[25bb003040] Presentatie commissie MHEK Ruim Baan voor Rotterdam
Tekst van het document
INITIATIEFNEMER
ONDERSTEUNING FONDSENWERVER
ONTWERPERS
ECONOMEN
We gaan het niet hebben over emotionele argumenten
Had je maar niet naast een vliegveld moeten gaan wonen Handig! Dichtbij
We gaan het hebben over fantastische kansen voor de stad
IVAR BRANDERHORST
Stadskwartier Noorderbos Een alternatief voor luchthaven Zestienhoven Ziegler | Branderhorst 1
Ziegler | Branderhorst
2
Wordt dit uitgestrekte terrein in de stad optimaal benut? Wat kan de meerwaarde van de plek zijn voor Rotterdam en de regio?
Ziegler | Branderhorst
3
Beperkingen en effecten reiken verder dan het luchthaventerrein
Geluidscontouren en meldingen (Adecs Airinfra & Rotterdam The Hague Airport, 2015) Ziegler | Branderhorst
9
Eerdere alternatieven
Initiatiefvoorstel Zestienhoven (Matthijs de Boer, 2021)
Ideeënschets Zestienhoven (Van den Broek en Bakema, 1976)
Ziegler | Branderhorst
1 0
Rotterdam Central Park (BTV Rotterdam, 2023)
Oproep vanuit de politiek voor co-creatie en verbeelding, onderbouwd met harde cijfers
‘‘Voer een eerlijke Maatschappelijke Kosten-Baten Analyse uit naar de sluiting van Rotterdam The Hague Airport en de ontwikkeling van een nieuwe groene wijk met 10.000 woningen en innovatieve bedrijven’’ ‘‘Stel een team samen van deskundigen, bewoners, wijkraadsleden en betrokkenenbij Rotterdam The Hague Airport om een plan te maken voor het realiseren van een wijk op de plaats van het vliegveld’’
GroenLinks et al., 2021
Ziegler | Branderhorst
1 1
Een Maatschappelijke Kosten- en Batenanalyse ondersteund met een ruimtelijk voorstel
Ziegler | Branderhorst
1 2
Ruimtelijk alternatief voor het luchthaventerrein Stadskwartier Noorderbos
Ziegler | Branderhorst
8
Bestaande situatie en studiegebied
Kavel Luchthaven: 220 ha, Studiegebied Luchthaven: 410 ha Ziegler | Branderhorst
14
Een alternatieve toekomst
Inzetten op regionale opgaven
1.Gebrek aan groen Rust, gezondheid, biodiversiteit
2. Wateroverlast Een veilige leefomgeving: Droge voeten,
3. Nijpende woningnood
water voor de boeren.
diverse, duurzame en betaalbare woningen
4. Druk op mobiliteit Duurzame mobiliteit, ander vervoer, langzaam verkeer
5. Vraag naar aanvullend programma werkplekken, sport, zorg, recreatie.. Ziegler | Branderhorst
15
1.Noorderbos als groene schakel in de noordrand van Rotterdam met regionale groenstructuren
Ziegler | Branderhorst
11
Groene plekken en stille plekken Druk op groen neemt toe
Genieten van groen in een groeiende stad
Barbecueën in Vroesenpark bron: Algemeen Dagblad, Jan de Groen, 2021
Holland Popfestival Rotterdam 70 bron: Archief Rotterdam, 1970
Bevrijdingsfestival bron: openrotterdam / Meesterwerk, 2023
Afval in Vroesenpark bron: Algemeen Dagblad, Jan de Groen, 2021
Ziegler | Branderhorst
17
Luchthaven als kurk op de fles Top 3 grootste bossen/parken binnen de ring (incl water): 1. Kralingse Bos: 300 ha 2. Zuiderpark: 200 ha
Parken van kleinere orde: • Park Zestienhoven: 25 ha • Het Park: 21ha • Vroesenpark: 18 ha
Ziegler | Branderhorst
18
Een verbindende schakel in de Noordrand Top 3 grootste bossen/parken binnen de ring (incl water): 1. Kralingse Bos: 300 ha 2. Zuiderpark: 200 ha 3. Noorderbos: 200 ha Parken van kleinere orde: • Park Zestienhoven: 25 ha • Het Park: 21ha • Vroesenpark: 18 ha
Ziegler | Branderhorst
19
Noorderbos in gebruik en schaal zeer vergelijkbaar met het Kralingse Bos Noorderbos
Kralingse Bos t.h.v. Heemtuin
ca 110hectare bos over een lengte van 3,3 km
ca 100 hectare bos over een lengte van 3,5 km
Ziegler | Branderhorst
20
2. Droge voeten voor de Rotterdammer
Bouwen op 5m onder zeeniveau?
Watersysteem Huidige situatie Principe afwatering naar de Maas
Luchthaven Zestienhoven Maaiveld: -5 mNAP Waterpeil: -6.3 mNAP
Zoom vanA20 Maaiveld: -2,5 mNAP
Blijdorp Maaiveld:
De laagstgelegen gebieden van het onbebouwde gebied tussen Rotterdam en Delft
Ziegler | Branderhorst
22
-0,1mNAP
Ruimte voor water Kans voor recreatie en bewegen
Klimaatadaptatie en berging voor omgeving
Wateroverlast Blaak bron: indebuurt.nl
Open luchtzwembad, Wilgenplas bron: Archief Rotterdam, 1932
Waterproblematiek Wilgenplaspark Schiebroek bron: pzc.nl / Algemeen Dagblad, 2023
Ziegler | Branderhorst
23
Regionale waterbuffer (70 ha) met plas en polderbos
Watersysteem nieuwe situatie Principe afwatering naar de Maas
Watersysteem nieuwe situatie Principe fluctuerend waterpeil
Facetkaart van water in Stadskwartier Noorderbos Ziegler | Branderhorst
24
3. Duurzame en betaalbare woningen
Ziegler | Branderhorst
20
Toevoeging aan woningbouwopgaven in de regio
(Woningcorporatie Woonstad) Artikel van NOS: Woningnood neemt toe: ‘Rotterdam heeft veel meer sociale huurwoningen nodig’ (25 februari 2024)
Luchthaven Zestienhoven
Schiedam Binnenstad
Rotterdam Centrum
Merwe-Vierhavens 100 ha
Kaart grote schaal woningopgave (ontwikkelingen in de stad) Ziegler | Branderhorst
21
Omvang biedt kansen voor nieuwe bouwmethodiek
Timber appartment building, Tall Wood, Michael C Green Architects
Ruimte voor meer dan 25.000 nieuwe inwoners
Wonen in bio-based gebouwen Uitgangspunt: bouwen in hout beperkt tot gemiddeld 6 bouwlagen
2 plangrenzen: • 3.000 woningen binnen kavel luchthaven • 9.500 woningen buiten het kavel luchthaven Inzetten op betaalbaar wonen:
• 30% sociaal, 40 %betaalbaar, 30% Vrije sector • 90% appartementen, 10% grondgebonden • Gemiddelde woninggrootte ca 100 m2 BVO Facetkaart van duurzaam wonen in Stadskwartier Noorderbos Ziegler | Branderhorst
22
4. Slim gebruikmaken van mobiliteit
Ziegler | Branderhorst
23
Aanhaken op onderbenutte metrostations In- en uitstappers per metrostation Meijersplein:
2.200
Melanchtonweg:
3.300
Dijkzicht:
11.500
Kralingse Zoom:
12.400
Rotterdam Centraal: 23.000 (RET, 2024).
Huidige fietsverbinding van Rotterdam Centraal naar Den Haag Centraal Ziegler | Branderhorst
24
Werken aan bereikbaarheid
Slim gebruik-maken van mobiliteit
Facetkaart van de mobiliteit in Stadskwartier Noorderbos Ziegler | Branderhorst
25
De G.K. van Hogendorpweg van stroomweg naar stadsstraat
5. Werken aan een stad in balans
Ziegler | Branderhorst
26
Strategische positie voor kennisinstellingen en werkgelegenheid
Algemeen Dagblad, 24 mei 2024
Kaart huidige (werkgerelateerde) functies Ziegler | Branderhorst
27
Bouwen aan een gemengde stadswijk
Werken aan een stad in balans Ruimte voor 10.000 werkplekken en bijbehorende voorzieningen
Volgens Rotterdamse Referentienormen: 9x Basisschool 3x Middelbare school 15x Kinderdagopvang 4x Huis van de Wijk 13x Huisartsenpraktijk 1xSporthal 10 ha aan sportterrein Facetkaart van de voorzieningen in Stadskwartier Noorderbos Ziegler | Branderhorst
28
Inpassen waardevolle bestaande gebouwen
1.Terminal
2. Brigadekantoor Kon. Marechaussee
7
3. Fletcher Hotel
2
4. Albeda Lutonbaan
6 5. Landzicht
3
6. Cornerstone
5
7. Detentiecentrum Rotterdam Ziegler | Branderhorst
34
1
4
Wat maken we mogelijk? Voortzetten luchthaven
6750
12.500
Waardebeperking
Waardestijging
150 werkplekken
10.000 werkplekken
20ha bos
120ha bos
Risicogebied
Waterberging
12cent/m2
€560/m2
Vakantiegemak
Vakantiegemak
Niet te bouwen woningen
155.000 woningen
en 2000 indirecte werkplekken
Bestaand bos
Extra woningen
155.000 woningen
Ruimte voor werkgelegenheid
120.000 extra bomen
Wateroverlast (gebied-5. NAP)
Opbrengsten pacht luchthaven
Vliegveld om de hoek
Ziegler | Branderhorst
Stadskwartier Noorderbos
35
Grote regionale waterbuffer
Opbrengsten pacht luchthaven
+25 min. extra reistijd
Het luchthaventerrein kan bijdragen aan de leefkwaliteit van heel veel Rotterdammers en de regio. Ziegler | Branderhorst
36
RuimbaanvoorRotterdam.nl
Ziegler | Branderhorst
37
Nu
Ziegler | Branderhorst
33
over 2 jaar Ruimte voor tijdelijkheid en de bouw van de laatste 900 woningen van wijk Park 16Hoven
Ziegler | Branderhorst
34
over 5 jaar Natuurontwikkeling: planten van de eerste bomen
Ziegler | Branderhorst
35
over 10 jaar Ontwikkeling van de campus
Ziegler | Branderhorst
36
over 15 jaar Aanleg Vliegplas, Detentiekwartier en verbindingen met de stad
Ziegler | Branderhorst
37
over 20 jaar Bouw Volkelkwartier
Ziegler | Branderhorst
38
over 25 jaar Verleggen Fairoaksbaan en bouw Meijerskwartier
Ziegler | Branderhorst
39
over 30 jaar Herprofilering G.K. van Hogendorpweg tot stadsstraat en uitbreiding Meijerskwartier
Ziegler | Branderhorst
40
Extra ontwikkelruimte in bosrand Boswoningen
Ziegler | Branderhorst
41
ECONOMIE:
WALTER MANSHANDEN NAMENS
MKBA herontwikkeling RTHA-terrein Leo Bus & Walter Manshanden Rotterdam, 23 april 2025
Waarom overweging herontwikkeling RTHA-terrein? Maatschappelijk vraagstuk: ruimte wordt voortdurend schaarser Luchtvaart gebonden aan grote steden, maar vergt veel ruimte die niet meervoudig benut kan worden Zestienhoven ooit aan de buitenkant van de stad gesitueerd, vanaf oktober 2025 binnen de Ring Rotterdam en HSL bracht Schiphol zeer dichtbij
Uit probleemanalyse blijkt Gebrek aan ruimte voor woningbouw, groen, en water Ruimte voor kantoren en bedrijven is meer in evenwicht (verhouding hoeveelheid en prijzen) Kernvraag: wat is komende decennia meer waard voor Rotterdam? Ruimtelijk plan onderzoekt dat, MBKA evalueert welvaartseffecten van ruimtelijk plan
Wat is een maatschappelijke kosten-baten analyse (MKBA)?
Door de rijksoverheid verplicht bij grote projecten die de toekomst van een gebied bepalen Vergelijking van de toekomstige [brede] welvaart met een project en de toekomstige [brede] welvaart zonder het project Analyse van uiteenlopende projectalternatieven versus het nulalternatief Niet alleen financiële kosten en baten maar ook geldwaardering van maatschappelijke effecten
Wat is een maatschappelijke kosten-baten analyse (MKBA)?
Berekening binnen uiteenlopende toekomstscenario’s voor de komende 100 jaar Effecten in de toekomst teruggerekend naar kosten en baten in het heden Systematisch onderscheid in welvaartseffecten voor geheel Nederland en ‘verdelingseffecten’ Inzicht in onzekerheden door toekomstscenario’s en gevoeligheidsanalyses
Vergelijking van alternatieven
Noorderbos
Projectalternatieven
Alternatieven in mkba
Pioniersbos
Zakenvliegveld
Nulalternatief
Voortzetting RTHA conform aanvraag luchthavenbesluit
Afweging maatschappelijke kosten en baten
kosten
baten
Financiële opbrengsten en kosten 2026 – 2125, scenario HOOG Zakenvliegveld
Pioniersbos
Noorderbos
mln. euro
mln. euro
mln. euro
Residuele grondwaarde
0
190
2.402
Gemiste luchthavengelden
-488
-617
-617
Vermeden luchthaveninvesteringen
72
205
205
Zon-pv en natuuropbrengsten
42
-35
115
0
-22
-537
Investeringen natuur, sport, infrastructuur, zon-pv
-18
-45
-134
Beheer en onderhoud
302
357
114
-16
6
282
-104
38
1.830
Opbrengsten
Kosten Verwerving en grondexploitatiekosten
In- en uitverdieneffect Financieel saldo
Maatschappelijke baten en kosten 2026 – 2125, scenario HOOG Zakenvliegveld
Pioniersbos
Noorderbos
mln. euro
mln. euro
mln. euro
-104
38
1.830
Vliegtuigpassagiers
-490
-514
-514
Snelfietsverkeer
0
7
7
0
-4
-12
Geluid
430
577
577
Luchtkwaliteit
346
346
346
Natuurkwaliteit Veiligheid
27 0
27 0
27 0
Autoverkeer vliegtuigpassagiers
-29
-30
-30
CO2 klimaateffecten
166
166
166
Non-CO2 klimaateffecten
834
834
834
Accijnzen en milieubelastingen overheid
43
46
46
Agglomeratie- en werkgelegenheidseffecten
0
0
0
Recreatie-effecten
0
0
0
1.222
1.495
3.278
Financieel saldo Bereikbaarheidseffecten
Omgevingseffecten Milieuprestatie gebouwen
Klimaat
Indirecte effecten
Saldo van baten minus kosten (marktprijzen)
Stadskwartier Noorderbos vs. Voortzetting RTHA, 2026 – 2125 Bandbreedte tussen scenario´s LAAG en HOOG Financiële opbrengsten +1,8 miljard euro [in beide scenario’s] Maatschappelijke opbrengsten +2,5 tot +3,3 miljard euro Gevoeligheidsanalyses Uitkomsten van MKBA zijn robuust 10 jaar uitstel Noorderbos en toekenning luchthavenbesluit RTHA 2026-2035 Verhoogt financiële rentabiliteit Maar verlaagt maatschappelijke rentabiliteit
Bijlagen Uitkomsten in scenario LAAG
Financieel saldo 2026 – 2125, scenario LAAG Zakenvliegveld
Pioniersbos
Noorderbos
mln. euro
mln. euro
mln. euro
Residuele grondwaarde
0
190
2.402
Gemiste luchthavengelden
-211
-279
-279
Vermeden luchthaveninvesteringen
50
183
183
Zon-pv en natuuropbrengsten
22
-19
60
0
-22
-537
Investeringen natuur, sport, infrastructuur, zon-pv
-18
-45
-134
Beheer en onderhoud
28
83
-160
-23
17
279
-152
108
1.814
Opbrengsten
Kosten Verwerving en grondexploitatiekosten
In- en uitverdieneffect Financieel saldo
Maatschappelijke baten en kosten 2026 – 2125, scenario LAAG Zakenvliegveld
Pioniersbos
Noorderbos
mln. euro
mln. euro
mln. euro
-152
108
1.814
Vliegtuigpassagiers
-319
-331
-331
Snelfietsverkeer
0
6
6
0
-4
-18
Geluid
461
618
618
Luchtkwaliteit
250
250
250
Natuurkwaliteit Veiligheid
19 0
19 0
19 0
Autoverkeer vliegtuigpassagiers
-16
-17
-17
CO2 klimaateffecten
44
44
44
Non-CO2 klimaateffecten
84
84
84
Accijnzen en milieubelastingen overheid
28
30
30
Agglomeratie- en werkgelegenheidseffecten
0
0
0
Recreatie-effecten
0
0
0
398
806
2.498
Financieel saldo Bereikbaarheidseffecten
Omgevingseffecten Milieuprestatie gebouwen
Klimaat
Indirecte effecten
Saldo van baten minus kosten (marktprijzen)
Saldi in scenario´s LAAG en HOOG Financieel saldo in LAAG
Financieel saldo in HOOG
Maatschappelijk saldo in LAAG
Maatschappelijk saldo in HOOG
-152 -104
Zakenvliegveld 398 1.222
108 38 Pioniersbos 806
1.495
1.814 1.830 Noorderbos 2.498 3.278