[24bb004759] Bijlage behorende bij 24bb004758 over Welstandsparagraaf Rijnhaven

* Ruimte voor sociale kwaliteit is een planregel, die ontwikkelaars en ontwerpers verplicht én helpt (extra) ruimte voor ontmoeting en collectiviteit in de bouwblokken te realiseren. Figuur46 Schematische doorsnedes flexibiliteit 68

Welstandsparagraaf Rijnhaven

Flexibele plint, op Rotterdamse laag & bovenste etage

Flexibiliteit verspreid door het bouwblok

3.3.5 Loods Als verwijzing naar de geschiedenis van de Rijnhaven is de loods een belangrijk ontwerpelement binnen de nieuwe stad. Loodsen in de Rijnhaven waren veelal goedkope éénlagige objecten van hout of staal. Heel soms was er sprake van een stenen bouwwerk. De loodsen werden ingezet voor tijdelijke opslag en waren vanuit twee zijden toegankelijk via loodsdeuren. De bouwwerken werden gekenmerkt door hun lange vorm en grote stalen overspanningen. De loods kan zowel als herkenbaar bouwvolume (zoals het veem) aan het Rijnhavenpark en als ruimte (bijvoorbeeld een openbare straat door een gebouw) vormgegeven worden. De loods is altijd een ontworpen ruimte is waarin de essentie ervan herkenbaar is, enkel een decoratieve gevel volstaat niet.

Als verbindende ruimte in het bouwblok

Als los bouwvolume

Figuur47 Schematische doorsnedes loods Welstandsbeleid

69

3.3.6 Interpretatie moderne hoogbouwstad De nieuwe stad kan verschillende vormen en uitstralingen krijgen en innovatie kan op verschillende manieren verwerkt worden in het ontwerp van de gebouwen. Om de veelheid aan mogelijkheden binnen de opgestelde regels te onderzoeken en ter inspiratie zijn vier interpretaties verbeeldt. Deze tonen een bandbreedte van een

Westkaai Towers, Tony Fretton

Ten Degrees, HTA Design

Haasje Over, VMX

Klassiek Figuur48 Bandbreedte interpretatie moderne hoogbouwstad 70

Welstandsparagraaf Rijnhaven

klassieke uitstraling met eenduidige, sobere gevelindeling tot een moderne uitstraling met verschillende vormen en een onregelmatig gevelbeeld. Hierin zijn duurzame innovatieve elementen in verschillende mate zichtbaar.

130 William, David Adjaye

Wenzhou Tower, HENN Architecture

In hoofdstuk 5 zijn ter inspiratie interpretaties van de moderne hoogbouwstad binnen de Nieuwe Rijnhaven uitgewerkt. Elk van deze uitwerkingen bevat een verschillende interpretatie van de geveluitstraling gebaseerd op de referentieprojecten uit de figuur hieronder.

Tic Tac Toe, VMX

Green Spine, UNStudio

The Farmhouse, Precht Modern

Welstandscriteria Moderne hoogbouwstad Ruimtelijke inpassing • De opbouw van het bouwblok refereert naar de ruimtelijke principes van de omgeving en bestaat uit meerdere architectonische eenheden. Verschijningsvorm • De moderne hoogbouwstad vertaalt innovatie en de eigentijdse thematiek in de architectuur en beeldkwaliteit. Dit kan op diverse wijzen uitgewerkt, zichtbaar en ervaarbaar in het ontwerp van de gebouwen worden, met thema’s als duurzame en circulaire materialen, energie, wind, biodiversiteit, reststromen, CO2-reductie en sociale kwaliteit. • De hoogbouwtorens vormen samen een familie door: - de hoofdas van de torens te oriënteren op het omliggende stratenpatroon; - de torens niet ieder als individuele iconen te ontwerpen; - binnen het bouwblok de torens niet dezelfde vorm/uitwerking te geven; - minimaal 1 herhaling in vorm de toren toe te passen in het gebied. • De plattegrond van het bouwblok is flexibel, met oog op eventuele programmaverandering in de toekomst. Dit betekent dat minimaal de plint, de etages aansluitend op de Rotterdamse laag en bij voorkeur ook de bovenste etages in (een van) de hoogbouw-torens flexibel zijn in plattegrond

en verdiepingshoogte. • Gevels zijn zorgvuldig geleed met een goeie detaillering. Bouwkundige opstanden, dakranden en/of balustrades zijn integraal onderdeel van de architectuur. • Entrees zijn herkenbaar en uitnodigend vormgegeven met een hoog kwaliteitsniveau. Entreegebieden zijn vormgegeven als ruime en informele overgangszones tussen openbaar en privé, tussen ‘stad, buurt en/of straat‘, waarin ook ontmoeting een plek kan hebben. • Liftuitlopen en installaties zijn niet zichtbaar vanaf de openbare ruimte én het daklandschap. Materiaal, kleur en detaillering • Er mag geen tweedeling in materiaal en kleur zijn tussen de Rotterdamse laag en de hoogbouw; • Materiaal en kleurgebruik ondersteunen zowel de variatie binnen het bouwblok als de verschijningsvorm van de individuele gebouwdelen op samenhangende wijze. • Materiaal en kleurgebruik dienen ingezet te worden om het veem en de plint te accentueren in het bouwblok. • Materialen en detaillering zijn zorgvuldig uitgezocht en gecombineerd zodat weersinvloeden en veroudering weinig tot geen negatieve gevolgen hebben op de uitstraling en beeldkwaliteit.

Welstandsbeleid

71

Welstandscriteria

4

4 Welstandscriteria 4.1 Welstandscriteria gebied: Rivierlocaties

4.2 Welstandscriteria gebouw

Ruimtelijke inpassing • Bouwinitiatieven versterken de gelaagdheid en transparantie van ensembles.

Gebouw: Vemen

Verschijningsvorm • Ieder gebouw is een autonoom volume. • Uitbreidingen in een eigenzinnige vormentaal zijn goed mogelijk; wel moet er een verband zijn met de architectuur van de omgeving. • De begane grondverdieping past in maat en schaal bij het karakter van de straat. Materiaal, kleur en detaillering • Materiaal, kleur en detaillering ondersteunen de verschijningsvorm op samenhangende wijze. • Materiaal en detaillering dienen aan te sluiten bij het robuuste karakter van de kades en de waterbekkens. • Toepassing van hoogwaardige materialen en detaillering in overeenstemming met de hoge centrumambities. • Daken die zichtbaar zijn vanuit de omliggende bebouwing krijgen dezelfde kwaliteit als de gevel en worden ingericht als groene daken (of op andere wijze aantrekkelijk vormgegeven). • Het nachtbeeld is onderdeel van de ontwerpopgave en gaat uit van richtlijnen zoals verwoord in het Lichtplan Rotterdam.

74

Welstandsparagraaf Rijnhaven

Ruimtelijke inpassing • Het veemgebouw is dominant aanwezig in het bouwblok aan de Rijnhavenzijde, zoekt nadrukkelijk de relatie met het Rijnhavenbekken, wat zich uit een prominente kopgevel . • Aan de Rijnhavenzijde is in elk bouwblok ten minste één veemgebouw gesitueerd. Verschijningsvorm • De massa van het veemgebouw is gebaseerd op de standaardverhoudingen van de historische vemen (1:1:0,5, 1:1:1, 2:1:0,5) en neemt een prominent aandeel van de gevel aan de Rijnhavenzijde in beslag. • Langs de Z-as kan het veemgebouw afwijken van de standaardverhoudingen, door een ruimtelijk element toe te voegen. • Het veemgebouw heeft een duidelijke kopgevel, welke is georiënteerd naar het Rijnhavenpark. • De opbouw van het veemgebouw en zijn gevels refereert naar de historie van vemen en kan variëren in uitstraling van klassiek naar modern. • Het veemgebouw onderscheid zich in verschijningsvorm van de overige eenheden in het blok.

• De verhouding van het veemgebouw verschilt zeker binnen een bouwblok, en bij voorkeur ook binnen de gebiedsontwikkeling als geheel. Dit betekent dat er bij voorkeur niet twee keer dezelfde verhoudingen van vemen wordt toegepast. • De plattegrond van het veemgebouw heeft een open vloerplan en een minimale brutoverdiepingshoogte van 3,30 meter (maar bij voorkeur hoger) om door te tijd heen flexibel te zijn en een mix aan functies te kunnen faciliteren. • De daken van de vemen zijn onderdeel van het tweede maaiveld, van de ‘buurt‘ en/of ‘stad‘. • Gevels zijn zorgvuldig geleed met een goeie detaillering. Bouwkundige opstanden, dakranden en/of balustrades zijn integraal onderdeel van de architectuur. • Entrees zijn herkenbaar en uitnodigend vormgegeven met een hoog kwaliteitsniveau. Entreegebieden zijn vormgegeven als ruime en informele overgangszones tussen openbaar en privé, tussen ‘stad, buurt en/of straat‘, waarin ook ontmoeting een plek kan hebben. Materiaal, kleur en detaillering • Materiaal, kleur en details kunnen verwijzen naar de historische uitstraling van een veem. Ook een hedendaagse interpretatie kan

•

•

toegepast worden. Teneinde het Veemgebouw een bepaalde robuustheid en zwaarte mee te geven in zijn voorkomen en uitstraling. Materiaalgebruik, kleur en detaillering worden ingezet om de kenmerken van een veem, zoals getoond op pagina 43, te benadrukken. Materialen en detaillering zijn zorgvuldig uitgezocht en gecombineerd zodat weersinvloeden en veroudering weinig tot geen negatieve gevolgen hebben op de uitstraling en beeldkwaliteit.

Gebouw: Moderne hoogbouwstad Ruimtelijke inpassing • De opbouw van het bouwblok refereert naar de ruimtelijke principes van de omgeving en bestaat uit meerdere architectonische eenheden. Verschijningsvorm • De moderne hoogbouwstad vertaalt innovatie en de eigentijdse thematiek in de architectuur en beeldkwaliteit. Dit kan op diverse wijzen uitgewerkt, zichtbaar en ervaarbaar in het ontwerp van de gebouwen worden, met thema’s als duurzame en circulaire materialen, energie, wind, biodiversiteit, reststromen, CO2-reductie en sociale kwaliteit.

• De hoogbouwtorens vormen samen een familie door: - de hoofdas van de torens te oriënteren op het omliggende stratenpatroon; - de torens niet ieder als individuele iconen te ontwerpen; - binnen het bouwblok de torens niet dezelfde vorm/uitwerking te geven; - minimaal 1 herhaling in vorm de toren toe te passen in het gebied. • De plattegrond van het bouwblok is flexibel, met oog op eventuele programmaverandering in de toekomst. Dit betekent dat minimaal de plint, de etages aansluitend op de Rotterdamse laag en bij voorkeur ook de bovenste etages in (een van) de hoogbouw-torens flexibel zijn in plattegrond en verdiepingshoogte. • Gevels zijn zorgvuldig geleed met een goeie detaillering. Bouwkundige opstanden, dakranden en/of balustrades zijn integraal onderdeel van de architectuur. • Entrees zijn herkenbaar en uitnodigend vormgegeven met een hoog kwaliteitsniveau. Entreegebieden zijn vormgegeven als ruime en informele overgangszones tussen openbaar en privé, tussen ‘stad, buurt en/of straat‘, waarin ook ontmoeting een plek kan hebben. • Liftuitlopen en installaties zijn niet zichtbaar vanaf de openbare ruimte én het daklandschap.

Materiaal, kleur en detaillering • Er mag geen tweedeling in materiaal en kleur zijn tussen de Rotterdamse laag en de hoogbouw; • Materiaal en kleurgebruik ondersteunen zowel de variatie binnen het bouwblok als de verschijningsvorm van de individuele gebouwdelen op samenhangende wijze. • Materiaal en kleurgebruik dienen ingezet te worden om het veem en de plint te accentueren in het bouwblok. • Materialen en detaillering zijn zorgvuldig uitgezocht en gecombineerd zodat weersinvloeden en veroudering weinig tot geen negatieve gevolgen hebben op de uitstraling en beeldkwaliteit.

Welstandscriteria

75

Interpretaties

5

VEEM

78

Welstandsparagraaf Rijnhaven

ha ve n jn Ri

m al aa st u Po

n ve ha

ijn

R

n

Vormuitwerking 2:1:0,5 • Klassieke geveldetails die horizontaliteit benadrukken. • Dieptewerking in de gevel die verticaliteit accentueert. • Bakstenen geven het gebouw zwaarte. • De gevelopeningen hebben een duidelijk ritme.

VEEM

ha ve n jn Ri

al m Po st u

n ve ha

ijn

R

aa n

Vormuitwerking 1:1:1 • De gevel kent een duidelijke ritmiek in de vorm van een grid. • Het gebruik van 1 type baksteen geeft het gebouw zwaarte. • Diepte in de gevel en verschillende metselverbanden geven de gevel het nodige detail.

Interpretaties

79

VEEM

80

Welstandsparagraaf Rijnhaven

ha ve n jn Ri

al aa m st u Po

n ve ha

ijn

R

n

Vormuitwerking 2:1:1 • De kozijnen vormen een kenmerkend grid. • De kenmerkende overhuiving wordt op een decoratieve manier geintroduceerd. • Moderne materialen: glas en tegels. • De grote pilaren in de plint geven het gebouw de nodige zwaarte.

VEEM

ha ve n jn Ri

m Po st u

n ve ha ijn

R

al aa n

Vormuitwerking 1:1:0,5 • De vorm van het gebouw is een geknede solid als abstractie van een veem. • De gevelopeningen benadrukken de horizontaliteit. • Het gebouw heeft een herkenbare ritmiek in de vorm en gevelopeningen. • De grove vorm van het gebouw geeft het de nodige zwaarte.

Interpretaties

81

MODERNE HOOGBOUWSTAD Vormuitwerking 1:1:0,5 • Een geveldindeling bestaande uit een grid van rechthoekige ramen geven de gebouwen een conservatieve uitstraling. • Hogere verdiepingen ter hoogte van de setbacks breken het strakke grid. • Een onderbreking in het volume geeft ruimte aan wind en creëert de mogelijkheid tot een collectieve buitenruimte op hoogte.

82

Welstandsparagraaf Rijnhaven

MODERNE HOOGBOUWSTAD Vormuitwerking 2:1:1 • Een onregelmatige raamindeling en ramen met een ronde vorm zorgen voor speelsheid in het gevelbeeld. • Collectieve ruimtes zijn vanaf de buitenzijde te herkennen aan een verbijzondering in het gevelbeeld.

Interpretaties

83

MODERNE HOOGBOUWSTAD Vormuitwerking 1:1:1 • Een onregelmatige raamindeling, balkons in afwijkende geometrische vormen en verbijzonderingen in de gevelvorm geven de gebouwen een eigentijdse uitstraling. • Uitstekende geveldelen vormen interessante collectieve ruimtes in het gebouw. • Balkons geven ruimte aan wateropslag in de gevel. • Setbacks in het gebouw bieden ruimte voor bijvoorbeeld gemeenschappelijke kassen.

84

Welstandsparagraaf Rijnhaven

MODERNE HOOGBOUWSTAD Vormuitwerking 2:1:0,5 • Een gedraaide vorm maakt ontwerpen met wind- en zoninvloeden zichtbaar. • Een zichtbare modulaire constructie voegt een innovatief karakter toe aan de omgeving en maakt het gebouw toekomstbestendig.

Interpretaties

85

Bronvermelding

6

5 Bronvermelding Figuur 1 pag.6 - Hans Wilschut Fotografie Figuur 3 pag.16 - Cultuurhistorische verkenning Rijnhaven 2018 Figuur 4 pag.17 - Beeldbank gemeente Rotterdam Figuur 5 pag.18 - https://nl.pinterest.com/pin/389068855300615211/ - https://www.rotterdambouwt.nl/2020/05/22/pakhuis-de-eersteling/ - https://fenix.nl/nl/fenixloods/ - Stadsarchief Rotterdam - https://adgrimmon.nl/gerard-grimmon-directeur-nv-het-nederlandsche-veem-rotterdam/ Figuur 6 pag.19 - Jeroen van Dam - https://mei-arch.eu/projecten/fenix-1/ Figuur 7 pag.21 - Stadsarchief Rotterdam - OMA Programmastudie Wilhelminapier Figuur 8 pag.22 - Cultuurhistorische verkenning Rijnhaven 2018 Figuur 9 pag.23 - https://en.wikipedia.org/wiki/De_Rotterdam - https://nl.wikipedia.org/wiki/Montevideo_(gebouw) - http://www.koschuch.com/projects/brick-twins/ Figuur 10 pag.24 - Cultuurhistorische verkenning Rijnhaven 2018 - Stadsarchief Rotterdam

88

Welstandsparagraaf Rijnhaven

Figuur 11 pag.25 - https://www.gortergroup.com/nl/referenties/gorter-op-de-groene-kaap.html - https://nieuws.top010.nl/the-view-european-china-center-rotterdam.htm - https://mei-arch.eu/projecten/fenix-1/ Figuur 12 pag.26 - Cultuurhistorische verkenning Rijnhaven 2018 - Stadsarchief Rotterdam - https://nl.pinterest.com/pin/389068855300615211/ Figuur 13 pag.27 - Masterplan Kop van Zuid 1990 - https://www.kiesopmaat.nl/modules/Inholland/BFL/142716/ Figuur 14 pag.28 - Cultuurhistorische verkenning Rijnhaven 2018 - https://www.rotterdambouwt.nl/2020/05/22/pakhuis-de-eersteling/ Figuur 16 pag.30 - Stedenbouwkundig plan Rijnhaven 2022 Figuur 25 pag.42 - Cultuurhistorische verkenning Rijnhaven 2018 Figuur 27 pag.45 - Cultuurhistorische verkenning Rijnhaven 2018 - Stadsarchief Rotterdam Figuur 31 pag.49 - https://stilwerk.com/uploads/pdffiles/stilwerk-rotterdam-folder-2019.pdf - https://mei-arch.eu/projecten/fenix-1/ Figuur 36 pag.54 - Google maps - https://www.archdaily.com/976699/ceramic-art-avenue-taoxichuan-masterplan-david-chipperfield-architects - https://davidkohn.co.uk/projects/greenwich-design-district Figuur 37 pag.56 - Ossip van Duivenbode

Bronvermelding

89

Figuur 39 pag.59 - https://www.gevel.com/content/world-port-center - https://nl.wikipedia.org/wiki/Montevideo_(gebouw) - https://nieuws.top010.nl/new-orleans-rotterdam.htm - http://www.koschuch.com/projects/brick-twins/ - https://www.bpd.nl/ons-werk/regio-zuid-west/de-sax-rotterdam/ - https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Luxorbynight2002.jpg - Google Maps - https://en.wikipedia.org/wiki/De_Rotterdam - Ossip van Duivenbode - Mathieu van Ek - https://www.kraaijvanger.nl/nl/projecten/gerechtsgebouw-wilhelminahof/ - https://www.kiesopmaat.nl/modules/Inholland/BFL/142716/ - https://www.hogeschoolrotterdam.nl/hogeschool/locaties/ - https://e-install.com/2018/05/27/de-rede-rotterdam/ - https://archello.com/nl/story/344/attachments/photos-videos/2 - https://www.alkondor.nl/projecten/musa-katendrecht/ - https://www.keeshummel.com/blog/cobana-rotterdam/ - https://www.roval.nl/nieuws/de-groene-kaap-rotterdam-winnaar-dak-van-het-jaar-award-2021 - https://www.architectuur.nl/project/uit-de-herrezen/ - https://mei-arch.eu/projecten/fenix-1/ - https://bayhouse.nl/ - https://rotterdammakeithappen.nl/en/media-objects/restaurant-ortam/ - https://www.geurst-schulze.nl/woningbouw/zuiderspoor-parkstad-rotterdam/ - https://www.rotterdamarchitectuurprijs.nl/2012/zuiderspoor.html Figuur 41 pag.62 - https://neolithfacades.com/project/neolith-570-broome-new-york/ -

https://aedesign.files.wordpress.com/2021/02/st-regis-b.jpg - https://www.archdaily.com/934374/mjostarnet-the-tower-of-lake-mjosa-voll-arkitekter/5e5435a76ee67e943b000075-mjostarnet-the-tower-of-lake-mjosa-voll arkitekter-photo?next_project=n - https://newyorkyimby.com/2022/03/the-spirals-first-construction-elevator-comes-down-at-66-hudson-boulevard-in-hudson-yards-manhattan.html o

90

Welstandsparagraaf Rijnhaven

- https://www.archdaily.com.br/br/923136/studio-gang-conclui-torre-escultorica-perto-do-high-line-de-nova-iorque - https://www.archdaily.com/247880/bank-of-america-tower-at-one-bryant-park-cook-fox-architects/10_obp_cookfox - https://www.designboom.com/architecture/heatherwick-studio-eden-tower-singapore-09-25-2020/ - https://www.archdaily.com/972921/zuiderzicht-antwerp-residential-complex-kcap-architects-and-planners-plus-evr-architecten - https://www.archdaily.com/989946/capitaspring-big-plus-carlo-ratti-associati - https://www.dezeen.com/2021/05/26/hta-worlds-tallest-modular-housing-scheme-residential-architecture/ Figuur 44 pag.66 - https://www.archdaily.com/915323/a-close-look-at-unstudios-dynamic-lines-shaping-a-new-district-in-hangzhou-in-a-video-by-number-donotsettle - https://www.lonelyplanet.com/articles/what-to-do-on-a-stopover-in-qatar Figuur 48 pag.

70 - https://www.archdaily.com/877374/westkaai-towers-5-and-6-tony-fretton-architects - https://www.dezeen.com/2021/05/26/hta-worlds-tallest-modular-housing-scheme-residential-architecture/ - https://www.architectuur.nl/nieuws/wie-wint-de-gouden-piramide-2022/ - https://newyorkyimby.com/2021/12/final-exterior-elements-underway-on-david-adjayes-130-william-street-in-financial-district-manhattan.html - https://bustler.net/news/3484/henn-s-winning-proposal-for-new-high-rise-in-wenzhou-china - https://vmxarchitects.nl/architecture-urbanism/tictactoe - https://www.unstudio.com/en/page/11738/sth-bnk-by-beulah - https://www.archdaily.com/912058/precht-designs-timber-skyscrapers-with-modular-homes-and-vertical-farming Hoofdstuk 5 Interpretaties pag. 78 t/m 85 In dit hoofdstuk zijn dezelfde bronnen gebruikt als figuur 36 en 48 Achterzijde document - Hans Wilschut Fotografie

Bronvermelding

91

De Nieuwe Rijnhaven Welstandsparagraaf