[25bb002287] Presentatie F. de Vogel over Grondbank Raads en Statenbijeenkomst 310325

GRONDBANK RZG ZUIDPLAS

t.b.v. Raads en Statenbijeenkomst 31 maart 2025 Frank de Vogel – directeur Grondbank

Voorgeschiedenis • 2002 landsdeelconvenant wordt de opgaven driehoek Rotterdam, Zoetermeer, Gouda vastgelegd. De naam Zuidplas werd al lang niet meer gebruikt • 2004 Zuidplaspolder erkend als transformatiegebied in 5e Nota R.O. voor wonen (15 - 30 k woningen), werken (200 ha) en glas (200 ha) • 2004 Grondbank opgericht. Deelnemers: Rotterdam 40%, Provincie 40%, Gouda 6%, Waddinxveen 5% en Moordrecht, Nieuwerkerk, Zevenhuizen-Moerkapelle 9% • Reden: door gronden te verwerven kon grondspeculatie worden voorkomen en met bezit kon de ontwikkeling worden gestuurd • Duur: • bij start bepaald op 6 jaar • In 2010 verlengd met 5 jaar • In 2015 verlengd met 9 jaar • In 2024 verlengd met uiterlijk 10 jaar.

Rol/taak van de Grondbank Doel van Grond in de loop van de tijd gewijzigd: • Bij start in 2004 Grondbank: grondposities verwerven. Verkopen aan deelnemers en/of PPS (met deelnemers) • Vanaf 2011: geen aankoop van gronden maar “stallingsbedrijf” gericht op uitname van de gronden, het initiëren van ontwikkelingen op haar gronden en goed beheren en verpachten • Wijzing 2025: Doel niet aangepast. Verduidelijkt dat verkoop aan deelnemers en derden kan plaatsvinden Geen eigen grondexploitaties, niet zelf ontwikkeling.

Werking van de Grondbank • DB (5 leden + adviseur) • • • • •

• AB • • •

Voorzitter pzh (Weverling) , plv vz (de Haas, Zuidplas) en 2e plv vz (Zeegers, Rotterdam) Leden: Gouda (Oppelaar) en Waddinxeen (Vleij) Adviserend lid HHSK (van Capelle) Gemiddeld 3 keer per jaar bijeen 20 stemmen: 8, 8, 2, 1, 1 10 leden uit de colleges + adviseur HHSK 1 of 2 keer per jaar bijeen 40 stemmen: 16, 16, 4, 2, 2

• Ambtelijk • • •

Geen mensen in dienst Directeur, secretaris, ondersteuning (inhuur), pachtmeester (inhuur), adm. kantoor, diverse adviseurs Ambtelijk grondbankoverleg met vertegenwoordiging deelnemers

Ontwikkelingen sinds oprichting • Grondbank: ca 350 ha grond verworven. • Vanaf start: budgettair neutraal. Kosten van gronden werden geactiveerd op de boekwaarde van de gronden • 2008 krediet/bankencrisis • 2010 gemeente Zuidplas opgericht • 2011 boekwaarde van de gronden te hoog  deelnemers jaarlijkse bijdragen betalen. • Boekwaarde hoger dan getaxeerde waarde  verliesvoorziening binnen Grondbank (22 mln) en bij de deelnemers • 2011 – 2013 verkoop 50 ha aan Zuidplas voor 23 mln. • 2013 herijkingsstudie vastgesteld. Bijgesteld programma tot 7000 woningen • 2019 concept ontwikkelingsvisie plangebied door Zuidplas vrijgegeven

Overeenkomsten 2021, bestuursovereenkomst - Bestuursovereenkomst Zuidplas – Provincie – Grondbank

• Doel: afspraken voor op zo kort mogelijke termijn realiseren van woningbouw en bedrijventerrein in Plangebied • Afspraak tot verkoop van de gronden van de Grondbank aan Zuidplas t.b.v. de integrale gebiedsontwikkeling • Inhoudelijke afspraken wonen, werken, evz, mobiliteit (in deelovereenkomst uitgewerkt) • Gemeente eigen rekening en risico ontwikkelen • Grondbank ziet af van ontwikkelende en risicodragende rol • Via Grondbank ook Rotterdam, Waddinxveen en Gouda verbonden • Voorzitter Grondbank neemt deel aan Bestuurlijke Overleg Zuidplaspolder

- Zuidplas voortvarend gestart met voorbereiding

Overeenkomsten 2021 koopovereenkomst (1) - Koopovereenkomst Grondbank- Zuidplas, inhoud

• Koop van alle gronden (296 ha) en bezittingen, prijs marktconform vastgesteld • Naast prijs grond ook een tegemoetkoming voor in verleden gemaakte kosten en in toekomst te maken kosten • Tegemoetkoming zorgt voor budgettair neutraal kunnen afsluiten voor deelnemers • Ontbindende voorwaarden • •

geen definitief omgevingsplan financieel- economisch niet meer uitvoerbaar

- Koopovereenkomst Grondbank- Zuidplas, gevolgen -

Vrijval verliesvoorziening bij Grondbank en bij deelnemers in 2021 Einde aan deelnemersbijdrage per 2021 Focus in eerste instantie ’op de winkel passen” in afwachting van overdracht aan Zuidplas in 2024 of 2025. Nu in afwachting verdere ontwikkeling Cortelande

Overeenkomsten 2021 koopovereenkomst (2) - Koopovereenkomst huidige stand van zaken -

Koopovereenkomst is verlengd tot eind 2026 Aanpassing van de koopovereenkomst lijkt noodzakelijk Hoewel in eerste instantie bedoeling was alle gronden in 1 keer uit t nemen heeft Zuidplas aangegeven dat dit niet mogelijk is. Wil wel eerste fase uitnemen Zuidplas wil 1e fase woningen realiseren met 2300 woningen, uitbreiding Doelwijk bedrijventerrein, Koning Willem 1 bos Zuidplas is van mening dat besluit over 2e fase financieel niet verantwoord is. Wel opgenomen in bestemmingsplan Ook 1e fase sluit met tekort. Gemeenteraad heeft Grex fase 1 vastgesteld maar budget slechts zeer beperkt vrijgegeven Gesprekken over (aanpassingen) koopovereenkomst na traject Rijksadviseur

Ligging gronden

ha Gronden ontwikkelgebied wonen en werken

170

energielandschap

43

zoekgebied duurzame energie

10

Gronden overige gronden binnen middengebied

55

buiten middengebied

9

Gronden met gebouwen tot

5 290

Plankaart

15,2 ha

2300 woningen

25 ha

ntb

2-4-2025

11

Grondeigendom Grondbank

Financiële kern gegevens - Grondbezit 290 ha - Exploitatie -

Rentekosten (€ 2,5 mln) Kosten voor beheer en organisatie € 240 k Inkomsten pacht en huur € 450 k

- Boekwaarde 97 mln, jaarlijks oplopend met ongeveer € 2,5 mln - Financiering gemiddeld 2,66%, met leningenstaffel vanaf 31/12/2024: - € 35 mln 2 jaar - € 15,5 mln 5,6 8 en 10 jaar - Belangrijkste risico’s: waardeverlies gronden (65 mln) en rente

Uittreding

• • • • • • •

Uittreden is een recht en altijd mogelijk Uiterlijk per 1 januari jaar t, besluit tot uittreden genomen in t-2. Geen van deelnemers onevenredig voor- of nadeel Risico’s bij uittreding betrokken worden Gevolgen risico grondverlies kunnen zeer groot Daarom toekomstige ontwikkeling toch bij de uittreding betrokken Uittreder betaalt uittreedsom bestaande uit: • •

Bijdrage in operationele kosten Risico •

Berekend op basis van verwacht eindsaldo • Indien negatief  uittreder betaalt • Indien positief  recht op nabetaling. Betaling pas als eindsaldo is gerealiseerd

Instellen adviescommissie In artikel 24a, eerste en tweede lid, van de Wgr is het instellen van een commissie vastgelegd.

- Op voorstel van de raden van de deelnemende gemeente gezamenlijk (alle deelnemers moeten akkoord gaan, AB kan niet zelf commissie instellen) - Het AB wordt dan geacht binnen redelijk termijn na indiening van het voorstel van de raden de commissie in te stellen met daarbij regelen over het functioneren (een reglement met bevoegdheden, taken, werkwijze en samenstelling) - Vervolgens krijgen de raden van de deelnemers de gelegenheid hun wensen en bedenkingen naar voren te brengen - Op basis van de wensen en bedenkingen stelt het AB een gemeenschappelijke adviescommissie in - De deelnemers dragen leden uit hun raad aan als lid van de commissie