[25bb002333] Presentatie Rattenoverlast BWB 020425

Technische sessie Rattenoverlast Commissie BWB

2 april 2025

Inhoud

- Introductie populatiedynamiek - De Rotterdamse situatie: -

Omvang overlast Oorzaken overlast Afdeling plaagdierbeheersing IPM en Rotterdamse aanpak Maatregelen op een rij Proef ‘Neem Freddie aan’

- In gesprek met experts: • • • •

Boswachter Ecoloog Plaagdierbeheerser en fretteur Adviescommissie dierenwelzijn

Populatiedynamiek: André de Baerdemaeker

De bruine rat – Rattus norvegicus v Oost Azië v 18e eeuw naar Europa v Nu wereldwijd, vooral in stedelijke en waterrijke gebieden v Gravers v Omnivoor met een voorkeur voor menselijk afval en diervoeding v Slimme groepsdieren met hiërarchie v Communicatie via geluiden, geuren en lichaamstaal v Zeer snelle voortplanting, meerdere nesten per jaar v Veelal nachtactief maar niet uitsluitend v Goede klimmers, springers en zwemmers ……..Een succesvolle en veelzijdige overlever die zich goed aanpast aan verschillende omgevingen……

Aard overlast

• Schade aan kabels, voedselvoorraden, isolatiemateriaal • Angst/verminderd gevoel van welzijn in eigen buurt of huis • Risico op verspreiding ziektes: erg klein

5

Omvang rattenoverlast in Rotterdam – recente historie

6

Rattenoverlast 2024

v Meldingen buitenruimte: 3153 (inclusief dode ratten) v Huisbezoeken: 2300 (inclusief muizen, ca. 10%) v Vergelijkbaar met voorgaande jaren maar trendbreuk

7

Huidige Aandachtsgebieden & Risicofactoren Stadsdriehoek. Veel horeca en hoge populatiedichtheid. Oude Noorden. Oude stadswijk met oude bebouwing en voedsel op straat. Zuidplein. Veel horeca en bezoekers. Spangen. Oude stadswijk met oude bebouwing en voedsel op straat. Schiemond. Bouwwerkzaamheden en bovengrondse containers. Hillesluis. Oude stadswijk met veel horeca en voedsel op straat. 8

Organisatie van plaagdierbeheersing

v Sinds 1876! v 10 plaagdierbeheersers; ieder heeft ‘eigen’ wijken v IPM: van bestrijden naar beheersen (preventie, omgevingsmanagement en adviseren). v Doorontwikkeling naar wijkgerichte rattenaanpak v Ook andere plaagdieren

9

Taken plaagdierbeheersers v Meldingen onderzoeken v Zichtbaar dagelijks in de wijken aanwezig zijn v Huisbezoeken afleggen v Determineren van monsters v Klemmen (her)plaatsen/controleren v Adviseren, voorlichten en registreren v Gif inzetten na opschaling conform IPM v Ratten en muizen bestrijden in gemeentelijke panden v Maar ook: bestrijding invasieve exoten (insecten), bedwantsen, wespen, kakkerlakken in woningen (op aanvraag)

10

11

IPM Integrated Pest Management Landelijke regelgeving Kern:

v Monitoring v Preventie v Duurzame Oplossingen & Mechanische Bestrijding v Allerlaatste redmiddel bestrijding met rodenticiden (gif)

12

Rotterdamse aanpak

De bewoner maakt een melding Onderzoek n.a.v. melding: probleem? Oorzaak? Advies over aanpak rattenoverlast Als er sprake is van grootschalige overlast  wijkgerichte actie Integrale aanpak pakt de bron van overlast aan 13

Uitdagingen

v Samenwerken met interne en externe stakeholders v Mensen en middelen niet altijd toereikend voor toenemende taken v Gedrag bewoners: lastig te beïnvloeden v Imago rat v Klimaatverandering: steeds meer invasieve exoten

14

Ontwikkelingen

v Plaagdierbeheersing als onderdeel van stedelijke inrichting v Biodiversiteit & Plaagdierbeheersing v Communicatie richting bewoners & andere stakeholders v Data gedreven werken

15

Mogelijke bestrijdingsmethoden Mechanisch Klemmen Verdrinkingsval Rioleringsval

Chemisch/inzet middelen Rodenticiden CO2 in rattenholen Anticonceptie in lokvoer

Biologisch Natuurlijke vijanden

Verjaging Ultrasoon geluid Geurmiddelen

Bejaging Honden Fretten Afschot (luchtbuks)

16

Proef natuurlijke vijanden Februari: motie ‘Laten we Freddie aannemen’ ‘Organiseer een proef van drie maanden in Vreewijk waarbij op grotere schaal natuurlijke vijanden worden ingezet om de (ratten)populatie terug te dringen’. ! Fret = gedomesticeerde bunzing Uitzetten van wilde natuurlijke vijanden kan niet zomaar Biodiversiteit, versterking van groene verbindingen  meer natuurlijke vijanden en meer concurrenten v.d. rat.

17

Uitwerking proef v Inzet van fretten m.b.v. een fretteur v Niet alle plekken zijn geschikt! v Vooralsnog 3 bezoeken aan vijf locaties: 31-3, 3-4 en 9-4

v Monitoren: vangst en methode van doden, benodigde tijdsinvestering, successen en uitdagingen, reacties publiek, hoe lang effect van wegvangen

v Rapporteren

18

Locaties proef fretteren - Cor Kieboomplein - Afrikaanderplein (park) - Slaghekstraat - Putselaan - Brede Hilledijk Vreewijk: ongeschikt door de inrichting en het lage aantal meldingen.

19

Eerste Ervaring

Zeer effectief 25 ratten gevangen op twee locaties

Gemengde reacties van publiek

Tijdsduur zeer locatie afhankelijk

20

In gesprek met de experts

v Coen van den Berg: v Cock Storm: v Manon van der Meer: v André de Baerdemaeker: v Nico Kraaijeveld: v Shurelio Kortzorg:

boswachter plaagdierbeheerser stadsecoloog adviescommissie dierenwelzijn en stadsnatuur fretteur adviseur plaagdierbeheersing

21