[26bb007308] Presentatie Mobiliteit Leefomgeving & Economie 090926
Tekst van het document
Mobiliteit Technische sessie Raadscommissie Leefbaarheid en Economie 9 september 2026 Even voorstellen 2 Hermen Borst Directeur Stedelijke Inrichting Remco de Goederen Afdelingshoofd Mobiliteit Gert Jan Polhuijs Strategisch adviseur Mobiliteit
Inhoud 3 1. Introductie • Afdeling en werkveld 2. Beleid en kaders • Omgevingsvisie • Mobiliteitsbeleid 3. Werken aan mobiliteit • Regio • Stad • Wijken en buurten 4. Begroting
4 1. Introductie 5
7 Partners regionaal & nationaal o.a.
8 Partners lokaal o.a.
9 2. Beleid en kaders 10 Omgevingsvisie Rotterdam Uitvoeringsstrategie 2026-2034: prioritaire gebieden en projecten
Bestaand mobiliteitsbeleid 14 Vragen? 15 3. Werken aan mobiliteit - Regio - Stad - Wijken en buurten Verschillende vervoerswijzen en schaalniveaus 16
Regio Relevante trends en ontwikkelingen 18 • Intensievere samenwerking tussen Rijk en regio: gebiedsgericht, focus op integrale aanpak van mobiliteit en ruimtelijke ontwikkeling (verstedelijking) • Schaalsprong OV en Verstedelijking als gedeelde ambitie + nieuw toekomstperspectief hoofdwegennet • Nauwe samenwerking in programma’s en projecten onder MoVe, NOVEX • Enorme onderhoudsopgave bestaande Rijksinfrastructuur (bruggen, tunnels) • Financiën onder druk: bezuinigingen op OV (BDU) en herprioritering Mobiliteitsfonds (MIRT-projecten)
Koppeling mobiliteit en verstedelijking • Geconcentreerde verstedelijking, met accent op stad • OV-systeem functioneert als drager • Groene gebieden openhouden • Geen grote uitleglocaties MIRT-onderzoek Bereikbaarheid Rotterdam Den Haag (2017) 20 Dominante trend: verstedelijking Groei van het verstedelijkte gebied en daarbinnen groei van hoogstedelijke (sub)centra Omgevingsvisie Rotterdam (2021) ‘Kaartbeeld Regio’ Regionaal – voorbeeld 22 Stadsbrug, tram Kralingse Zoom – Zuidplein & treinstation Stadionpark Planning- en studiefase MIRT-project Stadsbrug & OV (i.o.v. Rijk, MRDH en Rotterdam): ontwerp en inpassing van brug, tram en treinstation. Gekoppeld aan de ontwikkeling van de Oostflank (30.000 woningen). Gezamenlijkheid Rijk en regio vastgelegd in wederkerige (financiële) afspraken over mobiliteit en woningbouw. Prettig leven in de delta Verstedelijken & verbinden Vitale Wijken Schouders onder de energie- en grondstoffentransitie Verdienvermogen Vernieuwen Wederkerige investeringsafspraken Rijk-Regio, t.b.v. inpassingvraagstukken aanvulling nodig (bijv. groen, extra verbindingen en milieumaatregelen) Planning P&S-fase is gericht op tussentijds besluit Q3 2027 (met o.a. actualisatie ontwerp en raming) en vaststelling definitief ontwerp in 2029.
23 Bereikbaarheid regio Rotterdam op orde houden ondanks de vele werkzaamheden en bouwplannen komende jaren Regionaal maatregelenpakket om hinder tegen te gaan: - Zoveel mogelijk structurele maatregelen, aangevuld met tijdelijke maatregelen - Breed pakket nodig (infrastructuur en gedragsmaatregelen) - Publiek en privaat gezamenlijk - Aangrijpen als kans voor verandering mobiliteitspatronen (heroverweging manier van reizen, waar mogelijk) - Ook samenwerking met Gebiedsaanpak Drechtsteden Regionaal – voorbeeld Gebiedsaanpak Ruit Rotterdam Strategische koers Zuid Holland Bereikbaar 2026-2030 Prettig leven in de delta Verstedelijken & verbinden Vitale Wijken Schouders onder de energie- en grondstoffentransitie Verdienvermogen Vernieuwen
24 MIRT-Verkenning Oude Lijn (i.o.v. Rijk, PZH, MRDH en gemeenten): stapsgewijze schaalsprong in OV en Verstedelijking tot 2040. Regionaal – voorbeeld Oude Lijn: OV en Verstedelijking Prettig leven in de delta Verstedelijken & verbinden Vitale Wijken Schouders onder de energie- en grondstoffentransitie Verdienvermogen Vernieuwen Gekoppeld aan verstedelijkingsafspraken: ca. 200.000 woningen en 85.000 arbeidsplaatsen aan spoor Leiden-Dordrecht. Gezamenlijkheid Rijk en regio: Integraal Verstedelijkingsakkoord Zuidelijke Randstad, 2019. Verkenning maatregelen/locaties t.b.v. gezamenlijke ambities: - Meer treinen per uur - Verbetering bestaande Knooppunten - Toevoegen nieuwe stations, w.o. Rotterdam Van Nelle Afronding verkenning medio 2027, daarna vervolguitwerkingen. Stad Relevante trends en ontwikkelingen 26 Druk op schaarse openbare ruimte - Door verdichting binnen bestaande stad, toename van aantal inwoners, werkenden en bezoekers, meer en nieuwe functies die een plek zoeken: toegenomen druk op schaarse openbare ruimte. - Steeds meer vraagstukken rond ruimtelijke verdeling en inpassing van noodzakelijke elementen voor goede groei. Bijvoorbeeld afwegingen t.a.v. positie van tram, fietsers, autoverkeer, voetgangers, logistiek in drukke stadsstraten. - Maar ook voorzieningen als laadpalen, mobiliteitshubs en fietsstallingen. En groen, water, afval- en energievoorzieningen.
Werkzaamheden en beschikbaarheid netwerk Toename werkzaamheden op straat, t.b.v. onderhoud/vervanging en uitvoering nieuwe projecten. O.a. verkeersveiligheid, 30 km/u, VCP-maatregelen, fietsinfrastructuur en bouwlogistiek. En groot onderhoud van rijksinfrastructuur door Rijkswaterstaat, zoals meerjarige werkzaamheden aan Van Brienenoordbrug. Ontwikkeling mobiliteit Veranderende verhouding tussen vervoerswijzen in stedelijk gebied: groei mobiliteit, maar met andere verdeling. Opvallende verschillen tussen centrum, gebied binnen de Ruit en daarbuiten. Zie volgende slides. Ontwikkeling automobiliteit in Rotterdam Centrum, ruit en agglomeratie 2000-2024 gemeten op kordons 27 Autokordons geven maat voor hoeveel auto het gebied gemiddeld dagelijks in en uit rijden Binnenstad stabiel tot 2004, daarna dalende trend Stedelijke wegen bij de Ruit: groei tot 2008, daarna stabiel (met fluctuaties) Randagglomeratie (incl. autosnelwegen): permanente groei die wel afvlakt na 2005. Totaal beeld: rond binnenstad vele jaren stabiel of afnemend autogebruik. Rest binnen de Ruit ook al langere tijd nauwelijks nog groei. Aan de rond van de stad groet het autoverkeer nog wel. Dat is verkeer van en naar de stad maar doorgaand verkeer zonder bestemming in Roterrdam Corona: Alle kordons een dip, herstel vanaf 2021 maar nog binnen de Ruit zeker nog niet op het oude niveau.
- 200.000 400.000 600.000 800.000 1.000.000 1.200.000 1.400.000 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 Intensiteiten kordons Binnenstad Ruit Agllomeratie
28 Stedelijk 29 Openbaar Vervoer OV als drager van goede groei: voorwaarde duurzame verstedelijking en ruimtelijk economische ontwikkeling. OV-netwerk met snelle, hoogfrequente mogelijkheden die de regio en stad aan elkaar verbinden, aangevuld met een aanvullend busnet dat een ontsluitende functie heeft voor voldoende bereikbare wijken. Prettig leven in de delta Verstedelijken & verbinden Vitale Wijken Schouders onder de energie- en grondstoffentransitie Verdienvermogen Vernieuwen OV-visie Rotterdam 2040, Mobiliteitsvisie 2050 (MRDH) Bestuursovereenkomsten Programma Capaciteitsvergroting Metronet, Plan Toekomstvast Tramnet (PTT) en jaarlijkse vervoerplannen. Uitvoering van plannen en projecten binnen Programma OV-ontwikkeling regio Rotterdam (POORR), samen met MRDH en RET. O.a. Uitvoeringsprogramma Tramnet, Verkenning Knooppunt Beurs en Plan Nieuw Busnet (in ontwikkeling).
Stedelijk 30 Versterken en verkeersveiliger fietsnetwerken Aantrekkelijke, comfortabele en veilige fietsroutes en - stallingen. Metropolitane/doorfietsroutes van/naar regio voor langere afstanden. Barrières wegnemen. Prettig leven in de delta Verstedelijken & verbinden Vitale Wijken Schouders onder de energie- en grondstoffentransitie Verdienvermogen Vernieuwen Fietskoers 2025, Afspraken over Metroploitane Fietsroutes (MRDH), Doorfietsroutes (PZH) Uitvoering(sprogramma's) fietsinfrastructuur, gekoppeld aan onderhoud, verstedelijking en verkeersveiligheid. Prettig leven in de delta Verstedelijken & verbinden Vitale Wijken Schouders onder de energie- en grondstoffentransitie Verdienvermogen Vernieuwen P+R De Rotterdamse P+R-strategie 2024-2030 Verdere uitbreiding P+R capaciteit, i.r.t. hinder door werkzaamheden op de Ruit. Voortzetten lopende aanpak P+R (incl. Blijdorp). Automobilisten verleiden om te parkeren aan de rand van de stad, onderdeel ketenreis met OV en/of deelmobiliteit. Betaalbaarheid, gemak en comfort van belang. Stedelijk 31 Verkeersmanagement – Verkeerscentrale Jaarlijkse vervanging van ca. 20 verkeerslichteninstallaties. Ook DRIPs zijn aan vervanging toe. Ontwikkelen strategie voor prioritering en programmering vervangingsopgave. Prioriteringskader vertaalt mobiliteitsbeleid naar instelling verkeerslichten: meer groen voor OV, fietsers en voetgangers.
Faciliteren doorstroming autoverkeer op hoofdstraten. Prettig leven in de delta Verstedelijken & verbinden Vitale Wijken Schouders onder de energie- en grondstoffentransitie Verdienvermogen Vernieuwen Testen en bij succes uitrollen innovaties (bijv. Fietslicht informatiepaneel, Groenvoorspellers voor auto en fiets). Maastunnel vrijhouden van files: Automatisch Filemanagement- systeem met camera’s (AFM) Operationeel vanuit meldkamer: sturend bij werkzaamheden, incidenten, evenementen en afsluitingen door afstelling verkeerslichten, inzet routepanelen (Dynamische Reisinformatiepanelen (DRIPs).
Stedelijk 32 ZES (Zero Emissie Stadslogistiek) Programma voor slimme logistiek en schone voertuigen i.s.m. partijen in de stad. Voorbeelden: - Zero-emissiezone voor bestel- en vrachtauto's, afgestemd met alle gemeenten en één landelijk Loket voor ontheffingsaanvragen - Dekkend netwerk van pakketpunten en -kluizen. - Afspraken met bouwsector over organisatie van bouwlogistiek bij gelijktijdige gebiedsontwikkeling. Rotterdam: Convenant ZES Landelijk: Uitvoeringsagenda Zero-emissiezones Schone en efficiënte stadslogistiek om de stad gezond, bereikbaar en economisch sterk te houden. Prettig leven in de delta Verstedelijken & verbinden Vitale Wijken Schouders onder de energie- en grondstoffentransitie Verdienvermogen Vernieuwen Laadinfrastructuur Rotterdam: Laadstrategie Stroomversnelling 2025– 2035 & Plaatsingskader Openbare Laadpunten Visie op tankstations & DC-snelladen (in ontwikkeling) Landelijk: samenwerking in Nationale Agenda Laadinfrastructuur (NAL) Realiseren van een betrouwbaar, dekkend en toekomstbestendig laadnetwerk: maximale laadzekerheid, gebruiksvriendelijk en minimale belasting elektriciteitsnet. - Regionale concessie met 43 gemeenten: één uniform, betrouwbaar en schaalbaar laadnetwerk. - Datagedreven plaatsing laadpunten o.b.v. prognoses. - Innovaties via pilotprojecten zoals netbewust laden en voorbereiding op bidirectioneel laden (V2G)
Stedelijk 33 Ontwikkelen nieuwe (publieke) mobiliteit Toepassen en integreren van nieuwe toepassingen (bijv. voor gebruik wegcapaciteit, voertuigen en bereikbaarheid) zoals met bereikbare haven. Zoeken naar nieuwe combinaties/integratie van bestaande collectieve vervoersvormen, zoals maatwerkvervoer en wijkbusjes i.r.t. regulier OV (metro, tram, bus). Europese en nationale kaders, samenwerkingsovereenkomsten en MoU (memorendum of understanding) Bereikbaar houden van het havengebied en de Kleine Kernen door ruimte te bieden aan innovatieve mobiliteitstechnologieën en nieuwe vervoersconcepten (publieke mobiliteit) Prettig leven in de delta Verstedelijken & verbinden Vitale Wijken Schouders onder de energie- en grondstoffentransitie Verdienvermogen Vernieuwen 34 Vragen? Wijken en buurten Relevante trends en ontwikkelingen: Wijk aan Zet 36 Wijk aan Zet: geeft constante stroom van gebiedsgerichte activiteiten en projecten voor Mobiliteit. Vorige collegeperiode: ca. ¾ van actiepunten betrof mobiliteitszaken. Top 3 thema’s: 1. verkeersveiligheid (19%) 2. (fiets)parkeren (15%) 3. lopen en fietsen (12%) Relevante trends en ontwikkelingen: verkeersveiligheid 37 Stijging ongevallen (objectief) en daling waardering beleefde verkeersveiligheid (subjectief)
Wijken en buurten | Omgevingsvisie | Parkeren in Beweging (2016) Parkeren: overzicht | Raadsbesluit Parkeren op straat | Parkeren bij (ver)bouw | Parkeren in (gemeentelijke) | Parkeren op P+R garage Openbare Ruimte plan | Besluitvormingsmodel Rotterdam | ruimtelijke ontwikkelingen Rotterdam Invoeren betaald parkeren | Beleidsregeling en uitbreiden venstertijden | parkeernormen auto en fiets 2022 | 2025 Collegebesluit | Raadsbesluit Verordening | Tarievenbesluit | P+R strategie parkeerregulering en | privaatrechtelijke | 2024 – 2030 parkeerbelastingen 2026 | Werkinstructies | parkeertarieven 2026 | Collegebesluit Raadsbesluit | Voorbeeld: maatschappelijk | Collegebesluit jaarlijks | vastgoed en bijzonder | jaarlijks gemeenschappelijk belang | Tarievenbesluit Uitvoeringsbesluit parkeren | Collegebesluit | privaatrechtelijke 2026 | parkeertarieven 2026 Collegebesluit | Collegebesluit jaarlijks | jaarlijks | 38 Wijken en buurten 39 Parkeren in de wijk en hubs Spanning op straat: druk op schaarse openbare ruimte, doorbouwen, kwaliteit leefomgeving, groen en autoafhankelijkheid van de Rotterdammer. Prettig leven in de delta Verstedelijken & verbinden Vitale Wijken Schouders onder de energie- en grondstoffentransitie Verdienvermogen Vernieuwen Beleidsregel Parkeernormen auto en fiets gemeente Rotterdam 2025 Gebiedsgericht maatwerk o.a. t.a.v.
betaald parkeren, vergunningen en parkeernormen. Ruimte maken in de stad door ontwikkelen van mobiliteitshubs, naar voorbeeld M4H. Al meer dan 200 buurthubs gerealiseerd voor georganiseerd aanbod deelmobiliteit op straat.
Wijken en buurten 40 Rotterdamse Verkeersaso Aanpak (RVA) Overlastmeldingen omlaag vanaf 2026 Prettig leven in de delta Verstedelijken & verbinden Vitale Wijken Schouders onder de energie- en grondstoffentransitie Verdienvermogen Vernieuwen RVA 2.0 bestuurlijk vastgesteld (2025–2026) Wijkgericht werken met handhaving Verkeersveiligheid Negatieve trend verkeersongevallen keren Wijkgerichte aanpak met inframaatregelen, focus op fietsveiligheid, gedragsinterventies én handhaving Rotterdam Veilig Vooruit 2019-2023 Prettig leven in de delta Verstedelijken & verbinden Vitale Wijken Schouders onder de energie- en grondstoffentransitie Verdienvermogen Vernieuwen
Wijken en buurten 41 Autoluw Kiezen voor kwaliteit, autoluwe binnenstad 2040 30 km/uur Verkeersveiliger door lagere snelheid, geloofwaardige inrichting Prettig leven in de delta Verstedelijken & verbinden Vitale Wijken Schouders onder de energie- en grondstoffentransitie Verdienvermogen Vernieuwen Prettig leven in de delta Verstedelijken & verbinden Vitale Wijken Schouders onder de energie- en grondstoffentransitie Verdienvermogen Vernieuwen VCP Binnenstad en omliggende wijken (2025), Coalitieakkoord 2026-2030 Uitvoering VCP-maatregelen en aantal autovrije straten, uitvoeringskracht en investeringsmiddelen (Autoluwfonds). Veilige en gezonde straten (2021) Afronden uitvoering afgesproken 115 straten. Monitoren en onderzoeken waar en hoe meer wegen naar 30 km/uur kunnen. Bepalen standaard voor de toekomst.
Wijken en buurten 42 Prettig leven in de delta Verstedelijken & verbinden Vitale Wijken Schouders onder de energie- en grondstoffentransitie Verdienvermogen Vernieuwen Lopen Gebiedsgericht werken De Rotterdammers meer centraal stellen bij plannen maken voor mobiliteit in de gebieden Gezamenlijk afspraken uitwerken van de nieuwe wijkakkoorden, gebiedsgerichte uitwerkingen Mobiliteit Verordening van de Wijkraden 2026-2030, Dagelijkse Slagkracht (zoals meldingen, klachten, verkeersbesluiten) Stimuleren actief en gezond verplaatsen voor iedereen Rotterdam Loopt!, Citydeal Ruimte voor lopen • Veilige oversteken (o.a. Coolsingel) • Groene ommetjes en sociaal veilige routes • Beloopbaarheid OV-knopen op Zuid • Verankeren van lopen in gebiedsontwikkelingen Prettig leven in de delta Verstedelijken & verbinden Vitale Wijken Schouders onder de energie- en grondstoffentransitie Verdienvermogen Vernieuwen
43 4. Begroting Begroting 44 Financiën van afdeling Mobiliteit: 1. Exploitatiebegroting: budget voor dagelijkse activiteiten afdeling (personeel, campagnes, burgervragen, bestuurshulp, onderzoeken, etc.). 2. Investeringsmiddelen: tijdelijke projectkredieten (bijv. 30 km/u-straten, VCP) en structurele kredieten (verkeersmanagement). 3. Externe (subsidie)middelen: omvang en aard verschillen per jaar, maar betreft o.a. MRDH- subsidies (BDU-gelden) gericht op verkeersveiligheid, fiets- en OV-projecten, gezamenlijke contracten zoals met Havenbedrijf bij Personenvervoer Over Water en met regelmaat SPUK-regelingen of interreg-/GALA- subsidie (zoals in 2026 voor actieve mobiliteit). Werk van afdeling Mobiliteit valt binnen twee begrotingsprogramma's: 1. Programma Stedelijke Ontwikkeling: basis voor werkzaamheden van afdeling. 2. Programma Toekomstbestendige Haven en Stad: focus op duurzame mobiliteit. Begroting 45 Daarnaast van belang: impact keuzes nieuw college • Fiets- en autoluwfonds: in Coalitieakkoord €45 mln opgenomen voor een autoluw centrum en oplossen van (fiets)knelpunten. • En in het Coalitieakkoord is een oplopende reeks exploitatiebudget voor de afdeling Mobiliteit, en middelen specifiek voor RVA en wijkgericht werken. • Deze middelen komen deels in de plaats van weggevallen tijdelijke budgetten uit de vorige bestuursperioden.
Begroting 46 Alle informatie over de begroting, voortgang op de doelen, kredieten en indicatoren zijn te vinden op: Home | Wat doet de gemeente? Momenteel wordt de laatste hand gelegd aan begroting 2027 en 2e herziening 2026. Bij elk P&C product is de mogelijkheid om vooraf technische vragen te stellen.
47 Vragen? Bedankt voor uw aandacht.