[24bb005176] Bijlage behorende bij 24bb005175 - Jaarverslag leerplicht schooljaar 2022-2023

Bijlage jaarverslag Leerplicht 2022-2023 Inschrijvingen leerplichtige leerlingen Op 1 oktober 2022 – de peildatum voor het onderwijs – telde Rotterdam 85.522 leerplichtige en kwalificatieplichtige kinderen; bijna 600 minder dan vorig schooljaar. Van alle leerplichtigen stonden er 1.318 (1,5% van het totaal) niet ingeschreven bij een instelling voor bekostigd onderwijs. Deze kinderen volgen ander (particulier) onderwijs, hebben een vrijstelling van leerplicht of worden door Leerplicht begeleid in hun terugkeer naar school. In de tabel hieronder treft u de aantallen aan van de ingeschreven leerplichtige leerlingen. De thuiszitters maken daar onderdeel vanuit. De 4-jarigen die ingeschreven staan (6.827), zijn niet vermeld, want zij zijn nog niet leerplichtig. Ook niet opgenomen zijn 1.096 jongeren die nog geen 18 zijn, maar al wel een startkwalificatie behaalden, want zij zijn niet meer leerplichtig. Figuur 1 Inschrijving leerplichtige leerlingen op peildatum 01-10-2022

2022-2023

Primair onderwijs (incl. SBO)

Voortgezet onderwijs (incl. PRO)

(Voortgezet) Speciaal onderwijs

5 t/m 11 jaar 12 t/m 15 jaar 16-17 jaar

44.154 1.204

763 23.965 6.065

1.429 1.032 393

Totaal

45.358

30.533

2.854

Middelbaar beroeps onderwijs

Overig

Totaal

222 5.123

803 323 306

47.149 26.486 11.887

5.345

1.432

85.522

Bron: Gemeente Rotterdam, leerplichtregistratie

Absoluut verzuim Staan kinderen of jongeren niet ingeschreven bij een onderwijsinstelling, terwijl zij geen vrijstelling hebben voor deze verplichting, dan spreken we van absoluut verzuim. Bij vermoedelijk absoluut verzuim start de leerplichtambtenaar een onderzoek. In het schooljaar 2022-2023 waren er 407 leerlingen met absoluut verzuim. Van de 407 leerlingen met absoluut verzuim zijn 319 kinderen in de loop van het schooljaar (weer) ingeschreven op een school. Bij de resterende groep leerlingen is sprake van een adresonderzoek (leerlingen staan nog ingeschreven in Rotterdam maar zijn elders woonachtig), begeleiding van leerplicht op een traject richting zorg (vrijstelling van de Leerplichtwet) of (speciaal) onderwijs of de leerlingen zijn inmiddels 18 jaar geworden. Relatief verzuim Wanneer een leerling staat ingeschreven bij een opleiding en zonder toestemming wegblijft van school, is er sprake van relatief verzuim (spijbelen). In het schooljaar 2022-2023 waren er 10.990 meldingen van ongeoorloofd relatief verzuim. Bij deze meldingen gaat het om 5.504 leerlingen. Van een aantal leerlingen komen dus twee of meer meldingen. We zien dit jaar een stijging ten opzichte van vorig jaar. De schooljaren waarin de coronamaatregelen golden vormden een trendbreuk. Het aantal verzuimmeldingen is dit schooljaar gestegen, en ligt iets hoger dan het aantal meldingen voor corona.

Figuur 2 Aantal meldingen relatief verzuim

Aantal meldingen relatief verzuim 12.000

10.990

10.606

10.000

9.064

8.000

7.446

7.673

2019-2020

2020-2021

6.000 4.000 2.000 0

2018-2019

2021-2022

2022-2023

Bron: Gemeente Rotterdam, leerplichtregistratie, 2022

Figuur 3 Verdeling aantal meldingen Relatief verzuim naar onderwijssoort

PO VO (V)SO MBO Eindtotaal

2018-2019

2019-2020

2020-2021

2021-2022

2022-2023

1.201 4.105 1.094 4.206 10.606

965 2.384 516 3.581 7.446

989 2.978 523 3.181 7.673

1.142 3.578 527 3.815 9.064

1.402 4.846 739 3.976 10.990

Bron: Gemeente Rotterdam, leerplichtregistratie, 2022

Langdurig relatief verzuim (thuiszitters) Wanneer een leerling staat ingeschreven bij een opleiding en zonder toestemming (ongeoorloofd) langer dan vier weken wegblijft van school, is er sprake van langdurig relatief verzuim (thuiszitters). Het totaal aantal leerlingen dat thuiszit, is gestegen van 429 leerlingen in schooljaar 2021-2022, naar 445 leerlingen in het schooljaar 2022-2023. Figuur 4 Aantal meldingen Langdurig relatief Verzuim schooljaar 2022-2023

Aantal aanvang schooljaar Nieuwe gevallen daarna Verhuisd 18jaar geworden Opgelost Actueel aantal (einde schooljaar)

89 356 16 19 265 145

1

Vrijstellingen van inschrijving Er zijn drie gronden voor vrijstelling van de Leerplichtwet. Ouders kunnen een beroep doen op vrijstelling van de verplichting tot schoolinschrijving als: • een jongere op lichamelijke of psychische gronden niet geschikt is om op een school te worden toegelaten (Art. 5 onder a) • ouders bezwaar hebben tegen de richting van het onderwijs (Art. 5 onder b) • een jongere onderwijs volgt op een school buiten Nederland (Art. 5 onder c) Figuur 5 Aantal vrijstellingen

2018-2019 2019-2020 2020-2021 2021-2022 2022-2023

5 onder a 386 415 498 560 665

5 onder b 44 47 53 53 62

5 onder c 179 146 140 209 270

Bron: Gemeente Rotterdam, leerplichtregistratie, 2022

Extra verlof Leerplichtige leerlingen moeten elke schooldag aanwezig zijn op school. Kan een leerling wegens bijzondere omstandigheden tijdelijk niet naar school, dan moeten ouders hiervoor toestemming vragen. Bij een verlof van tien dagen of minder, behandelt de school deze aanvraag op basis van de Leerplichtwet. Bij een aanvraag voor extra verlof van meer dan tien schooldagen, wordt deze door de leerplichtambtenaar behandeld. Leerplicht Rotterdam is terughoudend in het toekennen van extra verlof. Er wordt altijd gekeken of de omstandigheden van het verlof zwaarder wegen, dan het onderwijsbelang van het kind. In het schooljaar 2022-2023 waren er 127 kinderen, waarvoor ouders voor meer dan tien dagen verlof aanvroegen bij de leerplichtambtenaar. Hiervan zijn er 23 gehonoreerd. De gemeente hanteert al jaren een streng beleid ten aanzien van extra verlof. Extra verlof wordt alleen toegekend als er sprake is van “gewichtige omstandigheden”. Dit zijn omstandigheden die buiten de wil of invloedsfeer van de ouders of leerling liggen. In de toegekende 23 gevallen was er sprake van gewichtige omstandigheden. Maatregelen Wanneer de leerling of (een van) de ouders of verzorgers zich niet houdt aan de Leerplichtwet, kan de leerplichtambtenaar een proces-verbaal opmaken. Bij extra verlof en absoluut verzuim gebeurt dit tegen de ouders.

Bij relatief verzuim kan de leerplichtambtenaar een proces-verbaal opmaken tegen de ouders, maar ook tegen de leerling mits deze twaalf jaar of ouder is. In het schooljaar 2022-2023 maakten leerplichtambtenaren 633 keer een proces-verbaal op, een stijging ten opzichte van vorig schooljaar (469 keer). Het betrof in 260 gevallen een PV Extra verlof.

2

Naast het proces-verbaal, maakten we afgelopen schooljaar ook 134 keer gebruik van de mogelijkheid om een Haltstraf op te leggen. Dit bleek in de meeste gevallen effectief. Bij 15 jongeren moest Leerplicht alsnog een proces-verbaal opmaken, omdat de jongeren bleven verzuimen of de Haltstraf niet goed uitvoerden. Een andere sanctiemogelijkheid van de leerplichtambtenaar is het stopzetten van de kinderbijslag (AKW) bij verzuim van 16- en 17-jarigen. Hiervoor waarschuwt leerplicht ouders en leerlingen van tevoren in het verzuimgesprek. Heeft deze waarschuwing geen effect, dan wordt de kinderbijslag stopgezet. In het schooljaar 2022-2023 is deze sanctie twee keer aangezegd en twee keer uitgevoerd. Bemiddelingen De leerplichtambtenaar helpt ook regelmatig bij problematiek, waarbij niet direct sprake is van meldwaardig schoolverzuim. In deze gevallen werkt de leerplichtambtenaar preventief om (verder) verzuim te voorkomen. Bijvoorbeeld wanneer er een conflict is tussen de school en de leerling of ouders. Of wanneer een leerling hulp nodig heeft bij het vinden van een andere opleiding.

3