[24bb005843] Bijlage 11 behorende bij 24bb005840 - Aanvulling MER M4H dd 23-8

Aanvulling MER MerweVierhavens

Rotterdam

projectnummer 0458108.100 2 februari 2024

www.anteagroup.nl

Aanvulling MER Merwe-Vierhavens Rotterdam projectnummer 0458108.100 2 februari 2024

Auteurs H.W. Lindeboom

Opdrachtgever Programmabureau Rotterdam Wilhelminakade 909 3702 AP ROTTERDAM

Gecontroleerd J. Verhoeven

datum 2 februari 2024

beschrijving definitief

vrijgave J. Verhoeven

datum 2 februari 2024 projectnummer 0458108.100 betreft Aanvulling MER Merwe-Vierhavens

Inhoudsopgave 1.

Inleiding

5

1.1 1.2

Aanleiding Leeswijzer

5 6

2.

Ruimtelijk ontwerp en keuzes voorkeursalternatief

7

2.1 2.2 2.3 2.3.1 2.3.2 2.3.3 2.3.4 2.3.5 2.4 2.4.1 2.4.2 2.4.3 2.4.4 2.4.5 2.5 2.6

Sturingsfilosofie Afbakening voorkeursalternatief Transformatie Merwehaven Masterplan Merwehaven Totstandkoming ruimtelijk ontwerp Ruimtelijke opbouw Programma Vertaling in bestemmingsplan Verdere ontwikkeling Galileipark Ontwikkelplan, beeldkwaliteitsplan en welstandsparagraaf Galileipark Totstandkoming ruimtelijk ontwerp Ruimtelijke opbouw Programma Vertaling in bestemmingsplan Overige deelgebieden Conclusie

7 7 9 9 9 11 14 16 17 17 18 18 19 21 22 24

3.

Effecten voorkeursalternatief

25

3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 3.8 3.9 3.10 3.11 3.12 3.13 3.13.1 3.13.2 3.14 3.15

Verkeer en vervoer Geluid Luchtkwaliteit Geur Stof Externe veiligheid Nautische veiligheid Overige gezondheidsaspecten Bodem en ondergrond Water Natuur Archeologie, cultuurhistorie en landschap Energie en circulariteit Duurzame energie Circulariteit Samenvattende beoordeling voorkeursalternatief Toetsing aan spelregels

25 27 31 31 31 31 31 32 33 33 35 40 43 43 45 45 48

4.

Energie en circulariteit

53

4.1 4.2 4.3

Gevoeligheidsanalyse warm tapwatergebruik Materiaalgebonden milieu-impact duurzame energiesysteem Samenvattende beoordeling planvoornemen

53 56 59

5.

Geluid: verdere dezonering industrieterrein HNOF

60

5.1 5.2 5.3

Inleiding Geluidseffecten dezonering Nieuw-Mathenesse Samenvattende beoordeling planvoornemen

60 61 62

datum 2 februari 2024 projectnummer 0458108.100 betreft Aanvulling MER Merwe-Vierhavens

6.

Natuur Merwe-Vierhavens

63

6.1 6.2 6.3 6.4

Gebiedsbescherming: Natura 2000 Soortenbescherming Biodiversiteit Samenvattende beoordeling planvoornemen

63 65 68 70

Bijlagen: 1a. Quickscan Wet natuurbescherming Merwehaven Rotterdam. Adviesbureau E.C.O. Logisch bv, 2022. 1b. Natuuronderzoek Merwehaven Rotterdam. Boommarter, broedvogels, steenmarter, vaatplanten en vleermuizen. Adviesbureau E.C.O.Logisch bv 2023. 2. Dezonering Nieuw Mathenesse: Akoestisch onderzoek. RoyalHaskoningDHV, 2023. 3. Voortoets ontwikkelingen M4H. Beoordeling van de ontwikkelingen op de gevolgen voor Natura 2000gebieden. RoyalHaskoningDHV, 2023.  AERIUSberekeningen planvoornemen M4H: Aanlegfase planvoornemen M4H 2024 Bedrijfsemissies planvoornemen M4H 2032 versus autonome situatie 2032 Binnenvaart planvoornemen M4H 2032 versus huidige situatie 2022 Binnenvaart planvoornemen M4H 2032 versus autonome situatie 2032 Wegverkeer planvoornemen M4H 2032 versus huidige situatie 2022 Wegverkeer planvoornemen M4H 2032 versus autonome situatie 2032 Zeescheepvaart planvoornemen M4H 2032 versus huidige situatie 2022 Zeescheepvaart planvoornemen M4H 2032 versus autonome situatie 2032  AERIUSberekeningen VKA M4H: Aanlegfase VKA M4H 2024 Bedrijfsemissies VKA M4H 2032 versus autonome situatie 2032 Binnenvaart VKA M4H 2032 versus huidige situatie 2022 Binnenvaart VKA M4H 2032 versus autonome situatie 2032 Wegverkeer VKA M4H 2032 versus huidige situatie 2022 Wegverkeer VKA M4H 2032 versus autonome situatie 2032 Zeescheepvaart VKA M4H 2032 versus huidige situatie 2022 Zeescheepvaart

VKA M4H 2032 versus autonome situatie 2032 4. Actualisatie gebiedsanalyse natuurwaarden M4H. Bureau Stadsnatuur, 2024.

blad 4 van 71

datum 2 februari 2024 projectnummer 0458108.100 betreft Aanvulling MER Merwe-Vierhavens

1.

Inleiding

1.1

Aanleiding Voorlopig toetsingsadvies Commissie m.e.r. Het MER bij het ontwerpbestemmingsplan Merwe-Vierhavens heeft van 26 mei tot en met 6 juli 2023 ter inzage gelegen en is ter toetsing voorgelegd aan de Commissie m.e.r. De Commissie m.e.r. heeft op 21 september 2023 een voorlopig toetsingsadvies op het MER uitgebracht. Hierin adviseert zij om in een aanvulling op het MER, voordat een besluit over het bestemmingsplan wordt genomen, het MER aan te vullen op de volgende drie onderdelen: 





Ruimtelijk ontwerp en keuzes voorkeursalternatief: In het MER ontbreken duidelijke ruimtelijke beelden van de inrichting van het voorkeursalternatief, en daarmee inzicht in de bandbreedte en onzekerheden van milieueffecten. De uiteindelijke concrete en ruimtelijke invulling van het plangebied met woningen, voorzieningen en bedrijvigheid kan een verschillende milieu-impact hebben op onder andere geluidhinder, energiemogelijkheden, groenvoorzieningen/natuur/water, mogelijkheden voor (rustige) sport-, speel- en ontmoetingsplekken en ruimtelijke/landschappelijke kwaliteit. De Commissie adviseert om voorafgaand aan besluitvorming in een aanvulling op het MER om binnen de spelregelkaders het ruimtelijke ontwerp van het voorkeursalternatief weer te geven en nog mogelijke keuzes. Beoordeel de milieueffecten hiervan (ook de effecten op naastgelegen gebieden) en de realisatie van de ambities. Geef een bandbreedte in de effectbeoordeling indien nodig. Geluid: In het MER ontbreekt inzicht in wat de mate van ernstige hinder en slaapverstoring is door cumulatie van geluid. De Commissie adviseert om voorafgaand aan besluitvorming in een aanvulling op het MER weer te geven wat de mate van ernstige hinder en slaapverstoring is bij het voorkeursalternatief als gevolg van het (gecumuleerde) geluid van industrie, verkeer en havenactiviteiten.

Geef ook aan wat de orde van grootte van het aantal ernstig gehinderden en ernstig slaapverstoorden is bij zowel bestaande als nieuwe woningen. Energie en circulariteit: In het MER mist een beoordeling van de onderzochte energiesystemen op circulariteit voor het gebied (warmte en elektriciteit) en de mogelijkheden voor tapwatergebruik. De Commissie adviseert om voorafgaand aan de besluitvorming in een aanvulling op het MER de circulariteitsimpact van de energiesystemen (warmte en elektriciteit) weer te geven. Onderzoek daarnaast de omvang van al het tapwatergebruik (ook van bedrijven en voorzieningen) en daarmee de mate van mogelijke impact en het belang van duurzame oplossing voor het tapwater.

Het advies bevat daarnaast aanbevelingen op het gebied van geur, natuur, mobiliteit, hinder tijdens aanlegfase en monitoring. Het volledige toetsingsadvies kunt u lezen op de website van de Commissie m.e.r.: a3426vts (commissiemer.nl). Deze aanvulling op het MER bevat aanvullende milieu-informatie naar aanleiding van het toetsingsadvies van de Commissie m.e.r. Overige aanvullingen vanwege doorlopend planproces De ontwikkeling van M4H is een omvangrijke en complexe gebiedsontwikkeling. Binnen het planproces wordt op vele onderdelen doorlopend nader onderzoek verricht, plannen uitgewerkt, afwegingen gemaakt en tussentijdse besluiten genomen om de gebiedsontwikkeling stapsgewijs verder te brengen. Het MER bij het ontwerp bestemmingsplan Merwe-Vierhavens presenteert in wezen een momentopname van de dan beschikbare milieuinformatie en tracht met de toegepaste m.e.r.-systematiek (planhorizon tot 2030, doorkijk naar 2040, programma-alternatieven, mobiliteitsvarianten, varianten voor nadere keuzes, gevoeligheidsanalyses en spelregels) zoveel mogelijk vooruit te kijken en te voorspellen. Monitoring is dan ook een belangrijk onderdeel na de m.e.r.-procedure om de effecten te toetsen en waar nodig tijdig bij te sturen. Sinds de terinzagelegging van het ontwerp bestemmingsplan en het MER is een aantal onderdelen van de gehele gebiedsontwikkeling M4H nader uitgewerkt of geactualiseerd.

Het gaat om de volgende onderdelen:  Geluidseffecten dezonering Nieuw-Mathenesse in Schiedam, ten westen van M4H;  Actualisatie gebiedsanalyse natuurwaarden M4H;  Actualisatie stikstofonderzoek en voortoets M4H.

blad 5 van 71

datum 2 februari 2024 projectnummer 0458108.100 betreft Aanvulling MER Merwe-Vierhavens

Aanvulling MER Deze aanvulling op het MER bevat daarom niet alleen aanvullende milieu-informatie naar aanleiding van het toetsingsadvies van de Commissie m.e.r., maar ook extra milieu-informatie op basis van de inmiddels uitgevoerde vervolgonderzoeken en actualisaties. Overige aanvullende analyses Verder loopt momenteel naar aanleiding van zienswijzen op het ontwerp bestemmingsplan een aantal aanvullende analyses, zoals een analyse naar lichthinder. De resultaten van deze aanvullende analyses worden verwerkt in het bestemmingsplan M4H.

1.2

Leeswijzer In de volgende tabel is de opbouw van deze aanvulling MER weergegeven. De aanvulling kan worden gezien als aanvullingen op eerder analyses uit het MER, in de 4e kolom is weergegeven in welke hoofdstukken en paragrafen van het MER de oorspronkelijke teksten staan. In de 5e kolom is weergegeven in welke hoofdstukken en paragrafen de aanvullende analyses in dit rapport (aanvulling MER) staan. tabel 1.1 Leeswijzer aanvulling MER M4H

Onderdeel

Aanvulling

Aanleiding

Ter aanvulling op analyse in MER M4H

Hoofdstuk in dit rapport

Aanvullingen naar aanleiding van het toetsingsadvies Commissie m.e.r. Ruimtelijk ontwerp en keuzes voorkeursalternatief

Totstandkoming en gemaakte keuzes voorkeursalternatief

Hoofdstuk 22

Hoofdstuk 2

Aanvulling effectenanalyse voorkeursalternatief

Hoofdstuk 22

Hoofdstuk 3

Geluid: aantal gehinderden

Aantal ernstig gehinderden en slaapverstoorden voorkeursalternatief, rustige buitenruimten voor ontmoetingen en recreatie

Paragraaf 22.3, paragraaf 22.9

Paragraaf 3.2

Energie en circulariteit

Gevoeligheidsanalyse voor warm tapwatergebruik door bedrijven en voorzieningen

Paragraaf 17.3.1 en paragraaf 22.14

Paragraaf 4.1

Kwalitatieve analyse circulariteitsimpact van energiesystemen

Paragraaf 17.3.2 en paragraaf 22.14

Paragraaf 4.2

Toetsingsadvies Cie m.e.r.

Overige aanvullingen nader aanleiding van nader onderzoek en actualisaties Geluid: dezonering Nieuw-Mathenesse

Geluidseffecten dezonering NieuwMathenesse

Transformatie Nieuw-Mathenesse

Hoofdstuk 19

Hoofdstuk 5 (VKA en planvoornemen)

Natuur

Update effectenanalyse op basis van geactualiseerde stikstofonderzoek M4H

Nieuwe versie van het AERIUS rekenmodel

Paragraaf 15.3 en 22.12

Paragraaf 3.11 (VKA) en paragraaf 6.1 (planvoornemen)

Update effectanalyse op basis van geactualiseerde gebiedsanalyse beschermde natuurwaarden

Onderzoek dateert uit 2020 en is vanuit ecologisch oogpunt verouderd

Paragraaf 15.3 en 22.12

Paragraaf 3.11 (VKA) en paragraaf 6.2 en 6.3 (planvoornemen)

blad 6 van 71

datum 2 februari 2024 projectnummer 0458108.100 betreft Aanvulling MER Merwe-Vierhavens

2.

Ruimtelijk ontwerp en keuzes voorkeursalternatief Dit hoofdstuk bevat naar aanleiding van het voorlopige toetsingsadvies van de Commissie m.e.r. een nadere toelichting op het ruimtelijk ontwerp van het voorkeursalternatief en de gemaakte keuzes voor de beoogde inrichting van de ontwikkelgebieden Merwehaven en Galileipark. In hoofdstuk 3 zijn op basis van de nader uitgewerkte ontwerpen de effecten van het voorkeursalternatief aangevuld. Het hoofdstuk start met een nadere toelichting op de sturingsfilosofie van de beoogde transformatie van M4H.

2.1

Sturingsfilosofie De mate van sturing door de gemeente heeft directe invloed op de mate waarin de ambities voor M4H worden behaald. Het sturingsprincipe van de gemeente voor de transformatie van M4H bestaat uit het creëren van de noodzakelijke randvoorwaarden (aanleg van de openbare ruimte, waaronder de aanpassing van de verkeersstructuur en de aanleg van parken, sport- en speelvoorzieningen) en het stellen van relevante kaders waarbinnen de markt kan ontwikkelen, waaronder het spelregelkader voortkomend uit het MER. Onderstaand is schematisch weergegeven met welke ruimtelijke instrumenten de gemeente kaders stelt waarmee de transformatie van M4H wordt gestuurd.

figuur 2.1 De onderlinge relaties tussen plannen, projecten en besluiten in M4H

Belangrijk basisprincipe is het feit dat de gemeente bijvoorbeeld binnen het ontwikkelgerichte deelgebied Merwehaven alle gronden in eigendom heeft. De gemeente en het Havenbedrijf (als samenwerkingspartner van de gemeente in de gebiedsontwikkeling) kunnen daarom niet alleen met publiekrechtelijke instrumenten, zoals met het bestemmingsplan, maar ook met privaatrechtelijke overeenkomsten kaders stellen aan de ontwikkelingen van de verschillende bouwkavels door marktpartijen. De gronden in het Galileipark zijn in hoofderfpacht uitgegeven aan het Havenbedrijf en het Havenbedrijf is verantwoordelijk voor de ontwikkeling van het Galileipark. Ook tussen het Havenbedrijf en gemeente zijn privaatrechtelijke afspraken gemaakt.

2.2

Afbakening voorkeursalternatief Alleen transformatie Merwehaven en verdere ontwikkeling Galileipark Zoals reeds is weergegeven in het MER (paragraaf 19.4 en 22.1) kan, ondanks de gedeeltelijke dezonering van het industrieterrein en geluidsmaatregelen vanwege onder meer de hoge geluidbelasting, op dit moment nog niet heel M4H getransformeerd worden. Op dit moment is ervoor gekozen om in de komende tien jaar slechts een deel van het plangebied van M4H actief te transformeren. Het gaat hierbij om het deelgebied Merwehaven: de Marconistrip (het noordelijke deel van M4H parallel aan de Schiedamseweg) en de Merwepieren. Het noordelijk deel van de Merwepieren kan direct getransformeerd worden, het zuidelijk deel pas na vertrek van Van Uden. Het deelgebied Galileipark blijft

blad 7 van 71

datum 2 februari 2024 projectnummer 0458108.100 betreft Aanvulling MER Merwe-Vierhavens

bedrijventerrein en kan zich verder ontwikkelen, gericht op de maakindustrie. In de overige deelgebieden (Marconikwartier, Keilekwartier) blijft de huidige bedrijvigheid toegestaan.

figuur 2.2 Voorkeursalternatief: transformatiegebied Merwehaven is rood omlijst, verder te ontwikkelen bedrijventerrein Galileipark is paars omlijst

Programma M4H Concreet wordt in het bestemmingsplan ontwikkelruimte mogelijk gemaakt voor de volgende functies:  In het gebied Merwehaven: maximaal 2.764 woningen, aangevuld met 40.000 m² bvo voorzieningen (kleinschalige kantoren, een kleinschalige supermarkt, bedrijven t/m categorie 2 die geschikt zijn voor functiemenging, dienstverlening en horeca) en 20.000 m² maatschappelijke functies en sport;  In het gebied Galileipark: maximaal ca. 200.000 m² nieuwe innovatieve maakindustrie. Aanvullend wordt hier een ondersteunend voorzieningenprogramma bestemd dat uitgaat van maximaal 35.000 m² bvo horeca, sport, cultuur en dienstverlening. Het nieuwbouwprogramma in Galileipark ontstaat door invulling van een aantal braakliggende kavels en herontwikkeling van kavels waar de bedrijven op korte termijn vertrekken vanwege aflopende contracten. tabel 2.1 Programma voorkeursalternatief vs. onderzochte planvoornemen Merwe-Vierhavens.

Programma

Werken (aantal m2 bvo) Woningen (aantal) Voorzieningen (aantal m2 bvo)

Laag

Vervallen – Hoog cf. NRD

CorrectHoog

Voorkeursalternatief (afgeronde aantallen) Totaal

Merwehaven

Galileipark

349.000 m2

534.511 m2

547.466 m2

240.000

40.000 m2

200.000 m2

4.626

6.594

7.052

2.765

2.764

-

85.769 m2

128.789 m2

137.027 m2

55.000

20.000 m2

35.000 m2

In de volgende paragrafen zijn de ontwikkelopgaves voor Merwehaven en Galileipark verder uitgewerkt.

blad 8 van 71

datum 2 februari 2024 projectnummer 0458108.100 betreft Aanvulling MER Merwe-Vierhavens

2.3

Transformatie Merwehaven

2.3.1

Masterplan Merwehaven Merwehaven bestaat in de huidige situatie uit een havengebied met voornamelijk bedrijvigheid (zoals meerdere overslagbedrijven, een bouwbedrijf, een groothandel, een overslagbedrijf, een kunstatelier en de tijdelijke floating farm) en horeca (evenementenlocatie De Fruitvis en restaurant Weelde). De transformatie van Merwehaven is uitgewerkt in het masterplan Merwehaven. Dit masterplan is op 22 juni 2023 vastgesteld door de gemeenteraad en biedt de globale ruimtelijke en stedenbouwkundige kaders voor de transformatie van Merwehaven. Het Masterplan wordt verder uitgewerkt in een beeldkwaliteitsplan en een welstandsparagraaf. Deze zijn naar verwachting in de zomer van 2024 gereed. Daarnaast is er voor gekozen om een stedenbouwkundig plan voor Merwehaven op te stellen. Deze is eveneens in de zomer van 2024 gereed. Het stedenbouwkundig plan gaat een stap verder en geeft ook de randvoorwaarden aan waarbinnen het gebied ontwikkeld gaat worden en waar het ten minste aan moet voldoen. In het stedenbouwkundig plan wordt een proefverkaveling opgenomen die correspondeert met de ontwikkelstrategie, waarbij logische ontwikkelvolgorde in de tijd wordt weergegeven.

Per uit te geven ontwikkelgebied wordt vervolgens een uitwerking gemaakt, een Nota van Uitgangspunten (NvU), waar de specifieke randvoorwaarden en eisen voor die ontwikkeling in staan opgenomen ten aanzien van programma en kwaliteit. Deze paragraaf bevat een toelichting op de totstandkoming en gemaakte keuzes voor het ruimtelijk ontwerp van het Merwehaven. In paragraaf 2.4 komt de verdere ontwikkeling van bedrijvenpark Galileipark nader aan de orde. Vervolgens zijn in hoofdstuk 3 de effecten van het nader uitgewerkte voorkeursalternatief voor Merwehaven en Galileipark concreter beoordeeld op milieueffecten, beoordeeld op de ambities voor M4H en getoetst aan de spelregels.

2.3.2

Totstandkoming ruimtelijk ontwerp Verfijning hoofdstructuur Ruimtelijk Raamwerk Het Ruimtelijk Raamwerk Merwe-Vierhavens (M4H) vormt de basis voor het masterplan Merwehaven. In een iteratief proces met een breed team bestaande uit de vakdisciplines stedenbouw, landschap, planologie, mobiliteit, wonen en duurzaam, aangevuld met geluidsdeskundigen, ecologen en technisch ingenieurs is de ruimtelijke invulling van Merwehaven verder uitgewerkt. Gemaakte keuzes ruimtelijk raamwerk Het ruimtelijk raamwerk is op een aantal punten aangepast en verfijnd in het Masterplan. Per gemaakte keuze is het concept ontwerp ten opzichte van het aangepaste/verfijnde ontwerp weergegeven in een figuur. 1) Nog meer nadruk op lopen en fietsen: De buurtontsluiting van de pieren voor auto en snelle fietsen is van de middenstraat verplaatst naar de buitenkant van de pieren. De middenloper wordt hierdoor een verblijfsgebied waar de auto te gast is en komt beter tot zijn recht als veilig, beschut en stil verblijfgebied.

blad 9 van 71

datum 2 februari 2024 projectnummer 0458108.100 betreft Aanvulling MER Merwe-Vierhavens

Mobiliteit: concept ruimtelijk ontwerp

Mobiliteit: definitief ruimtelijk ontwerp

2) Nog meer aandacht voor de aard van de plek: Bij de oriëntatie van de bebouwing vormt de aard van de plek nu de basis, door de bebouwing in richting van de bestaande spoorloodsen te plaatsen. Hierdoor is niet alle bebouwing meer belijnd in de richting van de pieren.

3) Nog meer één wijk: Er is voor gekozen om het middels havenbekken met levendige straatwanden te ‘omarmen’, zodat een samenhangende wijk kan worden gecreëerd. Het zicht vanaf de Schiedamseweg op de haven blijft wel behouden, maar tegelijk wordt een meer samenhangend gebied gevormd.

4) Nog meer beschutte verblijfsplekken: Tot slot zijn extra beschutte plekken in de haven en op de pieren ingepast, zodat er meer beschutte verblijfsplekken in de wijk op loopafstand aanwezig zijn.

blad 10 van 71

datum 2 februari 2024 projectnummer 0458108.100 betreft Aanvulling MER Merwe-Vierhavens

Stedenbouwkundige invulling bouwvlakken Vervolgens is het ruimtelijk ontwerp van de bebouwing voor Merwehaven uitgewerkt. Vanwege verschillende redenen is een hogere dichtheid aan bebouwing in het gebied randvoorwaardelijk. Enerzijds om een relevante bijdrage te leveren aan de woningbouwopgave, anderzijds om M4H levendig, aantrekkelijk en veilig te maken. Er zijn geen alternatieven met lagere bebouwingspercentages voor Merwehaven onderzocht (wel reeds een laag programma-alternatief in het MER). De spelregels voor geluid uit het MER en de planregels uit het bestemmingsplan zijn bepalend voor de verdere stedenbouwkundige invulling van Merwehaven. Verschillende stedenbouwkundige modellen met hogere dichtheden zijn doorgerekend op geluidseffecten om zodoende de stedenbouwkundige verkaveling te optimaliseren. Gemaakte keuzes geluid De ruimtelijke invulling van Merwehaven is vanwege afwegingen voor geluid op de volgende punten geoptimaliseerd:  Het toelaten van binnenvaartschepen aan de geluidszijde van de pieren en het doorvoeren van een generatorverbod.

Aan de kade wordt walstroom gerealiseerd;  Afschermende werking van de bebouwing langs de Schiedamseweg op het ‘hart van Merwehaven’;  Gesloten bouwblokken, zodat zoveel mogelijk woningen een gezonde of acceptabele zijde hebben met een cumulatieve geluidbelasting van maximaal 55 dB;  Gezonde of acceptabele buitenruimten met een cumulatieve geluidbelasting van maximaal 55 dB;  Het bouwen tot een zekere hoogte, bijvoorbeeld met hoogteaccenten: hoe hoger gebouwd wordt, hoe groter de geluidsbelasting bedraagt op de gevels van deze gebouwen vanuit de Waal en Eemhaven;  Architectonische voorschriften zoals bijvoorbeeld het toepassen van loggia’s;  Bij de uiteindelijke vormgeving en materialisatie van de gebouwen rekening houden met de effecten die de deze hebben op geluid. De optimalisaties van het ruimtelijk ontwerp sluiten beter aan bij de ambities voor M4H.

2.3.3

Ruimtelijke opbouw Het ruimtelijk raamwerk als basis met de gemaakte keuzes voor de verdere invulling van het voorkeursalternatief hebben gezamenlijk geresulteerd in een structuurkaart, een plankaart en een 3D-impressie voor Merwehaven, zie figuur 2.3, figuur 2.5 en figuur 2.6.

blad 11 van 71

datum 2 februari 2024 projectnummer 0458108.100 betreft Aanvulling MER Merwe-Vierhavens

Ruimtelijke structuur De ruimtelijke structuur wordt bepaald door de havenbekkens, de wegenstructuur (auto en langzaam verkeer) en de groenstructuur. Onder de structuurkaart zijn afzonderlijk de structuren van de openbare ruimte, het netwerk voor auto’s en het netwerk voor langzaam verkeer weergegeven.

figuur 2.3 Structuurkaart Merwehaven (bron: Masterplan Merwehaven. Gemeente Rotterdam, 2023)

figuur 2.4 Openbare ruimte, langzaam verkeersnetwerk en autonetwerk (bron: Masterplan Merwehaven. Gemeente Rotterdam, 2023)

Plankaart en 3D-impressie Op de plankaart is de positionering van de bebouwing terug te zien, zoals de gesloten bouwblokken en de afschermende bebouwing van de ‘bouwwand’ langs de Schiedamseweg. De 3D-impressie geeft ook een beeld van de hoogtes van de bebouwing. Hierin is duidelijk het hoogstedelijke karakter terug te zien, maar ook de groene inbedding van deze bouwblokken.

blad 12 van 71

datum 2 februari 2024 projectnummer 0458108.100 betreft Aanvulling MER Merwe-Vierhavens

figuur 2.5 Plankaart Merwehaven (bron: Masterplan Merwehaven. Gemeente Rotterdam, 2023)

figuur 2.6 3D-impressie stedenbouwkundige invulling Merwehaven (bron: Masterplan Merwehaven. Gemeente Rotterdam, 2023)

Bouwhoogtes Per deelgebied binnen Merwehaven gelden maximale bouwhoogtes: 1. Marconistrip, bebouwing aan de zijde van de Schiedamseweg: bouwhoogte van maximaal circa 30 meter. Dit komt neer op circa 9 bouwlagen; 2. Marconistrip, bebouwing langs de Havenallee: de hoogte wordt in deze zone beperkt tot 22 meter. Dit komt neer op 7 verdiepingen, met daarboven 1 meter extra voor eventuele dakvormen; 3. De pieren, de bebouwing bedraagt maximaal 25 meter; 4. In een aantal specifieke zones zijn hoogteaccenten mogelijk:

blad 13 van 71

datum 2 februari 2024 projectnummer 0458108.100 betreft Aanvulling MER Merwe-Vierhavens

 

2.3.4

Kraantorenzone op de pieren: maximaal 50 meter Op aangewezen locaties langs de dijkzone op de Marconistrip aan de zijde van de Schiedamseweg, maximaal 40 meter. Hier zijn maximaal 5 tot 6 accentgebouwen mogelijk met deze hoogte van exact 40 meter. Het is hierbij belangrijk op te merken dat deze zone niet de volledige strook langs de dijk beslaat, maar het eerste accent betreft met een redelijke afstand ten opzichte van de grensflat.

Programma Merwehaven wordt een levendige stadswijk met een mix van woningen, bedrijven en voorzieningen. Woningen Het woningbouwprogramma bestaat uit maximaal 2.764 woningen. Alle deelgebieden (Marconistrip, korte en lange pier) zullen alle een mix bieden aan woningtypen en segmenten, maar grofweg zullen de meeste kleinere appartementen op de Marconistrip zijn. De korte pier is het meest rustige woonmilieu. Verwacht hier meer woningen in de hogere segmenten en grotere woonoppervlakken. De nadruk ligt op de betaalbare woningen in het sociale en middensegment met de nadruk op het middensegment (totaal 60%. Een belangrijk uitgangspunt bij de doelgroepen- en typologieprogrammering is dat de gemeente met dit gebied een woonmilieu wil realiseren waar bewoners een wooncarrière kunnen maken. De gemeente ziet als doelgroepen op deze locatie kleine huishoudens (1-2 personen in een brede leeftijdscategorie), gezinnen en ouderen. Bedrijvigheid en voorzieningen Het programma bestaat uit circa 40.000 m² bvo bedrijvigheid en voorzieningen (denk aan kleinschalige kantoren, een kleinschalige supermarkt, bedrijven t/m categorie 2 die geschikt zijn voor functiemenging, dienstverlening en horeca) en 20.000 m² maatschappelijke functies en passend nabij wonen.

Qua activiteiten moet gedacht worden aan een mix van technologische maakbedrijven, creatieve en ambachtelijke makers en stedelijke voorzieningen (zie de principekaart in figuur 2.7). Het doel is om ten behoeve van heel M4H een compleet innovatienetwerk voor maakindustrie te realiseren. Dit betekent dat er ook ruimte moet zijn voor leveranciers, producenten en andere ondersteunende diensten. Die passen goed in combinatie met wonen in de Merwehaven.

figuur 2.7 Principekaart verdeling werken en voorzieningen (bron: Masterplan Merwehaven. Gemeente Rotterdam, 2023)

blad 14 van 71

datum 2 februari 2024 projectnummer 0458108.100 betreft Aanvulling MER Merwe-Vierhavens

Werken In het gebied is een mix beschikbaar aan werkoppervlak, variërend van klein (50-250 m2) en groot (250 tot 1.000 m2). Voorwaarde is dat het bedrijf passend is naast de woonfunctie (niet meer dan milieucategorie 2 en passend nabij wonen). Mogelijke functies zijn bijvoorbeeld een technologisch maakbedrijf, een fietsenmaker, meubelmaker, en een winkel of bedrijfsruimte met een balie, zoals een architectenbureau. De bedrijvigheid in Merwehaven is te karakteriseren als stadsgebonden bedrijvigheid met de focus op (creatieve) makers. Aanvullend liggen er kansen om een aantal startende technologische maakbedrijven tot 1.000 m2 te plaatsen, indien zij aantoonbaar passend zijn bij de woonfunctie. Aanvullend op de mix van creatieve en technologische maakbedrijven kan voor het versterken van de interactie gedacht worden aan het creëren van een broedplaats voor startende en groeiende innovatieve bedrijven (bijv. in een bedrijfsverzamelpand). Stedelijke voorzieningen Met de ontwikkeling van gemengd woon-werkgebied met stedelijke voorzieningen in Merwehaven komt er meer draagvlak voor bestaande voorzieningen in Oud-Mathenesse. Inwoners van Oud-Mathenesse kunnen straks andersom gebruik maken van nieuwe voorzieningen in Merwehaven. Voor de situering van voorzieningen is gekozen voor een aantal kleine clusters in het gebied.

Het karakter, gebruik en de uitstraling van de clusters is verschillend.  Halverwege de lange pier een cluster rondom onderwijs met in ieder geval een basisschool en dubbele sportzaal. Mogelijk aangevuld met complementaire functies, zoals voor- en naschoolse opvang, kinderdagverblijven etc.  Op de Havenallee, nabij de oostelijke hub een cluster rondom zorg en gezondheid waaronder eerstelijns zorg zoals een huisarts, aangevuld met andere (commerciële) zorgaanbieders. Mogelijk in de vorm van een gezondheidscentrum.  Tot slot zijn er nog drie clusters gekoppeld aan de wijkparken. Deze bevinden zich halverwege de beide pieren en aan westkant van de Marconistrip. Deze clusters zijn gericht op activiteiten rondom ontmoeting, zoals horeca in combinatie met wijkfuncties en plekken om buiten te bewegen.

figuur 2.8 Principekaart verdeling voorzieningen en hoofdbuitenruimtes van minimaal 1.000 m2 (bron: Masterplan Merwehaven. Gemeente Rotterdam, 2023)

Voorzieningen in het water Het 1e vaargat van de Merwehaven heeft een directe verbinding met de Nieuwe Maas en zal in gebruik blijven voor de beroepsscheepvaart. Aan de westelijke kade is ruimte voor ligplaatsen voor 12 binnenvaartschepen. Er wordt een generatorverbod doorgevoerd. Aan de kade wordt walstroom gerealiseerd. De twee andere vaargaten zullen in de toekomst (nog geen onderdeel van het voorkeuralternatief) stapsgewijs verkleuren naar wonen, werken en recreëren op het water. De strikte scheiding tussen water en land wordt hierdoor langzaamaan verzacht, de bekkens worden doorontwikkeld. In het 2e en 3e vaargat worden in de toekomst geen ligplaatsen

blad 15 van 71

datum 2 februari 2024 projectnummer 0458108.100 betreft Aanvulling MER Merwe-Vierhavens

voor beroepsscheepvaart meer gefaciliteerd. Er is dan mogelijk nog wel plek voor pleziervaart en watersport passend bij een woongebied.

figuur 2.9 Programmering water (bron: Masterplan Merwehaven. Gemeente Rotterdam, 2023)

2.3.5

Vertaling in bestemmingsplan Globaal bestemmen In het ontwerpbestemmingsplan is een vrij globale bestemmingslegging voor het gebied gekozen. Er zijn grote bestemmingsvlakken opgenomen waarbinnen de woningen en overige functies algemeen toegestaan zijn. De exacte locatie van de voorzieningen of bedrijvigheid is bijvoorbeeld niet vastgelegd. Alleen de Havenallee, grote open ruimten in de Marconistrip en de bebouwingsvrije randen van de pieren zijn vastgelegd. Verder is voor de Marconistrip een maximale bouwhoogte van 40 m bepaald en voor de pieren een maximale bouwhoogte van 25 m, met een zone voor hoogteaccenten van 50 m. Ook zijn regels opgenomen om een acceptabel akoestisch klimaat te waarborgen. De drijvende woningen, zoals weergegeven in het Masterplan, zijn vooralsnog niet bestemd in het bestemmingsplan. Hier is eerst nader onderzoek naar nodig o.a. in relatie tot waterveiligheid, waterkwaliteit en ecologie. Het noordelijk deel van de Merwepieren kan direct getransformeerd worden naar een gemengd gebied met wonen en werken, het zuidelijk deel pas na vertrek van Van Uden. Deze situatie doet zich uiterlijk op 31 juli 2032 voor. Deze globale wijze van bestemmen sluit aan bij de onderzoeksopzet van het MER en biedt de benodigde uitwerkingsvrijheid voor de Nota’s van Uitgangspunten (NvU’s) die voor het gebied opgesteld zullen worden.

Het bestemmingsplan legt de belangrijkste kaders vast, de nadere uitwerking gaat via de NvU’s op basis van het Masterplan Merwehaven. Het is niet wenselijk het Masterplan strak vast te leggen in het bestemmingsplan, omdat de nadere uitwerking nog plaats moet vinden. Dit geldt zowel voor de bouwmassa’s als voor de locatie van de verschillende functies. Ook is het Masterplan van een zeker abstractieniveau waardoor het ook niet goed te vertalen is in het bestemmingsplan. Door te werken met een globalere wijze van bestemmen wordt voorkomen dat er snel een afwijkingsprocedure nodig is. Een gedetailleerde bestemmingslegging is ook niet noodzakelijk, omdat de gemeente via haar grondpositie en de NvU’s kan sturen op de invulling van het gebied. In figuur 2.10 zijn de bestemmingen van Merwehaven binnen de verbeelding van het ontwerp bestemmingsplan voor heel Merwe-Vierhavens weergegeven.

blad 16 van 71

datum 2 februari 2024 projectnummer 0458108.100 betreft Aanvulling MER Merwe-Vierhavens

figuur 2.10 Deelgebied Merwehaven in verbeelding ontwerp bestemmingsplan Merwe-Vierhavens

Relevante uitgangspunten bestemmingsplan Onderstaand is een aantal relevante uitgangspunten uit het bestemmingsplan voor de transformatie van Merwehaven samengevat:  Het bestemmingsplan bevat de ontwikkelruimte voor maximaal 2.764 woningen, 40.000 m² bvo gemengd programma bij de woningen en ca. 20.000 m² maatschappelijke voorzieningen;  De maximale bouwhoogten, zoals beschreven in paragraaf 2.2.3, zijn vastgelegd in het bestemmingsplan;  De drijvende woningen, zoals weergegeven in het Masterplan, zijn vooralsnog niet bestemd in het bestemmingsplan. Hier is eerst nader onderzoek naar nodig o.a. in relatie tot waterveiligheid, waterkwaliteit en ecologie;  Het noordelijk deel van de Merwepieren kan direct getransformeerd worden naar een gemengd gebied met wonen en werken, het zuidelijk deel pas na vertrek van Van Uden. Deze situatie doet zich uiterlijk op 31 juli 2032 voor;  Bedrijvigheid binnen Merwehaven hebben een milieucategorie van maximaal 2, zodat deze mengbaar is met woningen;  Om enige flexibiliteit in de ontwikkeling te behouden zijn de beoogde locaties van voorzieningen (bijv. de basisschool, supermarkt en andere voorzieningen) zoals weergegeven in het Masterplan, nog niet concreet bestemd.

2.4

Verdere ontwikkeling Galileipark

2.4.1

Ontwikkelplan, beeldkwaliteitsplan en welstandsparagraaf Galileipark Het Galileipark, centraal gelegen binnen M4H, wordt in de huidige situatie omsloten door de Merwehaven, Marconistraat, Galileistraat, Keileweg en Benjamin Franklinstraat. In het gebied zijn in de huidige situatie uitsluitend bedrijvigheid of kantoren aanwezig, uitgezonderd een bedrijfsschool aan de Keileweg en horeca in de noordelijke voormalige fruitloods (Stadshaven Brouwerij) en in het Steurgebouw (evenementenlocatie). Voor het Galileipark is in 2020 het ontwikkelplan Galileipark door het Havenbedrijf opgesteld. Vanwege lopende en aankomende bouwaanvragen is er in 2022 een beeldkwaliteitsplan (BKP) opgesteld. Het ontwikkelplan heeft

blad 17 van 71

datum 2 februari 2024 projectnummer 0458108.100 betreft Aanvulling MER Merwe-Vierhavens

als basis gediend voor het beeldkwaliteitsplan Galileipark. In het beeldkwaliteitsplan zijn de ruimtelijke, stedenbouwkundige en architectonische kaders opgeschreven voor de ontwikkeling van het Galileipark Het beeldkwaliteitsplan Galileipark is vervolgens vertaald in een welstandsparagraaf voor het Galileipark. Deze welstandsparagraaf inclusief het beeldkwaliteitsplan wordt vastgesteld door de gemeenteraad van gemeente Rotterdam, naar verwachting gelijktijdig met de vaststelling van het bestemmingsplan M4H. Met deze welstandsparagraaf kan de welstandscommissie de diverse initiatieven beoordelen of zij passen binnen dit specifieke, centraal gelegen, plandeel van het M4H-gebied. Deze paragraaf bevat een toelichting op de totstandkoming en gemaakte keuzes voor het ruimtelijk ontwerp van het Galileipark, zoals weergegeven in het ontwikkelplan, het beeldkwaliteitsplan en de welstandsparagraaf.

2.4.2

Totstandkoming ruimtelijk ontwerp De ambitie luidt om van het Galileipark een aantrekkelijke, toekomstbestendige werkwijk te maken die past binnen de eigenheid van het gebied en interactie aangaat met zijn omgeving. Het uitgangspunt voor de ontwikkeling van het Galileipark is voort te bouwen op de ruimtelijke karakteristieken en architectonische kwaliteiten die het gebied kenmerken. Tegelijkertijd draagt de beeldkwaliteit bij aan de voedingsbodem voor de transformatie van Galileipark naar een innovatieve werkwijk, met ook ruimte voor cultuur, onderwijs en evenementen. De transformatie gaat geleidelijk en stapsgewijs; volgens de principes van een organische ontwikkeling.

Gemaakte keuzes De uitgangspunten voor de beeldkwaliteit van Galileipark zijn als volgt samengevat:  Organisch doorontwikkelen naar innovatief werkgebied  Behoud van de eigenheid van het gebied = de specifieke kwaliteit van het gebied  Behoud door vernieuwing  Verbetering waar nodig van bestaande (beeld)kwaliteit, om bij te dragen aan aantrekkingskracht en levendigheid  Toevoegen van nieuwe, eigentijdse volumes die het gewenste innovatieve werkmilieu onderstrepen  Samenhang tussen oud en nieuw  Integrale ontwikkeling van stedenbouw, architectuur en openbare ruimte  Zichtbaar maken van bedrijvigheid en innovatieve maakindustrie; zichtbaar maken van ‘testing and producing’ Bij de historie van de plek passen grote kavels met grote gebouwen, in het beeldkwaliteitsplan aangeduid als ‘grote korrel’. Oriëntatie van de bebouwing vindt plaats op de (deels nieuwe) routes en ruimtes. Voor de bebouwing wordt als basis uitgegaan van relatief lage doosvormige volumes. Vanuit historisch perspectief en/of om en/of ruimtes te versterken worden kleine accenten toegevoerd. Als een volume hoger is, is deze rank en/of rond en/of bijzonder van silhouet.

2.4.3

Ruimtelijke opbouw In de Welstandsparagraaf is de ruimtelijke opbouw nader uitgewerkt. Het Galileipark krijgt door de deels nieuwe routes en plekken, een grotere diversiteit in karakteristiek van buitenruimtes waar omheen de bebouwing georganiseerd is. figuur 2.12 geeft deze routes en plekken binnen Galileipark weer, voortbordurend op de structuurkaart uit het Ruimtelijk Raamwerk.

blad 18 van 71

datum 2 februari 2024 projectnummer 0458108.100 betreft Aanvulling MER Merwe-Vierhavens

figuur 2.11 Routes en plekken Galileipark (bron: Ontwikkelplan Galileipark. Delva, 2020, aangepast, 2023)

Voor een goed functionerend en prettig gebied dat toegesneden is op de transformatie naar innovatief maak-, leer- en werkgebied wordt ingezet op het maken van levendige ruimtes die prettig zijn om te verblijven of om doorheen te lopen. figuur 2.12 laat een impressie zien op welke wijze bebouwing in de clusters zich oriënteert op de routes en ruimtes en waar accenten kunnen worden ingepast.

De plekken

De routes A. B. C.

De Makersroute De Havenallee Regionale fietsroute

figuur 2.12 Routes, ruimtes en clusters (bron: Ontwikkelplan Galileipark. Delva, 2020)

2.4.4

Programma In de toekomstige situatie ontwikkelt het bedrijventerrein zich tot de werkwijk Galileipark: een locatie voor innovatie, experimenten, testen, maken en leren. Bedrijvigheid heeft de vorm van maakindustrie. Ook is er ruimte voor de huidige bedrijven zoals Stedin en Uniper. Verder is er ruimte voor een aanvullend programma met horeca, dienstverlening, sport, cultuur en ondergeschikte, kleinschalige detailhandel. Wonen en andere geluidgevoelige functies (uitgezonderd de bestaande bedrijfsschool aan de Keileweg) zijn hier uitgesloten.

blad 19 van 71

datum 2 februari 2024 projectnummer 0458108.100 betreft Aanvulling MER Merwe-Vierhavens

Bedrijvigheid Binnen Galileipark is er ruimte voor in totaal maximaal ca. 200.000 m² innovatieve maakindustrie / bedrijvigheid. Makers vinden een plek in bestaande of nieuwe loodsen en in nieuwe bedrijfsgebouwen en kantoren. De focus ligt hier met name op thema's die goed bij de transformatie van M4H naar de nieuwe economie passen; energietransitie, circulair (recycling en hergebruik), duurzame mobiliteit en diensten die daarbij nodig zijn (bv productie van elektronica, ontwikkelen en toepassen van digitale producten, onderzoek en testen in laboratoria, inzameling en verwerking) etc. Voorzieningen Aanvullend wordt hier een ondersteunend voorzieningenprogramma bestemd dat uitgaat van maximaal 35.000 m² bvo horeca, sport, cultuur en dienstverlening. Clusters In het Galileipark is een aantal clusters te onderscheiden op basis van ligging, herontwikkelingsruimte en programma (zie figuur 2.13).

Citrusveiling Garagegebouw

Beagle

Stadshaven Brouwerij

Truckparking

Gebouw Stedin Pompgebouw

Gebouw Uniper

Nieuwbouw TP

Kolenbak

De Werkplaats Steurgebouw Voormalig Eonterrein

Experimenteerplein Ferro gashouder Smelterij en Emaillefabriek Ferro-West

Stedin-terrein figuur 2.13 Kaart met clusters Galileipark (Concept Welstandsparagraaf Galileipark. Gemeente Rotterdam, 2023)

De ontwikkelruimte binnen de clusters ontstaat door invulling van een aantal braakliggende kavels en herontwikkeling van kavels waar de bedrijven op korte termijn vertrekken vanwege aflopende contracten.  Het Citruscluster (brandpunt): Dit cluster vormt ‘de entree’ van het M4H gebied. Deze bestaat uit het rijksmonument de Citrusveiling met Citrusplein (één van de brandpunten in M4H), de locatie van de nieuwe ontwikkeling Beagle en twee toekomstige bouwvlekken: de voormalige truckparking en de ruimte ten noorden van de Citrusveiling;  Het Gashoudercluster (brandpunt): Dit cluster bevat het gemeentelijk monument ‘de Gashouder’ aan het Innovatieplein. Deze vormen één van de brandpunten in M4H. Met de Emaillefabriek, de Smelterij en het Ferro-kantoor is dit van oudsher een ensemble van gebouwen geweest. Het ensemble was ruimtelijk één geheel, maar in architectonische opzet en uitwerking divers. Naast de bestaande karakteristieke bebouwing zijn er ook nog twee toekomstige bouwvlekken: een ‘paviljoen’ aan het plein en ten oosten van het Ferrokantoor;

blad 20 van 71

datum 2 februari 2024 projectnummer 0458108.100 betreft Aanvulling MER Merwe-Vierhavens







2.4.5

Het Energiecluster: Dit cluster ligt centraal in het Galileipark. Het bevat het Experimenteerplein: de centrale zone in het hart van het Galileipark rondom de Kolenbak. In deze zone wordt gewerkt en is er ruimte voor voorzieningen. Aan de zuidzijde van dit cluster ligt de groene oostwestverbinding: een fietsroute – en overige langzaam verkeersroutes. Deze langzaam verkeersverbinding takt weer aan op noord-zuid verbindingen in het Galileipark. Door deze nieuwe verbindingen ontstaat er een doorwaadbaar gebied dat zo veel mogelijk wordt verzacht door groen en doordat ruimtes meer een openbaar karakter krijgen; Het Stedin-cluster: Het Stedin-cluster dankt zijn naam aan het bedrijf dat er nu zit en blijft zitten. Wel zijn er plannen voor de herinrichting van dit terrein. Het Ferro West terrein binnen dit cluster kan o.a. een secundaire entree en/of open plint zijn; Het Kadecluster: Het Kadecluster is de zone tussen de Makersroute en de Merwehaven. Er staan twee grote loodsen op die inmiddels al herontwikkeld zijn: de Werkplaats en Stadshaven Brouwerij. Tussen deze twee gebouwen die evenwijdig aan de kade georiënteerd zijn staat het Pompgebouw en is er tussen het Pompgebouw en De Werkplaats nog een kleine ontwikkelplot. Op de kop van de strook ligt het kavel van het voormalige Garagegebouw. Dit kavel ligt aan de toekomstige hoofdentree van M4H.

Hiermee kan het gebouw op dit kavel een accent vormen tussen stad en haven.

Vertaling in bestemmingsplan In figuur 2.14 zijn de bestemmingen van Galileipark binnen de verbeelding van het ontwerp bestemmingsplan voor heel Merwe-Vierhavens weergegeven.

figuur 2.14 Deelgebied Galileipark in verbeelding ontwerp bestemmingsplan Merwe-Vierhavens

Onderstaand is een aantal relevante uitgangspunten uit het bestemmingsplan voor de verdere ontwikkeling van Galileipark samengevat:  Het Galileipark wordt onttrokken aan het gezoneerde industrieterrein (behalve het 150 kV-station en het aangrenzende Stedin station). Op het transformatorstation na zijn er geen grote lawaaimakers meer aanwezig en deze zijn ook niet meer wenselijk vanwege de herontwikkeling van Merwehaven, en toekomstige beoogde herontwikkeling van Marconikwartier en Keilekwartier;  De bedrijven met een langlopend erfpacht- of huurcontract hebben over het algemeen een maatbestemming gekregen (en geen milieuzonering nieuwe stijl). Dit omdat de bestaande activiteiten nog lange tijd voortgezet zal worden en een aantal van deze bedrijven niet voldoet aan de richtafstanden voor milieuzonering ten

blad 21 van 71

datum 2 februari 2024 projectnummer 0458108.100 betreft Aanvulling MER Merwe-Vierhavens

 



opzichte van de toekomstige woongebieden in Merwehaven en op de langere termijn het Marconikwartier en Keilekwartier. Bij sommige van de bestaande bedrijven zijn uitbreidingen mogelijk gemaakt naar aanleiding van de zienswijzen die zij hebben ingediend. Deze uitbreidingen passen binnen het programma dat is onderzocht in het MER; In het Galileipark worden nieuwe maakbedrijven toegestaan op de kavels waar ontwikkelingen mogelijk zijn, zie de rood omkaderde kavels in figuur 2.15. De meeste van deze gronden zijn onbebouwd; Voor alle kavels waar ontwikkelingen mogelijk zijn binnen Galileipark geldt dat een aanvullend programma met sportvoorzieningen, cultuur, dienstverlening en horeca is toegestaan, van maximaal 35.000 m² bvo in totaal. Dit aanvullende programma is niet toegestaan ter plaatse van de zittende bedrijven; De toegestane bouwhoogte op de ontwikkelkavels varieert van 6 tot 25 m. Op de meeste locaties zijn onder voorwaarden hoogteaccenten van 40 tot 70 m toegestaan.

figuur 2.15 Locaties in het Galileipark waar ontwikkelingen mogelijk zijn (bron: ontwerpbestemmingsplan M4H. Gemeente Rotterdam, 2023)

2.5

Overige deelgebieden Marconikwartier In de overige deelgebieden (Marconikwartier, Keilekwartier) blijft de huidige bedrijvigheid toegestaan. In het Marconikwartier is op basis van het MER een transformatie naar een gemengd gebied van wonen, bedrijvigheid en voorzieningen mogelijk. Wel is ook in dit gebied sprake van een hoge geluidbelasting en ligt het in de impact van de verschillende geluidbronnen (industrie, ligplaatsen voor schepen, autoverkeer). Daarom is sturing nodig om een acceptabel akoestisch klimaat te borgen. De gemeente heeft beperkt grip op de gronden in het Marconikwartier. Doordat de gronden grotendeels in handen van particulieren zijn en er vanuit het Ruimtelijk Raamwerk en MER ruimtelijke en milieutechnische voorwaarden voor de transformatie gelden, is een integrale sturing op de beoogde kwaliteit noodzakelijk. Om die reden is het noodzakelijk om eerst een ruimtelijke visie op te stellen voordat het gebied ontwikkelgericht bestemd kan worden in het nieuwe bestemmingsplan. Daarnaast zijn ook anterieure afspraken nodig om de financiële

blad 22 van 71

datum 2 februari 2024 projectnummer 0458108.100 betreft Aanvulling MER Merwe-Vierhavens

haalbaarheid van de transformatie aan te tonen. Deze visie kan worden opgesteld nu de geluidsonderzoeken zijn afgerond en de informatie uit het MER beschikbaar is. Het nieuwe bestemmingsplan anticipeert al wel op de beoogde transformatie van het Marconikwartier door de gronden 'conserverend' te bestemmen: de planologische milieucategorie wordt verlaagd tot de feitelijk aanwezige milieucategorie en bouwmogelijkheden worden ook afgestemd op de feitelijke situatie. Nieuwe zware bedrijvigheid wordt zo uitgesloten. Ook worden de gronden uit het gezoneerde industrieterrein gehaald. Er is een aantal partijen in het gebied die nu al willen ontwikkelen. Met hen worden al gesprekken gevoerd. Een visie is echter noodzakelijk: integrale kwalitatieve sturing vraagt de ontwikkeling van de verschillende kavels in samenhang te zien. Het is bijvoorbeeld niet wenselijk dat twee of drie partijen het volledige programma opsouperen, zodat er geen milieuruimte meer is de overige kavels te ontwikkelen. Met de uitwerking van deze visie is inmiddels gestart. En voor de duidelijkheid, een nieuw planologisch kader (onder de Omgevingswet) is nodig om de transformatie concreet mogelijk te maken. Keilekwartier De gemeente heeft veel grondpositie in Keilekwartier. Desondanks is herontwikkeling met woningen in een substantieel deel van het gebied niet mogelijk vanwege de hoge geluidbelasting.

Ook de geurcontour van AVR zorgt voor beperkingen. Pas nadat een aantal bedrijven uit het M4H-gebied vertrokken is of wanneer er andere maatregelen zoals walstroom getroffen zijn, daalt de geluidbelasting hier voldoende om woningen toe te staan. Ook moet het industrielawaai uit Waal-Eemhaven gedaald zijn. Daarom wordt Keilekwartier ook conserverend bestemd. En net als bij het Marconikwartier is het ook bij het Keilekwartier noodzakelijk om eerst een ruimtelijke visie op te stellen. Het nieuwe bestemmingsplan anticipeert al wel op de transformatie van het Keilekwartier, door de milieucategorie in het gebied te verlagen en de gronden uit het gezoneerde industrieterrein te halen. Gustoweg Ten oosten van de Gustoweg is een grootschalig stuwadoorsbedrijf aanwezig (Van Uden) en ten westen van de weg ligt een bedrijventerrein met diverse, meer kleinschalige bedrijven. Hier komen ook andere functies voor zoals horeca, een nutsvoorziening en grootschalige detailhandel. Een groot deel van de gronden is particulier eigendom, het andere deel van de gronden is in eigendom van de gemeente en is in erfpacht uitgegeven aan het Havenbedrijf of aan de zittende bedrijven. Deze gronden komen na 2035 terug naar de gemeente Rotterdam en kunnen dan tot ontwikkeling worden gebracht.

FTR (Fruitterminals) Op de kop van Galileistraat - Keileweg, ten zuidwesten van het Galileipark en ten westen van het Keilekwartier, zijn de gronden in gebruik door een overslagbedrijf. Ook hier is herontwikkeling op basis van het Raamwerk pas na 2035 voorzien. Nabij FTR is ook de huishoudelijk afval inzameling en -verwerking van AVR aanwezig. Afval wordt hier overgeslagen op schepen en vervoerd naar Rozenburg. Vierhavens De Lek- en IJsselhaven inclusief de kades en het gedempte deel van de Lekhaven (tussen Benjamin Franklinstraat en Vierhavensstraat) zijn in de huidige situatie overwegend in gebruik door watergebonden bedrijvigheid uit een hoge milieucategorie. Verder zijn hier het HAKA-gebouw, de Vertrekhal Oranjelijn, de radarpost aan de Lekstraat en een benzinestation aanwezig. Alle gronden zijn in eigendom van de gemeente en in erfpacht uitgegeven aan het Havenbedrijf, die ze verhuurt aan de zittende bedrijven. De nu aanwezige bedrijven, die sappen en fruit open overslaan, blijven in dit gebied aanwezig. Dit heeft ook te maken met de huidige huurcontracten, die tot circa 2034 of later lopen. Er is nu nog geen concreet plan voor herontwikkeling naar een gemengd woon- en werkgebied. De inzet is om alle ligplaatsen in dit gebied te voorzien van walstroom.

De gronden binnen dit deel van M4H worden dan ook conform het huidige gebruik bestemd, overwegend de op- en overslag van fruit en sappen.

blad 23 van 71

datum 2 februari 2024 projectnummer 0458108.100 betreft Aanvulling MER Merwe-Vierhavens

2.6

Conclusie De afbakening van het voorkeursalternatief, uitgewerkt voor de ontwikkelgebieden Merwehaven en Galileipark, in respectievelijk het Masterplan Merwehaven (vastgesteld), het Beeldkwaliteitsplan Galileipark en de (nog vast te stellen) welstandsparagraaf Galileipark, en juridisch-planologisch mogelijk gemaakt in het bestemmingsplan Merwe-Vierhavens, laten zien dat op basis van weloverwogen keuzes er één voorkeursalternatief is voor de verdere invulling van deze ontwikkelgebieden. De ambitie is om een hoogstedelijk woon-werkmilieu in M4H te ontwikkelen. In het MER is reeds een bandbreedte qua programma voor heel Merwe-Vierhavens onderzocht (laag en hoog programma). Een hoger programma in Merwehaven is onderzocht, maar dit bleek vanwege verschillende milieueffecten niet mogelijk. Daarom is gekomen voor één voorkeursalternatief met het maximaal haalbare programma, aansluitend bij de ambitie van de realisatie van een hoogstedelijk woon-werkmilieu. In dit voorkeursalternatief is het ruimtelijk ontwerp op verschillende aspecten, zoals verkeer, geluid, ecologie en landschap (stedenbouw) geoptimaliseerd. Een voorkeursvariant met een lager programma voor de verdere invulling van de ontwikkelgebieden draagt in onvoldoende mate bij aan de ambitie voor (hoog)stedeliikheid en is derhalve niet nader onderzocht.

Het bestemmingsplan behoudt de flexibiliteit in de uiteindelijke keuzes van bijvoorbeeld de locatie van voorzieningen. Deze zullen echter zoveel mogelijk worden gerealiseerd, zoals deze zijn weergegeven in het Masterplan Merwehaven, het Beeldkwaliteitsplan Galileipark, de welstandsparagraaf Galileipark en het nog uit te werken Beeldkwaliteitsplan Merwehaven en welstandsparagraaf Merwehaven. In hoofdstuk 3 zijn de effecten van het voorkeursalternatief op basis van bovenstaande informatie aangevuld en herijkt. Ook de toetsing van het voorkeursalternatief aan de ambities voor M4H is herijkt.

blad 24 van 71

datum 2 februari 2024 projectnummer 0458108.100 betreft Aanvulling MER Merwe-Vierhavens

3.

Effecten voorkeursalternatief In dit hoofdstuk zijn de effecten van het voorkeursalternatief aangevuld en herijkt op basis van het ruimtelijk ontwerp en gemaakte keuzes. Ook de toetsing van het voorkeursalternatief aan de ambities voor M4H is herijkt. Daarnaast is beoordeeld in hoeverre voor het voorkeursalternatief de spelregels uit het MER reeds zijn vastgelegd in verschillende besluitstukken. Onderdelen van dit hoofdstuk is ook de aanvullende analyse over het aantal (geluids)gehinderden, naar aanleiding van het toetsingsadvies van de Commissie m.e.r. over dit onderdeel.

3.1

Verkeer en vervoer Verkeersafwikkeling In het MER (paragraaf 22.2) is reeds ingegaan op de effecten van het voorkeursalternatief op de modal split, de verkeersafwikkeling en de verkeersveiligheid. Aanvullend op deze effectenanalyse wordt hieronder ingegaan op de inrichting van het wegennetwerk voor alle modaliteiten (snel verkeer en langzaam verkeer), de locatie van de hubs in Merwehaven en Galileipark en specifiek de logistieke toegankelijkheid in Merwehaven. Mobiliteitssysteem snelverkeer en langzaam verkeer Zoals beschreven in het MER (zie hoofdstuk 20 Nadere keuzes voor mobiliteit) wordt met de mobiliteitsstrategie volop ruimte geboden aan voetgangers, fietsers en openbaar vervoer en actieve en schone vormen van mobiliteit gestimuleerd. De keuze voor duurzame mobiliteit (minder per auto, meer per OV en fiets) en de introductie van nieuwe vervoersmiddelen, zoals de elektrische fiets, de pedelec, de step en elektrische bezorgwagens, vraagt om een nieuw mobiliteitssysteem. Voor Merwehaven is een mobiliteitssysteem uitgetekend, zie figuur 2.5. Zo kan het langzame verkeer en autoverkeer meer van elkaar worden gescheiden. Door het autoverkeer te beperken tot het noodzakelijke, krijgt het langzame verkeer veel ruimte in het gebied. Hieronder is een voorstel gegeven voor de verschillende wegen binnen Merwehaven met wegcategorieën, maximum snelheden en kenmerken.

tabel 3.1 Voorgestelde wegcategorieën Merwehaven Wegcategorie

Waar in Merwehaven?

Maximum snelheid

Kenmerken

Voorbeeld Rotterdam

Woonerf of voetgangersgebied

Binnengebieden

Stapvoets rijden, 15 km/uur

Geen hoogteverschillen/ trottoir, verblijfsfunctie centraal

Goedaerhof in Park16Hoven, Eckartstraat in Beverwaard, Weegbree in Hoogvliet

Erftoegangsweg

Buitenkades

30 km/uur

Drempels, klinkers, geen fietsstrook, zone 30 k/mu bord, gelijkwaardige kruispunten

Lloydstraat in Delfshaven

Gebiedsontsluitingsweg

Havenallee

30 km/u

Asfalt, na iedere kruising een 30 km/u bord, fietsstrook, voorrangskruisingen

Walenburgerweg in Blijdorp/ Provenierswijk

In het woonerf of voetgangersgebied staat de voetganger centraal. Deze zone bestaat uit een goed verbonden en fijnmazig netwerk dat gekoppeld is aan verblijfsplekken, publieke functies en collectieve voorzieningen, alsook verbonden met het water en recreatieve functies. Op de erftoegangswegen krijgt langzaam verkeer veel ruimte, maar gemotoriseerd bestemmingsverkeer kan ook gebruik maken van deze wegen. Gemotoriseerd verkeer is in deze zone wel te gast en komt incidenteel voor. Op de gebiedsontsluitingswegen wordt het gemotoriseerde verkeer geconcentreerd. De Havenallee maakt onderdeel uit van deze zone. Aan deze lijnen zijn bedrijven en andere functies gekoppeld die gebruik maken van laad- en loszones langs de weg. In de werkwijk Galileipark is het auto- en vrachtverkeer meer prominent aanwezig. De ontsluiting van het autoen vrachtverkeer in Galileipark vindt langs de randen van het deelgebied plaats via de Galileistraat en Keileweg (de Makersstraat) en de Benjamin Franklinstraat (de Havenallee) die om het grote centrale middendeel heen lopen. De Makersstraat is vooral gericht op de ontsluiting van vracht- en autoverkeer en kent gescheiden infrastructuur voor auto en fiets. De Havenallee is daar de tegenhanger van en is vooral gericht op de fietser en

blad 25 van 71

datum 2 februari 2024 projectnummer 0458108.100 betreft Aanvulling MER Merwe-Vierhavens

voetganger, al kun je er als automobilist ook rijden maar (op gedeeltes) gemengd met langzaam verkeer. Voor het langzaam verkeer loopt daarnaast een regionale fietsroute in oost-westverbinding door Galileipark. Met een aantal doorsteken worden (groene) routes voor voetgangers verbonden met andere gebieden. In figuur 2.11 is dit terug te zien. Openbaar vervoerssysteem M4H is vanwege de nabije ligging van spoor, metro en tram goed bereikbaar per OV (zie figuur 3.1. Voor M4H vervullen met name metrohalte Marconiplein en station Schiedam Centrum de rol van sterke ov-knooppunten. Daarnaast is de tramlijn op de Schiedamseweg van groot belang voor de bereikbaarheid van Merwehaven, alsook Galileipark met het openbaar vervoer. De bestaande tramhaltes worden verplaatst en gekoppeld aan de nieuwe oversteekplaatsen. Er is ook ruimte gereserveerd op de Vierhavensstraat voor een toekomstige tramverbinding. Tot slot zijn extra watertaxihaltes beoogd binnen M4H. De figuur laat zien dat heel Galileipark met last mile vervoer van en naar het metrostation bereikbaar is.

figuur 3.1 Openbaar vervoerssysteem Merwehaven en Galileipark (bron: Masterplan Merwehaven. Gemeente Rotterdam, 2023) De hubs in Galileipark, Marconikwartier en Keilekwartier zijn indicatief ingetekend, dit vergt nog nadere studie.

Parkeerstrategie en de hubs Het parkeren wordt uitsluitend geregeld in collectieve voorzieningen: de mobiliteitshubs waar ook deelmobiliteit beschikbaar is. In figuur 3.1 zijn zowel de beoogde hubs in Merwehaven als ook een indicatie van de hubs in Galileipark weergegeven. Een uitgangspunt bij het dimensioneren van de hubs in Merwehaven is het dubbelgebruik van parkeerplaatsen voor woon- en werkfuncties. De parkeerbehoefte per deelgebied is daardoor lager dan bij exclusief gebruik van parkeerplekken. De parkeerbehoefte kan in de toekomst fluctueren. Het is daarom van groot belang om de vraag en het aanbod te monitoren zodat eventuele bijstellingen in aantal parkeerplaatsen later mogelijk zijn. Voor de hubs betekent dit dat de constructie aan te passen is bij veranderende vraag. In Merwehaven komen twee hubs in de Marconistrip en een hub halverwege de lange vaarpier. De hubs in de Marconistrip worden bij de verbindingen met Oud-Mathenesse geplaatst. Hiermee liggen ze in de buurt van beide tramhaltes en kunnen de hubs ook van betekenis zijn voor de bewoners van Oud-Mathenesse. Op de korte vaarpier is ook ruimte voor een optionele hub gereserveerd (niet ingetekend in figuur 3.1). Op het moment dat de kleine pier wordt ontwikkeld, wordt beoordeeld of deze vierde mobiliteitshub nodig is. In Galileipark, Marconikwartier en Keilekwartier zijn de parkeerhubs indicatief ingetekend.

Dit vergt bij de verdere planuitwerking nog een nadere studie. Conclusie De inrichting van het mobiliteitssysteem van Merwehaven en Galileipark dragen in positieve mate bij aan de verkeersafwikkeling. De structuren bevorderen met name in Merwehaven vervoer per OV, te fiets, te voet en

blad 26 van 71

datum 2 februari 2024 projectnummer 0458108.100 betreft Aanvulling MER Merwe-Vierhavens

andere nieuwe vervoersmiddelen (step, pedelec, etc.). Het wegennetwerk voor de (vracht)auto is zowel in Merwehaven als in Galileipark zo ingericht dat de auto zo weinig mogelijk tot overlast en verkeersonveilige situaties leidt. Niettemin blijft de beoordeling van het voorkeursalternatief op de verkeersafwikkeling licht negatief (0/-) vanwege de verwachte toenames aan verkeersintensiteiten en daarmee mogelijke beperkte verslechtering van de verkeersafwikkeling. De effectscore blijft ongewijzigd. Verkeersveiligheid Met het uitgetekende mobiliteitssysteem in Merwehaven (zie figuur 2.5 en tabel 3.1), alsook gemaakte keuzes in Galileipark, wordt het langzame verkeer en (vracht)autoverkeer meer van elkaar gescheiden. Deze maatregelen verbeteren de verkeersveiligheid. Niettemin kunnen de verkeerstoenames nog steeds leiden tot extra drukte en daarmee tot een verslechtering van de verkeersveiligheid. Het effect van het voorkeursalternatief is daarom per saldo licht negatief (0/-) beoordeeld. De effectscore blijft ongewijzigd.

3.2

Geluid In het MER (paragraaf 22.3) is reeds ingegaan op de effecten van het voorkeursalternatief: op de geluidseffecten per geluidsbron, laag frequent geluid en cumulatief geluid. Aanvullend op de effectenanalyse op geluid wordt naar aanleiding van het toetsingsadvies van de Commissie m.e.r. hieronder nader ingegaan op de volgende onderwerpen: aantal ernstig gehinderden en slaapverstoorden, rustige buitenruimten in Merwehaven en de cumulatieve geluidbelasting Keileweg 10a in Keilekwartier. Aantal ernstig gehinderden en slaapverstoorden Onderzoeksaanpak Naar aanleiding van het toetsingsadvies van de Commissie m.e.r. is het aantal (ernstig) gehinderden en het aantal slaapverstoorden van het voorkeursalternatief in beeld gebracht. Bij de beoordeling van de effecten wat betreft aantallen gehinderden en slaapverstoorden is gebruik gemaakt van zogenaamde dosis-effectrelaties. Deze dosiseffectrelaties zijn opgenomen in bijlage 2 van de Regeling geluid milieubeheer (Rgm). De berekening is verricht conform de stedenbouwkundige verkaveling van het voorkeursalternatief, zoals die ook is gehanteerd bij de geluidsberekeningen van het VKA in paragraaf 19.3.3 en 22.3 van het MER.