Bijlage B leeftijdsonderzoek Terra Nostra Hoger Beroep College

Terra Nostra

ker

telier voor

en bodem

Datum

15 juni 2021

Ons kenmerk Onderwerp

131.5268

Briefrapport resultaten ieeftijdsbepaling platanen op het Delftseplein te Rotterdam

Geachte Op donderdag 3 juni 2021 is door Terra Nostra het veldwerk uitgevoerd voor de leeftijdsbepaling van de platanen op het Delftsepiein in Rotterdam. Ten behoeve van dit onderzoek zijn een tekening met de boomiocaties, actuele boomgegevens en de Bomenstructuurvisie van de gemeente Rotterdam

toegezonden.

Het doel van dit onderzoek is het vaststellen van de leeftijd van 6 platanen en om van alie 10 de platanen aan te geven of ze voldoen aan de criteria van de gemeente Rotterdam om als monumentale boom te worden aangemerkt.

Situering bomen In figuur 1 is de locatie van de

10 bomen aangegeven met inbegrip van het individuele boomnummer. In onderzoek wordt gerefereerd aan het laatste cijfer van elk boomnummer. De rode pijl geeft de werkvolgorde aan waarin het onderzoek heeft plaatsgevonden.

dit

ef eit

Figuur 1: Situering van bomen (bron: gemeente Rotterdam).

st

Terra

BAKS Leeftijdsbepaling

beperkt zich tot de eerste 6 bomen, boomnummer 21, 7, 6, 20, 2 en 1, De leeftijd van de overige 4 bomen. boomnummer 4, 5, 3 en 16 is reeds voldoende vastgesteld, deze zijn voor 1940 geplant. Op basis van jaarringanalyse ís het plantjaar bepaald van boomnummer 21, 7,6, 20, 2 en 1. Hiervoor is per boom op 1,3 meter hoogte een houtmonster genomen met een aanwasboor. De telling van jaarringen is gestart vanaf de bast. Uit het aantal herleidbare jaarringen. gedeeld over de lengte van de boorkern waarin deze jaarringen zijn geteld, is de gemiddelde jaarlijkse aanwas berekend. Hieruit is de maximale boomleeftijd berekend. Echter, op basis van de jaarringanalyse is zichtbaar dat de breedte van jaarringen richting de kern van de boom gemiddeld met 1-2 millimeter toeneemt. Dit betekent dat de boomleeftijd in werkelijkheid tot circa 5 jaar jonger is dan in figuur 2 is berekend en weergegeven. Het plantjaar van boomnummer 21 en 7 zal rond 1975 zijn geweest, de bomen met boomnummer 1, 2, 6 en 20 zijn rond 1950 geplant. Kortom, de bomen 21, /, 6, 20, 2 en 1 zijn absoluut niet voor 1946 geplant. De leeftijdsbepaling

1 21 Boomnummer 7 6 2 20 Aantal herleidbare jaarringen 35 52 35 43 50 44 boorkern 26 Lengte van 205 185 25 27 22 0.74 \Gemiddeldejaarlijks eenzijdige aanwas in cf 059 043 048 054 050 Gemiddeld jaarlijkse diktegroei in cm 149 117 0,86 096 108 1,00 Stamdiameter 195 645 68 75,5 845 785 54 55 79 Berekende boomleeftijd 79 78 79 1967 1966 1942 1942 1943 1943 Berekend kiemjaar |Boomleeftijd bij aanplant. 4 jarig plantgoed 4 4 4 4 4 4 1971 1970 1946 1946 1947 1947 |Berekend plantjaar

Figuur 2: Resultaten leeftijdsbepaling.

Boomwaardering figuur 3 zijn de kenmerken van de 10 bomen weergegeven. Tevens is met signaalkleuren aangegeven welke bomen voldoen aan één of meerdere criteria conform de Bomenstructuurvisie pagina 135 van de gemeente Rotterdam om als monumentale boom te kunnen worden aangemerkt. Zoals in figuur 8 te zien is, voldoen boomnummer 21, 7, 6, 20, 2 en 1 aan geen van de criteria om als monumentale boom te worden aangemerkt. In

Boomsoort

Platanus x hispanica Platanus orientalis 142,5 106 79,5 845 785 118 68 755 22 185 185 A7 (4Z7/48,7 158 245) 25 FAS

645

TN stamdiameter TN boomhoogte TN conditie conform A Roloff TN Berekend plantjaar

945

Sterk verminderd

j1971 1970 1946 1946 1947 1947 1895 1890 1890 Nee Nee Nee Nee Nee Nee Registratie bij landelijke Bomenstichting Nee Nee Herdenkingsboom Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Plantjaar 1940 of eerder Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Stamdoorsnede =115 cm Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Dendrologische betekenis Figuur 3: Resultaten waardering bomen aan toetsing criteria voor classificatie monumentale boom. j

Nee

ed 1890 Nee

Pagina 2 van 4

Terra

Nostra

Gezondheid en verplantbaarheid

In de beoordeling van de conditie op basis van de methodiek van Roloff is rekening gehouden met het visuele effect, dat plataan dit kalenderjaar laat in blad is gekomen. Het vertwijgingspatroon is

onmiskenbaar duidelijk de ontwikkelfase en stagnatiefase voorbij, bevindt zich nu in de regressiefase, aangeduid als een ‘sterk verminderde conditie’ (Roloff, 2001, 2018). Met name in de bovenzijde van de kroon is sprake van een proces van kroonsterfte, de jaarlijkse aanwas van kroonvolume neemt af, zie foto 1. Hieraan is niet onomstotelijk een restlevensduur te koppelen, het geeft echter wel het onomkeerbare proces aan van de levensfase waarin bomen zich bevinden. In deze situatie hebben ze hun maximale omvang bereikt en heeft de omslag plaatsgevonden van degeneratie, het verouderingsproces (Lonsdale, 2013; Read. 2000). Gerelateerd aan de potentieel maximale leeftijd van deze bomen van 300-500 jaar zijn levensfasen versneld doorlopen en ligt alleen de afstervingsfase nog

in het

verschiet.

er eee,

VEA

en

à & AE 7 Bovenzijde van de kroon van boomnummer 21, 7 en 6. zichtbaar zijn de twijgen zonder blad. bladloze zijtakkendsen concentratie van jong blad op het uiteinde van twijgen.

Foto

1:

Bi PN

Ri

Wat betreft de verplantoaarheid van boomnummer 21, 7,6, 20, 2 en 1 kan het volgende worden gezegd: Kort door de bocht is een verplanting technisch alleen te realiseren als kabels en leidingen worden verplaatst, de omgeving tijdelijk verandert en beide tramsporen worden verplaatst. Vanwege de kroonbreedte en hoogte is de transportafstand, gelet op aangrenzende hoofdroutes voor verkeer en openbaar vervoer, beperkt. Het meest relevant is de impact op de boom zelf. Er is nu sprake van een bomenrij/groep waardoor er met uitzondering van boomnummer 16 sprake is van een gezamenlijke kroon. De habitus van 1 solitaire boom is grofweg vergelijkbaar met een hanenkam, aan de zijkant(en) van de kroon is geen bladmassa aanwezig. De esthetische waarde van 1 verplante boom is zondermeer gering. De verplanting zelf zal leiden tot een tijdelijke afname van de conditie vanwege de benodigde afname van bladmassa en wortelvolume, evenals de zogeheten verplantschok en het wennen aan de veranderde omgevingsfactoren. In deze situatie zal figuurlijk alles uit de kast moeten worden gehaald in de poging om de verouderingsfase niet ten gevolge van het verplanten te laten versnellen. Samengevat is een verplanting van 1 of meerdere van de 6 platanen technisch te realiseren, vanuit boomtechnisch perspectief wordt het succes van de verplanting niet hoger geschat dan 20-30%.

Bomen zullen na verplanting niet direct afsterven. Het is maar zeer de vraag in hoeverre deze bomen zich

Pagina 3 van 4

herstellen van de verplantschok die al snel 6-8 jaar zal duren. Een verbetering van de gezondheid na verplanting van deze platanen is allerminst zeker. Ten slotte

Heeft u, naar aanleiding van dit rapport nog vragen of opmerkingen? U kunt contact opnemen met of per e-mail info@terranostra.nu. Met vriendelijke groet, Terra Nostra B.V.

Literatuurlijst

Lonsdale, D. (2013). Ancient and other veteran trees: further guidance on management. London, UK: The Tree Council. Read, H, (2000). Veteran Trees; a guide to good management: English Nature. Verständnis und praktische Bedeutung eines komplexen Roloff, A. (2001). Baumkronen: Ulmer GmbH & Co. Eugen Naturphänomens: Verlag Roloff, A. (2018). Vitalitätsbeurteilung von Bäumen, Aktueller Stand und Weiterentwicklung. Braunschweig, Deutschland: Haymarket Media.

© Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, scannen of op welke andere wijze dan ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Terra Nostra BV

Pagina 4 van 4