[24bb005175] Afdoeningsvoorstel toezegging wethouder Kasmi over RVW Stijging van het aantal thuiszittende leerplichtige jongeren

Maatschappelijke Ontwikkeling Onderwijs, Cultuur, Evenementen Said Kasmi Postadres: Postbus 70012 3000 KP Rotterdam Website: www.rotterdam.nl Van: Mijke Withagen Telefoon: 14 010 E-mail: bbo@rotterdam.nl

Aan de commissie Werk en Inkomen, Onderwijs, Samenleven, Schuldhulpverlening, Armoedebestrijding en NPRZ

Uw kenmerk: 24bb003989 - 24bb003081 Ons kenmerk: M2406-3792 - 24bo006596 Bijlage(n): 1 Onderwerp: RvW Stijging van het aantal thuiszittende leerplichtige jongeren Datum: 12 juli 2024

Beste commissieleden, Op 14 mei heeft u een Aanvraag - Regeling van Werkzaamheden betreffende de Stijging van het aantal thuiszittende leerplichtige jongeren gedaan. Uw aanleiding was het bericht dat landelijk het aantal thuiszittende jongeren in Nederland met een derde is gestegen. U noemt dit terecht een zorgwekkende ontwikkeling. In uw aanvraag, noemt u ook het uitblijven van het antwoord op de schriftelijke vragen hierover, gesteld door de PvdA Rotterdam. Inmiddels zijn daar nog twee sets schriftelijke vragen bijgekomen; die van Leefbaar Rotterdam en DENK in mei. Deze vragen zijn inmiddels beantwoord en ik stel voor om deze beantwoording, alsmede deze collegebrief en het in september te verschijnen rapport van de kinderombudsman tezamen te agenderen in uw commissie. Vooruitlopend op deze commissievergadering wil ik in deze brief vast de door u gestelde vragen beantwoorden. Daarnaast maak ik van de gelegenheid gebruik om u te informeren over de jaarcijfers van de afdeling Leerrecht & Ondersteuning, de zogenaamde artikel 25 rapportage. Het jaarverslag Leerplicht heeft de afgelopen jaren deel uitgemaakt van de rapportage Rotterdams Onderwijs Beleid. Door een overgang van het ROB naar het Nieuwe ROB is dat afgelopen schooljaar niet gebeurd. U ontvangt het jaarverslag daarom eenmalig als bijlage bij deze commissiebrief.

Antwoord op de gestelde vragen Hoe groot is de groep thuiszittende leerplichtige jongeren in Rotterdam?

Aantal aanvang schooljaar Nieuwe gevallen daarna Verhuisd 18jaar geworden Opgelost Actueel aantal (einde schooljaar)

22-23 89 356 16 19 265 145

Blad: Datum: Ons kenmerk:

2/3 12 juli 2024 M2406-3792

Dit betreft het totaal aantal in het vorige schooljaar. Daarnaast zijn er ook cijfers per peildatum (dagstand) bekend. Deze geven een inkijkje in de dagstand, maar zijn daardoor minder betrouwbaar dan de jaarcijfers. Zeker aan het einde van het schooljaar blijkt het lastiger om voor thuiszittende leerlingen nog een onderwijsoplossing te creëren. Volgens de dagstand van 1 juni gaat het om 342 thuiszitters, 137 5- tot en met 12-jarigen en 205 13- tot en met 17-jarigen. In hoeverre hebben wij deze groep goed in beeld? De gemeente heeft via de Taskforce Thuiszitters (een samenwerking tussen de gemeente en samenwerkingsverbanden PPO en Koers VO) een overzicht van de thuiszitters in Rotterdam. Een thuiszitter is een leerplichtige Rotterdammer die vier achtereenvolgende weken zonder geldige reden school verzuimt of niet staat ingeschreven op een school. De gemeente is voor haar zicht op de thuiszitters afhankelijk van de verzuimmeldingen van scholen. Het merendeel van de thuiszitters wordt gemeld bij de afdeling leerplicht van de gemeente. Helaas is er ook vaak sprake van “verborgen thuiszitters”; leerlingen die ziek zijn en daardoor niet in staat zijn onderwijs te volgen, worden nu vaak niet als thuiszitter gemeld. Dergelijk verzuim kan uitmonden in langdurig thuiszitten, omdat de terugkeer naar school steeds lastiger wordt.

Bovendien is niet iedere ziekgemelde leerling ook daadwerkelijk ziek. Er kunnen vele redenen zijn waarom een leerling niet naar school gaat. Daarop zijn scholen al alert, maar alom wordt erkend dat hier meer aandacht aan moet worden besteed. Wij willen ook déze groep leerlingen eerder in beeld krijgen, zodat tijdig kan worden ingegrepen om erger te voorkomen. Zoals u ook zelf in uw aanvraag aangeeft: het vroegtijdig signaleren van een probleem voorkomt uitval. Ik ben het daarin volledig met u eens. Aanwezigheid op school moet het uitgangspunt worden. Alle afwezigheid moet worden gesignaleerd en gemonitord. Het ministerie van OCW heeft deze aanwezigheidsvisie omarmd en hiertoe een wetsvoorstel in voorbereiding. In het wetsvoorstel “Terugdringen verzuim” staan maatregelen die scholen, samenwerkingsverbanden en leerplichtambtenaren sterken in hun (preventieve) verzuimaanpak. Dit wetsvoorstel gaat na de zomer (opnieuw) naar de Tweede Kamer. De gemeente Rotterdam anticipeert hierop. Vanaf september zullen daarom in Rotterdam een aantal pilotscholen starten die meedraaien in de ontwikkeling van de Rotterdamse methodiek schoolaanwezigheid. Daarnaast zijn we bezig met het ontwikkelen van een routekaart thuiszitters.

Dit doen we in samenwerking met de betrokken partijen; scholen, jeugdhulpaanbieders, wijkteam, samenwerkingsverbanden, het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) en de Taskforce Thuiszitters. Een leerling die thuiszitter wordt, heeft een traject afgelegd voordat hij thuis kwam te zitten én heeft een weg nodig om weer uit die situatie te komen. Bij het ontwikkelen van de routekaart zijn er knelpunten geconstateerd die eraan bijdragen dat niet tijdig genoeg wordt ingegrepen. Zo moeten bijvoorbeeld de huidige definitie en de registratie van thuiszitters worden aangepast. De knelpunten worden meegenomen in de Rotterdamse aanpak die in ontwikkeling is. Zie eerdere beantwoording 24bb001728 (SV Mw. Vlieger (GL) d.d. 6 december 2023). De routekaart brengt vervolgens in beeld welke weg een thuiszitter nodig heeft om weer tot leren en ontwikkelen te komen. Hoeveel instellingen kunnen een diagnose vaststellen bij een kind dat thuis zit? Als er sprake is van een medische oorzaak dan zal in vele gevallen een arts de diagnose stellen. Bij een kind wat uitvalt uit het onderwijs kunnen echter veel verschillende factoren een rol spelen. Soms is een diagnose nodig, maar niet altijd. Ook niet voor de toeleiding naar jeugdhulp, bijvoorbeeld naar een onderwijsgericht dagprogramma.

Blad: Datum: Ons kenmerk:

3/3 12 juli 2024 M2406-3792

Als een diagnose wel wenselijk is, omdat die bijvoorbeeld nodig is om de juiste hulp aan te kunnen bieden, kan het wijkteam in afstemming met de ouders een passende organisatie zoeken voor het stellen van de diagnose. Op welke manier wordt deze diagnose voor passende zorg vastgesteld? Zoals bij het antwoord hierboven al aangegeven is voor de inzet van jeugdhulp niet perse een diagnose nodig. Op het moment dat het kind thuis komt te zitten en jeugdhulp nodig is kan school de zorg onderwijs specialist van MEE inschakelen. Deze werkt samen met het wijkteam om het betreffende kind/ de jongere zo snel mogelijk binnen een onderwijsgericht dagprogramma te plaatsen. Hiervoor is geen diagnose nodig. Welke rol speelt het CJG hierin? Het CJG speelt met name een rol als een leerling geoorloofd uitvalt op school vanwege lichamelijke of psychische klachten. Zij kunnen de leerling, als ouders hier toestemming voor geven, oproepen. En zij kunnen vervolgens ouders en het kind/de jongere adviezen geven om de schoolgang weer te bevorderen. Is een kind eenmaal helemaal uitgevallen dan is het CJG niet meer aan zet, maar de jeugdhulp. Ouders kunnen wel ten alle tijden zelf een beroep doen op het CJG. Ik hoop met deze brief uw vragen te hebben beantwoord en stel u voor daarmee toezegging 24bb003989 als afgedaan te beschouwen. Met vriendelijke groet,

Said Kasmi Wethouder Onderwijs, Cultuur, Evenementen

Bijlage: Jaarverslag leerplicht schooljaar 2022-2023