Annotatie WenI SenA Begroting 2022 en 2e herziening Begroting 2021

Annotatie Griffie

Raadscommissie Werkgelegenheid, Inkomen, Integratie, Schuldenaanpak en Armoedebestrijding Secretariaat: Griffie Van: R.D. Weststrate e-mail: r.weststrate@griffie.rotterdam.nl Telefoon: (010) 267 34 48

Aan: Commissie WIISA Betreft: ● Begroting 2022 en 2e herziening Begroting 2021 ● Monitor WenI, 2e tertaal 2020 (overlegvergadering 3 november, agendapunten 3 en 4)

Bezoekadres: Stadhuis Coolsingel 40 Rotterdam Postadres: Postbus 70012 3000 KP Rotterdam Kenmerk: 21bb13522 Datum: 21 oktober 2020

1. Doel van de bespreking ● Advisering over de Begroting 2022 en de 2e herziening Begroting 2021, voor wat betreft de volgende onderdelen: portefeuille wethouder Grauss ► Programma Maatschappelijke Ondersteuning, - taakveld 2: Inkomensregelingen: Participatie en Armoedebestrijding, - taakveld 3: Maatwerkdienstverlening 18+ - Schulddienstverlening portefeuille wethouder Moti ► Programma Werk en Inkomen - taakveld 1: Arbeidsparticipatie – Werk, - taakveld 2: Begeleide participatie en - taakveld 3: Inkomensregelingen – Inkomen ►Programma Maatschappelijke Ondersteuning, - taakveld 1: Arbeidsparticipatie – Maatschappelijk ● Bespreking van Monitor WenI, 2e tertaal 2021 Voorgesteld wordt Begroting 2022 en de 2e herziening Begroting 2021 en Monitor WenI, 2e tertaal 2021 in één agendapunt. 2. Voorgeschiedenis Dit is de laatste begroting van deze raadsperiode. De begroting is op 29 september jl. openbaar geworden. De Voorjaarsnota 2021 is in de raadsvergadering van 6 en 8 juli 2021 behandeld. In de vergadering van 30 juni 2021 heeft u op basis van 21bb7566, collegebrief d.d. 15 juni 2021 over Monitor W&I, 1e tertaal 2021, met bijlage 21bb7567, deze monitor behandeld. Inspreekmoment Op woensdag 13 oktober jl. was er een inspreekmoment voor burgers/instellingen, gebiedscommissies, wijkraden en wijkcomités. Technische sessie en beantwoording technische vragen

blad: 2/7

Op maandag 25 oktober 2021 zijn de technische vragen over de begroting beantwoord, die door diverse fracties zijn ingediend. De antwoorden zijn toegevoegd aan de stukken.

3. Te bespreken stukken Ter advisering / ter bespreking: - 21bb11955, Raadsvoorstel d.d. 28 september 2021 Vaststelling van de Begroting 2022 - 21bb11956, Raadsvoorstel d.d. 28 september 2021 Vaststelling van de Tweede herziening Begroting 2021 - 21bb12503, Collegebrief d.d. 12 oktober 2021 over Monitor W&I, 2e tertaal 2021 en bijgevoegde monitor Daarbij betrekken: Met betrekking tot Begroting 2022 en Tweede herziening Begroting 2021: - 21bb12853, Collegebrief d.d. 26 oktober 2021 over septembercirculaire Gemeentefonds en budgetten BUIG, inclusief bijlage. - 21bb12437, Collegebrief d.d. 12 oktober 2021 over monitor ICT projecten ( MIP ) over de periode mei - augustus 2021 en bijgevoegde monitor - 21bb11429, Collegebrief d.d. 21 september 2021 met voorstel tot afdoening motie Segers-Hoogendoorn en Wickerhoff ‘Regie op wijknetwerken’ (21bb16902) - Beantwoording technische vragen Begroting 2022 en 2de Herziening Begroting 2021 4. Aandachtspunten per begrotingsprogramma en m.b.t. monitor ● Maatschappelijke ondersteuning, onderdeel Armoedebestrijding en Schuldenaanpak Begroting 2021 en 2de herziening Begroting 2020, taakveld 2: Inkomensregelingen: Participatie en Armoedebestrijding Vermeld wordt het verder werken aan de Rotterdamse aanpak van armoede ‘Uit de knoop’. Gewezen wordt op het voortzetten van gewezen de extra aanpak ‘Laat deze gezondheidscrisis geen armoedecrisis worden’.

Het college noemt verder als belangrijke punten: - de pilot integrale gezinsaanpak naar de vier wijken Bospolder-Tussendijken, Tarwewijk, Crooswijk en Carnisse, - extra impuls aan de armoedeaanpak door samenwerking centraal te stellen en nieuwe samenwerkingen tot stand te brengen, - het verstevigen van een netwerk rond de mensen die bezig zijn met projecten rondom armoede en schulden - het verbeteren van de toegang van inkomensondersteunende voorzieningen (programma toegankelijk toekennen) en - start bijzondere leerstoel Kinderarmoede als het lectoraat Kinderarmoede aan de Erasmus Universiteit en de Hogeschool Rotterdam. Ook worden genoemd de uitvoering van de TONK-regeling en de nasleep van de Toeslagenaffaire. De voortgangsrapportage over de ondersteuning van gedupeerden van de toeslagenaffaire zal in de laatste week van oktober 2021 verschijnen, is aangekondigd. Naar verwachting kunt u 17 of 24 november deze voortgang agenderen. Zie overigens Toeslagenaffaire | Rotterdam.nl

blad: 3/7

Zie voor het vertrouwen in de schulddienstverlening en het herstel van vertrouwen ook het afdoeningsvoorstel d.d. 12 oktober 2021, 21bb12428, t.a.v. de motie Vertrouwen is de beste remedie voor mensen in de knel (21bb9691) Zie op pagina 53 de financiële bijstellingen. Begroting 2021 en 2de herziening Begroting 2020, taakveld 3: Maatwerkdienstverlening 18+ - Schulddienstverlening Hier worden het verder werken aan de Rotterdamse schuldenaanpak ‘Reset Rotterdam’ en wederom de corona-aanpak: ‘Laat deze gezondheidscrisis geen armoedecrisis worden’ vermeld. Gewezen wordt op het kader sociaal incasseren en de verdere implementatie daarvan. Ook hier worden genoemd de uitvoering van de TONK-regeling en de nasleep van de Toeslagenaffaire. Zie op pagina 54 de financiële bijstellingen (technische wijzigingen). Motie ‘Regie op wijknetwerken’ De voorgestelde afdoening, 21bb11429, roept bij motie-indieners vragen op over aandacht rol van verenigingen in hun vroegsignalerende functie. Rotterdam start campagne SchuldStop (persbericht d.d. 20 oktober 2021 “Schuldencampagne speelt in op ingrijpende levensgebeurtenissen Zo’n 60.000 Rotterdamse huishoudens lopen kans op ernstige schulden. Dat komt vaak door onverwachte gebeurtenissen die grote geldzorgen veroorzaken, zoals een scheiding, ontslag of ziekte. Die zorgen voor acute geldstress.

Voor ondernemers zijn het bijvoorbeeld de naweeën van de coronacrisis die hen in financiële problemen brengen. De gemeente Rotterdam start daarom met de campagne SchuldStop, samen met welzijnspartners in de stad, die zich richt op levensgebeurtenissen als werkloosheid, echtscheiding, ziekte of overlijden.” ● Werk en Inkomen en uitvoering Participatiewet Begroting 2022 en 2de herziening Begroting 2021, - Taakveld 1: Arbeidsparticipatie – Werk Ingegaan wordt op het bijstandsvolume, de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt, de inzet van het regionaal mobiliteitsteam van Rijnmond voor van-werk(loosheid)-naar-werkbegeleiding en het Rotterdamse Scholingsfonds. Op basis van ramingen van het Centraal Planbureau (Juniraming) wordt rekening gehouden met een toename van het aantal uitkeringen naar 37.100 eind 2021, en een stijging van het bijstandsvolume naar 37.700 eind 2022. Zie op pagina 94 de effect- en prestatie-indicatoren in relatie tot het collegetarget. Op pagina 94 staan ook de financiële bijstellingen. - Taakveld 2: Begeleide participatie Dit taakveld richt zich op Rotterdam inclusief en het passend werk bieden aan Rotterdammers met een arbeidsbeperking. Zie op pagina 95 de effect- en prestatie-indicatoren. Op pagina 95 staan ook de financiële bijstellingen.

blad: 4/7

- Taakveld 3: Inkomensregelingen – Inkomen Dit taakveld richt zich op het verschaffen van inkomenszekerheid als basis voor participatie of werk. Genoemd worden het experiment ‘Redesign kop van het proces’, waarin de versnelde afhandelingsprocedure van uitkeringsaanvragen is geïntegreerd, de dienstverlening en de heronderzoeken als uitvoering van de Participatiewet. Gewezen wordt op het per 1 oktober 2021 eindigen van het grootste deel van de steunmaatregelen vanuit de overheid, waaronder de Tozo. Zie ook taakveld 2: Inkomensregelingen: Participatie en Armoedebestrijding uit Programma Maatschappelijke Ondersteuning. Zie op pagina 96 de effect- en prestatie-indicatoren, waaronder saldotekort BUIG. Onder 5. Financiële consequenties van deze annotatie wordt ook ingegaan op het Financieel resultaat BUIG. Zie bovendien de Monitor W&I, 2de tertaal, over afdoening toezegging de uitkomsten van het OBl-onderzoek naar niet-qebruik bijstand (21bb9155). Op basis van inzichten uit het eerste en tweede deel van het onderzoek door OBI, in combinatie met het Nibudonderzoek “Bekendheid en gebruik van inkomensondersteunende regelingen in de gemeente Rotterdam” kunnen bevindingen en ook mogelijke aanbevelingen volgen. Een eerste concept-rapportage wordt eind december 2021 verwacht. Op pagina 96 staan ook de financiële bijstellingen, waaronder de BUIG-actualisatie 2021-2025. Onder 5.

Financiële consequenties van deze annotatie wordt ook ingegaan op de BUIG-actualisatie. Zie ook 21bb12853, Collegebrief d.d. 26 oktober 2021 over septembercirculaire Gemeentefonds en budgetten BUIG, inclusief bijlage. - Taakveld 1: Arbeidsparticipatie – Maatschappelijk uit Programma Maatschappelijke Ondersteuning Ingegaan wordt op Prestatie010 en jeugdwerkgelegenheid. Zie voor de aanpak van het actief koppelen van jongeren met schulden aan scholingsmogelijkheden het afdoeningsvoorstel d.d. 12 oktober 2021, 21bb12125, t.a.v. de motie Geen schulden, wel scholing (21bb5767). Bij de herstelaanpak voor jongeren ligt het accent op Jeugd en wordt om die reden primair door de commissie ZOCS behandeld. Zie op pagina 52 de effect- en prestatie-indicatoren. Op pagina 52 staan ook de financiële bijstellingen. Monitor ICT projecten ( MIP ) over de periode mei - augustus 2021 Zie onderdeel Adidas. Op het aspect Geld is directe actie vereist. Op de aspecten Tijd, Risico’s en Kwaliteit is aandacht vereist.

Achtergrondinformatie Zie voor achtergrondinformatie in relatie tot integrale aanpak Werk & Inkomen, Armoedebestrijding en Schulddienstverlening (gezondheids)Zorg en Onderwijs (opleidingen en vaardigheden): Divosa Najaarscongres 2021 (Gaat over: “Kwetsbaar & weerbaar: hoe dichten we de kansenkloof? Gelijke kansen, meer bestaanszekerheid en gezonder leven. Het zijn de komende jaren belangrijke doelen voor gemeenten, het Rijk en hun maatschappelijke partners. Want steeds

blad: 5/7

meer mensen in Nederland leven in onzekerheid over kansen op werk, een dak boven hun hoofd en betaalbare, toegankelijke zorg.” Zie onder meer in keuzeprogramma: ‘Taal is cruciaal – integraal en outreachend beleid in Rotterdam’.

* Zie aan einde annotatie werkwijze moties en amendementen. Monitor Werk en Inkomen t/m augustus 2021 (tertaal 2) Zoals is toegezegd (21bb4019) wordt u in de monitor, 2e tertaal 2021, geïnformeerd over de dienstverlening aan mensen met een arbeidsbeperking (nieuw beschut, garantiebanen, arbeidsmatige dagbesteding, Ioonkostensubsidie (lks)) en ‘de 100 van Sander’, als speciaal thema. In de collegebrief worden als opvallende punten genoemd: ● In het NPRZ-gebied (zie monitor ad 2) is het bijstandsvolume in absolute aantallen, na een stijging in het eerste tertaal 2021 (14.731), gedaald naar 14.365 en komt hiermee onder het niveau van het derde tertaal van 2020 uit (14.567). ● Het totaal aantal jongeren (zie monitor ad 3) dat in 2021 in de bijstand zit, is door de invloed van de coronacrisis aanzienlijk. ● Tot en met het tweede tertaal 2020 was de instroom in de bijstand (zie monitor ad 5) 7.646. Dit jaar is de instroom over dezelfde periode 5.426. Dit is een daling ten van -2.220 (-29%). ● Er zijn tot en met het tweede tertaal 2021 5.936 uitstroom gerealiseerd met uitstroomindicatie uitstroom naar werk (zie monitor ad 6). In dezelfde periode vorig jaar was dat 4.871. Dit is een positieve stijging van 1.065 (21,9%). ● De positieve ontwikkeling in de ervaren dienstverlening heeft zich verder voortgezet.

Het totaal aantal klachten tot en met het tweede tertaal van dit jaar (51%), is ten opzichte van het totaal aantal klachten (zie monitor ad 12) over dezelfde periode in 2020 (1041) aanzienlijk afgenomen met 51%) ● Het percentage tijdig terugbellen (zie monitor ad 16) ligt in het tweede tertaal met 83% onder de norm van 100%. ● Zoals eerder gemeld worden alle inspanningen geleverd om in 2021 6.650 Heronderzoeken (zie monitor ad 15) te starten. ● Het aantal gemeentelijke garantiebanen (GGB) (zie monitor ad 17) is aan het einde van het tweede tertaal 415,9. ● Ten opzichte van Q4 2020 is het aantal regionaal gerealiseerde garantiebanen (zie monitor ad 18) in Q1 2021 met -606 banen gedaald naar 9.133. ● Vanaf de vorige rapportage (T1 monitor 2021) wordt gewerkt met een aangepaste Rotterdamse doelstelling voor werkplekken Nieuw beschut werk (zie monitor ad 19). Afdoening moties en toezeggingen - motie Engberts e.a. à la carte studeren (21bb9686) - motie Verkoelen/Yildirim ambassadeur Ouderenwerkloosheid (21bb9721 ipv 21bb97211) (Na vaststelling van de vorm en ínhoud, gaat de campagne van start. Het college informeert de raad over de resultaten uiterlijk in de monitor W&l over het 2e tertaal 2022.)

blad: 6/7

- Toezegging informatie over de dienstverlening aan mensen met een arbeidsbeperking (nieuw beschut, garantiebanen, arbeidsmatige dagbesteding, Ioonkostensubsidie (lks)) en ‘de 100 van Sander’ in de monitor, 2de tertaal 2021, als speciaal thema (21bb4019) - Toezegging Dienstverlening aan werkzoekenden met een beperking (21bb3279) - Toezegging Andere wijze van faciliteren van scholing dan via scholinqsfonds en over de uitkomsten van het OBl-onderzoek, indien dat zal plaatsvinden, naar niet-qebruik bijstand (21bb9155 ipv 21bb91551) (Op basis van inzichten uit het eerste en tweede deel van het onderzoek door OBI, in combinatie met het Nibud-onderzoek “Bekendheid en gebruik van inkomensondersteunende regelingen in de gemeente Rotterdam” kunnen bevindingen en ook mogelijke aanbevelingen volgen. Een eerste concept-rapportage wordt eind december 2021 verwacht.) - Toezegging informatievoorziening kwijtschelding bijstandsschuld (21bb10051) 5. Financiële consequenties Begroting/2de herziening begroting De begroting heeft, inclusief de toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves, in 2021 een totale financiële omvang van ruim € 3,7 miljard. In de ontwerpbesluiten ziet u per programma de financiële consequenties per jaar; in de begroting zijn ze ook per taakveld beschreven. Zie voorts de financiële bijstellingen op de pagina’s 52, 53, 54, 94 en 95.

BUIG Het college bericht in de brief 21bb12503 over Financieel resultaat BUIG. “In de Tweede Herziening 2021 I Begroting 2022 verwachten we daarom nog steeds dat er in 2021 een positief resultaat op de BUIG wordt behaald van € 8,7 miljoen. En voor 2022 houden we vooralsnog vast aan een verwacht negatief resultaat van € 2,3 miljoen.” Verklaard wordt waarom het BUIG-resultaat in 2022 slechter is dan in 2021. Zie ook 21bb12853, Collegebrief d.d. 26 oktober 2021 over septembercirculaire Gemeentefonds en budgetten BUIG, inclusief bijlage. 6.

Verdere procedure

● Raadsbehandeling dinsdag 9 november Op dinsdag 9 november vindt de raadsbehandeling plaats. De intentie is om de begrotingsbehandeling op 1 dag te laten plaatsvinden. De totale spreektijd is 4 uur en de vergadering op 9 november duurt tot uiterlijk 00.00 uur. De stemmingen over de moties en amendementen en de raadsvoorstellen zullen naar verwachting op donderdag 11 november plaatsvinden. Beantwoording openstaande vragen en toezeggingen uit de commissies De beantwoording van de openstaande vragen en de afdoening van toezeggingen die nog voor de raadsbehandeling moet plaatsvinden, komt in één integrale brief van het college op maandag 8 november. ● Raadsbehandeling Monitor W&I, 2e tertaal 2021 of volstaat commissiebehandeling?

blad: 7/7

*) WERKWIJZE MOTIES EN AMENDEMENTEN Moties zijn in beginsel het sluitstuk van het inhoudelijke debat met het college en niet het startpunt. Om de administratieve last bij de griffie te beperken – en om verwarring over verschillende versies te voorkomen, is het verzoek om zoveel mogelijk definitieve versies in te dienen over onderwerpen waarover tijdens de commissiebehandeling nog geen duidelijkheid is ontstaan. Moties kunnen vooraf ingediend worden tot maandag 8 november 12.00 uur. De griffie verzorgt nog dezelfde dag een totaaloverzicht van de moties, zodat fracties dit overzicht nog kunnen betrekken bij hun voorbereidingen op het raadsdebat. Alleen ondertekende moties en amendementen worden genummerd respectievelijk geletterd en op het overzicht geplaatst. Het motieoverzicht wordt ook naar het college gestuurd, zodat het college zich ook al kan voorbereiden op de beantwoording. Bij aanvang van de beraadslagingen wordt van alle vooral aangeleverde en ondertekende moties en amendementen vastgesteld dat ze zijn ingediend en deel uitmaken van de beraadslagingen. Na aanvang van de raadsvergadering op 9 november kunnen moties en amendementen alleen nog via de fysieke vergadering ingediend worden. Alleen moties en amendementen waarvan het dictum gewijzigd is, dienen opnieuw ingediend te worden. Moties en amendementen met extra ondertekenaars hoeven niet opnieuw ingediend te worden.

Het motieoverzicht wordt gepubliceerd in politiek portaal en gedurende de begrotingsbehandeling regelmatig ververst. Behandeling op 27 oktober jl. Op 27 oktober jl. heeft de commissie taakveld 5: Samenkracht en burgerparticipatie, Integratie en samenleven en Rotterdamse aanpak statushouders uit het begrotingsprogramma Maatschappelijke Ondersteuning, behorend tot de portefeuille van wethouder Karremans, behandeld.