[26bb002264] Bijlage behorende bij 26bb002265 over Ambitiedocument Stadiondriehoek
Tekst van het document
Stadiondriehoek
De puls van de stad! Gebiedsambitiedocument
maart 2026
Inhoud
Leeswijzer
Leeswijzer
3
Voorwoord
5
1.Introductie
32
Dit gebiedsambitiedocument vormt een verdere uitwerking van deelgebied 3, de
4.1 Ruimtelijke structuur en opzet
34
‘Stadiondriehoek’, zoals vastgelegd in het herziene Masterplan Feyenoord City (juni 2024).
4.2 Ruimtelijke en programmatische ankers
36
Bij de besluitvorming over het herziene Masterplan Feyenoord City is bepaald dat het
4. Plangebied
6
Feyenoord
36
gewenst is om tussen het Masterplan en Stedenbouwkundig plan een extra stap in te
1.1 Aanleiding
8
AI Datacampus
38
bouwen in de vorm van een deelgebiedsambitiedocument. Het voorliggende document is
1.2 Betrokken partijen
10
Topsportcentrum
40
het deelgebiedsambitiedocument voor de Stadiondriehoek. In dit document zelf spreken
1.3 Context
12
Leisureprogramma
41
we verder over gebiedsambitiedocument. Dit document sluit aan op de opgaven en
1.4 Opgave Stadiondriehoek
14
4.3 Het ruimtelijk speelveld
42
ambities van overkoepelende programma’s en beleidskaders, waaronder de ontwikkeling
1.5 Participatie
15
4.4 Landschap en publieke ruimte
44
van de Oostflank, de Omgevingsvisie Rotterdam en Koers op Zuid. Omwille van de
4.5 Mobiliteit en logistiek
50
leesbaarheid en de compacte opzet is gekozen de context scheppende hoofdstukken,
2. Ambities en uitgangspunten
16
2.1 Stadiondriehoek: De puls van de stad
18
2.2 Ambities
20
3. Programma
22
3.1 Programma onderdelen
24
3.2 Maatschappelijke impact
26
3.3 Programma in cijfers
27
3.4 Verwevenheid van programma
30
zoals historie en contextanalyse, tot een minimum te beperken. Voor nadere informatie 56
5. Duurzaamheid
rond deze onderwerpen, wordt verwezen naar het Masterplan Feyenoord City.
5.1 Ambities duurzaamheid
58
5.2 Inzicht in omgevingseffecten
62
Hoofdstuk 1 van dit document introduceert de aanleiding, verschillende stakeholders
5.3 Integratie van de waterkering
64
en opgaven voor de Stadiondriehoek. In hoofdstuk 2 wordt op basis van een grondige reeks interviews een breed gedragen concept geïntroduceerd, dat rust op de ambitieroos
66
van het masterplan. Hoofdstuk 3 behandelt het programma en de mix van functies,
6.1 Placemaking begint morgen
68
voorzieningen en activiteiten. Hoofdstuk 4 zoomt in op de ruimtelijke inrichting en hoe
6.2 Proces en ontwikkelstrategie
70
de fysieke structuur bijdraagt aan beleving, innovatie en ontmoeting. Hoofdstuk 5 laat
6.3 Raakvlakken en vervolgopgaves
74
zien hoe duurzaamheid wordt verankerd in het gebied en onderdeel wordt van de puls.
76
Hoofdstuk 6 beschrijft het vervolg en hoe de ambities vanaf morgen daadwerkelijk tot
6. Het vervolg
6.4 Communicatie en participatie in de
leven worden gebracht.
vervolgfases Beeldverantwoording
80
Eenwording van club en stadion Stadion Feijenoord, de eigenaar van het stadion, en Feyenoord Rotterdam, de voetbalclub, zijn twee aparte entiteiten die op dit moment toewerken naar een eenwording tot één Feyenoord waarin club en stadion zijn verenigd. Vooruitlopend hierop wordt in
Colofon
dit document daarom gesproken over 'Feyenoord', waarmee het geheel van Stadion Feijenoord én Feyenoord Rotterdam wordt aangeduid.
Gebiedsambitiedocument Stadiondriehoek Vaststelling: 24 maart 2026
Gebiedsambitiedocument Stadiondriehoek | 3
Voorwoord Stadionpark is een van de belangrijkste gebiedsontwikkelingen in Rotterdam.
nieuwe stadsbrug en het Getijdenpark Feyenoord maken dit gebied beter
Binnen de ontwikkeling van de Oostflank kan hier een kwart tot een derde
bereikbaar en sterker verbonden met de rest van de stad. Voor Feyenoord
van de 30.000 woningen worden gerealiseerd.
ligt hier bovendien ruimte om zich verder te ontwikkelen. Dat past bij een plek waar sport, talent en ambitie al generaties lang samenkomen. Met deze
Midden in dit gebied ligt de Stadiondriehoek. De plek van De Kuip. Voor veel
ontwikkeling creëren we niet alleen nieuwe woningen en economische
Rotterdammers meer dan een stadion: een plek vol herinneringen, emotie
kansen. We bouwen aan een gebied waar Rotterdammers zich thuis voelen
en geschiedenis. Tegelijk is het een gebied waar al jaren plannen worden
en waar nieuwe verhalen kunnen ontstaan.
gemaakt en waar het gesprek over de toekomst nooit ver weg is. Juist daarom ben ik blij dat we met alle betrokken partijen dit
Ik ben trots dat we met zoveel partners deze ambities hebben vastgelegd.
gebiedsambitiedocument hebben opgesteld. De partijen die hier hun naam
Samen zetten we de volgende stap in de ontwikkeling van Stadionpark: een
aan verbinden laten zien dat er brede wil is om dit gebied echt in beweging
nieuw stadsdeel voor Rotterdam, gebouwd op de kracht van deze plek.
te brengen. De komende jaren kan hier een nieuw Rotterdams stadsdeel ontstaan. Met nieuwe woningen, ruimte voor onderwijs en innovatie, sterke sportvoorzieningen en plekken waar supporters, bewoners, ondernemers en bezoekers elkaar ontmoeten. De komst van station Stadionpark, de
Chantal Zeegers Wethouder klimaat, bouwen en wonen
Gebiedsambitiedocument Stadiondriehoek | 5
01 Introductie
1.1 Aanleiding 1.2 Betrokken partijen 1.3 Context 1.4 Opgave Stadiondriehoek 1.5 Participatie
1.1 Aanleiding Dit gebiedsambitiedocument markeert het begin van een nieuwe fase voor de Stadiondriehoek. De afgelopen decennia zijn verschillende plannen
De bredere betekenis van De Kuip
het gebied van sport, educatie, gezondheid en talentontwikkeling. Ook
gemaakt, die om verschillende redenen niet doorgingen. Nu hebben partijen
De Kuip is een plek van en voor iedereen, een stadion dat
het Topsportcentrum Rotterdam vervult een belangrijke functie binnen
met hernieuwde energie ambities geformuleerd. Nadat bekend werd dat
mensen samenbrengt, tegenstellingen overstijgt en wereldwijd als
de Stadiondriehoek. Al jarenlang biedt het topsporters hoogwaardige
Rijk, regio en stad hadden besloten over de nieuwe stadsbrug en station
herkenningspunt geldt. Met een omvangrijke achterban van ruim 2.5
trainingsfaciliteiten en medische begeleiding, en in samenwerking
Stadionpark heeft de gemeente het herziene Masterplan Feyenoord City
miljoen supporters. Het stadion met haar karakteristieke ovale vorm en
met het Albeda College wordt ruimte gecreëerd voor sportieve en
vastgesteld, met daarin de ambitie om de Stadiondriehoek te ontwikkelen
zorgvuldig ontworpen tribunes heeft De Kuip generaties supporters,
publieksgerichte activiteiten.
tot een nieuw centrumgebied. Daarnaast heeft Feyenoord duidelijkheid
bezoekers en bewoners samengebracht. Bij de bouw was het stadion
gegeven over haar toekomst met de uitspraak dat de club 'aan het einde van
al vooruitstrevend: dankzij vernieuwende constructietechnieken had
Voor de toekomstige ontwikkeling van de Stadiondriehoek wordt
de 21e eeuw nog steeds voetbalt in de Stadiondriehoek'.
iedere toeschouwer vrij zicht op het speelveld. De nabijheid tussen
voortgebouwd op de kracht van het bestaande; met De Kuip, het
spelers en publiek stond centraal. Juist deze maximale interactie
Topsportcentrum Rotterdam en de lokale bedrijvigheid. Hierbij worden
We zien ook in de stad dat dit de volgende te ontwikkelen plek is. Parkstad
maakte De Kuip vanaf het begin tot een plek van intense beleving.
ook de lessen uit het Masterplan Feyenoord City en de daarmee
is vrijwel gereed, binnen Rotterdams Tij is de bouw van Atlas gestart en
Verhalen van spanning, euforie, teleurstelling en topsport komen hier
verbonden participatie meegenomen. Samenwerking, realisme, respect
voor de Waterkant heeft het omgevingsplan ter inzage gelegen en wordt
samen en worden van generatie op generatie doorgegeven. Bijna
voor wat er al is en de bereidheid om te vernieuwen vormen daarbij het
de voorbereiding op realisatie gestart. Bij de Stadiondriehoek zelf wordt
honderd jaar lang is De Kuip de thuisbasis van Feyenoord en het
fundament. In de totstandkoming van dit gebiedsambitiedocument
door MIRT-project Stadsbrug en OV gewerkt aan het ontwerp voor het
speelveld van momenten die het collectieve geheugen van de stad
hebben de betrokken partijen elkaar gevonden in de gezamenlijke
station Stadionpark, die vraagt om een goede aansluiting op de omgeving
hebben gevormd. Maar het is vooral het hart van een gemeenschap:
ambities om aan te werken, waarbij iedere partij ook zijn eigen ambities
en duidelijkheid over de stationsvoorzieningen rond het station. Ook de
een plek waar loyaliteit, passie en verbondenheid voelbaar zijn. Een
kan realiseren. Vanuit deze hernieuwde blik werken meerdere
planning- en studiefase voor de brug is gestart. Ook de stakeholders in het
plek die al decennialang zorgt voor verbinding, tussen arm en rijk,
partijen gezamenlijk en zorgvuldig aan een nieuw hoofdstuk voor
gebied willen aan de slag. Feyenoord is begonnen met nadenken over de
noord en zuid, haven en stad. Voor supporters is Feyenoord een bron
de Stadiondriehoek: een verhaal dat de ziel van Zuid koestert en
toekomst van de Kuip, en wil na eenwording van Stadion en BVO hier de
van liefde voor de club, die zij trouw doorgeven aan hun kinderen en
tegelijkertijd vooruitkijkt naar de komende honderd jaar, zodat
volgende stappen in gaan zetten. Het Sportbedrijf Rotterdam is de nieuwe
kleinkinderen. Via de Feyenoord Foundation blijft de club bovendien de
het gebied betekenisvol blijft voor zowel huidige als toekomstige
exploitant van het Topsportcentrum en wil hier graag extra elan aan geven.
wijken van Zuid versterken met vele maatschappelijke initiatieven op
generaties.
En niet als minste is er het initiatief voor de AI-datacampus, die zich in het gebied wil vestigen, en waar van Herk als grootste eigenaar in het gebied een gebiedsontwikkeling aan wil koppelen. Daarmee is dit het moment om dit gebiedsambitiedocument tot stand te brengen als basis voor concrete planvorming. Het herziene Masterplan Feyenoord City heeft de ambities op hoofdlijnen in beeld gebracht en benadrukt dat verdere ontwikkeling alleen toekomstbestendig is wanneer zij realistisch is, voortbouwt op de identiteit van de plek en wordt gedragen door de omgeving. Feyenoord en de Kuip zijn hierin natuurlijk een belangrijk ankerpunt in de identiteit van het gebied.
8 | Gebiedsambitiedocument Stadiondriehoek
"
In de Stadiondriehoek wordt met zorg gebouwd aan de toekomst: trouw aan wat Zuid groot maakte, trots op wat komt, met respect voor de ziel die deze plek al decennialang samenbrengt
Gebiedsambitiedocument Stadiondriehoek | 9
1.2 Betrokken partijen De ontwikkeling van de Stadiondriehoek vindt plaats in nauwe
wordt het stadion jaarlijks bezocht door ca. 150.000 mensen voor zakelijke
heeft het een sterke maatschappelijke functie door projecten voor jongeren
samenwerking tussen publieke en private stakeholders, elk met een eigen
evenementen, het museum en de fanshops. Daarnaast speelt Feyenoord,
en stimulering van breedtesport.
en gedeelde verantwoordelijkheid. De samenwerking wordt samengevat
via de Feyenoord Foundation, een belangrijke maatschappelijke rol met
in het motto Samen Sterk, dat staat voor oprechte inzet, gezamenlijke
initiatieven voor kwetsbare doelgroepen in Rotterdam-Zuid en daarbuiten.
Mecanoo Architecten - ontwerpende en verbindende partner,
verantwoordelijkheid en verbonden trots: een samenwerking waarin iedere
Als een bron van trots, identiteit, topsport en talentontwikkeling. Vanuit
verantwoordelijk voor de ruimtelijke en conceptuele vertaling van de
partij bijdraagt aan een Stadiondriehoek die van en voor iedereen is. Net als
De Kuip, Varkenoord en de Feyenoord-gemeenschap wordt de sportieve,
gezamenlijke ambities. Architectuur, openbare ruimte, logistieke opgave
de driehoek, de sterkste geometrische vorm, is deze samenwerking een
sociale en emotionele kracht van de club verbonden met het gebied. Bij de
en programmatische keuzes worden ingezet om dit gebied optimaal in te
stabiel en krachtig fundament voor alles wat er gebeurt. De belangrijkste
ontwikkeling van dit gebiedsambitiedocument wordt Feyenoord ondersteund
richten voor huidige en toekomstige generaties. Yellow Concepts heeft in dit
stakeholders/participanten zijn:
door Scope Spatial Strategy.
traject bijgedragen aan het vertalen van de ambities naar een overkoepelend gebiedsconcept.
Gemeente Rotterdam - publieke opdrachtgever, grondeigenaar en bewaker
Topsportcentrum Rotterdam - een belangrijk centrum voor topsport,
van stedelijke kwaliteit, bereikbaarheid, inclusiviteit, betaalbaarheid,
talentontwikkeling en grote sportevenementen. Het versterkt Rotterdam als
toegankelijkheid en maatschappelijke meerwaarde. De gemeente zorgt dat
sportstad en biedt professionele trainings- en wedstrijdfaciliteiten. Daarnaast
de gebiedsontwikkeling niet alleen stenen toevoegt, maar kansen schept
Rotterdammers
voor bewoners, talent en bedrijvigheid in heel Zuid en daarbuiten. Toekomstige bewoners
Van Herk Groep - eigenaar van een substantieel deel van het gebied en beoogd ontwikkelende partij. De ambitie is om hier een hoogstedelijk centrumgebied te realiseren waarin wonen, werken en leren duurzaam en integraal worden
Bewoners Veranda
Stakeholders
Kernteam
verweven. Rdevelopment treedt op als initiatiefnemer en systeemarchitect van de AI Datacampus (in samenwerking met de Erasmus Universiteit) én als
Adviseurs
Bewoners Sportdorp
Scholieren
gedelegeerd ontwikkelaar namens de gemeente en Van Herk voor de integrale gebiedsontwikkeling. In deze rol is Rdevelopment verantwoordelijk voor de programmatische regie, de inhoudelijke positionering en de publiek-private afstemming van het gebied. Rdevelopment verbindt publieke doelstellingen (stedelijke kwaliteit, talentontwikkeling, werkgelegenheid en innovatiekracht) met private investeringskracht en uitvoeringscapaciteit, en borgt dat de
Studenten
Supporters verenigingen
Ondernemers Veranda
ontwikkeling zowel economisch als maatschappelijk rendement genereert. Van Herk Groep ontwikkelt haar vastgoed binnen deze integrale gebiedsvisie. Feyenoord / Stadion Feijenoord - Met De Kuip vormt de Stadiondriehoek al bijna 100 jaar het hart van Feyenoord. De Feyenoord achterban wordt gevormd door circa 2.5 miljoen voetballiefhebbers. Naast de wedstrijden
10 | Gebiedsambitiedocument Stadiondriehoek
Bewoners Hillesluis
(Top) sporters Bewoners Vreewijk
Samen Sterk!
1.3 Context De Stadiondriehoek vormt een belangrijk onderdeel van de gebiedsontwikkeling Sportcampus
Stadionpark. Het gebied verandert de komende jaren ingrijpend: van een overwegend stenige perifere bedrijven- en leisurezone naar een levendig
Rondje Stadionpark
stadsdeel waar sport, leisure, educatie en innovatie, wonen en groene verblijfsplekken samenkomen. De Stadiondriehoek neemt in het Stadionpark
3e stadsbrug met Tramlijn Veranda
een strategische positie in. Het vormt de verbinding tussen stad en rivier, en vormt de schakel tussen bestaande wijken zoals Hillesluis, Vreewijk, Sportdorp
Getijdenpark
en de Veranda én de verschillende nieuwe deelgebieden binnen Stadionpark zoals Rotterdams Tij, de Sportcampus en Varkenoord. De Stadiondriehoek is
Stadiondriehoek
hiermee het verbindende deelgebied die deze diverse wijken met elkaar in verbinding brengt.
Waterkant
Deze gebiedsontwikkeling is onderdeel van de grotere ontwikkeling Oostflank Rotterdam. Een verdichtingsopgave die zich uitstrekt van de Alexanderknoop
Station Rotterdam Stadionpark
tot Zuidplein. De plek ligt op een strategisch kruispunt van stedelijke netwerken, infrastructuur en wijkverbindingen. Het gebied functioneert als een belangrijke
Atlas
Route Hillesluis naar de Maas
entree van Rotterdam vanuit zuidoostelijke richting. Bereikbaarheid is een essentieel onderdeel van de ontwikkeling. De geplande stadsbrug over de Nieuwe Maas en de nieuwe tramlijn leggen cruciale nieuwe verbindingen
De Stadiondriehoek in de context van alle komende ontwikkelingen in het Stadionpark
in de stad, waaronder richting Kralingse Zoom, Campus Woudestein en de Alexanderknoop. Direct naast de Stadiondriehoek wordt gewerkt aan dé nieuwe OV-knoop van Rotterdam-Zuid. Het vernieuwde Station Rotterdam Stadionpark wordt gecombineerd met een royale voetgangersbrug (interwijkverbinding) over de sporen die de verbinding legt tussen Hillesluis en de Stadiondriehoek en verder tot aan de Veranda en het getijdenpark langs de Nieuwe Maas. De permanente aansluiting op het spoor verbindt dit stuk van de stad via de Oude Lijn (naam van de spoorlijn tussen Leiden & Dordrecht) met kennissteden zoals Leiden, Delft en Eindhoven. Dit maakt deze locatie zeer geschikt voor hoogwaardig onderwijs en versterkt bovendien het (inter)nationale karakter van deze plek. Deze context maakt de Stadiondriehoek is bij uitstek geschikt voor een hoogstedelijke, centrumachtige ontwikkeling als verbindend deelgebied in Stadionpark. Ontwikkeling Atlas
12 | Gebiedsambitiedocument Stadiondriehoek
Ontwikkeling Waterkant
Stationsknoop Stadionpark
Sportcampus en sportpark Varkenoord
Tramlijn verbindt Kralingse Zoom met Zuidplein, via de Stadiondriehoek
Alexander
Delft / Leiden
Centraal Station Blaak Centrum
Nieuwe brug met tramlijn!
Campus Woudestein/ Kralingse Zoom
Zuid
Stadiondriehoek Zuidplein
Stadiondriehoek per spoor direct verbonden met de kennis-as Leiden-Eindhoven!
Waterkant Dordrecht / Eindhoven
Veranda Hillesluis Hillesluis naar de Maas
Sportdorp
Vreewijk
Rondje Stadionpark
"
De Stadiondriehoek vormt een schakel in de stad, tussen de wijken en verbinding met de Nieuwe Maas
1.4 Opgave Stadiondriehoek De Stadiondriehoek beschikt over een grote ruimtelijke potentie. Als centrumknoop binnen Stadionpark kan het gebied een uitgesproken eigen karakter ontwikkelen, zichtbaar in de bijzondere gebouwen, voorzieningen en publieke ruimtes. De opgave gaat echter verder dan alleen verdichting: het draait om het transformeren van een stadsdeel tot een levendig, betekenisvol centrumgebied dat strategisch is gelegen tussen bestaande wijken en nieuwe ontwikkelingen. Het gebied biedt kansen op het gebied van leefkwaliteit, wonen, sport, leisure, werkgelegenheid, bedrijvigheid, voorzieningen en verblijfskwaliteit. Tegelijk kent het uitdagingen: versnipperd eigendom, parkeerdruk, klimaatadaptatie en het huidige beperkte gebruik buiten wedstrijddagen en evenementen. Momenteel is het gebied slechts circa 30 dagen per jaar echt levendig. Dit benadrukt de urgentie van een ontwikkeling die de Stadiondriehoek 365 dagen per jaar betekenisvol maakt,
Ongeveer 30 dagen per jaar maximale levendigheid.
passend bij Rotterdam-Zuid. De opgave is het creëren van een plek die uitnodigt
Overige dagen in het jaar: weinig levendigheid, asfalt, parkeren.
tot gebruik op verschillende momenten van de dag en door uiteenlopende doelgroepen, en dat ruimte biedt voor ontwikkeling voor alle leeftijden. Het eindbeeld van de Stadiondriehoek is niet vastgelegd. De opgave is daarom het
De Stadiondriehoek vandaag de dag: enkele dagen van levendigheid vs desolate uitstraling
ontwikkelen van een richting waarin de kracht van het verleden wordt benut, en •
Het benutten van het (inter)nationale karakter van de locatie, naast de
tegelijkertijd ruimte wordt geboden aan ambitie, vernieuwing en een stedelijke
ontwerp en programma te combineren met zichtbaarheid, verlichting en
dynamiek die het hele jaar door betekenisvol is. Voor de opgave gelden enkele
sociale controle.
regionale / lokale aantrekkingskracht, om een breed scala aan bezoekers en
Thema’s zoals geluid, klimaatadaptatie en mobiliteit (zowel dagelijks als
partners aan te trekken.
uitgangspunten:
•
tijdens evenementen) optimaal adresseren. 1. Verankerd in de omgeving
3. Gebouwd op samenwerking
De Stadiondriehoek is van en voor Rotterdam. De kracht en betekenis van het
2. Verbonden met de wereld
De transformatie van de Stadiondriehoek kan alleen slagen door een open
bijna honderdjarige verleden blijven richtinggevend bij keuzes in programma,
Dankzij de stadsbrug, het vernieuwde station en de toekomstige voorzieningen
samenwerking tussen gemeente, ondernemers, onderwijs, bewoners en
inrichting en samenwerking. Dit betekent:
kan de Stadiondriehoek uitgroeien tot een toegangspoort voor kennis, talent en
Feyenoord. Essentieel hierbij zijn:
•
Bestaande publiekstrekkers zorgvuldig inpassen, met duidelijke zichtlijnen
bezoekers op Rotterdam-Zuid. Het gebied kan zo fungeren als een levendige
•
Het delen van kennis en ervaring, met eerlijke kansen voor iedereen.
en aantrekkelijke (groene) publieke ruimtes.
interface tussen de stad, haar bewoners en de wereld. Dit vraagt om:
•
Het gezamenlijk dragen van verantwoordelijkheid voor de ontwikkeling en
Inclusieve verbindingen creëren met de omgeving en toegankelijke
•
•
ontmoetingsplekken realiseren voor bewoners, bezoekers en werknemers. • •
Ruimte bieden aan leisure, zodat het gebied niet alleen functioneel maar
kennis en talent optimaal worden benut. •
Het stimuleren van functies en toepassingen van moderne technologieën,
ook aantrekkelijk is voor recreatie en verblijf.
zoals AI en data, die inmiddels onmisbaar zijn in de samenleving en functies
Een 24/7 gevoel van veiligheid integreren in de openbare ruimte, door
zoals sport en leisure kunnen ondersteunen.
14 | Gebiedsambitiedocument Stadiondriehoek
kwaliteit van het gebied.
Gerichte aandacht voor onderwijs, talentontwikkeling en innovatie, zodat •
Een stapsgewijze aanpak waarin experimenten, tijdelijke invullingen en ontmoeting een plek krijgen.
1.5 Participatie De afgelopen periode is samengewerkt met bewoners, supporters,
waardevolle aanvulling voor Zuid. Daarnaast is bereikbaarheid een
Samengevat geven deelnemers mee dat de ontwikkeling van de
ondernemers, kennisinstellingen en maatschappelijke organisaties uit
belangrijk thema. Er leeft zorg dat nieuwe ontwikkelingen de parkeer- en
Stadiondriehoek Rotterdam-Zuid moet versterken en de leefkwaliteit moet
omliggende wijken. Hun verhalen, wensen en zorgen vormen een belangrijk
verkeersdruk, met name tijdens wedstrijddagen, verder kunnen vergroten.
verbeteren, met aandacht voor betaalbare woningen, bereikbaarheid,
onderdeel van het ontwerpproces. Alleen door deze brede betrokkenheid
Deze aandachtspunten worden meegenomen in de vervolgfase, waarin
parkeren en een veilig en prettig verblijfsklimaat voor bewoners en
kan een gebied ontstaan dat daadwerkelijk van en voor iedereen is. Naast
gemeente, vervoerders en Feyenoord samenwerken aan een integrale
bezoekers. Daarnaast wordt het belang benadrukt van een jaarrond levendig
bewoners, gebruikers en stakeholders is ook meermaals gesproken met het
mobiliteitsstrategie met zo min mogelijk impact op de omgeving. Ook
gebied dat beleving biedt, niet alleen op wedstrijddagen. Tegelijkertijd
Q-team Feyenoord City en professionele partijen zoals het Waterschap en
betaalbaarheid en het aanbod van goede woningen worden nadrukkelijk
blijft het essentieel om De Kuip en het zicht daarop te koesteren, het
ProRail.
genoemd. De programmatische ambities voor wonen sluiten aan op het
eigen karakter van Zuid te behouden en ruimte te bieden aan innovatie en
Rotterdamse woonbeleid. Enkele reacties die tijdens de gesprekken en
samenwerking met kennis en kunde uit de stad en de wereld. De opgehaalde
Terugblik op de participatieavond
vragen na de publieke presentaties naar voren kwamen zijn hieronder
input is verwerkt in dit gebiedsambitiedocument. Vervolgopgaves zijn
Op 6 december 2025 heeft een groter participatiemoment plaatsgevonden
opgesomd:
opgenomen in hoofdstuk 6.3 'Raakvlakken en vervolgopgaves'.
waarin de ambities van de Stadiondriehoek aan de omgeving zijn gepresenteerd. De reacties waren overwegend positief. Veel bezoekers
“Van deze ontwikkeling moet Zuid echt beter van worden.”
De participatieavond op 2 december 2025 heeft een scherp beeld
herkennen de huidige kwaliteit en inrichting van het gebied als een
“Zorg gewoon voor betaalbare woningen.”
gegeven van de succesfactoren en aandachtspunten voor de
verbeteropgave en verwelkomen de ontwikkeling. Tegelijkertijd zijn er
“Ga goed om met parkeren.”
verdere ontwikkeling van de Stadiondriehoek. Deze input vormt
duidelijke aandachtspunten meegegeven. De belangrijkste oproep is om
“Koester De Kuip, geef haar de ruimte die ze verdient.”
een belangrijke basis voor het verdere ontwerpproces en helpt het
ervoor te zorgen dat de Stadiondriehoek een plek wordt voor iedereen
“Zorg dat het hier altijd leeft, niet alleen op wedstrijddagen.”
gebied jaarrond levendig en betekenisvol te maken. In dit kader is
in Rotterdam-Zuid: een gebied waar iedereen zich welkom voelt en
“Maak van een bezoek naar de Stadiondriehoek een dagje uit.”
de ambitie gelanceerd om een Raad van Inspiratie op te richten,
daadwerkelijk profiteert van de ontwikkeling. De inzet op hoogwaardig
“Besteed aandacht aan veiligheid, dat moet gewoon goed voelen.”
bestaande uit jongeren uit Zuid die gedurende het ontwikkelproces
onderwijs en kennisontwikkeling wordt daarbij breed gezien als een
“Je voelt hier straks de vernieuwing, beetje lef graag.”
actief meedenken over de toekomst van dit gebied - Samen Sterk!
02
Ambities voor de Stadiondriehoek 2.1 Stadiondriehoek: De puls van de stad 2.2 Ambities
2.1 Stadiondriehoek: De puls van de stad De ambitie voor de toekomst van de Stadiondriehoek vindt haar inspiratie in
De puls van de stad wordt gedragen door drie verbonden kernwaarden:
Topprestatie met ruimte voor ieders talent
de levendigheid en dynamiek die het gebied tijdens wedstrijddagen laat zien.
Beleving, Innovatie en Topprestatie. Deze waarden bepalen hoe het gebied
Topprestatie begint bij het herkennen en koesteren van talent. In de
Nergens in Rotterdam is de energie van de stad zo tastbaar als tijdens een
voelt, functioneert en zich blijft ontwikkelen, en zorgen dat de hartslag
Stadiondriehoek krijgt iedereen de ruimte om te groeien, of dat nu op het
wedstrijd in De Kuip. Hier komen beleving en beweging samen: het kippenvel
krachtig blijft.
gebied van sport, onderwijs, technologie of ondernemerschap is. Het
op een volle tribune, de liefde voor Feyenoord als levensader, de trots na
gebied biedt een podium waar ambitie zichtbaar wordt, waar mensen
een wedstrijd, de gedeelde euforie, maar soms ook de teleurstellingen en
Beleving die verbindt
elkaar inspireren en uitdagen. Waar ieder steeds de kans krijgt het beste uit
het doorzettingsvermogen. Deze intensiteit vormt het vertrekpunt voor
Beleving vormt de kern van het dagelijks leven in de Stadiondriehoek.
zichzelf te halen. De puls van de stad komt hier tot leven in elke prestatie.
het gebiedsconcept van de Stadiondriehoek als de 'puls van de stad':
Mensen komen hier samen rond sport, cultuur en ontspanning, gedreven
Door talenten al van jongs af aan samen te brengen, ontstaat een levendige
een plek waar de hartslag van Rotterdam het sterkst voelbaar is, waar
door gedeelde passie: voor een club, een wedstrijd of een idool. Deze
uitwisseling van kennis, energie en ervaring. Het resultaat is een omgeving
passie en prestatie elkaar ontmoeten, en waar vooruitgang wordt versneld.
passie overstijgt verschillen en creëert een sterk gevoel van saamhorigheid.
die niet alleen ruimte geeft aan individuele successen, maar waarin prestaties
'De puls' beperkt zich niet tot piekmomenten, maar is het hele jaar door
Beleving gaat hier verder dan alleen aanwezig zijn en vertaalt zich in een
worden gedeeld, gevierd en doorgegeven. Hier worden topprestaties
aanwezig, dag in dag uit. Het koestert het rauwe, de trots van Zuid, en nodigt
omgeving die alle zintuigen aanspreekt. De Stadiondriehoek is een plek
niet alleen aangemoedigd, maar voelbaar in alles wat gebeurt. De
tegelijkertijd uit om te vernieuwen, te versterken en vooruit te denken, samen
die je niet alleen bezoekt, maar echt ervaart. Een totaalervaring die blijft
Stadiondriehoek groeit uit tot een plek waar doorzettingsvermogen en trots
en individueel. De vooruitgang groeit verder dan het gebied zelf: voor Zuid,
hangen. Het gebied nodigt uit om mee te doen. De puls is voelbaar in de
tastbaar zijn, en waar iedereen voelt dat ze onderdeel zijn van iets groters.
voor Rotterdam en ver daarbuiten.
energie van mensen die bewegen, vieren en elkaar ontmoeten, en maakt
Voor Zuid wordt de Stadiondriehoek een entree en bestemming: een
de Stadiondriehoek tot een open en levendige plek waar de hartslag van
De kernwaarden Beleving, Innovatie en Topprestatie vormen samen het
Rotterdam continu aanwezig is.
ritme van de Stadiondriehoek. Beleving geeft de energie en verbondenheid
levendig hart van Stadionpark, vol bestemmingen, uitdagingen en kansen.
die de puls voelbaar maken; Innovatie houdt deze puls voortdurend in
Een plek waar de puls talent laat bloeien: talent in sport, studie en van
Innovatie die uitdaagt
beweging en laat het gebied meebewegen met de toekomst, en topprestatie
de straat. Tegelijkertijd is het een belangrijke schakel tussen de wijken
Innovatie bepaalt het ritme van de Stadiondriehoek en voedt de
zorgt dat iedere ambitie zichtbaar wordt en bijdraagt aan het ritme van het
van Zuid, nieuwe ontwikkelingen in Stadionpark en de verbinding met de
voortdurende vernieuwing van het gebied. Technologie, AI en data zijn
gebied. Zo blijft de Stadiondriehoek een plek die iedere generatie in het hart
Nieuwe Maas. Voor Rotterdam als geheel wordt de Stadiondriehoek een
integraal onderdeel van hoe mensen hier leven, bewegen, leren en
sluit, waar talenten het beste uit zichzelf halen en de hartslag van iedereen
stedelijk knooppunt, een plek die verbindt, uitnodigt en het ritme van de stad
samenkomen, passend bij het vooruitstrevende karakter van Rotterdam.
die hier samenkomt, continu voelbaar is, dag in, dag uit, jaar in, jaar uit.
versterkt en voelbaar maakt. Hier is altijd iets te beleven en ervaar je de puls
Digitale toepassingen versterken sport en beleving, maar maken ook
continu. Het gebied biedt, naast het aanwezige Topsportcentrum en De Kuip,
het stedelijk systeem slimmer en duurzamer. Ze verbeteren mobiliteit en
ruimte voor allerlei nieuwe leisure-activiteiten: van bioscoop tot casino, van
veiligheid en zorgen dat het gebied toegankelijk en prettig functioneert als
e-sports tot bowling en voor vele andere culturele en recreatieve initiatieven.
één samenhangend geheel. Innovatie zit zowel in grote stappen vooruit als
Samen vormen deze functies het netwerk van beleving, waar ontmoetingen
in slimme, dagelijkse toepassingen.De Stadiondriehoek wordt een plek waar
plaatsvinden, nieuwe energie ontstaat en ideeën tot leven komen. Ver
nationale en internationale kennis samenkomt en direct wordt toegepast in
daarbuiten wordt de Stadiondriehoek een krachtig visitekaartje: een iconisch
de praktijk. Zo ontstaat een omgeving waar innovatie zichtbaar en voelbaar
gebied met internationale aantrekkingskracht, waar grote publiekstrekkers
is en waar nieuwe vormen van leren, trainen en samenwerken de stad laten
bezoekers van dichtbij en veraf aantrekken. Hier ontstaan memorabele
meebewegen met een continue puls van vernieuwing.
maat verloren gaat.
18 | Gebiedsambitiedocument Stadiondriehoek
IE
OVA TIE
PR ES TA T
INN
TO P
momenten, innovatieve ideeën en nieuwe kansen, zonder dat de menselijke
G
N BELEVI
"
De Stadiondriehoek is als een continue puls van de Stad, waar de hartslag het sterkst voelbaar is met 365 dagen per jaar volop beleving, innovatie en topprestatie! Getijdenpark
Retail
Vervoer over water
Feyenoordcafé in de wolken
Balkon aan het Stadion!
Horeca
Werken Stadsbrug
Topsport Wonen Atletiek
Onderwijs
Rondje Stadionpark
Station
Leisure Tram
Beijerlandselaan
Hillesluis naar de Maas
Events Varkenoord
Selfiespot!
Entertainment
2.2 Ambities Om de puls van de Stadiondriehoek in de toekomst dagelijks voelbaar te maken, moet het gebied op alle niveaus kloppen: in hoe je binnenkomt, wat je kunt doen, waar je elkaar ontmoet, hoe de
(Top)sport & recreatie
Onderwijs, Innovatie & AI
Leisure & entertainment
Wonen & gemeenschap
totale ruimte aanvoelt, welke activiteiten er plaatsvinden en hoe het gebied zich kan vernieuwen. De puls is vertaald naar enkele ambities, voortkomend uit de ambitieroos van het Masterplan Feyenoord City. Samen met de kernwaarden ‘beleving, innovatie en topprestatie’, vormt dit de leidraad voor de ontwikkeling, de programmering en de samenwerking van de Stadiondriehoek, zodat er een kloppend geheel ontstaat.
Een bruisend centrumgebied voor iedereen
Divers programma dat verbindt
De Stadiondriehoek is een open en toegankelijke stedelijke bestemming voor
Functies, voorzieningen en activiteiten in de Stadiondriehoek rusten op een
bewoners, bezoekers, sporters, studenten en ondernemers. Hier komen
aantal programmatische pijlers: onderwijs, innovatie & technologie, leisure
energie en activiteiten uit sport, spel, cultuur en eten & drinken samen, en
& entertainment, topsport & recreatie, en wonen & gemeenschap. Deze
ontstaat een gevoel van saamhorigheid dat verschillen overstijgt. Het gebied
pijlers versterken elkaar in een dynamisch stedelijk ecosysteem, waarbij
is zorgvuldig ontworpen met aandacht voor routes, ontmoetingsplekken
de kracht schuilt in samenwerking en kruisbestuiving. De Stadiondriehoek
en voorzieningen, zodat iedereen zich inclusief en welkom voelt, actief kan
is een unieke bestemming in de stad en een uniek woongebied waar
deelnemen en onderdeel kan zijn van iets groters. De dynamiek en hartslag
werken, leren, recreëren en wonen samenkomen, in harmonie met het
van de plek zijn voelbaar, van een rustige doordeweekse ochtend tot een
stadion en Topsportcentrum. De hartslag van het gebied is voelbaar in de
bruisende wedstrijddag. Als verbindende schakel brengt de Stadiondriehoek
ontmoetingen, activiteiten en energie die dagelijks door de plek stromen.
de omliggende wijken samen, versterkt de stedelijke energie en maakt de
Innovatie stimuleert nieuwe vormen van leren, trainen en samenwerken,
bestemming goed bereikbaar voor iedereen. Hier komen beleving, innovatie
beleving voedt de betrokkenheid en vitaliteit, en topprestatie komt tot uiting
en topprestatie vanzelfsprekend samen, en ontstaat een plek waar passie,
in de ambitie om steeds beter te worden - individueel én collectief. Zo
interactie en betrokkenheid voelbaar zijn.
ontstaat een levendige mix waar mensen van verschillende achtergronden samenkomen: topsporters trainen naast studenten die samenwerken met het bedrijfsleven, bezoekers worden verrast door tijdelijke installaties en tentoonstellingen, en bewoners kunnen ontspannen of kinderen kunnen
Ambitieroos Feyenoord City
meedoen aan laagdrempelige sportevenementen. De Stadiondriehoek is daarmee een plek waar de puls van de stad voelbaar is, en waar het unieke karakter als bestemming én woongebied tot leven komt.
20 | Gebiedsambitiedocument Stadiondriehoek
Gebouw en openbare ruimte als één
Een gebied dat nooit stilstaat
Een plek voor innovatie
In de Stadiondriehoek versterken gebouwen en buitenruimte elkaar in
De Stadiondriehoek leeft het hele jaar door, met dagelijkse dynamiek,
De Stadiondriehoek wordt een speelveld, waar AI, data en slimme systemen niet
een samenhangend stadsbeeld, waarin ontmoeten, sporten en spelen
wekelijkse activiteiten en grote momenten die de stad tot leven brengen. In
achter gesloten deuren plaatsvinden, maar geïntegreerd zijn in ontwerp, beheer
worden gestimuleerd. Multifunctionele en flexibele plekken passen zich
de Stadiondriehoek is veel te beleven en ervaren. Zowel binnen als buiten.
en dagelijks gebruik. De aanjager hiervan is de AI Datacampus: een ecosysteem
aan veranderend gebruik aan - per dag, per seizoen of per functie - zodat
In onder andere een gevarieerd leisureprogramma, uitgaansgelegenheden
waarin onderwijs en bedrijfsleven samenwerken en kennis direct wordt
de ruimte altijd uitnodigend en levendig blijft. De grens tussen gebouw
(waaronder nachthoreca) en aantrekkelijke publieke ruimte (met ruimte voor
toegepast in de stedelijke omgeving. Het gebied functioneert als living lab, niet
en publieke ruimte vervaagt. Bezoekers worden aangetrokken door de
evenementen), zoals verschillende pleinen en het Rondje Stadiondriehoek.
alleen binnen gebouwen maar juist ook in de publieke ruimte, waar mensen
vele voorzieningen in de plinten van gebouwen en de verscheidenheid
Adaptiviteit staat centraal, zowel vanwege het dynamische gebruik als
worden uitgenodigd om mee te doen. Tentoonstellingen, evenementen en
in terrassen en pleinen. Openbare ruimte op verschillende niveaus
door de toekomstbestendigheid van de ontwikkeling. Dit wordt zichtbaar
toepassingen in sport-, leisure- en retailprogramma maken innovatie zichtbaar
vormen samen een gelaagde, dynamische omgeving. Tegelijkertijd zijn de
in de flexibiliteit van de gebouwen, een aantrekkelijke en multifunctionele
en ervaarbaar. Hier wordt gewerkt aan concrete oplossingen voor stedelijke
buitenruimtes ecologisch verbonden met het omliggende groen en nabije
buitenruimte, en slim dubbelgebruik van parkeervoorzieningen, waarmee de
opgaven zoals mobiliteit, veiligheid, geluid en klimaatadaptatie. Samen met
water, en vormen ze een gezond, klimaat adaptief en toekomstbestendig
schaarse stedelijke ruimte optimaal wordt benut. De Stadiondriehoek wordt
partners wordt getest, gemonitord en doorontwikkeld, zodat resultaten
stedelijk netwerk. Beleving komt tot uiting in plekken die uitnodigen en
als een puls voortdurend gemonitord, verbeterd en bijgestuurd, zodat het
daadwerkelijk bijdragen aan een toekomstbestendig en dynamisch stadsdeel.
energie geven, innovatie stimuleert slimme en flexibele oplossingen op elk
optimaal functioneert voor bewoners, bezoekers, studenten, ondernemers
Innovatie ondersteunt nieuwe vormen van leren, trainen en samenwerken,
niveau van de ruimte, en topprestatie is zichtbaar in de robuuste kwaliteit
en sporters. Innovatie maakt dit mogelijk door processen, gebruik en
waarbij technologie helpt om prestaties te verbeteren. De Stadiondriehoek
en het duurzame ontwerp van gebouwen en buitenruimte. Dit maakt de
programmering slim te meten en analyseren en optimaliseren. Beleving geeft
wordt zo een zelflerend gebied en een belangrijke kennisknoop op Zuid: een
Stadiondriehoek tot een stedelijk gebied met een puls die uitnodigt tot
de energie en betrokkenheid die het gebied levendig houden, terwijl de
plek waar technologie, sport, onderwijs, ondernemen en publieke ruimte
ontwikkeling, ontmoeting en samenwerking; waar gebouwen en openbare
passie van de mensen die hier recreëren, leren, werken, wonen 365 dagen
samenkomen en de stad in beweging blijft.
ruimte echt één worden.
per jaar, 24/7 per dag voelbaar is.
Gebiedsambitiedocument Stadiondriehoek | 21
03 Programma
3.1 Programma onderdelen 3.2 Maatschappelijke impact 3.3 Programma in cijfers 3.4 Verwevenheid van programma
3.1 Programma onderdelen Het programma vertaalt de kernwaarden beleving, innovatie en topprestatie in concrete activiteiten en initiatieven, waardoor het gebied een levendige plek wordt. Van dagelijkse routines tot grote evenementen, alles is erop gericht dat bewoners, bezoekers, studenten en sporters actief kunnen deelnemen en betrokken zijn. Een continue puls, met levendigheid 365 dagen per jaar
Stadiondriehoek: 365 dagen per jaar levendigheid!
vol energie en interactie. Het programma biedt een gevarieerd aanbod: (top) sport & recreatie, onderwijs, innovatie & AI, leisure & entertainment, en wonen & gemeenschap. Deze onderdelen versterken elkaar en maken het mogelijk dat iedereen op elk moment van de dag kan ervaren, leren of deelnemen. Hier floreren beleving, innovatie en topprestatie: bezoekers, bewoners, studenten en sporters ervaren voortdurend energie, betrokkenheid en ambitie. De Stadiondriehoek wordt hiermee een krachtige motor van het Stadionpark. Het is een plek van iedereen en voor iedereen, waar de puls van de stad letterlijk en figuurlijk samenkomt in een levendig centrumgebied.
(Top)sport & recreatie
Onderwijs, innovatie & AI
De Stadiondriehoek is het sportieve hart van Rotterdam: een plek waar topsport (in onder andere De Kuip en het
De Stadiondriehoek wordt een broedplaats waar technologie, onderwijs en stad elkaar versterken. De positie
Topsportcentrum) en breedtesport in zowel de gebouwen als de openbare ruimte samenkomen. Een plek waar
nabij het station en langs de nieuwe Tramlijn maakt dit een ideale plek in de stad voor onderwijs (MBO, HBO
profs, amateurs en recreanten elkaar vinden om prestaties te verbeteren, plezier te hebben in bewegen, werken aan
en WO) en innovatie. In de Stadiondriehoek wordt ingezet op de komst van een AI Datacampus een plek waar
de gezondheid en elkaar uit te dagen het beste uit jezelf en elkaar te halen. Hier wordt sport meer dan prestatie:
onderwijsinstellingen, onderzoekers en bedrijven samenwerken aan innovatie op het gebied van AI en data met oog
technologie en innovatie creëren een unieke sportervaring. In de openbare ruimte ren je een digitale sprint tegen
voor maatschappelijke impact. Er is ruimte om kennis te delen en nieuwe toepassingen van AI en data te ontwikkelen.
de Feyenoordselectie, zijn er interactieve installaties die uitnodigen tot beweging, worden sportevenementen
De Stadiondriehoek wordt een proeftuin voor de stad, waar technologie niet alleen wordt ontwikkeld, maar ook
georganiseerd en kan je je eigen prestaties bijhouden in de speciale Stadiondriehoek-app. Feyenoord en het
zichtbaar en beleefbaar is voor bewoners en bezoekers. Onder andere door AI-experiences worden innovaties en de
Topsportcentrum zetten zich in om sport toegankelijk te maken voor álle Rotterdammers, een missie die in de
nieuwste technologiën op een interactieve manier met de wereld gedeeld. Naast economische groei en entertainment
Stadiondriehoek een vaste plek krijgt met veilige en inclusieve sport- en beweegfaciliteiten. Zelfs extreme sporten,
staat ook sociale inclusie centraal. Initiatieven rond digitale vaardigheden, buurtlabs en opleidingsprogramma’s zorgen
bijvoorbeeld in de vorm van een iconische klimmuur tegen een kantoorgebouw, dagen bezoekers letterlijk uit om
voor lokale talentontwikkeling en zorgen dat Rotterdam-Zuid actief deelneemt in de technologische toekomst van
nieuwe hoogtes te bereiken. Dit maakt de Stadiondriehoek tot een bruisend stadsdeel waar passie voor sport en
de stad. Technologie wordt zo een middel om kansen te vergroten en de verbinding tussen de bestaande stad en
gezondheid sterk verankerd zijn, maar waar je ook kunt genieten van een drankje in de zon bij de cafés en restaurants
de nieuwe ontwikkelingen in het Stadionpark te versterken en topprestaties te ondersteunen. Binnen deze pijler
op de pleinen of (dakterrasen).
vinden ook kantoren een passende plek, voor startups, labs, onderzoeksfaciliteiten of bedrijven die bijdragen aan het campusklimaat en samenwerken op thema’s gelinkt aan het programma van de Stadiondriehoek, zoals sport, leisure of wonen. Een internationale campus, geworteld in Rotterdam-Zuid.
24 | Gebiedsambitiedocument Stadiondriehoek
Leisure & entertainment
Wonen & gemeenschap
De Stadiondriehoek wordt een belangrijke hotspot voor vermaak, ontspanning en ontmoeting. Vandaag trekken De
De Stadiondriehoek biedt ruimte aan studenten, jonge professionals en onderzoekers, en andere één- en
Kuip en het Topsportcentrum al duizenden bezoekers, maar hun energie concentreert zich vooral rond wedstrijddagen
tweepersoonshuishoudens. Dit vormt een gevarieerd woonmilieu met sociale huur, middenhuur en koopwoningen. De
en sportevenementen. Het gebied zal het hele jaar door bruisen, met meer ruimte voor leisure en entertainment,
Stadiondriehoek wordt een dynamische plek met veel ruis en reuring. Bewoners hebben directe (optionele) toegang
onder andere door het verplaatsten van de leisureprogrammering uit de Veranda naar de Stadiondriehoek (zoals
tot hoogwaardige voorzieningen zoals fitness, ontmoetingsruimtes, horeca, ontspanning en gedeelde werkruimtes.
omschreven in het Masterplan). In de Stadiondriehoek ontstaan nieuwe vormen van beleving van e-sports en
Slimme technologieën en duurzame wooninnovaties verhogen het comfort en maken wonen hier zorgeloos en
augmented reality tot een publiektoegankelijke kennismakingsplek met AI-technologie of unieke fanbeleving in het
toekomstgericht. In de Stadiondriehoek wordt wonen meer dan een dak boven je hoofd: het is een dynamische
Feyenoord-museum. Spectaculaire attracties, zoals een skywalk langs het stadiondak of een tokkelbaan over De
leefervaring, een ‘third place’ waar je medebewoners ontmoet en waar wordt gebouwd aan gemeenschap. Midden in
Kuip, versterken de positionering als dé leisureknoop van de stad. Dit laat zich ook in de publieke ruimte zien, door
het sportieve en bruisende hart van het Stadionpark.
een programmering met festivals en installaties en kunstwerken. Daarnaast biedt de Stadiondriehoek kansen voor enkele grootschalige sportgerelateerde retail. Concepten zoals sportflagshipstores, experience-retail en innovatieve sporttechnologie, met pop-up en evenementen in de publieke ruimte spelen in op het sportieve profiel van het gebied.
Gebiedsambitiedocument Stadiondriehoek | 25
3.2 Maatschappelijke impact De maatschappelijke component zit verweven in alle programmaonderdelen
en sociale veiligheid. Wonen & gemeenschap zorgt voor een inclusieve
samen met scholen, maatschappelijke organisaties, bedrijven en vrijwilligers
van de Stadiondriehoek. Het thema is van dusdanig belang dat dit extra
stadswijk met een mix van sociale huur, middenhuur en koop, waar gedeelde
beweegprogramma’s, workshops over voeding, leefstijl, teamwork en
aandacht verdient en de voldoende ruimte verdient in de ontwikkeling van
voorzieningen en ontmoetingsplekken bijdragen aan sociale samenhang.
diverse talentontwikkelingsprojecten. De Kuip is en blijft daarmee een
het centrumgebied van Stadionpark. De ontwikkeling draagt bij aan de
In de wijkhuiskamer kunnen verschillende doelgroepen samenkomen.
multifunctionele ontmoetingsplek, waar verbinding en vernieuwing al bijna
brede welvaart van Rotterdam-Zuid en daarbuiten door talentontwikkeling,
De combinatie van wonen, leren, werken en recreëren maakt het gebied
een eeuw samenkomen.
gezondheid en leefstijl, educatie, sociale inclusie en gemeenschapsopbouw
levendig op alle momenten van de dag. De continue aanwezigheid van
structureel te verbinden aan de ruimtelijke opgave.
verschillende doelgroepen (bewoners, studenten, sporters, bezoekers en
Topsportcentrum: centrum voor talentontwikkeling en innovatie
medewerkers) zorgen voor reuring, voorzieningen en sociale controle. Dit
In de huidige Stadiondriehoek versterkt het Topsportcentrum het DNA
Binnen (top)sport & recreatie wordt sport ingezet als motor voor
maakt van de Stadiondriehoek een plek die 365 dagen per jaar betekenisvol
van talent en innovatie. Jonge sporters kunnen hier hun vaardigheden
gezondheid, ontmoeting en persoonlijke ontwikkeling. Door veilige en
is voor Rotterdam.
ontwikkelen in een professionele omgeving, met toegang tot geavanceerde
inclusieve sport- en beweegfaciliteiten in gebouwen én openbare ruimte
trainingsfaciliteiten, coaching en ondersteuning. Het centrum is bovendien
wordt sport toegankelijk voor álle Rotterdammers, van talent tot recreant.
Feyenoord
een inspiratiebron voor educatie en gezondheid: kinderen en jongeren leren
Onderwijs, innovatie & AI versterken de sociale mobiliteit in Zuid door
Ook buiten het veld vervullen Feyenoord en De Kuip een belangrijke rol
hier niet alleen over sport, maar ook over teamwork, doorzettingsvermogen
onderwijs, onderzoek en ondernemerschap samen te brengen in een
in Rotterdam. Er wordt vanuit de Feyenoord Foundation actief ingezet
en persoonlijke ontwikkeling. Dit maakt van het Topsportcentrum een
AI Datacampus, met initiatieven rond digitale vaardigheden, buurtlabs
op sociaal-maatschappelijke programma’s, gericht op gezond leven,
broedplaats waar ambitie, prestaties en gemeenschapsgevoel samenkomen.
en praktijkgerichte leertrajecten. Leisure & entertainment maakt de
talentontwikkeling, educatie en gemeenschapsopbouw. Kinderen wordt
Ook het Albeda College, dat in het Topsportcentrum is gevestigd, sluit hierbij
Stadiondriehoek en brengt dagelijkse levendigheid, met programmering
bijvoorbeeld op een inspirerende manier kennis bijgebracht. Het hele
aan. Studenten krijgen de kans om te leren in een dynamische omgeving
die ontmoeting, trots en identiteit versterkt en bijdraagt aan leefbaarheid
gebied wordt ingezet als leeromgeving. Daarnaast organiseert Feyenoord
waar sport, onderwijs en praktijkervaring samenkomen.
Feyenoord vervult met de Feyenoord Foundation al jaren een belangrijke maatschappelijke rol in de stad
Sportbedrijf Rotterdam is al jaren een belangrijke partij die sport naar alle wijken van Rotterdam brengt. In de toekomst zal het Topsportcentrum hier een grotere rol in krijgen
De wijkhuiskamer waardoor toekomstige verschillende programmering vele doelgroepen kan aanspreken voor ontmoeting of activiteiten
26 | Gebiedsambitiedocument Stadiondriehoek
3.3 Programma in cijfers De hoogstedelijke ambitie van de Stadiondriehoek geeft richting in de
en de omliggende wijken, maar zich ook onderscheiden van de
Voor het sociale segment zijn ca. 825 woningen in het programma
verhouding van het programma. Het uitgangspunt is hierbij 50% wonen
andere deelgebieden in Stadionpark. In de Stadiondriehoek komt
opgenomen, waarvan mogelijk een deel koop. Het programma voor de
en 50% niet-wonen. Deze verhouding zorgt voor een dynamische en
een woonprogramma met sociale huur, middenhuur en vrije sector
middensector bestaat uit ca. 1160 woningen hierin zullen ca. 500 woningen
veelzijdige programmering en liggen hiermee duidelijk anders dan de
koopwoningen. Deze zijn gericht op studenten, jonge professionals
een prijs in het goedkopere deel van het segment hebben. Hierbij is de
andere deelgebieden van Stadionpark, waar de focus meer ligt op wonen.
en onderzoekers, en andere één- en tweepersoonshuishoudens. Het
optie een deel van deze woningen in studentenwoningen om te zetten
Hiermee positioneert de Stadiondriehoek zich als het hart van Stadionpark,
hoogstedelijke en dynamische karakter maakt het gebied minder geschikt
(waarmee deze in het sociale segment zullen vallen) Voor hoge segment
waar de puls van de stad voelbaar wordt. In de vervolgfase worden de
voor ouderen en gezinnen met kinderen. Deze groepen vinden juist in de
zijn ca. 915 woningen opgenomen; deze omvatten meerkamerwoningen en
exacte verhoudingen en specifieke programmering verder uitgewerkt.
andere deelgebieden van Stadionpark geschiktere woonruimtes. Binnen het
luxe penthouses. Een deel van de sociale huur is specifiek bestemd voor
Hierdoor kunnen de voorgenomen programmatische verhoudingen nog iets
hoogstedelijke karakter van het gebied wordt daarbij nadrukkelijk ingezet
studenten, in een mix van zelfstandig en onzelfstandige woonruimte. Bij
veranderen.
op woonkwaliteit, met voldoende ruimte voor ontmoeting en interactie,
elkaar is er plek voor 1000 studentenwoningen.
bijvoorbeeld via binnenhoven, tuinen en daktuinen als collectieve plekken Wonen in de Stadiondriehoek
voor bewoners.
Daarnaast wordt in het gebied ruimte gemaakt voor beschermd wonen met
De ambitie is om in dit gebied ca. 2.500–3.000 woningen te realiseren
30 zorgstudio’s. Het concept voor de studentencampus is zo ontworpen dat
met woningtypen die aansluiten bij de Rotterdamse woonopgave
het past in het grotere geheel van het hybride campusleven: slim, duurzaam en sociaal verweven, en gebruikmakend van collectieve functies. Waar mogelijk, bijvoorbeeld langs de waterkering, worden woningen met een entree op maaiveld gerealiseerd. Dit zorgt voor een levendige plint en een
50%
Wonen
directe relatie tussen woning en straat.
Onderwijs (AI Datacampus)
Niet-woonprogramma oa. leisure, onderwijs, kantoren, horeca, sport, e.d.
Maatschappelijk & Dienstverlening
Niet-woonprogramma geeft de dynamiek aan de Stadiondriehoek
Hotel
Het niet-woonprogramma in de Stadiondriehoek omvat circa 140.000–
Horeca & retail
180.000 m² en wordt ingevuld vanuit de programmatische pijlers van het
Ondersteunende kantoren*
gebiedsambitiedocument. De exacte invulling wordt in sterke mate beïnvloed
Sport, cultuur en leisure
door ontwikkelingen in de markt en de interesse van partijen en zal in vervolgfases verder worden uitgewerkt. Om inzicht te krijgen in kansen en behoeften is in samenwerking met Sweco een marktscan uitgevoerd voor het niet-woonprogramma. Binnen het programma wordt ruimte geboden
50% Streefbeeld programmatische verdeling van nieuw toe te voegen programma
Woonprogramma oa. voor studenten, starters, young professionals, short stay, e.d.
aan onderwijs en innovatie, onder andere via de beoogde AI Datacampus. Deze ontwikkeling gaat nadrukkelijk gepaard met samenwerking met het bedrijfsleven en bestaat naast onderwijsruimtes voor een belangrijk deel uit kantoorruimtes, labs en plekken voor start- en scale-ups. Deze functies worden niet geconcentreerd op één plek, maar juist verspreid door de Stadiondriehoek (inclusief het stadion), zodat kruisbestuiving kan
Gebiedsambitiedocument Stadiondriehoek | 27
ontstaat met andere programmaonderdelen. Daarnaast wordt onderzocht
Maatschappelijke programmering
een goede plek voor grotere samenkomsten en een fantastische plek om
hoe het leisureprogramma dat nu aan het Cor Kieboomplein is gevestigd,
Maatschappelijke programmering is een fundamenteel onderdeel van de
grote sportevenementen te laten starten of eindigen. Voor cultuur wordt
kan worden opgenomen in de Stadiondriehoek. Er zijn ook kansen voor
gebiedsontwikkeling. Voor onderwijs en talentontwikkeling wordt ingezet
uitgegaan van circa 3.300 m² bvo aan stedelijke culturele voorzieningen. Het
nieuwe/aanvullende leisure- en retailprogrammering, passend bij het profiel
op hoger onderwijs via de AI Datacampus, waarin onderwijsinstellingen en
behoud van de bioscoopvoorziening wordt daarbij als essentieel gezien,
van het gebied, bijvoorbeeld een casino, indoor skydive, escaperoom of
bedrijfsleven samenwerken aan innovatie op Zuid. Sport en gezondheid
in combinatie met ruimte voor e-sports en aanvullende leisure. Daarnaast
sportgerelateerde retail. Sport blijft daarbij een sterk verankerde pijler binnen
vormen daarnaast een belangrijke pijler: de openbare ruimte wordt ingericht
biedt de Stadiondriehoek ruimte aan nachtcultuur en creatieve werkplekken,
de Stadiondriehoek en wordt verder versterkt, zowel in de publieke ruimte
met laagdrempelige sport- en speelplekken. Hierbij worden bestaande
passend bij het Rotterdamse nachtbeleid.
als in gebouwen. Het gebied leent zich voor een hotelfunctie, mogelijk
initiatieven, zoals de Feyenoord Foundation ondersteund. De wens is om
gethematiseerd als sporthotel of short stay appartementen. Rond het
in Stadionpark een aantal overdekte sportplekken te realiseren, zodat bij
station ontstaat ruimte voor stationsgerelateerde functies die bijdragen
elk weer gesport kan worden. Dit kan onder de uitkraging van een gebouw
aan dagelijks gebruik en verblijfskwaliteit, zoals werkplekken, kiosk of een
zijn of bijvoorbeeld onder één van de viaducten in het gebied. Er wordt
mandjessupermarkt.
onderzocht hoe de ambities van het Topsportcentrum zich verhouden tot de huidige faciliteiten; eventuele uitbreiding is een mogelijkheid waar rekening mee gehouden dient te worden. De Stadiondriehoek krijgt een belangrijke plek voor kleine en stedelijke evenementen. Hierbij biedt het Olympiaplein
Bandbreedte in de ontwikkeling De Stadiondriehoek combineert een stevig woonprogramma met een sterke laag van onderwijs, sport en leisure. Samen vormen zij een robuuste stedelijke mix die het gebied levendigheid geeft op alle momenten van de dag. De bandbreedte aan te ontwikkelen programma ligt tussen 280.000m² en 360.000m². Dit geeft het gebied de flexibiliteit die hoort bij een innovatieve stadsontwikkeling. Deze ruimte maakt het mogelijk om te groeien waar kansen ontstaan: in onderwijs, sporttechnologie, sportieve leisure, kantoren en stedelijke voorzieningen. De schaal van het gebied en de intensiteit van gebruik ondersteunen een mix die zowel economisch als functioneel sterk is. Door daarnaast gefaseerd te ontwikkelen blijft het mogelijk om het programma te optimaliseren en te versterken.
28 | Gebiedsambitiedocument Stadiondriehoek
Variant small (280.000m2 BVO) Programma
Woon & niet-woon programma: ca. 280.000m2 Indicatie parkeeropgave: ca. 72.000m2
Variant medium (330.000m2 BVO) Programma
Woon & niet-woon programma: ca. 330.000m2 Indicatie parkeeropgave: ca. 80.000m2
Variant large (360.000m2 BVO) Programma
Woon & niet-woon programma: ca. 360.000m2 Indicatie parkeeropgave: ca. 87.000m2
Gebiedsambitiedocument Stadiondriehoek | 29
3.4 Verwevenheid van programma
"Programma werkt samen en zorgt voor een optimaal speelveld voor uitwisseling en interactie
Dubbelgebruik, flexibiliteit en multifunctioneel Binnen de programmatische pijlers wordt zoveel mogelijk ingezet op kruisbestuiving tussen programma-onderdelen en doelgroepen, om te voorkomen dat er verschillende afgesloten entiteiten ontstaan in het gebied. Deelbare voorzieningen, zoals cafés of kantines worden veelal in de plinten of lagere verdiepingen gepositioneerd, zodat ze voor een breed publiek toegankelijk zijn. Ook werkplekken en overlegruimtes kunnen zowel worden gebruikt door onderzoekers, als door studenten die rustig willen studeren of samen aan een project werken. De kruisbestuiving kan ook leiden tot nieuwe spraakmakende programmering: stel je hier de meest innovatieve gamehall van de wereld voor, waar met behulp van AI de nieuwste innovaties tot leven komen, of nieuwe restaurants die gericht zijn op optimale voeding voor sporters. Juist deze kruisbestuiving maakt de Stadiondriehoek tot een unieke plek in de stad, met een eigenheid en sterk karakter. De hoogstedelijke ontwikkeling heeft een grote ruimtevraag, het is hierbij belangrijk goed te kijken hoe functies zoveel mogelijk kunnen worden gecombineerd, zoals het delen van voorzieningen tussen verschillende doelgroepen, maar ook het flexibel maken van ruimtes in gebouwen en de openbare ruimte, zodat deze geschikt zijn voor verschillend gebruik.
Hiermee kan efficiënter en slimmer worden omgegaan met de schaarse ruimte en wordt voorkomen dat plekken of ruimtes maar zeer sporadisch worden ingezet. Sportvoorzieningen kunnen op een hybride manier worden ingericht, zodat ze afwisselend gebruikt kunnen worden voor onderwijs, verenigingen, topsport en recreanten. Onderwijsruimtes kunnen ’s avonds of in het weekend worden ingezet voor evenementen of culturele en maatschappelijke activiteiten. Ook mobiliteit wordt flexibel georganiseerd met fietsenstallingen en autoparkeergarages die overdag door bedrijven en bezoekers van het gebied worden gebruikt, en bij evenementen beschikbaar zijn voor supporters. Naast het dubbelgebruik van ruimtes op wekelijkse basis wordt ook ingezet op gebouwen en publieke ruimte die op de langere termijn flexibel zijn ontworpen om aangepast te worden op veranderend gebruik. Dit vraagt om slim vormgegeven gebouwen met flexibele plattegronden.
30 | Gebiedsambitiedocument Stadiondriehoek
Verticale programmering van gebouwen – actief van plint tot dak
voor stedelijke dynamiek. Deze gelaagde mix stimuleert sociale interactie,
Rotterdam geven de daken een nieuwe dimensie aan programmering op
In de Stadiondriehoek wordt ingezet op het samenbrengen van functies
versterkt de economische basis en maakt het mogelijk om energiestromen
hoogte. Naast groene daktuinen voor bewoners ontstaan ook plekken
en voorzieningen. Door programma te mengen in gebouwen ontstaat
tussen functies uit te wisselen, wat bijdraagt aan een duurzamer geheel. De
voor ontmoeting en beleving, zoals een skywalk langs het stadiondak of
een natuurlijke uitwisseling tussen doelgroepen en activiteiten, wat zorgt
plinten van gebouwen krijgen een gevarieerde programmering en zorgen
het hoogste Feyenoordcafé van de stad. Deze benadering zorgt voor een
voor een levendige begane grond. Dankzij het parkeerpodium strekken
driedimensionale stad waarin functies verticaal worden verweven tot één
zij zich uit over meerdere niveaus. Hoogteverschillen kunnen worden
gezamenlijk ecosysteem, en waarin daken transformeren van onbenutte
doorgetrokken in de gebouwen, waardoor dubbelhoge ruimtes ontstaan die
bovenkanten tot levendige, multifunctionele lagen van de stad.
geschikt zijn voor retail, horeca en andere publiekstoegankelijke functies.
Stel je hier het hoogste Feyenoord-café van Rotterdam voor!
Daken worden ingezet voor vele functies, waaronder stadsevenementen (zoals een buitenbioscoop) tuinen of energieopwekking
Daarnaast spelen de daken een belangrijkere rol in de programmering.
Stadion dat zich openstelt
In een hoogstedelijk gebied als de Stadiondriehoek is het essentieel om
De Kuip opent zich in de toekomst meer naar de stad en zet in op een
verder te kijken dan de activering van de publieke ruimte op maaiveld. De
multifunctionele inzetbaarheid. Dit maakt het mogelijk om het stadion te
daken worden optimaal benut, met een balans tussen energieopwekking,
positioneren als een stedelijk icoon met continue belevingswaarde, dat