[24bb005587] Tussen Wilgenplas en Rotte over de verduurzaming woning fam. van Oosten BWB 280824

UITGELICHT

Verduurzamin g van een Jaren 70-woning •

In het mei-nummer van TWR van vorig jaar schreven we een artikel over de verduurzaming van onze woning. Ik (Tineke) schrijf al zeker twintig jaar artikelen voor het tijdschrift, maar heb nog nooit zoveel reacties gekregen als deze keer. Onder andere was de vraag hoe de verduurzaming in totaal uitpakt. Nu wij een jaarrond naast de warmtepomp ook over zonnepanelen beschikken kunnen we dat overzicht geven. Ons huis is een hoekhuis uit 1927 met steensmuren (dus geen spouw) en een houten vloer (dus geen vloerverwarming). Henk en Tineke van Oosten

Het totale energiegebruik is daarmede op het laagste niveau gekomen dat we ooit hebben meegemaakt: het gasverbruik is [ten opzichte van de periode 2007-2021) met 2/3 afgenomen en met de zonnepanelen komt ook het totale saldo [gebruik minus teruglevering] voor de elektra lager uit dan ooit. Door zo nadrukkelijk met energiebesparing bezig te zijn, gaan we anders om met de verwarming. We letten meer op welke ruimten verwarmd moeten worden. Terwijl vroeger de nachttemperatuur wel een aantal graden lager was dan overdag, doen we dat nu anders: de nachttemperatuur is hooguit één graad lager dan overdag, omdat het opwarmen met de warmtepomp [met een lagere watertemperatuur) trager verloopt. De warmtepomp levert standaard een watertemperatuur van 50 graden, al kan dat verhoogd worden naar ca. 55 graden als het buiten vriest. De watertemperatuur van de cv-ketel staat op 55 graden en in voorjaar en zomer op In de tabel is te zien dat in de periode 2007-2021 het gasver5 graden. Bij lagere temperaturen en vorst kan dat 60 of 65 bruik redelijk stabiel is en het elektraverbruik geleidelijk iets lager wordt. Op 9 september 2022 wordt de warmtepomp gein- graden zijn omdat de woonkamer met 55 graden of minder stalleerd en neemt direct het gasverbruik sterk af. Wel neemt [van de warmtepomp en/of CV) niet goed warm wordt. het elektraverbruik daardoor sterk toe.

Dat zet zich in 2023 Voorheen stond de cv-watertemperatuur op 80 graden, nu voort: het gasverbruik daalt verder terwijl het elektraverbruik is dat lager, en daardoor neemt het gasgebruik behoorlijk af. verder stijgt. In maart 2023 worden de eerste negen zonnepa- Nu is het zo dat de nachttemperatuur op 18.0 graden wordt gezet. de dagtemperatuur op 19.0 graden en in de avond iets nelen gelegd en in juni 2023 worden er nog drie zonnepanelen hoger 19.5 of 20.0 graden afhankelijk van de buitentemperatuur. bij geplaatst. Dat heeft in 2023 al tot een flinke teruglevering Door al dat uitproberen van hoe met de apparatuur om te van elektra geleid. In 2024 zal dat nog iets verder toenemen gaan, gaat er ook wel eens wat mis. Zo hadden we deze omdat dan alle zonnepanelen het hele jaar actief zullen zijn.

VERMINDERING ENERGIEGEBRUIK Ons energiegebruik in de periode 2007 - 2023 is samengevat in onderstaande tabel. Enkele jaren zijn niet opgenomen door ontbrekende gegevens of afwijkingen door grote verbouwingen. Deze gegevens hebben we zelf van jaar op jaar vastgelegd omdat we al in de periode vóór 2007 bezig waren met isolatie en energiebesparing, de zgn. Trias energetica: isoleren, isoleren, isoleren, door dichten van kieren, dakisolatie, isolatie van de houten vloer, isolerend glas [Ruysdael glas met een coating en dezelfde isolatiewaarde als dubbelglas). Verder geleidelijk de lampen vervangen door Lill. Niet gewijzigd zijn het inductie-koken en de [te grote) gasgestookt boiler. Dat bij elkaar bracht bijvoorbeeld het gasverbruik terug van rond de 5.000 m? naar circa 2.500m?

Na A

·c

30-1-2024 16:13.45

I I

warmte rod- warm; zwart- koudebrug bij

-to-

sanvan

en

koude

Tabel energieverbruik in de jaren 2007 -2023 JAAR

GAS

ELEKTRA ELEKTRA

{M]

[KWH]

2007

2.478 2.644 2.374 2.329 2.485 2.331 2.289 2.608 1.566

4.055 4.094 3.758 3.669 3.118 3.190 3.381 3.071 4.388

2008 2009 2015 2018 2019 2020 2021 2022 2023

823

5.389

INSTALLATIEDATA

teruglevering zonnepanelen 'Kw]

warmtepomp: 9 sept. 2022

2.573

zonrepanelen: 9x 400 Wp 16 maart 2023 3x 405 Wp 16jum 2023

winter in de koudste periode helaas een cv-ketel die niet wilde aanslaan. Er konden door diverse servicemonteurs geen fouten in de installatie worden gevonden. Uiteindelijk bleek dat de communicatie met de ketel verstoord werd doordat we de mobiele, draadloze thermostaat voortdurend op andere plekken plaatsten. Nu staat de thermostaat vrijwel uitsluitend op één vaste plek en functioneert alles goed. ENERGIE-CHECK Daarnaast hebben we recent (februari 2024] nóg iets gedaan. We hebben een energietest laten uitvoeren door een onafhankelijk adviesbureau naar het warmteverlies van onze woning. Onze vraag was ontstaan nadat de installateur van de warmtepomp ons had ingepeperd dat onze woning eigenlijk ongeschikt is voor een dergelijke installatie. Want de isolatie zou onvoldoende zijn en er was geen vloerverwarming. Het onderzoek bestond uit twee delen: kierenonderzoek en koudebruggenonderzoek. Het kierenonderzoek werd verricht door het huis vacuüm te zuigen. Alle openingen zoals ventilatieroosters stonden dicht en de afzuiginstallatie boven het fornuis, en de ontluchting van toilet en badkamer werden afgeplakt. In de voordeur werd een grote afzuiger geplaatst. Met een warmtecamera werden vervolgens alle kieren waar warmteverlies optrad [koude naar binnen werd gezogen] vastgelegd. Het resultaat was bemoedigend: de kieren vielen erg mee en de ontluchtings-

Opstelling voor onderdruk in huis. In het ronde gat komt een afzuiger.

openingen die we hebben zijn juist voldoende voor een gezond binnenklimaat. Vervolgens werden alle muren en ramen met een warmtecamera gefotografeerd, zo werd zichtbaar welke muurdelen, kozijnen of ramen koudebruggen vormen. Tot onze verrassing bleek het restauratieglas veel beter te isoleren dan het dubbele glas. Warmteverlies door de steensmuren bleek ook slechts op enkele kleinere plekken in buitenmuren op te treden. Al met al een hele positieve score! We hadden gevraagd om een indicatie van het label te geven (dit bedrijf was niet geautoriseerd om een label toe te kennen]. Het bureau gaf ons huis het predicaat energiezuinig. Het label zou ergens tussen de A en B liggen. Al met al een mooi label voor een woning uit ca 1927 met steensmuren. Het advies van het bureau dat de test heeft uitgevoerd was om op de binnenwanden van de steens-buitenmuren een speciale reflecterende verf aan te brengen om nog meer warmte binnen te houden. Dit is eigenlijk de enige zinvolle maatregel, die we nog kunnen treffen. CONCLUSIE Het blijkt dat zelfs met een huis uit 1927 met steensmuren en zonder vloerverwarming het energiegebruik wel degelijk sterk verlaagd kan worden met isolatie, wanmtepomp en zonnepanelen.

5