[24bb005203] Bijlage 1 behorende bij 24bb005203 - Plan Provimi C

PROVIMI C.

CULTURELE PROTEÏNEN, VITAMINES EN MINERALEN OP KATENDRECHT

HET NIEUWE CULTURELE HART VAN ROTTERDAM!

C

Rotterdam, 14 augustus 2023

STICHTING THEATER OP KATENDRECHT/THEATER WALHALLA

P. 2

VOORWOORD

T

heater Walhalla presenteert in dit document PROVIMI C., een plan van Theater Walhalla voor de herbestemming van de Provimi-fabriek op Katendrecht tot een cultureel warenhuis. Op de begane grond voorziet dit plan niet alleen in de beoogde kleine middenzaal van Walhalla, Grand Theater Walhalla, maar ook in ruimte voor diverse aansprekende Rotterdamse culturele instellingen en initiatieven, die aantrekkelijk zijn voor bewoners van Rotterdam en toeristen die de stad bezoeken en dus voor meer reuring in de stad zullen zorgen. Het plan omvat naast het theater ook plek voor het Nieuwe Museum Rotterdam samen met andere instellingen die het (immateriële) culturele erfgoed van de stad op een aantrekkelijke manier laten zien. Verder voorziet het in een kleinschalig bioscoopcomplex, horeca en wellicht een hotel . Dit alles wordt gecombineerd met woon-/werkateliers voor kunstenaars en een variatie aan koop- en huurappartementen. Dit resulteert in een dynamisch gebouw op het mooiste punt van Katendrecht, met het meest adembenemende uitzicht. Een culturele woon-, werk- en uitgaansplek waar de vitamine C van Cultuur door het hele complex voelbaar is. De dagfuncties van museum, bioscoop, galeries en horeca zorgen - in combinatie met de avondfunctie van het theater - voor een

constante stroom aan publiek. Het heeft een positief effect op de wijk en Rotterdam in het algemeen. Ook zijn er ‘s middags lunchpauzevoorstellingen en in het weekend jeugd- en matineevoorstellingen, wat publieksverbreding voor alle in Provimi C. gevestigde instellingen stimuleert. De samenstelling van ondernemende instellingen zal de aantrekkingskracht op het publiek alleen maar vergroten. Walhalla zegt: we trekken de reuring door! Met de Rijnhavenontwikkeling schuift het centrum van de stad langzaam de Maas over. Het plan vergroot de aantrekkelijkheid voor nieuwe en oude bewoners, (horeca) ondernemingen en toerisme. Mede ook door de komst van het Migratiemuseum van Stichting Droom & Daad en hun recente aankoop van het Santosgebouw, waar het Fotomuseum zal komen, ontstaat er voor het Rijnhavengebied een nieuw cultureel cluster. Provimi C. zal daar, als cultureel warenhuis, in de nabije toekomst van grote toegevoegde waarde zijn en invulling geven en de reuring verder de wijk intrekken, dat nodig is voor het groeiende Katendrecht, dat als nieuw cultureel hart van Rotterdam wordt gezien. Rachèl van Olm en Harry-Jan Bus directie Theater en Werkplaats Walhalla

STICHTING THEATER OP KATENDRECHT/THEATER WALHALLA

P. 3

INHOUD VOORWOORD

2

IN HET KORT

5

PROVIMI C. Achtergrond Visie Culturele initiatieven Grand Theater Walhalla Werkplaats Walhalla Stadsmuseum Rotterdam Stadsarchief Rotterdam Club Gewalt Filmhuis NEON Dig It Up Financieel organisatorisch

5 5 6 6 6 6 7 7 7 8 8 8

GLOBALE RUIMTESTAAT CULTUREEL CLUSTER PROVIMI C.

9

VERANTWOORDING

10

STICHTING THEATER OP KATENDRECHT/THEATER WALHALLA

Aanleiding

In 2021 hebben Peter Prein van G.P. Prein Advies en Cees Langeveld van Langeveld Consultancy in opdracht van Stichting Droom & Daad een onderzoek gedaan in Rotterdam. De vragen waren: is er in Rotterdam behoefte aan een middenzaal voor podiumkunst? En zo ja: wie moet die middenzaal dan ontwikkelen? De conclusie van dit onderzoek was dat Rotterdam wel degelijk een middenzaal ontbeert. Een dergelijke zaal met een capaciteit van 400 stoelen is belangrijk als stepping stone van talentontwikkeling en het (landelijke) culturele aanbod, dat nu voorbijgaat aan Rotterdam. Welke culturele partij zou deze middenzaal moeten ontwikkelen? Walhalla! Ten eerste is Theater Walhalla een ondernemend theater. Ondernemers reageren proactief en handelen als ze kansen zien. Ten tweede zet Theater Walhalla volop in op talentontwikkeling. In een stad met vele succesvolle culturele opleidingen, moet er een plek zijn waar afgestudeerde studenten zich kunnen professionaliseren. In die behoefte voorziet Walhalla momenteel al met het eigen productiehuis Werkplaats Walhalla. Inmiddels is Werkplaats Walhalla een goedwerkende, ambitieuze en succesvolle (muziek-)theaterproducent, die zich richt op de aanstormende talenten en de jonge makers uit de stad. Werkplaats Walhalla heeft een goed landelijk netwerk, waardoor de makers op een flinke theatertour door Nederland kunnen rekenen.

Ten derde heeft Walhalla een goede zaalbezetting. Vaak staan er meer mensen op de wachtlijst dan dat er plek in de zaal is. Walhalla heeft de afgelopen 15 jaar een hechte band opgebouwd met het publiek. Door altijd te communiceren met “kom maar naar Walhalla, hier is het altijd goed” heeft het publiek geleerd om júist naar het onbekende te komen kijken. Walhalla-publiek gaat daardoor graag het avontuur aan met deze talenten en jonge makers, komt in groten getale naar voorstellingen en is trouw: we zien ze heel vaak ook weer terug. Het gevolg is echter wel dat Walhalla uit zijn jasje groeit. Walhalla is organisch gegroeid. Altijd op plekken die eerst een andere bestemming hadden. Dat is geweldig en geeft een bijzondere sfeer. Maar Walhalla loopt wel tegen de technische beperkingen van de bestaande zalen aan. Je kan eigenlijk stellen dat Theater Walhalla niet over een échte theaterzaal beschikt. Onze zalen zijn gevestigd in bestaande gebouwen waar het niet altijd mogelijk was de juiste theaterfaciliteiten te creëren. Zo is er weinig diepte, geen ruimte voor een coulisse en achterwand of een loopbrug voor techniek. Dit heeft consequenties: sommige voorstellingen hebben een technisch plan dat wij simpelweg niet uit kunnen voeren, waardoor theatergroepen afhaken en interessante voorstellingen aan Rotterdam voorbijgaan.

Ook is het aanbod van theatermakers momenteel zo groot dat wij ook voorstellingen waarbij we wel aan de technische eisen voldoen alsnog lang niet allemaal kunnen plaatsen, terwijl we het wel interessant vinden. Ook dat maakt dat er extra plek moet komen. Ten vierde worden we vaak staande gehouden in de wijk met de vraag of we niet voor wat meer reuring kunnen zorgen. Zelf zien we geregeld toeristen op een willekeurige dinsdagochtend verbaasd op het Deliplein staan. Ze hebben in toeristengidsjes en online gelezen dat Katendrecht in de top 10 van de leukste wijken van de wereld staat, maar er gebeurt overdag vrijwel niks. Dat kan beter.

P. 4

Walhalla heeft kortom een droom en doet dat dromen niet alleen. In de stad zijn meerdere culturele partijen met hetzelfde DNA, maar verschillende core business. Ondernemende partijen, die in samenwerkingen elkaar versterken, maar ook heel goed alleen kunnen zijn. Het zijn de visitekaartjes van de stad. Een gebouw waar deze samen kunnen optrekken op het gebied van inhoud, publiek en faciliteiten, zou voor een geweldige hotspot kunnen zorgen, waar reuring het handelsmerk is. Die potentie zien wij samenkomen in ‘cultureel warenhuis’ Provimi C. De sociaal-culturele -en cultuurhistorische context op Katendrecht laat een cultuur, een mentaliteit en een vernieuwingsdrang zien die het schiereiland altijd al hebben gekenmerkt, als ontmoetingsplek van mensen uit verschillende culturen en een pionierszin die er nog steeds leeft. In de context van de gebiedsontwikkeling Rijnhaven is Grand Theater Walhalla (de geambieerde middenzaal van Theater Walhalla) een noodzakelijke voorziening om die ontwikkeling te realiseren en om waarde toe te voegen aan het gebied. Tenslotte past de middenzaal volledig in de beleidskaders van de gemeente, zoals verwoord in de Omgevingsvisie en de zeven stadsprojecten. Hierin worden de noodzakelijke fysieke ontwikkelingsvoorwaarden voor een gezonde, duurzame, inclusieve en economisch sterke nieuwe stad geschetst.

Grand Theater Walhalla op Katendrecht voldoet aan al die voorwaarden en heeft mede daardoor grote potentie om bij te dragen aan een succesvolle realisatie van de stedelijke ambities. Ideeën voor aanvullend (woon)programma Provimi C. Het Rosa Spier Huis. Dit project is uniek in Nederland, en misschien wel in Europa. De doelgroep van het huis wordt gevormd door kunstenaars en aan kunst gerelateerde wetenschappers. Zij bieden hen een veelzijdig pakket van diensten en een unieke culturele omgeving om oud te worden. De mensen wonen er op maat, van seniorenappartement tot aan volledige verpleging. De bewoners kunnen blijven genieten van het beoefenen, beleven en delen van hun beroep in de kunstensector. In het Rosa Spierhuis zijn faciliteiten die wij in Provimi C. ook ambiëren: muziekstudio’s, ateliers, concerten theaterzaal en expositieruimte. Een ideale partner! The Hoxton Hotel. Deze creatieve hotelketen vestigt zich altijd in levendige wijken, waar creatieve geesten de omwenteling maken van suffe/gevaarlijke wijk tot hippe wijk. De Hoxton heeft altijd een goed en betaalbaar restaurant en een bar waar ook de lokalen graag uitgaan. Daardoor komt het hotel heel bruisend over. Er bestaan Hoxton hotels in alle grote steden over de hele wereld. Hoe geweldig zou het zijn om ook in Rotterdam dit hotel een plek te geven? De initiatiefnemers van Provimi C.

zijn pioniers op De Kaap van het eerste uur. Zij hebben de ondernemersdrift, de ervaring, de visie, de kennis, het doorzettingsvermogen en het netwerk. Belangrijker nog is hun authentieke liefde voor theater, Katendrecht en de mensen die daar wonen en met wie ze werken. Daarnaast zit het in hun DNA om het immaterieel Rotterdams Cultureel Erfgoed een plek te geven op een goed bezocht podium. Meer ingrediënten voor een succesrecept zijn niet nodig.

STICHTING THEATER OP KATENDRECHT/THEATER WALHALLA

P. 5

IN HET KORT Het cultureel warenhuis Provimi C. biedt onderdak aan… − Grand Theater Walhalla, een middenzaal met 400 stoelen − Werkplaats Walhalla, het productiehuis van Walhalla − Stadsmuseum Rotterdam − Stadsarchief − Club Gewalt, muziek- en performancecollectief uit Rotterdam − NEON, arthouse-bioscoop voor de Nederlandse en Rotterdamse film − Dig It Up, galerie en erfgoedlab voor Rotterdamse stadscultuur − Verhalenhuis Belvedère − Woon-/werkateliers voor kunstenaars − Galeries & expositieruimtes − Café-restaurant en kiosk − Hotel Hoxton − Giftshop

PROVIMI C. CULTUREEL WARENHUIS OP KATENDRECHT, HET NIEUWE CULTURELE HART VAN DE STAD. ACHTERGROND

De Provimi-fabriek uit 1927 is aangekocht door de Gemeente Rotterdam. In 2024 zal de fabriek uitverhuizen. Deze locatie biedt wat Walhalla betreft de ideale ruimte voor onze droom op Katendrecht. De fabriek zelf heeft met 9.000 vierkante meter voldoende ruimte om diverse culturele initiatieven samen te brengen, waaronder de gewenste middenzaal Grand Theater Walhalla. Maar er zijn meer initiatieven met het Rotterdamse DNA die op zoek zijn naar een mooie plek om elkaar te kunnen versterken. Denk aan werkplekken, studio’s en repetitieruimtes, waar creatieve partijen kunnen samenwerken op het gebied van inhoud en faciliteiten, maar vooral ook een grote trekker kunnen vormen voor publiek.

De afgelopen jaren hebben we diverse verglijkbare projecten in het (buiten)land bezocht, om geïnspireerd te raken en om te leren van de fouten die er in deze projecten zijn gemaakt. Zo waren we bijvoorbeeld in Groningen bij Kunstwerf, een culturele verzamelplaats waar negen verschillende culturele instellingen een plek hebben gekregen vanuit de gemeente. Er zijn samenwerkingen ontstaan, repetitieruimtes worden gedeeld, het is een heel inspirerende plek. Maar er was geen publieke functie en dat maakte het tot een ‘naar binnen gekeerde plek’, waar de bewoners van de omliggende nieuwbouwwijk geen profijt van hebben. Want ook het publiek meenemen in de inspiratie is belangrijk en al deze makers hebben uiteindelijk toch een podium nodig. In Haarlem, Deventer en Den Bosch kwamen we erachter dat een

STICHTING THEATER OP KATENDRECHT/THEATER WALHALLA

P. 6

(kleine) bioscoop eigenlijk onontbeerlijk is als je overdag reuring wil veroorzaken. Een film draaien behoeft niet veel personele inzet en kan veel publiek bedienen, omdat filmliefhebbers eraan gewend zijn dat je zowel overdag als ’s middags naar de bioscoop kunt. Dat geldt voor podiumkunstenpubliek veel minder. Daarbij merkten ze dat het bioscooppubliek door hun bezoek geïnspireerd raakte om ook kaartjes voor het theater te kopen, en de horeca vaart er wel bij. Film kan ook ingezet worden bij een meer thematische aanpak; denk aan een festival of themaseries met vertakkingen in diverse disciplines. Op de plekken waar kunsten - in welke vorm dan ook werden gecombineerd met publieksgerichtheid, horeca en/of het stimuleren van vervolgbezoek aan een andere kunstvorm, zagen wij dat deze verzamelplaatsen goede uitwerkingen hadden op de omgeving.

organisatie bij uitstek die een dergelijk project tot een succes kan maken. Walhalla is sinds de oprichting in 2008 organisch uitgegroeid tot een podium van grote betekenis voor de stad, de regio en de wijk Katendrecht in het bijzonder. Theater Walhalla heeft de band met het publiek en de connecties met artiesten al en de groei die het theater heeft doorgemaakt, is nog lang niet verzadigd. Tegelijkertijd heeft ook de stad Rotterdam zich zodanig ontwikkeld dat er nog volop potentie zit in het toekomstbestendig uitbreiden van de podiumketen. De route die Walhalla in vijftien jaar heeft afgelegd was precies goed en de stap naar een middenzaal is met de jaren alleen maar logischer en urgenter geworden. In Grand Theater Walhalla zullen - net als in de andere zalen van Walhalla - intimiteit, kleinschaligheid, communicatie met publiek en sfeer de boventoon voeren. Uitgangspunt voor de middenzaal is een compacte zaal met 400 stoelen van 50 cm breedte, waarbij de mogelijkheid bestaat om in de zaal te kunnen variëren in aantal stoelen en dus het modereren van de capaciteit per productie. Belangrijk voor de door ons geambieerde programmering met muziektheater en toneel is de hoogte van de toneelopening (minimaal 6 meter) en het toneel daarachter (8 á 9 meter). Bovendien moet er in de zaal zelf hoogte genoeg zijn voor het maken van een (loop)brug t.b.v. het licht.

Er is geen trekkenwand nodig. Deze hoogtes zijn in het Provimi-gebouw voorhanden en er is dus geen bouwkundig beletsel om de zaal daar te vestigen.

VISIE

De beoogde gemengde functie voor Provimi C. - het onder één dak brengen van diverse (nieuwe) culturele instellingen - heeft in relatie tot het Rijnhavengebied als rode draad dat hier een aantal instellingen op korte afstand bij elkaar komen te zitten die allemaal het Verhaal van de Stad vertellen. Dit verhaal van de stad gaat over het verleden, het heden en de toekomst van Rotterdam. Het Stadmuseum Rotterdam bijvoorbeeld zal zichzelf na de recente sluiting opnieuw moeten uitvinden. Het is de visie van de initiatiefnemers van Provimi C. dat dit het best zal uitpakken in nauwe samenwerking met andere instellingen en met ruimte voor nieuwe vormen en disciplines, zoals theater en film. Deze visie sluit aan op de bestaande visie van Theater Walhalla, waarbij we met 1) de exploitatie van een theaterpodium, 2) een productiehuis en 3) het initiëren en organiseren van theateractiviteiten en festivals publiek, theatermakers, de wijk en de stad aan ons willen binden. Tot nu toe is het Walhalla gelukt deze missie te verwezenlijken door interconnectief te handelen en de kruisbestuiving met verschillende partners aan te gaan. Walhalla is overtuigd van de kracht van theater, als spiegel van de samenleving en als podium voor nieuwe perspectieven. De samenwerking in Provimi C. met andere culturele organisaties kan dit alleen maar vergroten en versterken.

CULTURELE INITIATIEVEN Grand Theater Walhalla

Theater Walhalla ziet de realisatie van een kleine middenzaal met 400 stoelen, Grand Theater Walhalla, in toenemende mate als een vereiste voor een gebalanceerd podiumkunstenaanbod in de stad. Walhalla gelooft in Katendrecht en de Plot Rijnhaven als meest geschikte plek voor deze kleine middenzaal en ziet zich als de

Werkplaats Walhalla

Werkplaats Walhalla is de derde locatie van Theater Walhalla op Katendrecht en is gevestigd in de oude gymzaal van de Tolhuisschool in de Tolhuisstraat. Het is sinds de opening in maart 2018 uitgegroeid tot een productiehuis voor professionele talentontwikkeling en een toonaangevende muziektheaterproducent met landelijke uitstraling. De Werkplaats sluit bovendien aan op de opleidingen voor podiumkunst die de stad Rotterdam rijk is. In Werkplaats Walhalla kunnen zowel jonge en nieuwe toetreders als meer gevestigde vernieuwende makers zichzelf verder ontwikkelen. Wij combineren onze zakelijke en inhoudelijke kennis over theater produceren en presenteren met hun unieke ambacht, creativiteit, energie en passie en versterken zo de culturele keten voor talentontwikkeling in Rotterdam en heel Nederland. De Werkplaats biedt makers namelijk een tour langs de Nederlandse podia. Daar staat vaak een “in ruil voor” uit steden als Arnhem, Maastricht, Tilburg, Groningen, Deventer, Haarlem en Amsterdam. Dat aanstormend talent en vernieuwende aanbod krijgt op hun beurt een plek in Rotterdam, maar daardoor is de druk op de speelkalender wel aan de hoge kant en de Werkplaats heeft slechts een kleinschalig podium in de Tolhuisstraat. Voor deze makers heeft de Werkplaats een meer programmerende ruimte nodig dan nu het geval is. In de plannen voor Provimi C.

verhuist het productiehuis dan ook van de Tolhuisstraat naar Provimi.

STICHTING THEATER OP KATENDRECHT/THEATER WALHALLA

Stadsmuseum Rotterdam

De Gemeente Rotterdam heeft in 2021 opdracht gegeven om een nieuwe stadsmuseale functie te onderzoeken. In het uiteindelijke rapport Ook van Jou van september 2021 lezen de initiatienemers van Provimi C. goede aanknopingspunten voor het Stadsmuseum Rotterdam in een nieuw eigentijds jasje, als onderdeel van het beoogde cultureel warenhuis en als mede-smaakmaker van het nieuwe Rijnhavengebied. Ook de opstellers van het rapport adviseren in die richting in het voorkeursscenario “Thuishaven”. “Scenario Thuishaven kent een museaal deel ‘NSF Experience’ en een vrij toegankelijk deel ‘NSF Forum’ voor publieksprogramma’s en gaat uit van een museumaccommodatie van ca. 5.000 m2. Het museumgebouw in Thuishaven zal naar verwachting zo’n 100.000 tot 150.000 bezoekers per jaar treken”. …”In het geval van Rotterdam is er veel te zeggen voor het scenario Thuishaven: NSF Rotterdam in een iconisch gebouw met een grote museale presentatie, waarbij de NSF tegelijkertijd de stad in trekt om gezamenlijk met andere partijen en op wisselende locaties activiteiten te organiseren. Dit scenario sluit het beste aan op de kernfuncties ‘faciliteren en ondersteunen’ en ‘spilfunctie van de museum- en erfgoedsector’.

Om tot een weloverwogen keuze te komen met betrekking tot de locatie voerde de kwartiermaker samen met betrokken afdelingen van de gemeente een eerste locatiestudie naar alternatieve locatie-scenario’s uit. Verschillende potentiële locaties zijn in beeld gebracht en beoordeeld op beschikbaarheid en aantrekkelijkheid”.

P. 7

In het rapport wordt als één van de vijf mogelijke locaties ook Plot Rijnhaven genoemd. Dit sluit dus aan bij het plan voor Provimi C. Met de 9.000 vierkante meter vloeroppervlakte past dit nieuwe Stadsmuseum immers goed in het gebouw en kan het stadsmuseum profiteren van de dynamiek van het theater en de overige verlevendigende functies. Het Stadsarchief Rotterdam heeft de ambitie om zich op laagdrempelige wijze meer open te stellen voor de Rotterdammer. Ook zij hebben daarvoor een levendige omgeving nodig die op zichzelf al veel traffic genereert. Theater Walhalla lijkt de ideale partner in termen van ondernemerschap en publieksbereik om het Stadsmuseum te ondersteunen bij een nieuwe start en nieuwe vorm, waarbij het museum zich meer publieksgericht wil gaan presenteren. Ook kan Walhalla de verbindende partner zijn in het stimuleren van nadrukkelijke samenwerkingen met de op Katendrecht gevestigde culturele instellingen Verhalenhuis Belvedère, het Fotomuseum en het Migratiemuseum. Binnen Provimi C. ligt samenwerking voor de hand met Dig It Up en het Stadsarchief Rotterdam. Alle organisaties kunnen via de in Provimi C. te vestigen expositieruimtes, bioscoopzaaltjes van Filmhuis NEON en galeries hun publieksbereik vergroten.

Stadsarchief Rotterdam

Deze Rotterdamse dienst is het openbare geheugen van Rotterdam en omstreken. Met een bijzonder rijke collectie van prenten, foto’s, films, kaarten, geluidsopnames en archiefstukken biedt het Stadsarchief gedetailleerd inzicht in de historie van mensen, locaties en gebeurtenissen door de eeuwen heen. De collectie van het gemeentearchief is toegankelijk voor iedereen die zelf op zoek wil gaan in de historie via het archief en op de website. Het Stadsarchief heeft de ambitie om op laagdrempelige wijze, in een dynamische omgeving, toegankelijker te worden voor alle Rotterdammers. Provimi C. biedt voor het Stadsarchief kansen om zich daar voor een breed publiek te manifesteren. Een nadrukkelijke rol is daarbij weggelegd voor de faciliteiten die de andere instellingen bieden, zoals podium-, film- en expositiefaciliteiten.

Club Gewalt

Als je in het landschap van de landelijke talentontwikkeling rondloopt begrijp je: Club Gewalt is hét visitekaartje van Rotterdam. Studenten die elkaar op Codarts leerden kennen, zichzelf in no time landelijk bekend maakten, in een jonge fase van de carrière professionaliseerden en ons altijd op een hele prettige manier een maatschappelijke spiegel weten voor te houden. Club Gewalt is muzikaal, intelligent, sociaal, geëngageerd, communicerend en vooral: bereid om nieuw talent onder de vleugels te nemen. Werkplaats Walhalla doet heel vaak een beroep op de leden van Club Gewalt om hun expertise op muzikaal, dramaturgisch en ondernemend gebied te komen delen met jong talent van de Werkplaats. Gewalt en Walhalla delen hetzelfde DNA: Rotterdams, ondernemend,

STICHTING THEATER OP KATENDRECHT/THEATER WALHALLA

P. 8

gefocust op muziektheater, landelijk succesvol en maatschappijkritisch, maar dan op communicerende wijze, zonder wijzend vingertje. Club Gewalt zit nu in een bedompte kelder en moet doorgroeien naar een plek waar ze zich verder kunnen ontwikkelen en beter gezien kunnen worden. Ze ambiëren een muziekstudio en dat zou heel mooi zijn, want het jong talent op Zuid en de makers bij de Werkplaats zouden daar ook wel gebruik van willen maken. Gezien hun populariteit zou Grand Theater Walhalla bovendien een ideale plek zijn voor Club Gewalt om een reeks voorstellingen te doen.

sen om zich te bewijzen aan het publiek. De verschillen tussen Pathé en de Rotterdamse arthouse-bioscopen vervagen bovendien een beetje. Samenvattend kun je stellen dat er plaats is voor een nieuwe arthouse-bioscoop wanneer deze… − consistenter en langer programmeert − geen ‘commerciële’ kwaliteitsfilms vertoont − minder op Amerikaans aanbod gericht is − meer documentaires vertoont − randprogrammering ontwikkelt − Europese en andere minder bekende klassiekers vertoont − meer aanbod programmeert voor subculturen specifiek publiek in de stad aanspreken

Filmhuis NEON

Vroeger werd de arthouse-film eigenlijk alleen vertoond in ’t Venster (later Lantaren/Venster) aan de Gouvernestraat en in Cinerama aan de Westblaak. Inmiddels zit LantarenVenster al dertien jaar op de Wilhelminapier en is in de Gouvernestraat tegenwoordig Kino gevestigd. Cinerama heet nu Cinerama Filmtheater en is onderdeel van Kinepolis. Er zijn kortom twee arthouse-bioscopen in het centrum en eentje daar verder vandaan, op de Kop van Zuid. Wanneer we naar de programmering kijken van deze drie bioscopen, dan zien we duidelijke verschillen voor en na Corona. De laatste jaren is de druk op de programmering van arthouse-films toegenomen, omdat er meer films beschikbaar zijn. Veel films waren al voor Corona uitbrak aangekocht maar konden niet worden uitgebracht. Ook is de beschikbare ruimte in de arthouse-filmtheaters kleiner omdat programmeurs in de verleiding komen om ook Amerikaanse cross-over-films te draaien, zoals momenteel Oppenheimer, Barbie, Elemental en zelfs Mission Impossible in Kino en Cinerama. Laatstgenoemde draait daarnaast ook nog Spiderman, Ladybug en Indiana Jones, films die ook allemaal in de Pathé-bioscopen te zien zijn. Cinerama is duidelijk commerciëler en draait weliswaar soms klassiekers, maar alleen Amerikaanse, en eigenlijk geldt dit ook voor Kino. Europese en minder bekende klassiekers worden nauwelijks vertoond, of worden matig gepromoot.

LantarenVenster voorziet goed in de ‘cappuccinofilm’, de toegankelijke arthouse-film gericht op een 50+publiek. In zowel Kino als LantarenVenster worden de nieuwe releases van ‘commerciële’ kwaliteitsfilms bovendien groot ingezet. In Kino is er expliciet aandacht voor animatie, in samenwerking met Kaboom. Wat opvalt, is dat er in alle arthouse-bioscopen eigenlijk weinig documentaires draaien en dat er nauwelijks wordt ingezet op inhoudelijke randprogrammering, zoals inleidingen, nagesprekken of shorts voorafgaand aan de film. LV doet dit nog het meest. Ook zij draaien als enige nog wel eens titels die gericht zijn op de interesses van specifieke subculturen, maar het aanbod voor deze groepen is veel groter dan in LantarenVenster te zien is. Door een stadsbreed weinig consistente programmering wordt er ook niet echt gebouwd aan de opbouw van een publiek voor niet-commercieel aanbod. Voor de arthouse-films betekent dat een duidelijke verschraling van het aanbod en geringere kan-

Dig It Up

Deze instelling heeft naam gemaakt als belangrijke schatgraver van de Rotterdamse stadscultuur. Onbekend beelden geluidsmateriaal wordt ‘opgediept’ en voor altijd ontsloten als uniek erfgoed van de stad. De missie van Dig It Up is om de Rotterdamse stadscultuur als het ware op te graven en tentoon te stellen, met en voor de Rotterdammer. Dit doet men door middel van exposities, documentaires, publicaties, talkshows en online-platforms. Dig It Up toont op die manier een nieuwe stadsgeschiedenis in beeld en geluid. Momenteel zit de organisatie in een te klein pand aan de Nieuwe Binnenweg. Daar zijn de mogelijkheden om van tijd tot tijd het materiaal te exposeren onvoldoende. Ook zou de voor de hand liggende samenwerking met het Stadsarchief en Stadsmuseum Rotterdam in Provimi C. meer organisch tot stand kunnen komen.

Verhalenhuis Belvedere

Verhalenhuis Belvédère wil door middel van kunst, cultuur en (persoonlijke) verhalen zo veel mogelijk mensen met elkaar en met de stad verbinden. Ze presenteren deze in de vorm van (foto)tentoonstellingen, (luister)voorstellingen, (stads)ontdekkingstochten, inspiratieprogramma’s, publicaties, evenementen én eet- en ontmoetprogramma’s zoals de Volkskeuken. Ook het Verhalenhuis heeft ruimtegebrek. Momenteel huurt men 240 m2 in het Depot van Boijmans van Beuningen, maar helemaal ideaal zou het zijn als men in de Provimi extra ruimte zou krijgen voor hun activiteiten. Verhalenhuis Belvedère ondersteunt het plan voor de herontwikkeling van Provimi tot een cultureel warenhuis.

FINANCIEEL ORGANISATORISCH

Voor de hele herontwikkeling van Provimi tot culturele woon-, werk- en verblijfsplek is een publiek-private samenwerking het meest passend, waarbij de regie van het hele project bij de Gemeente Rotterdam ligt en de uitvoering bij een projectontwikkelaar zoals Heijmans. Zij zijn ‘kind aan huis’ op Katendrecht en zijn medeverantwoordelijk zijn voor het succesvol wonen op de Kaap. Hierbij kan het raadzaam zijn alle onderdelen van het bouwpro-

STICHTING THEATER OP KATENDRECHT/THEATER WALHALLA

P. 9

ject (plus de financiering ervan) door een groep bedrijven (consortium) te laten doen, waarbij een lange looptijd (30 jaar) van het hele project door alle partijen gegarandeerd wordt.

De Gemeente Rotterdam kan zelf zoeken naar subsidies of fondsen vanuit de regio, provincie, het Rijk of Europa en moet daarnaast een gemeentelijke projectbijdrage doen t.b.v. het culturele cluster. Een deel van de onrendabele top is ook op te lossen door de verdienpotentie van het culturele cluster te vergroten, bijvoorbeeld door op deze aantrekkelijk locatie aan het water ook een aantal commerciële (horeca)partijen toe te laten. Op die manier kan de publieke dekkingsmogelijkheid via private partijen vergroot worden en kunnen ten behoeve van de culturele instellingen de investeringen worden verlaagd of verschoven. Zo verdeelt men zoet en zuur.

De overlevingskansen van de culturele initiatieven die in Provimi C. een plaats krijgen moeten gegarandeerd worden door een culturele huurprijs voor hen te bewerkstelligen waardoor de subsidies vanuit het Gemeentelijke Cultuurplan niet opgaan aan een erg hoge exploitatie. De onrendabele top die hierdoor ontstaat kan op een aantal manieren opgelost worden. Denk daarbij aan het opknippen van het project. Grand Theater Walhalla en het Stadsmuseum zouden na casco-oplevering bijvoorbeeld elk afzonderlijk door middel van fondsenwerving zelf de afbouw en inrichting kunnen financieren. Deze methode hanteert Theater Walhalla al vanaf de oprichting: via crowdfunding en fondsenwerving financiert Walhalla op voorhand alle afbouw- en inrichtingskosten in één keer weg (bijdragen à fonds perdu), waardoor deze kosten niet drukken op de exploitatie.

Theater Walhalla is in gesprek met de Van den Ende Foundation. De foundation overweegt in de toekomst het productiehuis van Walhalla te gaan ondersteunen en kan op termijn bijdragen aan de afbouw- en inrichtingskosten van Grand Theater Walhalla.

GLOBALE RUIMTESTAAT CULTUREEL CLUSTER PROVIMI C. BESCHIKBAAR: 9.000 M2

De opgegeven vierkante meters zijn inclusief bijeenkomstfuncties, expositieruimtes, laad- en losruimtes, kleedruimtes, kantoorruimtes, toiletten, verkeersruimtes, opslag en technische ruimtes. Instelling Vierkante meters Grand Theater Walhalla 2000 m2 Filmhuis NEON (3 zalen) 750 m2 Werkplaats Walhalla 300 m2 Club Gewalt 300 m2 Café-restaurant 750 m2 Stadsmuseum Rotterdam 3750 m2 Stadsarchief Rotterdam 750m2 Dig It Up 150 m2 Verhalenhuis Belvedère 250 m2 Totaal 9.000 m2

STICHTING THEATER OP KATENDRECHT/THEATER WALHALLA

P. 10

VERANTWOORDING Voor de realisatie van dit plan hebben de initiatiefnemers Rachèl van Olm en Harry-Jan Bus (directie Theater Walhalla) gesproken met: • Peter van der Gugten (directeur Heijmans Vastgoed) • Christiaan Cooijman (commercieel Regiomanager Heijmans Vastgoed) • Johan Moerman (verkenner Gemeente Rotterdam voor Nieuwe Stadsmuseale Functie) • Anouk Estourgie (programmamaker- en placemaker Stadsmuseum Rotterdam) • Jantje Steenhuis (directeur Stadsarchief Rotterdam) • Sander de Iongh (voormalig Rotterdam Partners, directeur Voor Goed Rotterdam Impact Agency) • Kees Vrijdag (Stichting Roterodamum) • Ingrid de Jager (Interim-directeur Museum Rotterdam) • Desiree Elens (bestuurslid Dig It Up) • Rick Mouwen (zakelijk leider Club Gewalt) • San Fu Maltha (oprichter filmproductiebedrijf Fu Works en filmdistributiebedrijf A-Film) • Ronald Ockhuijsen (directeur Van den Ende Foundation.) • Hannah de Koning (voorzitter wijkraad Katendrecht) • René van Gool (voorzitter BIZ Hart van Katendrecht) • Linda Malherbe ( directeur/oprichter Verhalenhuis Belvedère)

STICHTING THEATER OP KATENDRECHT Veerlaan 11 3072 AN Rotterdam 010-2152276 www.theaterwalhalla.nl harry-jan@theaterwalhalla.nl IBAN: NL58RABO0143465503 KvK: 24409573