[25bb007267] Schriftelijke bijdrage Vereniging Bewoners Tegen Vliegtuigoverlast (BTV)

Geachte Commissieleden, De vereniging Bewoners Tegen Vliegtuigoverlast (BTV) Rotterdam Airport wil graag reageren op het voorstel ‘Rotterdam geen uithangbord voor klimaatschade’ (Voorstel) dat morgenochtend in de Commissievergadering BWB wordt besproken. De BTV behartigt de belangen van meer van 1.500 gezinnen in Rotterdam en omliggende gemeenten. Het Voorstel is grondig. De conclusie dat een verbod op fossiele reclame een passende, noodzakelijke en evenredige maatregel is, gegeven de publieke belangen die de gemeente moet beschermen, is goed en helder onderbouwd. De BTV steunt het Voorstel zonder voorbehoud. Hierna bespreek ik de meest in het oog springende redenen waarom het verbod een passende, noodzakelijke en evenredige maatregel is. 1. Belangen omwonenden RTHA. De gemeente Rotterdam stelt in haar zienswijze op de Nota van Reikwijdte en Detailniveau van RTHA uitdrukkelijk de belangen van omwonenden centraal en verzet zich tegen een toename van de geluidsoverlast en uitstoot van schadelijke stoffen door het vliegverkeer van RTHA (23bb003786] Bijlage behorende bij 23bb3785 - zienswijze gemeente Rotterdam NRD RTHA (1).pdf, p.1 Uitgangspunten zienswijze). Andere omliggende gemeenten hebben zich op soortgelijke wijze uitgesproken. Rotterdam Airport heeft, zoals u weet, vorige week een aanvraag voor een nieuw luchthavenbesluit ingediend (Aanvraag-Luchthavenbesluit-RTHA.pdf).

Voor de commerciële luchtvaart wordt het aantal vliegbewegingen (slots) bevroren op maximaal 17.860 (zoals in 2019, dit is ruim 1000 meer dan in 2024). Er komt geen begrenzing van de geluidsruimte. RTHA zet in op vlootvernieuwing door nieuwe vliegtuigen (Airbus 320-330 neo en Boeing 737-MAX) die 20-60% groter en zwaarder zijn dan de Boeing 737 400-900 serie die wordt vervangen. Dit leidt tot een forse stijging van de piekbelasting en uitstoot per vliegtuig. RTHA wil de commerciële luchtvaart in de nabije toekomst kunnen laten groeien met 4.380 slots per jaar. Dit groeiscenario kan inhouden dat er 4.380 extra fossiele vliegbewegingen bij komen, die in het ‘mass balance’ registratiesysteem als 100% SAF staan vermeld. Als er (elektrische) vliegtuigen bij komen met minder dan 90 stoelen claimt RTHA extra slots (bovenop de genoemde 4.380 slots) in de randen van de dag. Deze ontwikkelingen staan haaks op de uitgangspunten die de gemeente Rotterdam in haar zienswijze heeft verwoord. Met een verbod op fossiele reclame doet de gemeente recht aan de uitgangspunten in haar zienswijze en laat zij zien dat zij de gezondheid van Rotterdammers (en inwoners van de omliggende gemeenten) serieus neemt. Luister ook naar het verhaal van kinderarts-kinderlongarts I.M.

de Kleer (https://youtu.be/UXoR6vdRuFA) – ingesproken op 6 december 2022 tijdens de vergadering van de Commissie MHEK – over de invloed van luchtvervuiling op de gezondheid van (ongeboren) kinderen en de lange termijn effecten.

1

2. 55% CO2-reductie. De gemeente Rotterdam heeft zich gecommitteerd aan de klimaatdoelen van het Akkoord van Parijs en streeft naar 55% CO2-reductie in 2030 voor scope 1, 2 en 3 (t.o.v. 1990). Deze doelstelling is echter ver uit beeld. DCMR meet in haar jaarlijkse rapportages scope 1-uitstoot door de industrie binnen de gemeentegrenzen van Rotterdam, maar emissies van internationale scheepvaart en luchtvaart zijn niet in deze doorrekening meegenomen. Scope 3emissies worden ook niet meegenomen, terwijl het aandeel van deze emissies tussen 65 - 95% van de totale CO2-uitstoot uitmaakt. (Zie: Effect Klimaat Actieplan Rotterdam 2025, p. 8-9 en Analyse klimaatplannen haven van Rotterdam). Een verbod op fossiele reclame is een effectieve maatregel om het gebruik van fossiele vervoersmiddelen en de vraag naar vlieg- en cruisereizen te verminderen, waardoor de CO2-uitstoot afneemt. Deze maatregel sluit ook aan bij de leidende principes van de Rotterdamse klimaataanpak, zoals de inzet op maximale CO2reductie tegen minimale maatschappelijke kosten (Rotterdamse klimaataanpak). 3. Nieuwe ontwikkelingen sinds coalitieakkoord. Sinds 2022 zijn de gevolgen van de klimaatverandering duidelijker en ernstiger geworden, met een stijging van de gemiddelde temperatuur, toename van extreem weer, biodiversiteitsverlies en gezondheidsproblemen.

In verschillende Nederlandse gemeenten geldt inmiddels een verbod - of wordt een verbod voorbereid - op fossiele reclames (Verbiedfossielereclame.nl/category/gemeenten/). Bovendien heeft de Rechtbank Den Haag geoordeeld dat een verbod op fossiele reclame geen inbreuk maakt op fundamentele vrijheden, zoals de vrijheid van meningsuiting, en een passende, noodzakelijke en evenredige maatregel is om bij te dragen aan de met het verbod beoogde doelen. Uit een peiling eerder dit jaar blijkt dat 71% van de Nederlanders een verbod op fossiele reclame steunt en dat er amper verschil in support is tussen aanhangers van verschillende politieke partijen (Opiniepeiling april 2025). In dit rapport staat de volgende passage die ik aanhaal omdat het duidelijk maakt op welke manieren fossiele reclame consumenten beïnvloedt: “Er zijn twee manieren waarop de reclame van koolstofrijke industrieën kan leiden tot desinformatie. Ten eerste kan het gaan om reclame die is bedoeld om overtuigingen vorm te geven (in deze context vaak ook wel “greenwashing” genoemd). De tweede manier betreft reclame die bedoeld is om meer fossiele producten en diensten te verkopen (zoals vlieg- en cruisereizen).

Deze laatste soort reclame leidt tot meer dan alleen de verkoop van vervuilende producten: deze reclame bevestigt de normen en waarden van een maatschappij waarin het normaal en zelfs wenselijk is om een grote ecologische voetafdruk te hebben. Ook dit is desinformatie, want de schadelijke effecten van deze producten en diensten worden stelselmatig onderbelicht.”

2

Het College van B&W meent dat het voorgestelde verbod niet past in de afspraken zoals deze gemaakt zijn binnen het coalitieakkoord. Echter, het coalitieakkoord is een breed en pragmatisch akkoord waarbij de uitvoering bestaat uit concrete actie met creatieve en daadkrachtige oplossingen. Een verbod op fossiele reclame is zo’n concrete actie. Dit verbod sluit aan bij het stimuleren van duurzame keuzes en het beperken van klimaatverandering en past binnen het bredere streven naar een veilige, schone en groene stad.

Datum:

7 oktober 2025

Door:

mr. drs. A.N. Krol (adviseur)

Namens:

Bewoners Tegen Vliegtuigoverlast (BTV) Rotterdam Airport

3