[26bb002264] Bijlage behorende bij 26bb002265 over Ambitiedocument Stadiondriehoek

Podium Deelgebied 1 (2 lagen parkeren onderzoeken plaatselijk 3 lagen) Sluit aan op hoogte stationstraverse

Stationstraverse

Voor de parkeeroplossing is een verkenningen gedaan naar diverse opties. Het

Optie 1 - Parkeerpodium langs de gehele lengte van de Stadionweg met een interne ontsluiting en entrees vanaf zowel de Coen Moulijnweg als de Olympiaweg

Alternatieve configuraties van het parkeerpodium

compartimenten voorzien die goed af te stemmen zijn op dynamisch gebruik. Zo ontstaat er in de nieuwe garage ook ruimte om een deel van de parkeervraag op een wedstrijddag van Feyenoord of tijdens een evenement in het Topsportcentrum in onder te brengen (zowel gemotoriseerd verkeer als fietsers) Voor de berekening van de parkeervraag worden de Rotterdamse parkeernormen gehanteerd. Met een maximale inzet op dubbelgebruik en reductie van de parkeervraag door de nabijheid van OV. In de vervolgfase wordt verder onderzocht hoe de inzet van MaaS (Mobility as a Service) kan bijdragen aan het verder optimaliseren van het parkeren. Alternatieve configuraties van het podium die zijn onderzocht zijn twee losse podia (optie 2) of een ‘superpodium’ waarin de logistiek van het stadion ook kan worden opgenomen (optie 3) in de vervolgfase wordt een conclusie verwacht op de optimale vorm, logistiek en inpassing van het podium.

Optie 2 - Twee losse podia zonder onderlinge verbinding. Langs de Coen Moulijnweg onderzoek naar gebouwde parkeerhub.

Optie 3 - Superpodium waarin logistiek van het stadion wordt opgenomen

Gebiedsambitiedocument Stadiondriehoek | 53

Mobiliteit op een wedstrijddag Rotterdam Centraal

Rotterdam Blaak

Spoor

P+R Kralingse Zoom Tramlijn

Rotterdam Zuid

P+R Ahoy

Tram

Dordrecht De nieuwe OV-knoop Stadionpark zorgt dat meer supporters op afstand kunnen parkeren en met andere vervoersvormen richting het stadion zullen komen.

over water, betere en logische wandel- en fietsroutes en het verkennen

Uitsupporters beter georganiseerd en zorgvuldig ingepast

van een terugkeer van georganiseerd busvervoer. Tegelijkertijd wordt

Het organiseren van uitsupportersvervoer vraagt om een duidelijke, veilige

vooruitgekeken naar toekomstige versterkingen in het OV-systeem, zoals

en goed ingepaste oplossing. Een belangrijke stap is het bundelen van

hogere tramcapaciteit, een vernieuwd en versterkt station en een nieuwe

alle uitsupportersbussen op één centrale locatie, bij voorkeur tussen het

tramlijn tussen Kralingse Zoom en Zuidplein. De parkeergarages in de

spoor en de Olympiaweg, waar nu al deels wordt geparkeerd. Hier is ruimte

Stadiondriehoek blijven een deel van de vraag opvangen door slim in te

nodig voor 15 tot 20 bussen. De inrichting van deze plek dient aan te

zetten op dubbelgebruik. In de toekomst moeten bezoekers kunnen kiezen

sluiten op de sfeer en verblijfskwaliteit van het vernieuwde Olympiaplein.

uit meerdere aantrekkelijke modaliteiten, met een gestimuleerde voorkeur

Noodzakelijke veiligheidsmaatregelen, zoals afscherming, worden daarbij

voor wandelen, fietsen en OV. Belangrijke aandacht is daarnaast voor

geïntegreerd in het ontwerp van de openbare ruimte, zodat de plek ook

het verbeteren van de fietsparkeervoorzieningen en deelmobiliteit rond

buiten wedstrijddagen onderdeel kan zijn van het dagelijks gebruik. Het

wedstrijddagen. Het fietsparkeren zal op verschillende plekken worden

uitgangspunt is dubbelgebruik: op niet-wedstrijddagen kan de ruimte

geclusterd. Ook hier wordt gezocht naar dubbelgebruik met stallingen van

functioneren als sport- en verblijfsplek, bijvoorbeeld voor padel, straatvoetbal

andere programma-onderdelen in het gebied. Fietsparkeren gebeurt zowel

of skaten. Op langere termijn wordt onderzocht of de uitsupportersbussen

in gebouwde stallingen, onder andere in combinatie met de parkeeropgave

kunnen worden opgenomen in een nieuwe te realiseren mobiliteitshub langs

van het station als in de openbare ruimte. In de openbare ruimte heeft dit een

de Coen Moulijnweg.

tijdelijker karakter, zoals het inzetten van sportveldjes op het Stadionplein Naar een slimme en levendige Stadiondriehoek

als parkeervoorziening. Daarbij moet ook ruimte worden geboden aan het

De publieke ruimte in de Stadiondriehoek is nu bijna volledig ingericht voor

positioneren van een TV-compound tijdens internationale wedstrijden.

parkeren. Voetgangers bewegen zich tussen geparkeerde auto’s. Wachtrijen en supportersstromen kruisen elkaar op plekken waar daar weinig ruimte

Verbinding met vervoer over water

voor is. Ook het busvervoer van uitsupporters wringt: bussen moeten zich soms dwars door de menigte manoeuvreren. De ontwikkeling van de Stadiondriehoek biedt de kans om deze logistieke puzzel opnieuw te leggen, met als uitgangspunt een stadionomgeving die beter functioneert, veiliger aanvoelt en gastvrijer is. Door vervoersstromen logisch van elkaar

Dubbelgebruik van parkeerruimte in de Stadiondriehoek tijdens wedstrijden

Tramlijn legt verbinding met P+R locaties

te scheiden en routes met voldoende capaciteit te ontwerpen, ontstaat een toekomstbestendig systeem dat ook voorbereid is op een mogelijke uitbreiding van de stadioncapaciteit. Minder auto’s, meer slimme mobiliteit Feyenoord zet in op het verminderen van autogebruik tijdens wedstrijddagen. Er wordt ingezet op een verschuiving naar duurzamere en aantrekkelijkere alternatieven. Dit betekent meer inzet op vervoer

54 | Gebiedsambitiedocument Stadiondriehoek

Te onderzoeken positie extra mobiliteitshub

Route vanuit Hillesluis richting het Stadion

Uitsupportersbussen op één centrale plek

Logistiek en mobiliteit op een wedstrijddag geoptimaliseerd in de herontwikkeling van de Stadiondriehoek

56 | Gebiedsambitiedocument Stadiondriehoek

05

Duurzaamheid 5.1 Ambities duurzaamheid 5.2 Inzicht in omgevingseffecten 5.3 Integratie van de waterkering

Gebiedsambitiedocument Stadiondriehoek | 57

5.1 Ambities duurzaamheid Introductie

lokale netwerk, waarbij restwarmte en opwekking slim worden gedeeld met

vroegtijdig stadium onderzoek te doen naar de verschillende opgaves op

De ambities rondom duurzaamheid sluiten aan bij de duurzaamheidsvisie

omliggende gebouwen (en visa versa).

het gebied van warmte, koude en elektriciteit in relatie tot het beoogde

die in het Masterplan Feyenoord City wordt omschreven. Hierin worden een

programma. In samenwerking met Feyenoord wordt onderzocht hoe het

zevental thema’s gedefinieerd (energietransitie, circulaire economie, gezonde

Daarnaast wordt energieopslag actief ingezet: elektrische voertuigen

en vitale leefomgeving, duurzame mobiliteit, klimaatadaptatie en natuur &

fungeren als tijdelijke energie-buffers, regenwateropslag draagt bij aan

biodiversiteit). Ieder thema kent een eigen invulling in de Stadiondriehoek.

natuurlijke koeling, bewatering van het groen, voor het spoelen van sanitair

De energieopwekking in het gebied kan zowel in gevels als op daken

De ontwikkeling van de Stadiondriehoek wordt vormgegeven op basis van

en de schoonmaak van het stadion en andere publieke gebouwen. Een

plaatsvinden, op de daken zal in de vervolgfases gezocht worden naar een

een toekomstgerichte, integrale en haalbare benadering en wordt extra

aantal gebouwen wordt zo flexibel ontworpen voor meervoudig gebruik,

goede balans of combinatie van groene-, productie- en verblijfsdaken. Deze

ingezet op slimme technologie en innovatie die het gebied transformeren

waardoor sloop en nieuwbouw worden voorkomen en de uitstoot over de

initiatieven zorgen dat het gebied minder afhankelijk zal zijn van externe

in een dynamische en toekomstbestendige stedelijke omgeving.

levensduur verder afneemt. Het gebruik van duurzame, onderhoudsarme

netten en vergroot de robuustheid van het energiesysteem. Dit gebied valt

Bovengenoemde thema’s worden in samenhang uitgewerkt, zodat het

materialen met een lage milieu-impact verlaagt de indirecte emissies

binnen de warmteconsessie voor Vattenfall. Er geldt een aansluitplicht voor

gebied efficiënt kan functioneren, goed aansluit op de omgeving en flexibel

tijdens bouw en beheer. Door deze maatregelen ontstaat een systeem van

het warmtenet. In de vervolgfases wordt een haalbaarheidsstudie gedaan

blijft voor toekomstige ontwikkelingen.

dagelijkse CO₂-reductie in plaats van incidentele eenmalige compensatie. De

om te komen tot het beste energiesysteem passend bij de ontwikkeling.

aanpak binnen de Stadiondriehoek zal bewijzen dat duurzaamheid haalbaar

Voor de ruimtelijke inpassing van het energiesysteem (bijvoorbeeld WKO's,

is, mits ontwerp, techniek en gedrag in samenhang worden ontwikkeld.

WOS en kabels en leidingen) dient rekening gehouden te worden met

CO2-reductie Door inzet van slimme energiesystemen, lokale opwekking en hergebruik van

stadion kan bijdragen in de energie-uitwisseling.

het opgetilde maaiveld. Een bodem-energie plan kan bijdragen aan een

materialen wordt zowel de operationele CO2 uitstoot (energieverbruik) als de

Energietransitie

efficiënte inpassing van bronnen. In het Masterplan Feyenoord City 2.0 is

materiaalgebonden C02-uitstoot aanzienlijk beperkt. De focus hierbij ligt met

Netcongestie vormt een risico voor de haalbaarheid van dit plan. Aansluiten

de ambitie uitgesproken om gebruikers en bewoners bewust te maken van

name op reductie van de operationele CO2-uitstoot daar deze vele malen

op het warmtenet kan netcongestie verlichten. Met de beoogde dichtheden

de hoeveelheid energie die wordt gebruikt. Een verbinding met de AI en

hoger is dan de materiaalgebonden CO2. De constructieve keuzes sluiten

in dit gebied lijkt een collectief energiesysteem randvoorwaardelijk om tot

aan bij de Rotterdamse bodemcondities en realiseren binnen die context de

een effectieve inzet van middelen en ruimte te komen. Dit is zowel een

laagst haalbare milieubelasting. De Stadiondriehoek zet in op aantoonbare

technisch- als organisatorisch vraagstuk. De bestaande bedrijfspanden

en blijvende vermindering van CO₂-uitstoot, gebaseerd op praktische en

beschikken over aansluitingen op het elektriciteitsnet. Deze aansluitingen

meetbare maatregelen.

wordt gebruikt tijdens de realisatie van het plan en blijft in stand voor de verdere ontwikkeling.

De gebiedsontwikkeling richt zich op het minimaliseren van energie- en transportstromen. Door wonen, leren en werken te combineren binnen één

Door energie-uitwisseling tussen de deelgebieden van Stadionpark,

gebied wordt mobiliteit sterk beperkt en ontstaat een directe vermindering

waaronder de Stadiondriehoek zelf, kan warmte, kou en elektriciteit slim

van emissies. Gebouwen worden zo gepositioneerd en ontworpen dat

gedeeld en gebalanceerd worden. Binnen de Stadiondriehoek zorgt

warmteverlies wordt geminimaliseerd en restwarmte kan worden hergebruikt.

uitwisseling van energie tussen kantoren en wonen en tussen mobiliteit en

Lokale energieopwekking via zonnepanelen en warmte-kou uitwisseling

gebouw (o.a. vehicle-to-grid) voor meer balans in de energievraag van het

tussen functies zorgt voor verdere verlaging van de CO₂-belasting. Het

gebied. Dit draagt bij aan een de duurzaamheid en technische haalbaarheid

stadion kan daarbij in de toekomst fungeren als energiebron binnen dit

van de ontwikkeling. Om dit mogelijk te maken is het belangrijk om in een

58 | Gebiedsambitiedocument Stadiondriehoek

Op de daken wordt een balans gezocht tussen blauwe-, groene-, energie- en verblijfsdaken.

data-pijler van de Stadiondriehoek kan hier slim op inspelen en ervoor zorgen dat men bewuster omgaat met energie. Slimme apparaten gebruiken deze energie juist op de momenten dat veel energie voorradig is. Circulair en adaptief Één van de pijlers van de Stadiondriehoek is het inzetten op adaptiviteit, flexibiliteit en multi-inzetbaarheid van gebouwen en plekken. Dit maakt de gehele ontwikkeling weerbaar richting de toekomst en zorgt voor een gemakkelijke inpassing van veranderend gebruik of nieuwe inzichten. De aanpak richt zich op lange levensduur en toekomstig hergebruik in plaats van snelle vervanging. Gebouwen worden waar mogelijk ontworpen met een robuuste structuur en een neutrale plattegrond, zodat zij in de loop der tijd eenvoudig een andere functie kunnen krijgen - bijvoorbeeld van onderwijs

Inzetten op een vitale leefomgeving die bewegen stimuleert

Inzet op een gevarieerd aanbod van deelmobiliteit

bouwvormen die bijdragen aan een efficiënter en schoner bouwproces. Door

De fiets blijft een belangrijk aanvullend vervoermiddel, maar niet leidend.

Deelmobiliteit

zorgvuldig materiaalgebruik en degelijke detaillering wordt de technische

Collectieve fietsenstallingen direct en strategisch gekoppeld aan de

In de Stadiondriehoek staat duurzame, deelbare en actieve mobiliteit

levensduur verlengd en de milieubelasting verlaagd. Waar mogelijk worden

fietsstructuur van de stad, belangrijke routes in de Stadiondriehoek en

centraal. Verspreid door de Stadiondriehoek worden plekken ingericht

materialen geregistreerd in een materialenpaspoort, zodat toekomstige

belangrijke bestemmingen in het gebied zorgen ervoor dat fietsen praktisch

met voorzieningen voor (elektrische) deelauto’s, fietsen en scooters. In

herinzet eenvoudig blijft. De toegepaste materialen zijn onderhoudsarm,

en efficiënt blijft, zonder dat het ten koste gaat van verblijfskwaliteit of rust.

de uitwerking dient aandacht te zijn voor de inpassing van het gebruik van

goed te demonteren en geselecteerd op kwaliteit en herbruikbaarheid.

Zo ontstaat een gebied waar langzaam verkeer zich veilig, ontspannen en

deelmobiliteit tijdens evenementen in bijvoorbeeld De Kuip. Momenteel

Deze realistische benadering zorgt ervoor dat de Stadiondriehoek duurzaam

logisch doorheen beweegt - met aandacht voor ritme, rust en ontmoeting.

bevindt zich tijdens een evenement ongeveer dertig procent van de

is in de kern: door lang mee te gaan, aanpasbaar te blijven en haar waarde

Sport is een herkenbaar thema binnen het gebied. De openbare ruimte

gehele deelmobiliteitsvloot van de stad zich in de Stadiondriehoek. Met het

voor de stad te behouden.

biedt mogelijkheden voor dagelijks bewegen, van informele sportplekken

beschikbaar stellen van deelvervoer in het algemeen wordt de parkeerdruk

tot hardlooproutes die aansluiten op onder andere het sportpark Varkenoord

verder verlaagd en wordt de ruimte voor verblijf en vergroening vergroot.

naar werk of wonen. Hierdoor blijft de waarde van gebouwen behouden en wordt sloop tot een minimum beperkt. Daarnaast wordt ingezet op modulaire

Gezonde en vitale leefomgeving

en het getijdenpark langs de rivier. Digitale toepassingen, zoals de

In de Stadiondriehoek staat bewegen centraal. Wandelen vormt de meest

Stadiondriehoek-app, kunnen dit gebruik ondersteunen door buurtactiviteiten

natuurlijke en gezonde vorm van mobiliteit binnen het gebied en krijgt

te organiseren of mensen met vergelijkbare interesses samen te brengen.

daarom de meeste ruimte in de inrichting van de openbare ruimte. Brede

Hierdoor kan in de toekomst elke zaterdagmorgen een runningclub bij elkaar

en groene wandelroutes en directe verbindingen tussen wonen, werken en

komen om samen hardlopen te over het Rondje Stadionpark. Naast het

voorzieningen maken lopen vanzelfsprekend.

samenbrengen van bewoners biedt de app realtime inzicht in de gezondheid van bewoners, je eigen carbon footprint en denkt deze actief mee hoe je je levensstijl en gewoontes kan verbeteren.

Gebiedsambitiedocument Stadiondriehoek | 59

Kernbiotopen en bijbehorende gidssoorten

Klimaatadaptatie Getijdenpark

Momenteel bestaat de Stadiondriehoek voor het grootste deel uit verhard oppervlak. Dit geeft het gebied een enorme opwarming op warme dagen

Tuinsteden

en er is weinig capaciteit voor waterbuffering of infiltratie. Daarom ligt er

Bunzing

bij de gebiedsontwikkeling een belangrijke nadruk op het vergroenen, en

Dagpauwoog

ontharden van de publieke ruimte. Dit zorgt voor een aangenamer gebied,

Laatvlieger (vleermuis)

Dijkpark

verhoogt het verblijfsklimaat en biedt kansen voor droogte bestrijding,

Rondje Stadionpark

verhogen en stimuleren van lokale biodiversiteit en algehele verkoeling

Bedrijventerreinen Scholekster

van de stad. Een groot deel van de ontwikkeling bevindt zich boven op

Boomvalk

een podium. In dit gebied liggen andere opgaven en kansen rondom

Bruin blauwtje

klimaatadaptatie dan in het gebied dat in direct contact staat met de

Hoge gebouwen

ondergrond. In de gebiedsontwikkeling is de ambitie om deze twee zones (podium en volle grond) op een zo goed mogelijke manier aan elkaar te

Groen Stadionplein

koppelen, waarmee een integraal en klimaatadaptief netwerk ontstaat.

Slechtvalk Gierzwaluw Zwarte Roodstaart

De klimaatmaatregelen worden daarbij steeds gekoppeld aan de kwaliteit

Gewone dwergvleermuis

van de openbare ruimte, waardoor niet alleen veiligheid bij extreme

Groene interwijkverbinding

weersomstandigheden wordt vergroot, maar ook aantrekkelijke, gezonde

Sportcomplexen

en toekomstbestendige verblijfsruimtes ontstaan. Belangrijke onderwerpen

Groene specht

hierin zijn:

Icarusblauwtje

•

Waterberging - In de gebiedsontwikkeling maken we gebruik van het ‘stad als spons’ principe. Water wordt hier zo lang mogelijk vastgehouden en (her)gebruikt Dit kan door gebruik te maken van

Ruige dwergvleermuis

Varkenoordse Park Ecologische ambities en verbindingen tussen cruciale groengebieden in en rond de Stadiondriehoek

een hemelwatercascade, waarin regenwater als eerste op daken wordt opgevangen, het vervolgens in het gebied wordt vastgehouden en

en alle schoonmaakwerkzaamheden van het stadion en om de

Natuur en biodiversiteit

wordt hergebruikt voor het bewateren van beplanting. In het gebied

gebruikskwaliteit van het gebied te verhogen door dit te combineren met

De lange lijnen die zijn vastgesteld in het Masterplan Feyenoord City

zit een globaal hoogteverloop van ca. twee meter van oost naar west,

sport en spelelementen of afkoeling van de openbare ruimte.

vormen belangrijke ecologische verbindingen in de omgeving, deze

Hittestress - De oriëntatie van de Stadiondriehoek maakt van het

verbinden respectievelijk het Varkenoordsepark, Sportpark Varkenoord en

op ca. +0.5 - +0.0m NAP. In de opbouw van het podium wordt ruimte

Stadionplein een kwetsbare plek voor hittestress. De publieke ruimte

het getijdenpark aan de rivier met elkaar. De waterkering, die haaks hierop

gereserveerd voor het langer vasthouden van regenwater. Dit stroomt

rond het stadion krijgt een groener en open karakter. Dit moet eraan

staat, wordt benut als kansrijke ecologische verbinding. De ecologsiche

vervolgens af naar de publieke ruimte die wel in contact staat met de

bijdragen dat ook op de warmste dagen deze plek verkoeling kan

potentie van deze lijn wordt in hangt samen met de ontwerpkeuzes en

ondergrond, waar het kan infiltreren. Ook in de publieke ruimte rond

bieden. Het gebruik van grote bomen, of met een brede kroonbreedte,

inpassing van de dijk in het gebied (zie paragraaf 5.3). De beplanting in de

het stadion komt ruimte voor waterberging, zowel ondergronds als

kunnen hier een bijdrage aan leveren (in balans af te stemmen met

gehele Stadiondriehoek is zoveel mogelijk van inheemse oorsprong of heeft

openwater. Dit water kan worden ingezet voor de sanitaire voorzieningen

factoren zoals zichtbaarheid, veiligheid en belevingswaarde).

een positieve bijdrage aan de lokale biodiversiteit en de gidssoorten in het

waarbij het laagste punt zich rond de Olympiaweg en het spoor bevindt,

60 | Gebiedsambitiedocument Stadiondriehoek

•

Toepassen van AI als fundament voor de ontwikkeling van de Stadiondriehoek geeft inzicht in bewegingen, gebruiken en kan inspelen op veranderende patronen.

Veelzijdige publieke ruimtes en dubbelgebruik

Gebouwen hebben een adaptief karakter en zijn ontworpen om op termijn andere gebruiken en functies te faciliteren

gebied. Beplanting heeft een zo lang mogelijke bloeiboog en een gelaagde

slimmer worden gemaakt, verspilling geminimaliseerd en het gebruik van

Deze aanpak sluit aan bij de ambitie om een duurzame en veerkrachtige

vegetatiestructuur. Voor de gidssoorten zal er rekening gehouden worden

middelen geoptimaliseerd. De Stadiondriehoek wordt daarmee een living

wijk te creëren waarin gebouwen en openbare ruimtes zich kunnen

met de vier V's: Voedsel, Veiligheid, Verbinding, Verblijfplaats. Ecologie

lab voor stedelijke innovaties, waar vraagstukken op het gebied van sport,

aanpassen aan veranderende programma's, klimaatveranderingen en

wordt binnen de ontwikkeling verder uitgewerkt aan de hand van het

gezondheid en samenleven worden getest, gemonitord en geoptimaliseerd

gebruikersbehoeften. De Stadiondriehoek wordt zo een flexibele en

Biodiversiteitskader en de Toolbox Natuurinclusief Rotterdam. Zoveel mogelijk

in samenwerking met diverse partners, waaronder de gemeente,

adaptieve stadsomgeving waarin wonen, werken, leren en bewegen

van de footprint van de gebouwen komt terug als horizontale (groene)

onderwijsinstellingen en technologiebedrijven.

moeiteloos in elkaar overlopen.

buitenruimtes zoals daktuinen, of in combinatie met energieopwekking. Vergroening op de daken zal bestaan uit voldoende gelaagdheid in structuur,

Daarnaast wordt de Stadiondriehoek ontworpen voor meervoudig en

type beplanting en hoogte.

dubbelgebruik, waarbij gebouwen, voorzieningen en openbare ruimtes multifunctioneel inzetbaar zijn. Door de hoge ruimteclaim in dit gebied is het

Innovatie & meervoudig ruimtegebruik

noodzakelijk dat de ruimtes flexibel kunnen worden gebruikt om zowel de

De Stadiondriehoek richt zich niet alleen op de fysieke ontwikkeling

dagelijkse als de wekelijkse behoeften te vervullen. Dit betekent dat werk-

van de wijk, maar ook op de integratie van innovatieve technologieën

en onderwijsruimtes 's avonds kunnen dienen voor sport of ontmoetingen,

en slimme systemen die het gebied transformeren in een dynamische

en dat openbare plekken zoals pleinen en sportvelden op wedstrijddagen

en toekomstbestendige stedelijke omgeving. AI en data spelen hierbij

fungeren als verzamelplekken of logistieke zones, maar op andere

een cruciale rol en worden een constante factor in alle fases van de

momenten als ontspannings- of sportruimtes.

ontwikkeling en uitvoering. Door het toepassen van AI en slimme dataanalysemethoden, kan het ontwerp, de bouw en het beheer van de wijk

Gebiedsambitiedocument Stadiondriehoek | 61

5.2 Inzicht in omgevingseffecten De Stadiondriehoek bevindt zich op een locatie waar diverse

Geluid van het hoofdspoor & lokale wegen

zal de geluidwering moeten worden verhoogd om het binnenniveau van 30

geluidsbronnen, zoals drukke wegen, het spoor en het stadion, een

De bebouwing in de zone tussen de Olympiaweg en het spoor vormt

dB(A) overdag te kunnen garanderen. In deze eerste berekening is uitgegaan

sterke invloed uitoefenen. Daarnaast brengt de gewenste hoogstedelijke

een belangrijke geluidsbuffer voor de Stadiondriehoek. Dankzij deze

van een gevelisolatie (GA,k) van minimaal 33 dB, wat voor hoogbouw nog

dichtheid uitdagingen met zich mee op het gebied van voldoende zon-

afschermende werking wordt slechts in een beperkt deel van het gebied

haalbaar is. Hogere isolatiewaarden vereisen zwaardere gevels, die zowel

en daglichttoetreding en windbelasting welke invloed kan hebben op de

de grenswaarde voor spoorweglawaai overschreden. Alleen op de hogere

constructief als financieel minder aantrekkelijk zijn.

verblijfskwaliteit van de publieke ruimte. Om deze vraagstukken al in een

verdiepingen van de toren op de hoek Olympiaweg–Stadionweg wordt de

vroeg stadium inzichtelijk te maken, zijn meerdere quickscans uitgevoerd.

grenswaarde overschreden, waardoor wonen hier niet wenselijk is.

Kleinschalige evenementen uit de representatieve bedrijfssituatie

Deze verkennen de belangrijkste aandachtspunten die in de vervolgfase

In het noordelijke deel van het plangebied, waar gevels direct zicht hebben

van De Kuip vormen geen aanvullende beperking ten opzichte van

verder moeten worden onderzocht.

op het spoor, is de geluidsbelasting eveneens te hoog en moet worden

voetbalwedstrijden. Voor evenementen in het Maasgebouw geldt wel

voorzien in een geluidluwe zijde. Het geluid van gemeentewegen leidt in

dat in de nachtperiode grenswaarden worden overschreden ter hoogte

Geluid

het algemeen niet tot overschrijding van de geldende grenswaarden. Wel

van nabijgelegen geluidgevoelige gebouwen. In die gevallen moet óf de

Geluid is een bepalend aspect voor het plangebied. Niet alleen het spoor

geldt dat gevels nabij de Stadionweg een geluidsbelasting ondervinden die

gevelwering van deze gebouwen worden verhoogd, óf de geluidsisolatie van

en de omliggende verkeerswegen spelen hierbij een rol, ook het stadion

zodanig hoog is dat ook hier een geluidluwe gevel noodzakelijk is.

het Maasgebouw worden verbeterd. Daarnaast veroorzaken de buitenpodia

heeft een aanzienlijke impact op de geluidsbelasting. Om inzicht te krijgen

rond De Kuip lokaal overschrijdingen van de grenswaarden, met name

in de verschillen tussen mogelijke stedenbouwkundige structuren zijn twee

Geluid van De Kuip

bij podium Geel aan de noordwestzijde van het stadion. Hier moet nader

contrasterende ruimtelijke modellen onderzocht: een variant met gesloten

Geluid afkomstig van voetbalwedstrijden veroorzaakt op hogere bouwlagen

onderzoek naar worden verricht.

superblocks (model A) en een meer open, poreuze structuur (model B).

(boven circa 30 meter) nabij het stadion een overschrijding van de

De bevindingen uit dit onderzoek zijn per thema geordend en vormen

grenswaarden. Wanneer hier geluidgevoelige functies worden gerealiseerd,

de basis voor verdere verdieping in het stedenbouwkundig plan. In de vervolgfase kunnen oplossingsrichtingen worden bekeken op verschillende

De Kuip RBS voetbal binnenniveau – model A Geluidluw – model B

niveaus: het beperken van geluid bij de bron, het toepassen van slimme stedenbouwkundige of bouwkundige afscherming en het optimaliseren van gevels of de positionering van programma. Verschil tussen open of gesloten ruimtelijke structuur De vergelijking tussen model A (gesloten superblocks) en model B (poreuze opzet) laat zien dat de verschillen beperkt zijn en vooral in de details liggen. Vanuit akoestisch oogpunt bestaat er geen duidelijke voorkeur voor één van beide varianten. Voor het merendeel van de gevels aan de buitenzijde van het plangebied geldt dat de geluidsbelasting dusdanig hoog is dat een geluidluwe zijde noodzakelijk is. Maatregelen zoals Harbour Fensters, Silent Air-gevelschermen of inpandige loggia’s kunnen hierbij helpen, maar brengen aanzienlijke kosten met zich mee.

62 | Gebiedsambitiedocument Stadiondriehoek

Impact van geluidsuitstoot tijdens voetbalwedstrijd op variant 'superblocks' (rode punten voldoen niet aan de grenswaarde van 30 dB(A)

Cumulatieve geluidswaardes van wegen en spoor op variant 'poreuze bebouwing' 11 (Bij gele en oranje punten is voor woningen een geluidsluwe zijde noodzakelijk, rood kan geen woonfunctie huisvesten)

Zonlicht

Minste

Wind

Meeste

Minste

Thermisch comfort

Meeste

Zitten

Staan

Slenteren

Wandelen

Ongemakkelijk

De gebiedsontwikkeling in de Stadiondriehoek brengt veranderingen met

daglichttoetreding. Positief is dat de sunspot op het veld van het stadion

Thermisch comfort

zich mee op het gebied van wind en zonlicht. De hogere bebouwing leidt tot

door de ontwikkeling niet wordt aangetast.

Het thermisch comfort, bepaald door factoren zoals zonlicht, wind en

meer schaduwvorming en gewijzigde windpatronen. De eerste studies geven

beschutting, laat zien dat vooral de zone langs de interwijkverbinding en

richting aan de opgaven die in de vervolgfase moeten worden uitgewerkt.

Wind

tussen het stadion en ontwikkelveld 1 goed moet worden onderzocht hoe de

Onder meer vorm en positionering van gebouwen zullen belangrijke

Uit de windstudie blijkt dat de lange gevelwand in ontwikkelveld 1 een

verblijfskwaliteit hier verbeterd kan worden.

instrumenten worden om het thermisch comfort in het gebied te verbeteren.

windtunneleffect veroorzaakt, met negatieve gevolgen voor de kwaliteit van de openbare ruimte. Het onderbreken van deze wand kan helpen om

Zonlicht

de wind te breken en de verblijfskwaliteit te verbeteren. Daarnaast leidt de

De grote publieke ruimtes (Stadionplein, Balkon op de Dijk en het

interwijkverbinding – de route van Hillesluis naar de Maas – tot aanzienlijke

stationsplein) hebben een prettige oriëntatie ten opzichte van de

windbelasting bij de kruising met de Stadionweg. De aanwezigheid van

zon. Rond het stadion zijn hogere gebouwen wenselijk, omdat zij het

hoogbouw versterkt dit effect, waardoor de wind op maaiveldniveau een

stadiongeluid kunnen afvangen en zo bijdragen aan een prettig leefklimaat

aandachtspunt vormt. De definitieve positie van hoogte accenten en het

in de achterliggende zones. Dit heeft echter als keerzijde dat sommige

verder uitwerken van deze volumes, met onder andere vertrappingen kunnen

binnenruimtes minder zonlicht ontvangen. Hier moet een zorgvuldige

bijdragen aan het doorbreken van deze windbelasting.

balans worden gevonden tussen bouwhoogte en voldoende zon- en

Gebiedsambitiedocument Stadiondriehoek | 63

5.3 Integratie van de waterkering

Doorsnede B Doorsnede A

Waterkering met zicht op de lager liggende Stadiondriehoek (volledig uitgevoerd als talud)

Deel waterkering uitgevoerd met keerwand ter hoogte van kruising Olympiaweg & Stadionweg

Positie waterkering in relatie tot de Stadiondriehoek

De primaire waterkering langs de Stadionweg is van vitaal belang voor de

klimaatverandering. De gemeente is op dit moment bezig met een nieuwe

goede hoogte, daarbij speelt ook mee dat de kering relatief ver landinwaarts

waterveiligheid van Rotterdam-Zuid. Met de komende ontwikkelingen in

hydraulische berekening voor de komende honderd jaar (verwacht wordt

ligt (wat wil zeggen dat er een groot buitendijks gebied is dat eventuele

de Stadiondriehoek en heel Stadionpark moet de werking van de kering

dat dit onderzoek in 2026 wordt afgerond). Deze berekening is onder

overstromingskansen verkleint). De verwachting is dat de uitkomsten uit de

gewaarborgd blijven en dient er voldoende ruimte te zijn voor eventuele

andere noodzakelijk door een aantal grote ontwikkelingen op en rond de

nieuwe hydraulische berekening niet zullen zorgen voor een significante

aanpassingen in de toekomst. Om een goede aansluiting te zoeken bij de

rivier, zoals de aanleg van het getijdenpark, komst van de stadsbrug en

verhoging van de waterkering. Om te anticiperen op de resultaten uit de

rest van de stad ligt er een opgave om de kering te transformeren van een

mogelijke afgraving van een deel van de Esch. Uit deze nieuwe hydraulische

nieuwe hydraulische berekening is een vingeroefening gedaan naar de

barrière in de stad naar een element dat een integraal onderdeel wordt van

berekening wordt het profiel van vrije ruimte van de waterkering voor de

invloed van een eventuele verhoging van de dijktafel op de ontwikkeling in

de omgeving, zonder de werking daarbij in de weg te zitten. Eén van de

komende honderd jaar bepaald. Als we deze hoogte direct aanbrengen op

de Stadiondriehoek. Hierbij is een scenario geschetst van een verhoging

ingrediënten die hierbij is benoemd is het bouwen in de directe omgeving

de dijk aanbrengen, vervalt het profiel van vrije ruimte en kan er mogelijk

+0.5 meter naar +5.1m NAP. Dit resulteert in een verschuiving van de

van de waterkering. Hiermee kunnen de hoogteverschillen tussen de

meer grond uitgegeven worden en dichter bij de dijk gebouwd worden. Dit

bebouwingslijn van ca. 1.4 meter. Bij het nog robuuster vormgeven van de

kering en de lager liggende Stadiondriehoek op een goede manier in

wordt in de vervolgfase verder uitgewerkt met het Waterschap. Ten alle tijden

dijk wordt gekeken naar het aanplanten van de ontbrekende bomenrij tussen

elkaar overlopen. In de Stadiondriehoek kent de kering twee verschillende

dient bebouwing buiten het theoretisch profiel van de waterkering te blijven.

de dijk en de Stadionweg. In het Stedenbouwkundig plan, zal in nauwe

verschijningsvormen. Iets meer dan tweederde is uitgevoerd als talud

Momenteel bevindt de dijktafel zich op +4.6m NAP. Daar bovenop wordt een

samenspraak met het Waterschap Hollandse Delta en de uitkomst van de

(optie a). Eenderde (van ca. 180m lang) kent aan de buitendijkse zijde een

kleilaag aangebracht van 1m waarmee de kruin van de dijk op een hoogte

hydraulische berekening een definitieve bebouwingslijn worden vastgesteld

grastalud en een keerwand aan de binnendijkse zijde (optie b). In het kader

van +5.6m NAP ligt. Met verkanting en afwatering wordt ingeschat dat het

langs de waterkering en de verschijningsvorm/uitvoering van die kering

van de notitie water en bodem sturend moeten gebiedsontwikkelingen

uitgiftepeil langs de dijk op ca. +5.9m NAP kan komen te liggen.

(optie A, B of combinatie daarvan). Waarbij wordt gezocht naar een optimale

rekening houden met toekomstige dijkversterkingen ten gevolge van

De waterkering langs de Stadionweg bevindt zich relatief gezien al op een

balans tussen waterveiligheid, stedelijke verdichting en ruimtelijke kwaliteit.

64 | Gebiedsambitiedocument Stadiondriehoek

Optie A: Bebouwing aansluiten op hoogte kruin op basis van de huidige dijkhoogte

Buitendijks

Indicatief uitgiftepeil langs de dijk ca. +5.9m NAP. In ondergrond ruimte voor kabels en leidingen / onderzoek naar ruimte voor bomen in deze zone

Onderzoeken of extra laanboom kan worden toegevoegd aan Stadionweg

Binnendijks

Stadionweg

1m kleilaag Dijktafel op +4.6m NAP Bebouwing blijft buiten het theoretisch profiel

Theoretisch profiel

Optie B: Aansluiting tussen dijk en ontwikkeling in de Stadiondriehoek ter hoogte van de keerwand

Buitendijks

Binnendijks

Indicatief uitgiftepeil ca. +5.9m NAP Dijktafel op +4.6m NAP

1m kleilaag 'Bestaande' keerwand Theoretisch profiel

Gebiedsambitiedocument Stadiondriehoek | 65

06 Het vervolg

6.1 Placemaking begint morgen 6.2 Proces en ontwikkelstrategie 6.3 Raakvlakken en vervolgopgaves 6.4 Communicatie en participatie in de vervolgfases

6.1 Placemaking begint morgen Placemaking zal een belangrijke bijdrage leveren om de Stadiondriehoek

en partners wordt gewerkt aan tijdelijke en permanente invullingen,

om de programmering gericht te versterken en het gebied stap voor stap

van de toekomst morgen al voelbaar en beleefbaar te maken. Door

zoals sportactiviteiten, buurtprogramma’s, horeca en groen. Daarbij is er

verder te laten groeien als open en dynamisch sportknooppunt. Hierdoor

bewoners, ondernemers, bezoekers en andere belanghebbenden actief

nadrukkelijk aandacht voor duurzaamheid en klimaatadaptatie.

wordt het Topsportcentrum een plek waar sport niet alleen wordt beoefend,

te betrekken, ontstaat een plek die niet alleen ruimtelijk, maar ook sociaal

maar wordt beleefd.

en programmatisch wordt gevormd voor en door haar gebruikers. Daarbij

Met placemaking, participatie en een breed programma wordt verkend hoe

wordt voortgebouwd op bestaande ankerpunten zoals Feyenoord en het

De Kuip kan uitgroeien tot een plek die 365 dagen per jaar waarde toevoegt

Bedrijfshallen en kantoren

Topsportcentrum, die richting geven aan de dynamiek en herkenbaarheid

aan de stad. Een plek die echt van en voor Rotterdammers is, met behoud

Leegkomende ruimtes in de bedrijfshallen of kantoren worden in de

van het gebied. De bestaande bedrijfshallen, kantoren en de publieke ruimte

van de unieke sfeer en emotie die het stadion kenmerken. In 2026 worden

komende jaren ingericht voor ondernemers, studenten of maatschappelijke

kunnen worden ingezet voor huisvesting van kleinschalige ondernemers,

de mogelijkheden verder onderzocht en worden keuzes gemaakt voor de

organisaties om zich nu al te verbinden aan het gebied. Dit biedt kansen om

initiatieven en evenementen. Een voorbeeld hiervan is het realiseren

volgende fase van ontwikkeling.

op korte termijn al programmaonderdelen te laten wortelen, concepten te

van het laatste ontbrekende deel van het Rondje Stadionpark over de

testen, startups de ruimte of eerste onderwijsfaciliteiten een plek te geven,

parkeerterreinen, waarmee het gebied beter wordt verbonden en direct

Topsportcentrum

zodat deze over een aantal jaren een permanente plek kunnen krijgen in de

aantrekkelijker wordt voor dagelijks gebruik. Verschillende stakeholders

Het Topsportcentrum zal de komende jaren naar buiten toe sterker

Stadiondriehoek.

beschikken over concrete ambities en plannen om de Stadiondriehoek op

positioneren als een plek waar talent zich ontwikkelt en waar bewoners,

korte termijn te versterken.

studenten en bezoekers zich welkom voelen om te bewegen, te kijken en te ontmoeten. De ruimte in en rondom het gebouw wordt actiever ingezet

Feyenoord & ODE 365

voor sport en verblijf. Programmering vindt daarbij niet alleen binnen

ODE 365 is een investeringsprogramma waarmee Feyenoord de komende

plaats, maar nadrukkelijk ook buiten. Het huidige parkeerterrein en de

jaren investeert in het huidige stadion om zowel kwalitatieve als commerciële

omliggende openbare (sport)ruimte bieden volop kansen voor tijdelijke

impulsen te geven. Het merendeel van de projecten binnen dit programma

sportactiviteiten, evenementen en clinics. The Final en 3x3-basketbal zijn

betreft interne aanpassingen aan het stadion en het Maasgebouw. Twee

daarvan aansprekende voorbeelden en zullen dankbaar gebruik maken

projecten richten zich op de buitenruimte: de omloop en het Olympiaplein.

van de faciliteiten die zowel het Topsportcentrum als de Stadiondriehoek

Rondom het stadion wordt de omloop, het gebied tussen de hekken en

als geheel te bieden hebben. Voor studenten wordt gewerkt aan het

het stadion, getransformeerd van een voornamelijk logistieke zone naar

maken van een prettige, veilige en aantrekkelijke verblijfplaats waar leren,

een omgeving met meer verblijfskwaliteit. Door te investeren in uitstraling,

trainen en ontmoeten samenkomen. Zichtbare activiteit en aandacht voor

voorzieningen en programmering ontstaat ruimte voor maatschappelijke

verblijfskwaliteit zorgen voor meer dagelijkse beweging en levendigheid

initiatieven, buurtactiviteiten en sportieve of culturele programma’s die

rond het gebouw. Daarnaast werkt team Sportregie van Sportbedrijf

losstaan van het voetbal. Tegelijkertijd blijft de omloop volledig wedstrijddag-

Rotterdam actief aan het versterken van de verbinding met de omgeving

proof.

en het verhogen van de sportparticipatie in de omliggende wijken. Ook voor het Topsportcentrum wordt deze aanpak ingezet. Door het gebruik

Ook het Olympiaplein speelt een belangrijke rol binnen ODE 365. Dit

van het gebouw en de buitenruimte structureel in te zetten en kennis over

momenteel stenige en utilitaire plein heeft de potentie om uit te groeien

bezoekers, gebruikers en activiteiten te bundelen, ontstaat steeds beter

tot een volwaardig stadsplein voor Rotterdam-Zuid. Samen met bewoners

inzicht in wat werkt en waar behoefte aan is. Deze inzichten worden benut

68 | Gebiedsambitiedocument Stadiondriehoek

Activeren van ruimtes rondom De Kuip voor meer dynamiek voor en na de wedstrijden

Bedrijfsruimtes kunnen worden ingezet om jonge ondernemers of maatschappelijke organisaties al een plek in het gebied te geven

Het Topsportcentrum zet ruimte rondom het gebouw vaker in voor activiteiten, evenementen en clinics

Met een tijdelijke inrichting de laatste ontbrekende schakel in het Rondje Stadionpark aanleggen

Het Olympiaplein wordt nu al een nieuwe evenemententerrein voor de stad - met onder ander het jaarlijkse Olympiafestival

Gebiedsambitiedocument Stadiondriehoek | 69

6.2 Proces en ontwikkelstrategie Na de vaststelling van dit gebiedsambitiedocument Stadiondriehoek zal

bouwplannen en het opstellen van een nader te bepalen aantal Nota

NVU en bouwplannen

de verdere uitwerking van het gebied ter hand worden genomen. Deze

van Uitgangspunten. In de Nota van Uitgangspunten worden de exacte

Een Nvu is de vertaling van het overkoepelende stedenbouwkundig plan tot

uitwerking gebeurt op basis van de ambities zoals geformuleerd in het

uitgangspunten per ontwikkelplot nog een keer verder concreet vastgelegd.

een bouwplot. In de Nota van Uitgangspunten staan belangrijke zaken om tot

gebiedsambitiedocument. Voor diverse thema’s en onderdelen worden

De uitvoeringswerkzaamheden zullen op zijn vroegst starten in 2029/2030,

realisatie van een bouwplan te kunnen komen. De Nota van Uitgangspunten

verdiepende onderzoeksvragen opgesteld, waarvan de resultaten zullen

na de definitieve vaststelling van het omgevingsplan en het verkrijgen van

wordt vastgesteld en is daarmee het bestuurlijk bekrachtigde kader voor

worden verwerkt in een stedenbouwkundig plan. Het voortvarend

de omgevingsvergunning. De volgende producten zullen in de vervolgfase

ontwikkeling van bouwplannen.

doorpakken met het stedenbouwkundig plan is gewenst gezien het

worden gemaakt: Gefaseerde ontwikkeling

voortgaande ontwerpproces van het naastgelegen station en de wens van de initiatiefnemers om volgende stappen met de AI Datacampus te zetten.

Stedenbouwkundig plan

De Stadiondriehoek is een grote gebiedsontwikkeling met een totaal

Tegelijk zal niet alle ontwikkelingen in hetzelfde tempo worden uitgewerkt en

Het stedenbouwkundig plan is een nadere uitwerking van de ruimtelijke

bruto vloeroppervlakte van circa 400.000 m². Dit vergt een zorgvuldige

zal het stedenbouwkundig plan flexibel moeten zijn. Belangrijk is dat ook het

en programmatische ambities die in het gebiedsambitiedocument zijn

opdeling in behapbare fases en deelprojecten. De ontwikkeling van de

stedenbouwkundig plan verschillende scenario’s voor De Kuip kan faciliteren.

geformuleerd. Hierin worden vraagstukken rondom programmamix,

Stadiondriehoek verloopt gefaseerd en toekomstbestendig, met oog voor

mobiliteit, duurzaamheid, openbare ruimte en stedenbouwkundige opzet

wet- en regelgeving, planprocedures en de bestaande gebouwde omgeving.

Tijdens fase van het stedenbouwkundig plan worden verschillende ruimtelijke

verder uitgewerkt. Ook wordt ingegaan op aspecten zoals bouwvolumes,

Hierbij wordt optimaal gebruikgemaakt van tijdelijke functies en gefaseerde

modellen verkend waarin onder andere volume, positionering en compositie

verkaveling en de relatie met de bestaande stad. Het plan dient als kader

sloop om het gebied tijdens de transitie levendig en aantrekkelijk te houden.

worden onderzocht voor de Stadiondriehoek. Hierbij worden de belangrijkste

voor verdere uitwerkingen en beleidskeuzes.

Het gebiedsdeel “podium” zal ontwikkeld worden in samenhang met het

stakeholders, waaronder omwonenden, bedrijven, onderwijsinstellingen

station. De opening van het station Stadionpark is voorzien voor 2033.

en sportorganisaties, in de gelegenheid gesteld om mee te denken en

Beeldkwaliteitsplan (BKP)

Op dat moment moeten de voorzieningen voor het station, alsmede een

te doen over de voorgenomen ontwikkeling. (zie hoofdstuk 6.4) Het

Gelijktijdig met het stedenbouwkundig plan wordt een beeldkwaliteitsplan

goede aankomst ruimte voor de reizigers vanaf de stationstraverse gereed

vastgestelde stedenbouwkundig plan vormt vervolgens de ruimtelijke en

opgesteld. Dit document geeft richting aan de gewenste architectonische

zijn. Dit geeft tijd om de AI Datacampus gedegen voor te bereiden, maar

programmatische leidraad voor het verdere ontwerptraject, de benodigde

en ruimtelijke kwaliteit van de Stadiondriehoek. Uit het BKP wordt een

ook te zorgen dat deze in aansluiting op het geopende station gelijk voor

planologische procedures (zoals de wijziging van het omgevingsplan) en

welstandsparagraaf opgesteld. Dit is (na vaststelling door de gemeenteraad)

een goede en veilige omgeving te zorgen. Verder zou in de eerste fases

de vergunningsaanvragen. Daarnaast dient het als toetsingskader voor

een essentieel instrument voor de toetsing van bouwplannen door de

de focus kunnen liggen op woningbouw en enkele anchor tenants (bijv.

bouwplannen, inrichtingsplannen en eventueel benodigde deelstudies.

Subcommissie Q-team Feyenoord City en draagt bij aan een consistente

een eerste onderwijsgebouw of bedrijfsverzamelgebouw) aan de randen

ruimtelijke en esthetische uitstraling van het gebied. De exacte status van het

van het gebied. Naarmate OV-knoop en brug werkelijkheid worden, kan het

BKP (en welstandsparagraaf) worden later in het proces vastgesteld.

echte campushart met labs en hoogstedelijke functies gebouwd worden.

Na de vaststelling van het stedenbouwkundig plan wordt één integraal ontwerp omgevingsplan voor het gebied opgesteld. Dit dient als juridisch

Flexibiliteit in het stedenbouwkundig plan is belangrijk om in te spelen op

kader voor de stad en omgeving voor de toekomstige invulling van de

Omgevingsplan

Stadiondriehoek: een aantrekkelijk en toekomstgericht gebied dat aansluit op

De ontwikkeling van de Stadiondriehoek is in strijd met het huidige

de ambities van de gemeente Rotterdam, Feyenoord, onderwijsinstellingen

bestemmingsplan, dat voornamelijk gericht is op sport-, bedrijvigheid en

en marktpartijen. De verwachting is dat de tervisielegging van het ontwerp

verkeersfuncties. Om de herontwikkeling met een mix van functies zoals

omgevingsplan plaatsvindt in 2027. Op het moment dat het omgevingsplan

wonen, onderwijs, technologie, sport, werken en recreatie mogelijk te

ter inzage ligt wordt gelijktijdig gestart met de eerste uitwerking van de

maken, moet het omgevingsplan worden aangepast.

70 | Gebiedsambitiedocument Stadiondriehoek

technologische ontwikkelingen en marktvraag in de tussentijd.

AMBITIEFASE

PLANUITWERKING

VOORBEREIDINGSFASE

Raadsbesluit

UITVOERINGSFASE

Omgevingsvergunning

Collegebesluit

Participatie & inspraak

Participatiemoment 2 december 2025

Participatiemoment

Zienswijzen op Raadsbesluit

Participatiemomenten

Zienswijzen op vergunning

Belangrijke uitgangspunten voor het stedenbouwkundig plan en de

supporters, studenten en de omliggende wijken. We zetten hierbij op

lessen worden getrokken voor de toekomst. Voor topprestaties is ook in

ontwikkelstrategie zijn:

leefbaarheid tijdens transitie: groen en tijdelijke ontmoetingsplekken om

tijdelijke fases ruimte voor opleiding, sport en start-ups, wat zich verder uit

de sociale samenhang te versterken in de tussenfases. Hierbij passen ook

kristaliseerd naar de definitieve invulling van de Stadiondriehoek.

1. Faseerbare ontwikkeling

pop-up functies: culturele events, sportactiviteiten en markten op plekken

De uiteindelijke fasering is uiteraard ook afhankelijk van de planvorming rond

Gefaseerde bouw en sloop: gebouwen worden pas gesloopt als

waar niet gebouwd wordt.

De Kuip. Feyenoord is onderdeel van de projectorganisatie en met hen zal

vervangende of tijdelijke voorzieningen beschikbaar zijn, om leegstand

het volledige vervolgtraject worden geinventariseerd en momenten van nader

en functieverlies te voorkomen. Flexibel bestemmingsplan en

3. Continuïteit in de kernwaarden

te maken keuzes verder worden afgestemd als onderdeel van de verder uit

vergunningenstrategie: ruimte voor aanpassing van functies in de tijd,

Het gebiedsconcept en de bijbehorende kernwaarden (Beleving, Innovatie &

te werken ontwikkelstrategie. Op basis van het gebiedsambitiedocument (en

afhankelijk van marktontwikkelingen, regelgeving en stedelijke behoeften.

Topprestatie) worden in het stedenbouwkundig plan verder geconcretiseerd

na de voorziene eenwording van Feyenoord en Stadion Feijenoord NV) zullen

en bieden tot en met de realisatie en in gebruik name van het gebied

zij in samenwerking met de andere stakeholders en gemeente Rotterdam het

2. Tijdelijke voorzieningen en placemaking

een kapstok voor de gebiedsontwikkeling. Beleving wordt al vanaf de

proces om te komen tot een uitgewerkte toekomstvisie opstarten.

Tijdelijke en leegstaande gebouwen: modulaire of verplaatsbare faciliteiten

placemaking een belangrijk thema in hoe het gebied ervaren wordt, de

voor onderwijs, sport, horeca of werkplekken, om het gebied actief te

dynamiek, levendigheid tijdens een wedstrijd tot aan de definitieve inrichting

maken en te houden tijdens de verschillende fases van ontwikkeling. Het

met aantrekkelijke buitenruimtes, horeca en evenementenlocaties. Innovatie

is belangrijk om de verandering van het gevoel zo snel mogelijk voelbaar

zit in de placemaking al tijdelijke concepten en experimenten als proeftuin.

te maken. Hiermee krijgt het gebied zo snel mogelijk meer betekenis voor

De Stadiondriehoek vormt een zelflerend gebied waar vanaf dag één

Gebiedsambitiedocument Stadiondriehoek | 71

Ontwikkelstrategie en financiële uitvoerbaarheid

Deelgebied 3 (Zuidoostzijde)

Om de ambities voor de Stadiondriehoek te realiseren, is een in

Dit betreft het stadioncomplex en de gronden grenzend aan de Olympiaweg.

deelgebieden opgestelde ontwikkelstrategie noodzakelijk. Het

De grond is gemeentelijk eigendom, belast met erfpacht- en opstalrechten

plangebied is hiervoor opgedeeld in drie deelgebieden, elk met een eigen

ten gunste van Stadion Feijenoord NV. De ontwikkeling van dit deelgebied

eigendomsstructuur en bijbehorend realisatiestrategie.

is onlosmakelijk verbonden met de plannen van Stadion Feijenoord NV. De daadwerkelijke planvorming voor het stadion moet nog opgestart worden. Op

Deelgebied 1: (Podium)

basis van de voorstellen die hier uit volgen zal voor dit deelgebied separate

Dit gebied, gelegen in de oksel van de Stadionweg en de Olympiaweg,

besluitvorming aan de gemeenteraad worden voorgelegd, inclusief de daarbij

kent een versnipperd eigendom tussen de gemeente en private partijen

behorende financiële uitwerking.

van Herk en van Kessel. De keuze tussen faciliterend of actief grondbeleid wordt momenteel onderzocht. Bij faciliterend grondbeleid vindt de

Financiële samenhang en uitvoerbaarheid

ontwikkeling plaats op initiatief van de grondeigenaren, waarbij de gemeente

Voor dit gebiedsambitiedocument heeft een eerste globale financiële

medewerking verleent mits de geformuleerde ambities worden geborgd.

verkenning plaatsgevonden. Bij het stedenbouwkundig plan zal een

Het publieke kostenverhaal zal worden vastgelegd in een anterieure

uitgewerkte businesscase worden opgezet als basis voor afspraken

overeenkomst of eventueel worden verhaald via kostenverhaalsregels in

tussen de partijen in het gebied en voor de vaststelling van een eventuele

het omgevingsplan. Gezien de intentie tot uitgifte gemeentelijke gronden in

gemeentelijke grondexploitatie.

dit deelgebied ligt het echter voor de hand te komen tot het opstellen van een gemeentelijke grondexploitatie. Hierbij dienen er afspraken gemaakt

De ambities voor de Stadiondriehoek overstijgen de individuele

te worden over het eventueel inbrengen van gronden en de uitgifte van de

deelgebieden. Om de integrale kwaliteit van de infrastructuur en buitenruimte

gemeentegronden. Dit dient onder andere in het kader van Didam nader

te waarborgen, is onderlinge financiële verevening essentieel. De exacte

onderzocht en uitgewerkt te worden. Een definitieve keuze voor welke

vormgeving of het mogelijk is en hoe kosten en opbrengsten tussen de drie

ontwikkelingsstrategie is nog niet gemaakt. Dit wordt in de volgende fase

deelgebieden te verevenen zal nader worden onderzocht, waarbij het de

uitgewerkt, in samenhang met de andere deelgebieden.

voorkeur heeft dit via een grondexploitatie te regelen.

Deelgebied 2: (Sportdriehoek) Dit deelgebied strekt zich uit van de achterkant van het stadion tot aan de Stadionweg en is grotendeels in eigendom van de gemeente. Voor de huidige parkeervoorzieningen bestaat een overeenkomst met Stadion Feijenoord NV. Vanwege het grondbezit is actief grondbeleid hier de meest logische strategie. Dit biedt de gemeente maximale sturing op de ambities. De bestaande afspraken met Stadion Feijenoord NV over het parkeren worden in de volgende fase nader uitgewerkt.

72 | Gebiedsambitiedocument Stadiondriehoek

Gebiedsambitiedocument Stadiondriehoek | 73

Stadsbrug met Tramlijn

Glo bale begre nzing S tadionpark

Route Hillesluis naar de Maas

Aansluiting ontwikkeling Veranda

Station Rotterdam Stadionpark Doortrekken Rondje Stadionpark

Stadiondriehoek Stationsomgeving Hillesluis

Aansluiting ontwikkeling Sportcampus

74 | Gebiedsambitiedocument Stadiondriehoek

6.3 Raakvlakken en vervolgopgaves De Stadiondriehoek ligt in een dynamische omgeving waar de komende jaren veel ontwikkelingen plaatsvinden. Bij de verdere uitwerking zal

•

het uitgangspunt vormen;

parkeerfaciliteiten tijdens grote (sport)evenementen in de

De stadsbrug heeft waarschijnlijk ook impact op het functioneren van

Stadiondriehoek, passend bij de mobiliteitsstrategie voor De Kuip;

de nauwe samenwerking met de projectorganisatie Stadionpark en de

de Stadionweg met daarbij een mogelijke nieuwe aansluiting voor de

projectorganisatie MIRT Stadsbrug en OV gecontinueerd worden. Belangrijke

Veranda. De ontsluiting van de Stadiondriehoek en de oversteken van

deelgebied (ook in relatie tot programmering) die inspeelt op de impact

raakvlakken en gezamenlijke vraagstukken zijn:

de doorlopende routes dienen hiermee in samenhang vormgegeven te

van geluid in dit gebied;

worden. De uitgangspunten in het herziene Masterplan Station Rotterdam Stadionpark •

•

•

•

Feyenoord City 2.0 geven hierbij de kaders aan.

Het toekomstigbestendig omgaan met de dijk, als waterkering en openbare ruimte, in relatie tot de bebouwing en parkeermogelijkheden in

Verder uitwerking ketenvoorzieningen (K+R, taxi, fietsenstalling,

de Stadiondriehoek.

eventuele bushalte), inrichting Olympiaweg ter hoogte van station

Ontwikkeling Veranda, Sportcampus en Stationsomgeving Hillesluis

en inzicht in ruimtevraag van stationsprogramma (en mobiliteit) in

•

•

Uitwerking van de openbare ruimte (die grotendeels op een verhoogd

Programmatisch en qua fasering is met name de afstemming met de

maaiveld ligt) en daken met aandacht voor:

de Stadiondriehoek of strook tussen spoor en Olympiaweg - DO

Veranda van groot belang, vanwege de voorziene verplaatsing van de

•

Inpassing van bomen van de eerste categorie in het gebied;

Stationsomgeving

leisurefuncties van de Veranda naar de Stadiondriehoek.

•

optimale balans tussen daken voor gebruik, energieopwekking,

Aantakking stationstraverse op gebiedsontwikkeling (hoogte en

•

Een doorlopende buitenruimte, zorgend voor prettige routes in de stad

locatie zijn bepaald in het schetsontwerp van het station Stadionpark)

van groot belang. Met name het Rondje Stadionpark en de route van

en vormgeven continue route vanuit Hillesluis naar het Getijdenpark

Hillelsuis

waterberging e.d.; •

uitwerken hoogteverschillen tot inclusieve routes voor elke gebruiker en doelgroep;

Feijenoord •

Uitwerking van een optimale stedenbouwkundige structuur per

•

ecologische kansen en kwaliteiten;

Uitwerking evenemententraverse en opstellen definitief ontwerp

Vervolgopgaves

bufferruimte voor station en opstelplek bussen uitsupporters met een

In dit gebiedsambitiedocument zijn de ambities voor de stadiondriehoek

energiesysteem met mogelijke relatie met het stadion en een

passende uitstraling (en mogelijk dubbelgebruik op dagen dat deze niet

opgenomen, met daarin een verkenning van de mogelijke

ontwikkelstrategie passend bij de netcongestie van de komende jaren;

gebruikt worden)

stedenbouwkundige modellen. Op basis van deze verkenning zijn de

•

Uitwerken van een betrouwbaar, betaalbaar en duurzaam

volgende onderzoeksvragen en nadere uitwerkingen aan het licht gekomen Stadsbrug en nieuwe tramlijn

die in de vervolgfase extra aandacht verdienen. De belangrijkste punten

•

Als gevolg van de stadsbrug zal het kruispunt van de Olympiaweg en

hierbij zijn:

Stadionweg opnieuw worden ingericht. De eventueel aangepaste

•

hoogte van de kruising en het benodigde ruimtebeslag van de kruising

in relatie tot de gehele ontwikkeling van Stadionpark, passend bij de

vormt een belangrijke context voor de gebiedsontwikkeling en dient in

ambities als opgenomen in dit gebiedsambitiedocument;

interactie tussen brug en gebied te worden vormgegeven. •

Verdere invulling en concretisering van programma in de Stadiondriehoek

•

Verdere uitwerking van parkeren en fietsparkeren in het gebied met

In relatie tot de uitwerking van de autoluwe stadsbrug, zal ook bepaald

daarbij aandacht voor:

worden welke functie de Olympiaweg krijgt als onderdeel van het

•

De te hanteren parkeernormen gekoppeld aan de verbeterde

stedelijk netwerk om te waarborgen dat de uit te werken ambitie ten

bereikbaarheid van het gebied en de daarbij behorende

aanzien van autoluw ook werkelijkheid wordt. De ruimtelijke vormgeving

knooppuntfunctie en hoogstedelijke ontwikkeling

van de Olympiaweg wordt verder uitgewerkt in het licht van deze

•

Uitwerken en inzicht krijgen in omvang dubbelgebruik van

uitwerking, waarbij ambities uit het masterplan (geen lijn maar een plek)

Gebiedsambitiedocument Stadiondriehoek | 75

6 speerpunten

6.4 Communicatie en participatie in de vervolgfases We streven naar een nieuw centrumgebied voor Rotterdam-Zuid: een gebied waar technologie, educatie, data en gemeenschap samenkomen. Een gebied wat we vormgeven voor en met de Rotterdammers en meer specifiek de bewoners en ondernemers uit de omliggende wijken. We zetten daarom in op een intensieve participatie, waarin de omgeving mee kan bouwen en mee kan doen met de transformatie van het gebied. Deze transformatie gaat verder dan fysieke herinrichting. Het gebied ontwikkelt zich tot een sociaal, digitaal en economisch ecosysteem, gebouwd mét en vóór de mensen die er wonen, werken, leren en recreëren. De AI Datacampus fungeert als motor voor nieuwe werkgelegenheid, leermogelijkheden en verbinding met de wijk. Brede en inclusieve betrokkenheid

Positie van de AI Datacampus

De Stadiondriehoek bevindt zich midden in een dynamische stadsomgeving.

Centraal in deze ontwikkeling staat de AI Datacampus: een dynamisch

Kernwaarden van de aanpak

Daarom betrekken wij een breed palet aan stakeholders:

knooppunt voor onderwijs, onderzoek, ondernemerschap en

Geïnspireerd op het maatschappelijk kader Feyenoord City, maar vertaald

•

Huidige bewoners van de omliggende wijken brengen lokale kennis

maatschappelijke innovatie rondom data en digitale technologie. De

naar de context van de Stadiondriehoek:

en ervaringen in. Zij helpen ons inzicht te krijgen in het bestaande

Communicatie- en participatieaanpak voor de gebiedsontwikkeling

Kernwaarde

Betekenis in de praktijk

gebruik van de wijk, de sociale dynamiek en de kansen die zij zien voor

rond de AI Datacampus heeft vijf centrale doelstellingen:

Samen

Co-creatie met buurt, instellingen, bedrijven en gebruikers 11-3-2026

verbetering.

•

Transparant

Draagvlak en vertrouwen opbouwen: Door vroegtijdige, open en

Feyenoord is een belangrijke partner in de gebiedsontwikkeling.

consistente communicatie ontstaat een realistisch en gedeeld

Iedereen kan meedoen, ongeacht achtergrond of

Supporters (als belangrijke gebruiker van het gebied), bezoekers en

beeld van de AI Datacampus en de gebiedsontwikkeling.

kennisniveau

deelnemers aan het maatschappelijk programma denken mee over de

Flexibel

Ruimte voor iteratie, leren en bijsturen

invulling van het gebied en kunnen hun wensen daarbij aangeven.

ondernemers, studenten en organisaties worden uitgenodigd

Levendig

Placemaking en digitale tools als middel voor ontmoeting,

Toekomstige bewoners – zoals studenten, starters, gezinnen,

mee te denken, ontwerpen en mee te doen.

Toegankelijk

Duidelijke, eerlijke en tijdige communicatie

•

•

ondernemers en kenniswerkers – worden nadrukkelijk betrokken om te

interactie en testomgeving

Participatie

•

•

•

De wijk actief betrekken bij de ontwikkeling: Bewoners,

De AI Datacampus zichtbaar verbinden met Rotterdam-Zuid:

bepalen welke woonmilieus, voorzieningen en openbare ruimte bij hun

De campus wordt gepositioneerd als motor voor nieuwe

leefstijl passen.

kansen: werkgelegenheid, onderwijs, technologie en sociaal-

Lokale ondernemers en maatschappelijke organisaties dragen bij

economische ontwikkeling in de omliggende wijken.

Een toekomstbestendige ontwikkeling van de Stadiondriehoek kan alleen

aan het versterken van de identiteit van het gebied en spelen een

succesvol zijn wanneer deze gedragen wordt door de gemeenschap die het

rol in placemaking, tijdelijke programmering en het vormgeven van

Het traject is laagdrempelig, meertalig, visueel en divers in

gebied maakt én gebruikt. Participatie vormt daarom een integraal onderdeel

buurtfuncties.

werkvormen zodat álle doelgroepen kunnen bijdragen.

van het proces: vanaf de visievorming tot en met de verdere planuitwerking

•

Onderwijs- en kennisinstellingen zoals de Erasmus Universiteit,

•

•

Toegankelijke participatie voor iedereen mogelijk maken:

Identiteit en betrokkenheid vroegtijdig zichtbaar maken: via

en tijdelijke programmering. Wij streven naar een open, transparant en

hogescholen en mbo-instellingen participeren binnen het programma

tijdelijke initiatieven en programmering (Sport, cultuur, data-labs,

uitnodigend traject waarin alle relevante doelgroepen zich gehoord en

voor leren en innoveren. Zij denken mee over inhoudelijke thema’s,

AI pilot onderwijs, buitenklassen) ontstaat al in een vroege fase

betrokken voelen.

ruimtegebruik, de AI Datacampus en de verbinding met de wijk.

beleving en verbinding met het gebied!

76 | Gebiedsambitiedocument Stadiondriehoek