[26bb003120] Presentatie Ontwerp Luchthavenbesluit RTHA
Tekst van het document
Luchthavenbesluit
Stadsontwikkeling 2026
Inhoud 1.
RTHA en de regio
2.
Aanleiding en wettelijke basis luchthavenbesluit
3.
Rijksbeleid
4. Rol en positie Rotterdam 5.
Tijdlijn
6. Luchthavenbesluit: Aanvraag en Ontwerp 7.
Wat regelt een luchthavenbesluit en wat niet?
8. Waar gaat RTHA over en waar niet? 9. Handhaving – Inspectie Leefomgeving en Transport 10. Vliegroutes – Luchtverkeersleiding 11. Ruimtelijke ordening 12. Meldingen en DCMR
Technische sessie commissie leefomgeving en economie | Luchthavenbesluit RTHA | 15 april 2026
2
RTHA en de regio • Verbind de regio met ruim 50 bestemmingen in en rond Europa • Thuisbasis voor hulpdiensten zoals trauma- en politiehelikopters • Medisch spoedverkeer en hulpverlening • Zakenvliegtuigen van en naar de regio • Overheidsverkeer van en naar Den Haag
handelsverkeer
RTHA
Eindhoven
Schiphol
passagiers
2.355.489
6.956.486
68.800.000
vluchten
16.667
41.011
477.552
Passagiers
• Op nationaal niveau uitwijkluchthaven voor o.a. Schiphol Vliegverkeer
Technische sessie commissie leefomgeving en economie | Luchthavenbesluit RTHA | 15 april 2026
Dag
Nacht
handelsverkeer
16.491
176
business aviation
5.704
221
hulpdiensten
5.633
713
Overig
29.711
5
Aanleiding nieuw luchthavenbesluit Met de wet Regelgeving Burgerluchthavens en Militaire Luchthavens (RBML) is de overgang van Luchtvaartwet naar de Wet Luchtvaart uit 2009 geregeld en zijn nieuwe bepalingen voor de regionale luchthavens vastgesteld. • Nieuwe methoden, kaders en handhaving voor geluid geïntroduceerd. • Ook introductie van andere beperkingen in verband met externe veiligheid (ongevallen met vliegverkeer) en vliegveiligheid (o.a. hoogtebeperkingen). Bestaande Aanwijzingsbesluiten moesten bij wet vervangen worden door Luchthavenbesluiten. De huidige Omzettingsregeling uit 2013 was tijdelijk en dient vervangen door het nieuwe luchthavenbesluit.
Wettelijke basis Om een luchthaven van nationale betekenis te exploiteren, is ogv de Wet Luchtvaart een Luchthavenbesluit nodig. RTHA is een luchthaven van nationale betekenis => Rijk is bevoegd gezag voor het afgeven van een luchthavenbesluit. Daarnaast dient de luchthaven te beschikken over andere vergunningen, waaronder een veiligheidscertificaat (af te geven door de ILT), een milieuvergunning, een natuurwetvergunning en een omgevingsvergunning (voorheen bouwvergunning).
De Raad van State heeft bepaald dat het luchthavenbesluit voor RTHA uiterlijk 30 april 2027 vastgesteld dient te zijn.
Technische sessie commissie leefomgeving en economie | Luchthavenbesluit RTHA | 15 april 2026.
4
Beleid Rijksoverheid voor RTHA Vanuit Algemeen beleid Regionale luchthavens moeten zich ontwikkelen voor de regio’s met zoveel mogelijk draagvlak. Minder nachtvluchten, geluidshinder en emissies verontreinigende stoffen. Eventuele groei, indien de luchtvaart stiller en schoner wordt.
Luchtvaartnota 2020 – 2050 Veiligheid in de lucht en op de grond. Nederland goed verbinden. Aantrekkelijke en gezonde leefomgeving. Nederland duurzaam (minder CO2 uitstoot).
Specifiek RTHA RTHA blijft de uitwijkplek voor vliegtuigen die niet veilig op Schiphol kunnen landen door bijvoorbeeld weersomstandigheden of een technische storing. Er komt een aparte gebruiksruimte voor spoedeisende hulpverlening en politietaken. Technische sessie commissie leefomgeving en economie | Luchthavenbesluit RTHA | 15 april 2026
5
Rol en positie gemeente Rotterdam Eigendom RTHA is 100% eigendom Royal Schiphol Group en Rotterdam is aandeelhouder Schiphol Group voor 2,2% Grondpositie Gronden door Rotterdam tot 2050 uitgegeven in erfpacht aan Rotterdam Airport B.V. (luchthavengebied) met een verlengingsoptie tot 2099 en Rotterdam Vastgoed B.V. (overige gronden, tot 2099). Ruimtelijke ordening Rotterdam is bevoegd gezag voor bestemmingsplan RTHA en omgevingsvergunningen. Luchthavenbesluit Participatietraject: participant, deelnemer Wettelijke procedure: indienen zienswijze Handhaving: geen bevoegdheid Technische sessie commissie leefomgeving en economie | Luchthavenbesluit RTHA | 15 april 2026
Omgevingsvisie Inzet op verbetering leefomgevingskwaliteit – met name t.a.v. geluidshinder Vanwege de negatieve effecten op de directe omgeving van belang dat de luchthaven in een (regionale) maatschappelijke behoefte voorziet. Inzet op behoud en verbreding sociaal-economische betekenis: ▪ Internationale verbindingen: regioreizigers waarderen nabijheid en reiscomford RTHA. ▪ Standplaats hulpdiensten (politie, traumateam). ▪ Economie: werkgelegenheid, internationale uitstraling. ▪ RTHA als operationele proeftuin voor innovaties in de luchtvaartsector en aantrekken bedrijvigheid (Stichting Rotterdam The Hague Innovation Airport).
6
Tijdlijn
Advies commissie MER Voorhang 1e en 2e kamer
Aanvraag+MER+eco
participatietraject
LHB
Def LHB
Opstellen MER en Economische onderbouwing Opstellen aanvraag Verwerken adviezen Verwerken zienswijzen Advies Raad van State Verwerking advies Raad van State Publicatie
Toetsing MER Toetsing Eco. Ond. Opstellen ontwerp Inwinnen adviezen en toetsen
20 21 22 23 24 25 26 27 Technische sessie commissie leefomgeving en economie | Luchthavenbesluit RTHA | 15 april 2026.
7
Luchthavenbesluit – Aanvraag en Ontwerp en definitief Wat zit er bij de aanvraag? In de aanvraag geeft RTHA aan welke gebruiksbepalingen zij graag ziet in het luchthavenbesluit. Bij de aanvraag zit: 1. Onderzoek naar milieueffecten (MER): geluid, externe veiligheid, emissies en luchtkwaliteit, ecologie en natuurbescherming; 2. Economische onderbouwing
Wat zit er bij het ontwerp? Toets op de handhaafbaarheid door ILT Toets door Luchtverkeersleiding, LVNL Toets op de economische onderbouwing Toets op regeldruk Advies over handhavingspunten Contra-expertise invoergegevens NLR Advies commissie m.e.r. (volgt)
Met de MER en de economische onderbouwing helpt het bevoegd gezag een afweging te maken.
Technische sessie commissie leefomgeving en economie | Luchthavenbesluit RTHA | 15 april 2026
8
Wat regelt een luchthavenbesluit……………………………………………en wat niet • • • •
Luchthavengebied, start- en landingsbaan; Openingstijden en regels voor vertraging; Maximum aantal vliegbewegingen; Maximale geluidsbelasting en handhavingspunten; • Ruimtelijke beperkingen ivm - Vliegveiligheid en navigatie (hoogte en obstakelvrije vlakken) - ongevallen (externe veiligheid) - Geluidsbelasting - Aanvaringen met vogels;
Ruimtelijke beperkingen moeten opgenomen worden in de gemeentelijk omgevingsplannen Technische sessie commissie leefomgeving en economie | Luchthavenbesluit RTHA | 15 april 2026.
• Vliegroutes; • Landingstarieven; • Uitgifte van slots (vergunning om te starten of te landen) over de luchtvaartmaatschappijen;
De toewijzing van slots is middels EU-richtlijnen gereguleerd. Een slot is een vergunning om binnen een bepaalde termijn te starten of te landen. Hieraan kunnen voorwaarden gesteld worden zoals de geluidsklasse van een toestel. RTHA bepaald hoeveel slots uitgegeven kunnen worden om binnen de geluidsnormen te blijven. De Nationale slotcoördinator wijst deze toe aan luchtvaartmaatschappijen. RTHA kan dus niet bepalen door welke maatschappij, met welk fabricaat toestel en naar welke bestemming gevlogen wordt.
9
Waar gaat RTHA over………………………………………………………….……en waar niet • • • • •
•
RTHA is een luchthaven exploitant en zodoende aanbieder van infrastructuur Draagt zorg voor een veilige luchthavenoperatie De hoeveelheid uit te geven slots Maatregelen bij dreigende overschrijding grenswaarden (uitgifte resterende slots, baansturing) Biedt de mogelijkheid aan haar gebruikers om vliegverkeer t.b.v. de regio uit te voeren Neemt initiatief voor een nieuw luchthavenbesluit RTHA moet alle vluchten die zijn toegestaan in het luchthavenbesluit toelaten zolang de grenswaarden niet worden overschreden, zowel wat betreft bestemmingen, vliegtuigtypes als tijdstippen
• • • • •
• •
Ontwikkelen van nieuwe verbindingen, bepalen van bestemmingen (Luchtvaartmaatschappijen) Tijdstippen van vluchten (Luchtvaartmaatschappijen) Keuze van vliegtuigtypes (Luchtvaartmaatschappijen) Verdelen van slots (Airport Coordination Netherlands, ZBO) Vaststellen van vliegroutes en luchtruim (Ministerie van I&W) Begeleiding van vliegverkeer (Luchtverkeersleiding NL, ZBO) Toezicht op luchtvaart en afwijkers van routes (IL&T)
RTHA bepaalt de capaciteit maar mag niet discrimineren en moet de volledige capaciteit vrijgeven aan de slot- coördinator. Havengeldtarieven mogen niet discriminerend zijn Beperkte sturing op basis van tijdstippen en vliegtuigtypen is wel mogelijk.
Technische sessie commissie leefomgeving en economie | Luchthavenbesluit RTHA | 15 april 2026.
10
Handhaving – Inspectie Leefomgeving en Transport Op basis van jaarlijkse rapportage door RTHA handhaaft ILT op bepalingen in het luchthavenbesluit, zoals: ▪ Grenswaarden geluidsbelasting ▪ Openingstijden en vertragingen (extensieregeling) ▪ Afwijkingen van de voorgeschreven routes
De controle van de maximaal toegestane geluidsbelasting vindt plaats door berekening. Metingen worden te veel beïnvloed door factoren als temperatuur, luchtvochtigheid, reflectie en absorptie op de grond e.d..
De ILT stelt jaarlijks een handhavingsrapportage op, die openbaar wordt gemaakt.
Soms moeten er bij dreigende overschrijding door RTHA sturingsmaatregelen genomen worden: baansturing of het niet meer uitgeven van slots.
De ILT kan indien noodzakelijk maatregelen opleggen als bepalingen niet worden nagekomen.
In het nieuwe luchthavenbesluit worden de grenswaarden na 5 jaar verlaagd.
Per punt wordt de grenswaarde berekend: de maximale geluidsbelasting bij het maximaal aantal vluchten, type vliegtuigen en vliegroutes op basis van het voorkeursscenario zoals in de MER opgenomen. Dit staat in het luchthavenbesluit. Aan het eind van elk gebruiksjaar wordt de berekening herhaalt met de werkelijk gebruikte toestellen en vliegroutes. Deze waarde moet beneden de grenswaarde blijven.
ILT toetst het ontwerp luchthavenbesluit op handhaafbaarheid.
Technische sessie commissie leefomgeving en economie | Luchthavenbesluit RTHA | 15 april 2026.
11
Vliegroutes – Luchtverkeersleiding Vliegroutes worden in aparte besluiten en regelingen vastgelegd. Momenteel werkt het ministerie aan een herindeling van het Nederlandse luchtruim. Daarin wordt ook gekeken of er routewijziging mogelijk is voor verkeer dat langs RTHA vliegt naar Schiphol. Dit veroorzaakt (onverwachte) hinder omdat verkeer van RTHA dan moet afwijken. Dit is terug te zien in een toename van meldingen over hinder. Luchtverkeersleiding Nederland bewaakt de veiligheid in het luchtruim.
Alleen op instructie van LVNL mogen vliegtuigen van de voorgeschreven route afwijken. De ILT ziet hier op toe. Zo’n instructie wordt vrijwel altijd gegeven uit oogpunt van veiligheid. Technische sessie commissie leefomgeving en economie | Luchthavenbesluit RTHA | 15 april 2026.
12
Ruimtelijke Ordening – Geluid Binnen de Lden contour 70 dB(A): geen geluidsgevoelige objecten Binnen de Lden contour 56 dB(A) (35 Ke): geen nieuwe geluidsgevoelige objecten Binnen de Lden contour 48 dB(A) (20 Ke): afweging geluidsgevoelige objecten op basis van eventueel beleid van de provincie. Beleid nav motie Beijnen (april 1999) Geen medewerking aan grootschalige nieuwbouw van woningen tussen de 20 Ke en 35 Ke contouren.
Technische sessie commissie leefomgeving en economie | Luchthavenbesluit RTHA | 15 april 2026
De contouren van het ontwerp-luchthavenbesluit vallen binnen de huidige contouren. Het beperkingengebied wordt kleiner. Na 5 jaar worden de contouren kleiner (door de inzet van ‘stillere’ vliegtuigen.
13
Ruimtelijke Ordening – Externe Veiligheid Plaatsgebonden Risico De jaarlijkse kans voor een individu om op een bepaalde plaats te overlijden.
Binnen PR 10^-5: geen woningen Binnen PR 10^-6: geen nieuwe woningen Groepsrisico De jaarlijkse kans voor een groep van een bepaalde omvang om op een bepaalde plaats te overlijden.
Contouren plaatsgebonden risico
De contouren van het ontwerp-luchthavenbesluit vallen binnen de huidige contouren (Omzettingsregeling.
Binnen het verantwoordingsgebied moet een eventuele toename van het groepsrisico inzichtelijk gemaakt en verantwoord worden (provinciaal beleid) Technische sessie commissie leefomgeving en economie | Luchthavenbesluit RTHA | 15 april 2026
14
Ruimtelijke Ordening – Hoogtebeperkingen en fauna Hoogtebeperkingen In verband met vliegveiligheid en de goede werking van apparatuur voor luchtverkeercommunicatie, -navigatie of –begeleiding
Technische sessie commissie leefomgeving en economie | Luchthavenbesluit RTHA | 15 april 2026
Fauna beperkingen voor vogelaantrekkende activiteiten en grondgebruik
15
Rol DCMR Omgevingsvisie Loket voor indienen meldingen en stellen van vragen Adviseur van Commissie Regionaal Overleg (CRO) DCMR is geen handhavende instantie voor hinder door vliegverkeer, wel voor handhaving van grondgebonden activiteiten in opdracht van Rotterdam.
Wat gebeurt er met meldingen en gegevens uit monitoringssysteem • Jaarlijkse uitgebreide (openbare) jaarrapportage met trends, ontwikkelingen, thematisch onderzoek, aandachtspunten en zo mogelijk aanbevelingen voor verbeteringen; • Adviezen en aanbevelingen voor de CRO voor het verminderen van hinder • Adviezen in het participatietraject (2021 – 2022);
Technische sessie commissie leefomgeving en economie | Luchthavenbesluit RTHA | 15 april 2026
Het Burgermeetnet RTHA Ontstaan door een motie van Provinciale Staten uit 2019 om, samen met bewoners, te verkennen hoe een aanvullend op het bestaande geluidmeetnet rondom de luchthaven kan bijdragen aan beter inzicht in vliegtuiggeluid. Bewoners hebben actief meegedacht over meetlocaties en de inrichting van het online platform. Er wordt gewerkt aan het verbeteren van de toegankelijkheid en duiding van data via het Burgermeetnet portaal, vergelijking met berekende geluidniveaus en het inbedden van het meetnet binnen de bredere geluidsaanpak. Het burgermeetnet moet “een stabiel en volwaardig instrument” worden dat bijdraagt aan transparantie en vertrouwen in het meten en beleven van vliegtuiggeluid rondom RTHA.
16
Rol DCMR Omgevingsvisie Meldingen • Analyse en onderzoek naar meldingen en hinder met monitoringssysteem van geluidsposten, aangevuld met vluchtinformatie (van LVNL en/of RTHA) en informatie uit meldingen van bewoners. • Alles wordt geregistreerd • Terugkoppeling per email met info (indien gevraagd) • Bijzondere situatie worden voorgelegd aan ILT; • Contact en overleg met LVNL en met gebruikers kleine luchtvaart
Meldingen kunnen gemaakt worden via app of flighttracker (https://rtm.flighttracking.casper.aero/)
hoe vindt de afhandeling plaats? • Registratie en terugkoppeling per email met info (indien gevraagd) • Bijzondere situatie worden voorgelegd aan ILT; • Contact en overleg met LVNL, gebruikers kleine luchtvaart;
Technische sessie commissie leefomgeving en economie | Luchthavenbesluit RTHA | 15 april 2026
17
Ontwerp luchthavenbesluit in het kort Aantallen vluchten
Nachtregime en openingstijden
Handelsverkeer wordt voor nu beperkt tot maximaal 17.860 vliegtuigbewegingen per jaar (ongeveer even veel als in 2019). Dit kan met maximaal 4.380 vluchten worden verhoogd, als er stillere vliegtuigen worden ingezet en minder broeikasgassen worden uitgestoten. Dit kan alleen gaan om vluchten aangedreven op elektriciteit, waterstof of duurzame luchtvaartbrandstoffen.
Tussen 23:00 en 7:00 geen handelsverkeer met uitzondering van vertragingen tot maximaal 0:00 uur en positievluchten vanaf 6:30 uur. Wel toegestaan is verkeer in nood of uitwijkingen Schiphol door weersomstandigheden of technische storingen.
Maximaal 7.540 bewegingen per jaar voor maatschappelijk verkeer. Vluchten van een Search and Rescue-dienst, traumavluchten, ambulancevluchten, humanitaire vluchten, donorvluchten en vluchten in het kader van de rampenbestrijding of crisisbeheersing; Business Aviation geen maximum. Luchthaven gaat uit van 5.881 vluchten.
Business aviation toegestaan tot 0.00 uur. Maximaal 20 landingen voor particulier verkeer (Business Aviation) tussen 0:00 en 07:00 uur. Kleinverkeer (general aviation) vliegt binnen normale openingstijden tussen 07:00 tot 23:00 uur. Circuitvluchten alleen op werkdagen tussen 08.00 uur en 18.00 uur en op zaterdagen tussen 09.00 uur en 13.00 uur.
Vertragingen Handelsverkeer maximale vertraging tot 0:00 uur. Aantal vertragingen in stappen verlaagd naar 180 per jaar in 2030.
Technische sessie commissie leefomgeving en economie | Luchthavenbesluit RTHA | 15 april 2026
18
Ontwerp luchthavenbesluit in het kort Dagranden
Emissies en luchtkwaliteit
Tussen 07.00 en 09.00 uur per dag maximaal 10 vluchten handelsverkeer opstijgen, en geen landingen. Voor minder stille vliegtuigen schuift de starttijd in stappen op naar 08.30 uur in 2034. Tussen 21.00 en 23.00 uur per dag maximaal 10 landingen handelsverkeer. Positievluchten vanaf 6:30 uur, maximaal 48 per jaar.
CO2 uitstoot neemt af, afhankelijk van de hoeveelheid SAF bijmenging.
Grenswaarden en handhavingspunten Extra handhavingspunten (11 i.p.v. 6) voor betere bescherming omwonenden. Grenswaarden zijn niet hoger dan huidige omzettingsregeling. Grenswaarden worden na 5 jaar verlaagd door de inzet van stillere vliegtuigen.
Technische sessie commissie leefomgeving en economie | Luchthavenbesluit RTHA | 15 april 2026
Andere concentraties zoals (ultra)fijnstof, Zeer Zorgwekkende Stoffen en stikstof nemen door het vliegverkeer niet toe en in enkele gevallen (zeer) licht af.
Gebruik van de hulpmotor (APU= auxillary power unit) in het vliegtuig) wordt beperkt. De luchthaven moet ervoor zorgen dat elektriciteit beschikbaar is. De gezagvoerder zorgt ervoor dat er met het minimaal noodzakelijk aantal motoren van, naar en over de start- en landingsbaan wordt getaxied.
19