreewijk

totale voorraad

2017

1521

Pagina 13 van 22 Bestuurlijke overeenkomst wijken in balans 2019-2030

Corporatie

Havensteder

Wijk (cbs-buurt) Terbregge

SEGMENT - 2017 sociaal basis < € 635 sociaal plus > € 635 < € 711 sociaal < € 711

2017

Havensteder

corpo + part

138 15 153

139 16 155

2030

Havensteder

corpo + part

12% 1% 13%

83 38 121

84 39 123

7% 3% 10%

Overzichten voorraadontwikkeling tbv Bestuurlijke overeenkomsten Wijken in Balans G

2030

Corporatie

Vestia

2017

Wijk (cbs-buurt) Schiebroek

SEGMENT - 2017

Vestia

corpo + part

Vestia

corpo + part

1012 87 1099

4410 526 4936

57% 7% 64%

612 205 817

3846 684 4530

46% 8% 54%

sociaal basis < € 635 sociaal plus > € 635 < € 711 sociaal < € 711

Kolom G toont de stand van de voorraad van Vestia in 2030, conform hun opgave van april 2019. Met deze overeenkomst wordt afgesproken dat Vestia ook nog 60 sociale nieuwbouwwoningen en een mogelijke verdichting van 30 kan bouwen, die nog bovenop de aantallen in kolom G komen. Dit betreft de locatie Spoorzone. Dit aantal nieuwbouwwoningen is wel meegerekend in kolom H en I.

Pagina 14 van 22 Bestuurlijke overeenkomst wijken in balans 2019-2030

Corporatie

Vestia

Wijk (cbs-buurt) Oud-Charlois

SEGMENT - 2017

Corporatie

Vestia

Wijk (cbs-buurt) Zuidwijk

2017

sociaal basis < € 635 sociaal plus > € 635 < € 711 sociaal < € 711

2030

2030 corpo + part

Vestia

corpo + part

Vestia

680 52 732

5077 424 5501

78% 6% 84%

626 94 720

2030

sociaal basis < € 635 sociaal plus > € 635 < € 711 sociaal < € 711

SEGMENT - 2017

2017

3984 67% 509 9% 4493 76%

2017

Vestia

corpo + part

Vestia

corpo + part

3503 505 4008

4865 569 5434

74% 9% 83%

3198 680 3878

4560 837 5397

65% 12% 77%

Kolom G toont de stand van de voorraad van Vestia in 2030, conform hun opgave van april 2019. Met deze overeenkomst wordt afgesproken dat Vestia ook nog 72 sociale nieuwbouwwoningen en een mogelijke verdichting van 13 kan bouwen, die nog bovenop de aantallen in kolom G komen. Dit betreft de locatie Toermalijn. Dit aantal nieuwbouwwoningen is wel meegerekend in kolom H en I.

Pagina 15 van 22 Bestuurlijke overeenkomst wijken in balans 2019-2030

Corporatie

Vestia

2017

Wijk (cbs-buurt) Afrikaanderwijk

SEGMENT - 2017

Vestia

corpo + part

sociaal basis < € 635 sociaal plus > € 635 < € 711 sociaal < € 711

2451 217 2668

2772 226 2998

82% 7% 89%

Corporatie

Vestia

2017

Wijk (cbs-buurt) Bloemhof

SEGMENT - 2017

Vestia

corpo + part

1261 96 1357

4856 776 5632

sociaal basis < € 635 sociaal plus > € 635 < € 711 sociaal < € 711

2030

Vestia corpo + part 1401 594 1995

1852 659 2511

% 47% 17% 63%

2030

Vestia

corpo + part

78% 13% 91%

938 404 1342

4352 1024 5376

71% 17% 87%

Pagina 16 van 22 Bestuurlijke overeenkomst wijken in balans 2019-2030

Corporatie

Vestia

2017

Wijk (cbs-buurt) Groot IJsselmonde

SEGMENT - 2017

Vestia

corpo + part

1557 200 1757

8797 1268 10065

sociaal basis < € 635 sociaal plus > € 635 < € 711 sociaal < € 711

2030

Vestia

corpo + part

63% 9% 73%

1446 128 1574

8330 1377 9707

55% 9% 64%

Kolom G toont de stand van de voorraad van Vestia in 2030, conform hun opgave van april 2019. Met deze overeenkomst wordt afgesproken dat Vestia ook nog 60 sociale nieuwbouwwoningen en een mogelijke verdichting van 40 kan bouwen, die nog bovenop de aantallen in kolom G komen. Dit betreft de locatie Stadionpark. Dit aantal nieuwbouwwoningen is wel meegerekend in kolom H en I.

Corporatie

Vestia

2017

Wijk (cbs-buurt) Hoogvliet-Zuid

SEGMENT - 2017

Vestia

corpo + part

2250 653 2903

3879 1001 4880

38% 10% 47%

sociaal basis < € 635 sociaal plus > € 635 < € 711 sociaal < € 711

2030

Vestia corpo + part 1789 549 2338

3302 962 4264

% 31% 9% 40%

Pagina 17 van 22 Bestuurlijke overeenkomst wijken in balans 2019-2030

Overzichten voorraadontwikkeling tbv Bestuurlijke overeenkomsten Wijken in Balans G

Corporatie

Woonbron

Wijk (cbs-buurt) Nieuwe Westen

SEGMENT - 2017

Corporatie

Woonbron

Wijk (cbs-buurt) Delfshaven

sociaal basis < € 635 sociaal plus > € 635 < € 711 sociaal < € 711

SEGMENT - 2017 sociaal basis < € 635 sociaal plus > € 635 < € 711 sociaal < € 711

2017

2030

2030 % 54% 14% 69%

Woonbron

corpo + part

Woonbron

corpo + part

2515 203 2718

5101 851 5952

63% 10% 73%

2112 321 2433

4568 1202 5770

2017

2030

2030 % 60% 12% 72%

Woonbron

corpo + part

Woonbron

corpo + part

1343 49 1392

2271 270 2541

74% 9% 83%

931 116 1047

1988 389 2377

Pagina 18 van 22 Bestuurlijke overeenkomst wijken in balans 2019-2030

Corporatie

Woonbron

Wijk (cbs-buurt) Carnisse

SEGMENT - 2017

Corporatie

Woonbron

Wijk (cbs-buurt) Groot IJsselmonde

SEGMENT - 2017

sociaal basis < € 635 sociaal plus > € 635 < € 711 sociaal < € 711

sociaal basis < € 635 sociaal plus > € 635 < € 711

2017

2030

2030 % 85% 6% 91%

Woonbron

corpo + part

Woonbron

corpo + part

139 1 140

5778 281 6059

93% 5% 98%

43 1 44

3718 281 3999

2017

Woonbron

corpo + part

3644 402

8797 1268

63% 9%

2030

Woonbron corpo + part 2978 552

8330 1377

% 55% 9%

Kolom G toont de stand van de voorraad van WB in 2030, conform hun opgave van april 2019. Met deze overeenkomst wordt afgesproken dat WB ook nog 60 sociale nieuwbouwwoningen en een mogelijke verdichting van 100 kan bouwen, die nog bovenop de aantallen in kolom G komen. Dit betreft de locaties Stadionpark en Verdichting centrumplan Ijsselmonde. Dit aantal nieuwbouwwoningen is wel meegerekend in kolom H en I. (nb een ander deel van het ontwikkelrecht bij mogelijke verdichting in stadionpark van Woonbron valt in de wijk Oud-IJsselmonde, ad 50 woningen).

Pagina 19 van 22 Bestuurlijke overeenkomst wijken in balans 2019-2030

Bijlage A2

Tabel verdeling compensatielocaties sociale nieuwbouw

Overzicht compensatie verdeling

Nieuwbouwlocaties Gebied

Project

Jaar

Havensteder

VestiaWoonbron

Woonstad

Totaal

110

340

150

130

0 0

Eigen grond of mix tm 2026 Delfshaven

Merwe4Havens

2023

160

Delfshaven

Schiehaven Noord

2021

Delfshaven

Kopblok Dakpark

2021

Binnenstad

Parkhaven

2022

Prins Alexander Common Green

2021

Kralingen-Crooswijk Nieuw Kralingen

2021

0 0 0 0 0 0

IJsselmonde

Stadion Park

2024

250

400

Overschie

P16H/Maasdamhof

2024

100

Feijenoord

Rijnhaven

2023

100

0 0

100

200

Hoogvliet

AVELING (stadshart west)

2023

Hoogvliet

OUDELAND BOUWVELD A óf Wilhelm Tellhof 2021

Charlois

Toermalijn

2020

Binnenstad

Schiekadeblok

2023

0 0

0 0 0

Verdichting

2023

105

103

415

Totaal Eigen grond of mix tm 2026

0 72

125

145

478

435

510

795

2155

130

415

565

510

795

2285

Al ontwikkelrecht Feijenoord

Parkstad blok s

2020

Al ontwikkelrecht

Totaal Bouwafspraak Eigen grond of mix 2027 tm 2030 Delfshaven

Merwe4Havens deel 2/2

2027

340

Kralingen-Crooswijk Excelsior Gebiedsontwikkeling (P-terrein) 2027 Fase 2 Noord

A20 zone Rand Vroesenpark

2030

Hillegersberg Schiebroek Spoorzone Schiebroek

2027

Kralingen-Crooswijk Verdichting Van Meekerenplein

2030

GK van Hogendorpweg Hillegersberg-Schiebroek

2030

A16 ZONE de Esch 3 (De Esch overig) Kralingen-Crooswijk

2030

77 60

Particulier

Ijsselmonde

Verdichting Centrumplan IJsselmonde

2025

Feijenoord

Oechies/Boogjes

2022

A16 ZONE Brainpark 1 Fase 2 Kralingen-Crooswijk

2025

200

Prins-Alexander Prins Alexander breed

2028

350

Binnenstad

BLAAK-WESTBLAAK

2030

Binnenstad

EXTRA TF KANTOREN

2030

300

Overig

Totaal

218

220

230

1037

diverse studie-locaties + verdichting

435

170

130

135

870

Totaal Bulkafspraak

653

390

360

1172

2575

Totaal compensatie-afspraak

1068

955

870

1967

4860

Pagina 20 van 22 Bestuurlijke overeenkomst wijken in balans 2019-2030

Bijlage A3

Spelregels en werkafspraken BOK in de praktijk

In artikel 6 van deze overeenkomst is de overlegstructuur omschreven. Als onderdeel van deze structuur is het “Stedelijk Nieuwbouwoverleg sociale productie” geïntroduceerd. Deze bijlage vormt de leidraad voor dat overleg en beschrijft niet alleen de scope en agendaonderdelen, maar ook de wijze waarop corporaties en gemeente deelnemen aan dat overleg. Dit vanuit het streven te komen tot een succesvolle samenwerking. Ook is in deze bijlage omschreven welke basiscomponenten per project gedeeld worden om grip te kunnen houden op en waar nodig bij te kunnen sturen in de planning van projecten. A. Omschrijving nieuwbouwoverleg Doel nieuwbouwoverleg • Door middel van het nieuwbouwoverleg borgen corporaties en gemeente de uitvoering van deze overeenkomst, wetende dat de uiteindelijke beslissing over de haalbaarheid c.q investeringsbeslissing van projecten bij de corporatie ligt. • Meer specifiek is het doel van het nieuwbouwoverleg het borgen van de omvang en de snelheid van de nieuwbouwproductie van sociale woningen door corporaties op de overeengekomen locaties. • Tevens is het doel om vroegtijdig zoveel mogelijk duidelijkheid te creëren over generieke uitgangspunten rond projecten. • Aanvullend creëren corporaties en gemeente met het overleg een platform om van elkaar te leren en elkaar te inspireren ten aanzien van de nieuwbouwproductie.

Scope overleg • Het nieuwbouwoverleg heeft primair als scope de nieuwbouwlocaties die als compensatie dienen voor het in balans brengen van de wijken, zoals vastgelegd in deze overeenkomst. • In het overleg vindt procesmatige afstemming plaats gericht op de voortgang van en samenwerking inzake de compensatielocaties. • Het is nadrukkelijk geen projectenoverleg op directieniveau waar individuele projecten tot in detail worden besproken Gedetailleerde inhoudelijke afstemming rond individuele projecten gebeurt in de projectteamoverleggen en directieoverleggen tussen gemeente en de betreffende corporatie(s). • Zoals aangegeven in artikel 7, informeren corporaties elkaar als nodig ook over vervangende nieuwbouw binnen de eigen portfolio als daar aanleiding toe is met het oog op wijkafstemming en/of herhuisvesting. Vanuit wijkafstemming en/of herhuisvesting kan immers aanleiding bestaan om gezamenlijk afspraken te maken over een wijziging in de planning van projecten. Dergelijke afspraken met het oog op herhuisvesting worden altijd gemaakt in het stadsbrede afstemoverleg over herhuisvesting en beschikbaarheid en niet in het nieuwbouwoverleg. Agendaonderwerpen Het nieuwbouwoverleg kent de volgende standaardagenda, waarbij per keer de vulling per agendaonderdeel kan verschillen: 1.

Voortgang nieuwbouwproductie: a) Bespreken overzicht voortgang nieuwbouwproductie sociaal: wat gaat goed en wat niet b) Delen van projectsuccessen c) Reflectie op én oplossingen voor zaken die de voortgang projecten structureel in de weg zitten cq. signaleren structurele hick ups bij gemeente, corporaties en/of marktpartijen d) Informeren over nieuwe of veranderende generieke uitgangspunten rond projecten 2. Planning- en werkafspraken toekomstige projecten op basis van gedetailleerd overzicht compensatielocaties (zie onder C): a) Afspraken t.b.v. een goede project start-up voor toekomstige projecten inclusief benoemen van te betrekken corporaties.

Pagina 21 van 22 Bestuurlijke overeenkomst wijken in balans 2019-2030

b) Globale werkafspraken rond toekomstige projecten om op termijn slim met elkaar aan de slag te kunnen. 3. Verdeling (nieuwe) locaties: a) Verdeling vrijkomende locaties uit lijst compensatielocaties in het geval de oorspronkelijk beoogde corporatie het project niet kan of wil uitvoeren bijv. als gevolg van bedrijfsfinanciën of bij achterblijvende resultaten in de bijdragen aan balans. b) Zoektocht nieuwe locatie(s) in geval een corporatie buiten haar toedoen om niet tot ontwikkeling kan komen op een beoogde compensatielocatie. c) Verdeling nieuwe locaties die resulteren uit de gemeentelijke zoektocht naar nieuwe woningbouwlocaties Frequentie • Het overleg vindt minimaal een keer per kwartaal plaats. Deelnemers • Vanuit het belang dat corporaties en gemeente hechten aan de snelheid van de nieuwbouwproductie, spreken corporaties en gemeente af dat de deelnemers aan het nieuwbouwoverleg mandaat vanuit hun organisatie hebben. • Het overleg wordt voorgezeten door de directeur Gebiedsontwikkeling van de gemeente Rotterdam. • Het overleg kent daarnaast een vaste secretaris, die verantwoordelijk is voor de agendavulling en de verslaglegging. De gemeente zal deze secretaris leveren. Verantwoording • Per overleg wordt een verslag opgesteld dat de eerstvolgende vergadering wordt vastgesteld.

• Over de voortgang van de nieuwbouwproductie op de compensatielocaties inclusief de belangrijkste besluiten en afspraken uit het nieuwbouwoverleg, wordt jaarlijks gerapporteerd aan het Bestuurlijk Overleg, met een afschrift aan het SAO B. Specifieke spelregels samenwerking: Corporaties en gemeente spreken af zich te houden aan de onderstaande principes met als doel de samenwerking zo soepel mogelijk te laten verlopen: • Stukken voor het nieuwbouwoverleg worden tijdig aangeleverd en gedeeld. • In het nieuwbouwoverleg wordt gesproken over lopende projecten én vooruitgekeken naar projecten verder weg in de toekomst. • Gedetailleerde project specifieke zaken worden in principe alleen bilateraal (of wanneer een andere corporatie betrokken is trilateraal) besproken in het directieoverleg, tenzij het een structureel vraagstuk betreft ofwel een vraagstuk dat andere corporaties kan raken. • Wanneer een corporatie een toebedeelde compensatielocatie niet kan bebouwen volgens de afgesproken planning wordt dit altijd eerst bilateraal (of wanneer een andere corporatie betrokken is trilateraal) besproken in het Directieoverleg, voordat het geagendeerd wordt in het nieuwbouwoverleg. Dit vanuit het respect van partijen naar elkaar als contractpartners. C.

Basisingrediënten detailoverzicht compensatielocaties Als basis voor het nieuwbouwoverleg dient een gedetailleerd projectenoverzicht van de compensatielocaties dat door de gemeente wordt bijgehouden, waarbij per compensatielocatie in een factsheet de volgende basisinformatie is aangegeven die dient als input voor de Nota van Uitgangspunten: • Grondeigenaar • Planologische situatie (o.m. staat van bestemmingsplan) • Reeds formeel vastgelegde afspraken (tussen gemeente en corporatie en/of derden) • Voorgenomen wijze gronduitgifte • Planning, procedure en prijsindicatie gronduitgifte • Planning periode waarin tot overeenkomst dient te worden gekomen In Bijlage B van deze overeenkomst is het projectenoverzicht met de bovengenoemde basisinformatie per corporatie weergegeven. Pagina 22 van 22 Bestuurlijke overeenkomst wijken in balans 2019-2030

Bilaterale bijlage B Woonstad Rotterdam – gemeente Rotterdam

Bestuurlijke overeenkomst wijken in balans 2019-2030

Bestuurlijke Overeenkomst (BOK) gemeente Rotterdam – Woonstad Rotterdam 20192030 Relatie prestatieafspraken • •

Deze BOK laten al eerder gemaakte afspraken tussen corporaties en de gemeente in prestatieafspraken onverlet. Die prestatieafspraken blijven onverkort gelden. De uitwerking van project specifieke onderwerpen uit de bouwafspraken op korte termijn nemen we mee in de prestatieafspraken 2020-2021.

Afspraken projecten en gronduitgifte •

Ontwikkelingen op de korte termijn vallen onder de bouwafspraak zoals genoemd in bijlage 2. Gemeente heeft voor de bouwafspraken (795 woningen) concrete locaties vastgelegd. De gemeente streeft om uiterlijk 1 juli 2020 duidelijkheid te geven over de beleidsdoelstellingen (woonprogramma) van alle locaties.

•

Gemeente streeft voor de genoemde bulkafspraken zoals genoemd in bijlage A2 (1.172 woningen) in de compensatie nieuwbouwlocaties ernaar om uiterlijk 1 juli 2021 duidelijkheid te geven over de locaties met betrekking tot de woningaantallen en beleidsdoelstellingen. In het Stedelijk nieuwbouwoverleg wordt dit streven gemonitord en kan, indien de omstandigheden daartoe dwingen, deze datum (mits binnen looptijd BOK) aangepast worden. In verband met de benodigde ontwikkeltijd van deze studielocaties wordt er daarnaast naar gestreefd om uiterlijk 2025 inzicht te verschaffen over invulling, beleidsdoelstellingen en haalbaarheid van het complete programma uit de bulkafspraak.

•

Voor gronduitgifte van compensatielocaties die niet rechtstreeks aan Woonstad wordt uitgegeven gelden de volgende afspraken: o De gemeente verplicht de op de nieuwbouwlocatie aangewezen projectontwikkelaar om sociale huurwoningen te ontwikkelen, welke in eigendom komen en verhuurd zullen worden door een Rotterdamse toegelaten instelling. o De gemeente spant zich tot het uiterste in om bij de projectontwikkelaar Woonstad naar voren te brengen als preferente partij om de sociale woningen in het project te realiseren of af te nemen. o Gemeente spant zich tot het uiterste in om de Rotterdamse toegelaten instellingen een adequate onderhandelingspositie te geven bij compensatielocaties waar een derde partij de sociale woningen ontwikkelt. o Per compensatielocatie werken Woonstad en gemeente de manier uit waarop deze adequate onderhandelingspositie vorm krijgt. Uitgangspunt daarbij is: het gezamenlijk opstellen van de voorwaarden voor de gemeentelijke tender voor de gronduitgifte. Deze afspraak geldt alleen voor ‘nieuwe locaties. o Om ervoor te zorgen dat het bouwplan daadwerkelijk door de ontwikkelaar wordt gerealiseerd wordt er een maximale termijn van 12 maanden gehanteerd tot aan levering van de grond en wordt er na levering een bouwplicht opgelegd. Aan het niet nakomen van deze afspraken zijn boetes verbonden.

Dit is vastgesteld in de algemene voorwaarden voor de verkoop en levering van onroerende zaken van de gemeente Rotterdam (vastgesteld in 2007). o Nadat duidelijk geworden is dat de realisatie van sociale woningen op de toegezegde locatie binnen een redelijke termijn niet mogelijk is voor Woonstad, biedt de gemeente binnen 3 tot 6 maanden een alternatieve locatie aan Woonstad. Het alternatief is qua type locatie en programma gelijkwaardig aan de oorspronkelijke locatie. De afspraak over gezamenlijk optrekken bij de tender van gronduitgiften geldt alleen voor nieuwe locaties, dus niet voor ontwikkellocaties waarbij de gemeente al een samenwerking is gestart met ontwikkelende partijen. Dit betreft concreet Nieuw

•

Bestuurlijke overeenkomst wijken in balans 2019-2030

•

Kralingen en Feyenoord City. Bij deze locaties geldt dat indien Woonstad en de ontwikkelende partij geen overeenstemming bereiken, de gemeente binnen drie tot zes maanden een alternatieve locatie aanbiedt. Per project maken Woonstad en gemeente nadere afspraken over de beoogde doelgroep, passend binnen de Woonvisie, waarbij rekening wordt gehouden met rendement, product en locatie, passend bij de totale portefeuille-opgave waar Woonstad voor staat. Programmatisch uitgangspunt voor de portefeuillestrategie van Woonstad is een mix van sociaal basis en sociaal plus. Verdere uitgangspunten bij de gronduitgiftemodellen: Sociale grondprijs Courante woningen (geen winkeldochters), passende plattegrond en passende locatie voor de langdurige exploitatie voor de betreffende doelgroep o Ruiling onderling van nieuwe locaties tussen corporaties is mogelijk. Locaties moeten door gemeente zijn bevestigd. o o

Portefeuille Woonstad Voor Woonstad is het essentieel dat zij de ruimte heeft voor haar noodzakelijke portefeuillevernieuwing tot en met 2030. Gemeente en Woonstad Rotterdam maken de volgende afspraken: •

Voor portefeuillevernieuwing is de looptijd van de bestuursovereenkomst 4 jaar. In de meest recente bieding voor de prestatieafspraken geeft Woonstad op dat circa 1.300 eenheden nieuwbouw tot 2024 starten. Dit is exclusief transformatie en renovatie en nieuwbouw voor Stadswonen. Dit aantal past binnen de ruimte die het Addendum op de Woonvisie voor sociale nieuwbouw biedt en dit aantal is akkoord voor de gemeente.

•

Woonstad houdt in haar portefeuillebeleid rekening met nieuwbouw en transformatie van circa 4.000 sociale eenheden tot 2030. Dit aantal is gelijk verdeeld over sociaal basis en sociaal plus en betreft realisatie van ons eigen bezit. De gemeente kan op dit moment geen afspraak met Woonstad maken over de gewenste gehele portefeuilleontwikkeling van Woonstad voor na 2023, omdat dan de begrenzing voor sociale nieuwbouw uit het addendum wordt overschreden. In 2023 maken partijen afspraken over de voor Woonstad noodzakelijk portefeuillevernieuwing na 2023.

•

De afspraken voor de compensatielocaties (1.967 woningen) voor wijken in balans tussen partijen zijn afspraken tot 2030. Deze afspraken zijn gekoppeld aan de NPRZ ingrepen en het Oude Westen en Spangen. De betreffende wijken zijn in bijlage A1 opgenomen, de betreffende compensatielocaties zijn in bijlage A2 opgenomen.

•

Randvoorwaarde voor Woonstad Rotterdam is dat het aantal sociaal basis woningen in haar portefeuille minimaal 30.000 bedraagt. Hiermee garandeert Woonstad Rotterdam dat minimaal een derde van de benodigde sociale voorraad voor de laagste inkomens in Rotterdam beschikbaar is en blijft.

Het gehele bezit van Stadswonen Rotterdam en nieuwbouwontwikkelingen door Stadswonen vallen buiten de overeenkomst.

Bestuurlijke overeenkomst wijken in balans 2019-2030

Projectenoverzicht (in bewerking: momentopname 10 oktober 2019)

Bestuurlijke overeenkomst wijken in balans 2019-2030

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=RotterdamRaad&id=accbd0c4-64ac-45fb-a8cc-ef0e79625fff