[24bb004642] Bijlage 1 behorende bij 24bb004641 over Beheerverslag Deelnemingen 2023

Beheerverslag deelnemingen 2023. Beheerverslag deelnemingen | 2023

1

Inhoudsopgave Voorwoord.

3

1.

Uitoefening van aandeelhouders bevoegdheden.

4

1.1 Bevoegdheden Strategie en investeringen Vaststellen begrotingen en jaarrekeningen Benoemingen, diversiteit en integriteit Beloningen Maatschappelijk verantwoord ondernemen (mvo)en sustainable development goals (SDG) Loonkloof Impact van de deelnemingen 1.2 Uitwerking Beleidskader Publiek belang Publieke kaders Evaluaties Account- en risicomanagement Intensief en bijzonder beheer

4 4 5 5 6 6 6 8 8 8 9 9 9 10

2.

Deelnemingen en hun betekenis voorRotterdam.

12

BNG Bank N.V. Evides Waterbedrijf N.V. Glazen Maas InfrastructuurB.V. & Glazen Maas Exploitatie B.V. Havenbedrijf Rotterdam N.V. Multidiensten Rotterdam B.V. ROM-D RotterdamseElektrischeTram N.V. (RET) & RET Infrastructuur B.V. Royal Schiphol Group N.V. Sportbedrijf Rotterdam Holding B.V. Stedin Holding N.V. Stadsherstel Historisch Rotterdam N.V. Fondsen

13 14 16 17 19 19 20 22 23 25 27 30

3.

30

Ontwikkelingen in de portefeuille

Bijlagen A. Samenstelling van bestuur en toezicht bij deelnemingen per jaareinde B. Publiek belang

Beheerverslag deelnemingen | 2023

32 33 36

2

Voorwoord. De gemeente Rotterdam werkt voor alle inwoners en ondernemers. Vaak doet de gemeente dat zelf, maar soms kiest de gemeente ervoor om een andere organisatie in te schakelen. De gemeente wil dan zeker weten dat dit goed gaat. Daarom heeft de gemeente aandelen in bepaalde bedrijven. Deze bedrijven noemen we deelnemingen. Voorbeelden hiervan zijn Havenbedrijf Rotterdam, RET en het Sportbedrijf. Deze bedrijven vervullen een belangrijke rol voor Rotterdam. Havenbedrijf Rotterdam zorgt bijvoorbeeld voor een efficiënte, veilige, duurzame en economisch goed draaiende haven. RET zorgt voor een goed bereikbare stad en regio voor alle inwoners en bezoekers. En door Stedin kunnen Rotterdammers elektriciteit en gas gebruiken. In dit Beheerverslag Deelnemingen 2023 leest u hoe de gemeente het geld voor de deelnemingen besteedt. U ziet of deze organisaties financieel gezond zijn. En het belangrijkste: of de deelnemingen de doelen van de gemeente waarmaken. Dit beheerverslag is van belang voor de gemeenteraad. De gemeenteraad controleert of alles goed is gegaan en waar het eventueel beter kan. Het beheerverslag is ook belangrijk voor alle Rotterdammers. Iedereen moet kunnen zien waaraan de gemeente geld uitgeeft en of dat zinvol is.

Graag noem ik alvast een paar interessante gebeurtenissen in 2023: • De gemeente heeft veel tijd besteed aan het maken van een nieuw toekomstplan voor RET. RET had door minder reizigers na corona en hoge energiekosten financiële problemen. Samen met het bedrijf en de regio heeft de gemeente een oplossing gevonden. • Ook heeft de gemeente, samen met de andere aandeelhouder, een nieuwe directeur voor Havenbedrijf Rotterdam benoemd, die een beter passend salaris ontvangt. • Doordat we aandeelhouder van het waterbedrijf zijn, hebben we kunnen pleiten voor een minder harde stijging van de waterkosten dan wettelijk toegestaan. • Ook heeft de gemeente een aantal fondsen die mooie resultaten hebben geboekt. Zo heeft het Energietransitiefonds Rotterdam vorig jaar in vier nieuwe ondernemingen geïnvesteerd die bijdragen aan de verduurzaming van de stad. Meer wetenswaardigheden over deze en alle andere deelnemingen leest u in dit beheerverslag. Ik wens iedereen veel leesplezier!

Maarten Struijvenberg Wethouder Financiën, Organisatie, Dienstverlening en Grote Projecten

Beheerverslag deelnemingen | 2023

3

1. Uitoefening van aandeelhouders bevoegdheden. 1.1 Bevoegdheden De gemeente wil als aandeelhouder invloed uitoefenen op de meerjarenstrategie, de investeringen, en benoemingen en beloningen van bestuurders en toezichthouders. Ook wil de gemeente de begroting en jaarrekening van de deelnemingen vaststellen. Deze bevoegdheden zijn wettelijk bepaald en vastgelegd in de statuten van de deelneming. De uitgangspunten die de gemeente hanteert, staan in het Beleidskader Verbonden Partijen & Bestuurlijke Relaties (hierna: beleidskader) en in toezeggingen aan de gemeenteraad. In deze paragraaf staat toe hoe de gemeente, haar bevoegdheden in 2023 heeft gebruikt. Strategie en investeringen In het beleidskader staat waarop de gemeente de strategie en grote investeringen beoordeelt. De strategie en investeringen moeten in de eerste plaats dienstbaar zijn aan het publiek belang. Verder moeten strategie en investeringen goed zijn onderbouwd. Ook moet de strategie realistische doelstellingen bevatten. Zo mogelijk vragen we deelnemingen hun strategische doelen uit te werken in meetbare prestatie-indicatoren. Daarnaast is het noodzakelijk om een helder beeld te geven van de financiering en de gevolgen daarvan voor de aandeelhouders. De gemeente heeft bij de besluitvorming over strategie en investeringen volgens de uitgangspunten in het beleidskader gehandeld.

In 2023 heeft de gemeente een investering van Havenbedrijf Rotterdam beoordeeld en goedgekeurd. Het gaat om de investering in het CO2-afvang en -opslag door het Havenbedrijf (project Porthos). De gemeente is als aandeelhouder betrokken bij de start van een nieuwe strategie van Havenbedrijf Rotterdam.

Beheerverslag deelnemingen | 2023

4

Vaststellen begrotingen en jaarrekeningen Het beleidskader geeft weer aan welke criteria de jaarrekeningen van deelnemingen moeten voldoen en hoe de gemeente dit controleert. Alle aan de aandeelhouder voorgelegde jaarrekeningen over 2023 zijn goedgekeurd. Enkele jaarstukken van kleinere deelnemingen, zoals Icos Cleantech Earlystage Fund II BV, SOFIE en Multidiensten Rotterdam bv, zijn nog niet aangeleverd. Voor sommige deelnemingen heeft de aandeelhouder een goedkeuringsrecht of bindend adviesrecht voor de begroting of het jaarplan. De jaarplannen van deze deelnemingen zijn voorgelegd aan het college en het college is akkoord gegaan. Dit is het geval bij de deelnemingen Evides, Energietransitiefonds Rotterdam, RET, Stedin en Sportbedrijf Rotterdam. Benoemingen, diversiteit en integriteit Met de benoeming van bestuurders kan de gemeente invloed uitoefenen op de deelnemingen. De invloed van de gemeente bij benoemingen van bestuurders (leden van de raad van bestuur) en toezichthouders (leden van de raad van commissarissen) staat in de statuten van de deelneming. Deze bevoegdheden verschillen per deelneming. De aandeelhouder benoemt altijd de toezichthouders. Soms benoemt de aandeelhouder ook de bestuurders, soms ligt die bevoegdheid bij de toezichthouders. In 2023 vond er één benoeming van een bestuurder plaats.

Verder vonden er negen benoemingen en twee herbenoemingen plaats van toezichthouders (commissarissen). In vijf gevallen betrof het een benoeming of herbenoeming van een vrouw. Bijlage A bevat een overzicht van de samenstelling van raden van bestuur en raden van commissarissen. Er is meer aandacht voor diversiteit bij (her)benoemingen. De gemeenteraad wil dat bij benoemingen van topbestuurders of toezichthouders mensen met een diverse achtergrond worden voorgedragen. Zo zorgen we ervoor dat de top van de deelnemingen een afspiegeling zijn van de samenleving. De inspanningen van het college hebben ervoor gezorgd dat er bij een benoeming meer aandacht is voor de verschillende diversiteitsaspecten. Diversiteit speelt een belangrijke rol bij het selecteren van een kandidaat voor een rol van commissaris of bestuurder. Er wordt onder meer gekeken naar de manvrouw-verhouding, leeftijd en culturele diversiteit. Uiteindelijk geeft de kwaliteit van de kandidaten de doorslag bij benoemingen. Ook integriteit krijgt, mede op verzoek van de gemeenteraad, steeds meer aandacht in het benoemingsproces. In het benoemingsproces is er dan ook steeds meer aandacht voor de onpartijdigheid of onafhankelijkheid van de bestuurder of commissaris. Bij het opstellen van de profielschets let de gemeente op een aantal aspecten op het gebied van integriteit en onafhankelijkheid.

Zo toetst de gemeente op nevenfuncties van een voorgenomen kandidaat. De gemeente beoordeelt of er vanuit gemeentelijk perspectief sprake kan zijn van belangenverstrengeling of de schijn daarvan. Het gaat zowel om het type nevenfunctie als om het aantal nevenfuncties. De vraag is of een voorgenomen kandidaat voldoende tijd en aandacht kan besteden aan zijn of haar functie als bestuurder of toezichthouder bij een gemeentelijke deelneming.

Beheerverslag deelnemingen | 2023

5

Beloningen Bij beloningen van bestuurders en toezichthouders van deelnemingen hanteert de gemeente het uitgangspunt dat deze beloning aansluit bij de rol en verantwoordelijkheden van de betrokken bestuurder, of toezichthouder in de publieke of maatschappelijke context van de organisatie. De gemeente vindt dat de maximumbeloning uit de Wet normering topinkomens (WNT) hiervoor passend is. Uitgangspunt is dan ook dat de beloning van bestuurders van deelnemingen niet hoger is dan het maximum van de WNT. De gemeente kan dit bij de meeste deelnemingen als grootaandeelhouder afdwingen. Uitzondering hierop zijn deelnemingen waarin de gemeente geen doorslaggevende stem heeft als aandeelhouder. In de praktijk gaat dat om de deelnemingen waar ook het Rijk aandeelhouder is. Hierdoor kan de gemeente bij deze deelnemingen niet volledig het eigen uitgangspunt voor de beloning toepassen. Dit is aan de hand bij de deelnemingen BNG Bank, Havenbedrijf Rotterdam en Royal Schiphol Group. De beloning van bestuurders bij deze deelnemingen ligt dan ook boven het maximum van de WNT. Bij het Havenbedrijf Rotterdam heeft de gemeente in 2023, na mediation, bij de benoeming van de nieuwe CEO de beloning voor een groot deel verlaagd. Voor de zittende bestuurders is een overgangsregeling afgesproken. Nieuwe bestuurders krijgen een salaris dat aan het nieuwe beloningsbeleid voldoet.

Maatschappelijk verantwoord ondernemen (mvo)en sustainable development goals (SDG) Maatschappelijk verantwoord ondernemen (mvo) houdt in dat bedrijven hun onderneming op verantwoorde wijze inrichten voor mens en milieu. Zo dragen zij bij aan maatschappelijke uitdagingen, zoals beperking van de CO₂-uitstoot, bevordering van diversiteit en inclusiviteit op de werkvloer en van participatie van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. De gemeente Rotterdam benadrukt het belang van mvo ook bij haar verbonden partijen. Veel grotere verbonden partijen, zoals Havenbedrijf Rotterdam, BNG Bank en Stedin, voeren al hun eigen mvo-beleid. In het bedrijfsleven is veel belangstelling voor de duurzaamheidsdoelen, die ook bekend staan als Sustainable Development Goals (SDG’s). Een aantal grote bedrijven rapporteert volgens de richtlijnen van de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) en die lopen vaak parallel aan de lijnen van SDG’s. Voor de deelnemingen die in hun jaarverslag specifiek melding maken van hun SDG’s, heeft de gemeente deze SDG’s opgenomen in het overzicht per deelneming. Vanwege het belang van mvo heeft de gemeente in 2023 gesprekken gevoerd met een aantal grotere deelnemingen. Bij die bedrijven is de maatschappelijk invloed het meest zichtbaar. De gemeente bekeek wat deze deelnemingen al doen op mvo-gebied en hoe dit zichtbaar is te maken in rapportages.

De komende jaren blijft de gemeente het belang van mvo-beleid onderstrepen. Ze wil het gesprek aangaan met verschillende deelnemingen over de vraag hoe zij mvo opnemen in hun reguliere bedrijfsvoering, zonder mvo als een aparte ‘last’ te beschouwen. Hiermee heeft het college ook invulling gegeven aan de motie om bij deelnemingen bespreekbaar te maken wat hun impact op maatschappelijke uitdagingen is (motie ‘Impact van deelnemingen’, 24bb000463). In hoofdstuk 2 kunt u meer lezen over de mvoactiviteiten van onze deelnemingen. Loonkloof In november 2023 nam de gemeenteraad de motie ‘Weg met Loonkloof’ (23bb0007540) aan. In dat jaar groeide de loonkloof tussen mannen en vrouw, volgens de motie met gemiddeld 7,4%. De gemeenteraad wilde bij de vier grootste Rotterdamse deelnemingen (Stedin, Havenbedrijf, RET en

Beheerverslag deelnemingen | 2023

6

Evides) onderzoeken of er sprake was van een loonkloof of loondiscriminatie. Onderstaande tabel geeft een overzicht van deze vier deelnemingen. Deelneming

Loonkloof Ja/Nee

Toelichting

Havenbedrijf Rotterdam

Nee

Havenbedrijf Rotterdam had zelf al een audit door Berenschot uit laten voeren naar een eventuele loonkloof vooruitlopende op de toekomstige EUregelgeving. Uit dit rapport kwamen geen aanleidingen of aanbevelingen tot het aanpassen van het loonkostenmodel of uitbetaling tussen mannen en vrouwen.

Stedin

Nee

Stedin liet weten dat zij een objectief onderzoek hebben laten uitvoeren naar de loonkloof. Hieruit bleek dat vrouwen gemiddeld vaker dan mannen werken in kantoorfuncties. Deze functies zijn over het algemeen hoger ingeschaald en beloond dan de functies in de buitendienst. Gecorrigeerd naar leeftijd, functieniveau en voltijdspercentage (zoals gevraagd door de raad) verdwijnt het verschil in beloning. Er zijn geen aanwijzingen dat leidinggevende mannen en vrouwen op basis van dezelfde functie en dezelfde zwaarte van het werk lager worden ingeschaald.

Evides

Nee

Evides heeft geen eigen onderzoek uit laten voeren maar heeft besloten om mee te draaien in een branche breed onderzoek van het CBS. Zowel in het artikel van WENB (werkgeversvereniging energie- en nutsbedrijven) als in het rapport van het CBS waarnaar wordt verwezen, wordt benoemd: “Uit het onderzoek sprongen de energie- en waterleidingbedrijven er juist positief uit. In deze sectoren was het uurloon van vrouwen na correctie voor verschillen in achtergrondkenmerken niet lager dan dat van de mannen die in deze sectoren werken.” Door de gedane arbeid en de resultaten is geen verdere uitvraag naar Evides specifiek gedaan.

RET

Nee

Beheerverslag deelnemingen | 2023

De RET heeft n.a.v. de motie een eigen onderzoek door HR uit laten voeren. Voor de groepen gelijksoortig werk (rijdende beroepen) en hoog over kunnen zij geen afwijkingen terugvinden buiten de gestelde normen van 5%. Dit rapport is verstrekt aan de gemeente Rotterdam.

7

Impact van de deelnemingen De gemeenteraad heeft in 2023 de motie impact van de deelnemingen aangenomen (24bb000463). In deze motie vraagt de gemeenteraad om in gesprek te gaan met alle deelnemingen van de gemeente om een impactplan op te stellen over wat de deelnemingen doen op het gebied van klimaat, grondstoffen analyse en biodiversiteit. Gemeente Rotterdam heeft niet haar deelnemingen gevraagd om een apart impactplan op te stellen. De deelnemingen van de gemeente zijn al bezig met klimaatdoelstellingen en duurzaamheidsdoelen. Zij maken elk op hun eigen manier een plan hiervoor en rapporteren daar vervolgens over. Een voorbeeld is Havenbedrijf Rotterdam dat diverse investeringen doet die bijdragen aan het behalen van haar klimaatdoelstellingen en duurzaamheidsdoelen. Stedin rapporteert in haar ESG-strategie over de positieve en negatieve impact op de milieudoelstellingen. Sportbedrijf Rotterdam rapporteert in het jaarverslag over CO2-uitstoot. Vanaf 2026 wordt voor een aantal deelnemingen de Europese richtlijn Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) verplicht. Deelnemingen met meer dan 250 medewerkers moeten rapporteren over duurzaamheid. Deelnemingen zoals Sportbedrijf Rotterdam en RET moeten in hun strategie en organisatie doelstellingen opnemen over ESG (Environment, Social & Governance) en hierover rapporteren.

De grotere deelnemingen zoals Havenbedrijf Rotterdam en Stedin zijn in 2023 al verplicht om volgens de CSRD te rapporteren. De gemeente voert gesprekken met een aantal deelnemingen over hun impact op het klimaat en verduurzaming, en zal in 2024 en verder deze gesprekken voortzetten.

1.2 Uitwerking Beleidskader De betekenis van gemeentelijke deelnemingen voor de opgaven in de stad is toegenomen. De deelneming wordt steeds meer een strategische partner en krijgt een plek in strategische allianties in de stad. De moeilijkheid van het beheer neemt daardoor toe. Ook zijn er strengere eisen aan de structuur en zeggenschapsverhoudingen (ook wel: governance (hoe een deelneming wordt bestuurd, de gedragscode en het toezicht hierop)). Dit alles is verwerkt in het beleidskader dat door de gemeenteraad is vastgesteld. In 2023 zijn leidraden vastgesteld om binnen de gemeente invulling te geven aan de principes uit dit beleidskader. De volgende vier leidraden zijn opgesteld: •

Strategie en investeringen

•

Benoemingen en beloningen

•

Gemeentelijke zeggenschap in vennootschappen

•

Accountmanagement

Publiek belang De gemeente heeft deelnemingen vanwege de bijdrage aan het publieke belang voor Rotterdam van de betrokken organisatie, en omdat de deelnemingsvorm de juiste manier is om dat publieke belang te dienen. Wat het publieke belang voor een specifieke deelneming inhoudt, is vastgelegd in de oprichtingsdocumentatie van de deelneming en in het publieke kader van de deelneming. In een aantal gevallen is daarbij aangegeven op welke resultaten de gemeente stuurt en in een enkel geval zijn ook prestatie-indicatoren gedefinieerd.

Bijlage b biedt een overzicht van de publieke belangen waarop de gemeentelijke deelnemingen zijn

Beheerverslag deelnemingen | 2023

8

gericht. In de bijlage staat ook een oordeel over de mate waarin de deelnemingen aan de publieke doelen bijdroegen. Dit oordeel is onder verwijzing naar de prestatie-indicatoren die bij de publieke doelen het meest aansluiten. Als realisaties achterblijven bij de gestelde doelen, speelt de gemeente hierop in. Dat doet ze door gebruik te maken van de aandeelhoudersbevoegdheden voor het jaarplan en de strategiebepaling, en door inzet van het accountmanagement. Publieke kaders Om duidelijk vast te leggen op welk publiek belang de gemeente stuurt en hoe de gemeente kijkt of dat goed gaat gebruikt de gemeente een publiek kader. Deze publieke kaders zijn opgesteld op advies van de Rekenkamer Rotterdam. Voor de volgende deelnemingen zijn er tot en met 2023 publieke kaders gereed: Stedin, Havenbedrijf Rotterdam, Sportbedrijf Rotterdam, Evides, Glazen Maas en Stadsherstel Historisch Rotterdam. Bij dit beheerverslag wordt ook het publiek kader voor InnovationQuarter aan de gemeenteraad aangeboden. Daarmee heeft de gemeente voor alle relevante deelnemingen een publiek kader opgesteld. Evaluaties Het publiek belang van een deelneming kan veranderen. Ook kan ter discussie komen of de deelneming het juiste instrument is om het publiek belang te borgen. Daarom is het wenselijk om elke deelneming te evalueren.

In het beleidskader staat dat elke deelneming minimaal eens in de zeven jaar moet worden geëvalueerd. In 2023 heeft de evaluatie van Stadsherstel Historisch Rotterdam plaats gevonden. Uit de evaluatie blijkt dat Stadsherstel Rotterdam nog steeds een belangrijke en aanvullende bijdrage levert aan de stad. Stadsherstel Rotterdam doet dit door het op een maatschappelijke en economisch verantwoorde wijze behouden, exploiteren en onderhouden van monumentale en beeldbepalende gebouwen in Rotterdam. Er zijn weinig tot geen organisaties die het publieke belang van deze deelneming op deze wijze waarborgen. Op 2024 staan de evaluaties van de BNG bank en Royal Schiphol Group gepland. Over de resultaten van deze evaluaties leest u meer in het Beheerverslag Deelnemingen 2024. Account- en risicomanagement Account- en risicomanagement vormen de basis voor proactief deelnemingenbeheer. Bij het inrichten daarvan kijkt de gemeente naar impact en risico‘s van de deelneming. Op basis van de risico’s zijn de deelnemingen ingedeeld in drie klassen. Aan die klassen is een relatiebeheerregime gekoppeld, dat in zwaarte oploopt van ‘beperkt’, via ‘regulier’ tot ‘intensief’ en in uiterste gevallen tot `bijzonder beheer`. Hoe zwaarder het regime, des te vaker de gemeente gesprekken voert en des te zwaarder de interne afspraken zijn voor sturing en organisatie.

De gesprekken met de deelneming zijn een belangrijke informatiebron voor hoe de deelneming ervoor staat. Ontwikkelingen kunnen in die gesprekken eerder zichtbaar zijn dan in de financiële rapportages. De gemeente gebruikt de gesprekken om beter zicht te hebben op risico’s. Ze hanteert in de accountgesprekken aandachtspunten in relatie tot onzekerheden of risico’s die de gemeente of de deelneming zelf heeft onderkend.

Beheerverslag deelnemingen | 2023

9

Intensief en bijzonder beheer De aanleiding voor intensief beheer kan de financiële situatie zijn, of bijvoorbeeld een grote investering of de toetreding van nieuwe aandeelhouders. Momenteel is er vanwege uiteenlopende redenen intensief beheer bij het Havenbedrijf Rotterdam (i.v.m. herijking van de strategie, grote investeringen en kapitaalstructuur) en bij Stedin (vanwege de kapitaalbehoefte door de energietransitie). In deze gevallen is regulier beheer niet voldoende, maar is er ook geen sprake van een crisissituatie. Dit is anders bij liquiditeitsof continuïteitsproblemen. Dan schaalt de gemeente het beheerregime op naar bijzonder beheer. Daarvan is in 2023 alleen sprake geweest bij RET in verband met de financiële situatie van het bedrijf. Na positieve besluitvorming van de concessieverlener Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) halverwege december 2023 schaalde de gemeente af naar intensief beheer. De figuur op de volgende pagina geeft de classificatie van alle deelnemingen weer.

Beheerverslag deelnemingen | 2023

10

Impact 10

Intensief regime

9

8

7 Regulier regime B

6

5

4

A

3

Beperkt regime

2 4

1

11

D F

1

G

2

Risico 3

4

5

6

7

8

9

10

1

BNG

6

Evides

A

IQ

F

SOFIE

2

MDR (Ro!Entree)

7

Stedin

B

ETF-R

G

Erasmus Biomedical

3

RET

8

Havenbedrijf Rotterdam

C

SIF-R

11

Stadion Feijenoord

4

SSC Flex

9

Schiphol

D

ICOS

5

Stadsherstel

10

Sportbedrijf

E

Swanbridge

Legenda Beperkt/regulier regime Intensief regime Bijzonder beheer Fonds

Beheerverslag deelnemingen | 2023

11

2. Deelnemingen en hun betekenis voor Rotterdam.

Beheerverslag deelnemingen | 2023

12

Belang gemeente Rotterdam:

BNG Bank N.V. BNG bank is een bank voor de publieke sector. BNG Bank verstrekt onder ander financiering aan gemeenten. 50 procent van de aandelen in BNG Bank is in handen van het Rijk en de overige 50 procent in bezit van verschillende gemeenten. De gemeente Rotterdam heeft een belang van 0,58 procent. Resultaten 2023 In de eerste paar maanden van 2023 was er veel onrust op de financiële markten. De wereldpolitieke en economische onrust zorgden voor de nodige uitdagingen en een aantal banken gingen failliet. Daarnaast groeiden de zorgen over het klimaat. Ondanks alle uitdagingen heeft BNG Bank een goed jaar gehad. De portefeuille langlopende kredietverlening steeg in 2023 met € 1 miljard tot € 89 miljard. De nettowinst van 2023 was € 254 miljoen. Dit is €46 miljoen lager dan in 2022. Vooruitblik 2024

MVO BNG Bank heeft een duurzaamheidsbeleid en draagt op de lange termijn bij aan doelen op ecologisch, sociaal en governance gebied (ESG = Environment, Social, Governance). Het beleid is gericht op de bedrijfsvoering van BNG Bank zelf, maar wordt ook toegepast voor de klanten en investeerders van BNG Bank. Sustainable Development Goals (SDG’s) Een belangrijk doel is het vergroten van de maatschappelijke invloed van de bank. Het uitgangspunt voor de maatschappelijke impact zijn vijf ‘Sustainable Development Goals (SDG’s) die nauw aansluiten bij de belangrijkste activiteiten die BNG-bank financiert namelijk: ✓ ✓ ✓ ✓ ✓

SDG 3: Goede gezondheid en welzijn SDG 4: Kwaliteitsonderwijs SDG 7: Duurzame en betaalbare energie SDG 11: Veilige en duurzame steden SDG 13: Klimaatactie

Het initiatief “Ons kompas naar Impact” liep drie jaar en eindigde in 2023. Dit initiatief was ingezet om de strategie aan te scherpen en focus te blijven behouden op de maatschappelijke impact van de BNG Bank. In 2024 wil BNG Bank de CO2-voetafdruk van de leningenportefeuille verlagen en prestaties van de klanten op het gebied van maatschappelijke bijdrage (ESG) belonen. Dat doet BNG Bank door het verstrekken van kredieten en nauw samen te werken met klanten. Risico’s BNG Bank is opgericht voor en door gemeenten. De klanten van BNG Bank zijn organisaties in de publieke sector. BNG Bank heeft een stevige marktpositie en een stabiel risicoprofiel. BNG Bank heeft – net als de Nederlandse staat - een AAA-rating.

Beheerverslag deelnemingen | 2023

Dividend uitgekeerd in 2022

€ 733.145

Dividend uitgekeerd in 2023

€ 803.888 13

Belang gemeente Rotterdam:

(GBE Evides)

Evides Waterbedrijf N.V.

Vooruitblik 2024

Evides Waterbedrijf nv is een veelzijdig, vernieuwend waterbedrijf. Het levert uit meerdere bronnen water aan industrie en bewoners. Het gaat dagelijks om drinkwater aan ongeveer 2,5 miljoen consumenten en ondernemingen in Zuid-Holland, Zeeland en NoordBrabant. Evides beheert ook een aantal afvalwaterzuiveringsinstallaties.

Om schoon en veilig water te kunnen leveren maakt Evides Waterbedrijf zich sterk voor bronbescherming. Evides beschermt het oppervlaktewater- en grondwaterbronnen tegen ongewenste stoffen. Want: wat er niet inzit, hoeft er ook niet uit. Dat is niet alleen goed voor de bron waarvan drinkwater wordt gemaakt, maar ook beter voor natuur en milieu. In 2024 investeert Evides in nieuwe installaties om de levering van drinkwater te garanderen. De uitstoot van CO2 daalt omdat op wateroppervlaktes zonnepanelen worden aangelegd. Nieuwe voortuigen maken gebruik van elektriciteit.

Het bedrijf is voor 50 procent eigendom van Gemeenschappelijk Bezit Evides bv (GBE) en voor 50 procent van Gemeenschappelijk Bezit Evides Aqua (GBE Aqua). Gemeente Rotterdam heeft 50,6 procent van de aandelen in GBE in bezit en daarmee iets meer dan 25 procent van de zeggenschap in Evides Waterbedrijf nv. Resultaten afgelopen jaar In totaal leverde Evides Waterbedrijf in 2023 151,4 miljoen kubieke meter drinkwater, en Evides Industriewater 94,9 miljoen kubieke meter water voor industrieel gebruik via het leidingnet dat 14.219 kilometer lang is. Het financiële resultaat stond onder druk en is lager dan begroot. Dit had meerdere oorzaken. De omzet van drinkwater was lager, omdat inwoners bespaarden op energie door minder lang te douchen. De rentelasten zijn gestegen, omdat de rentetarieven hoger zijn geworden. Ook de prijzen voor grondstoffen voor chemicaliën zijn fors gestegen. Tot slot zijn op verzoek van de aandeelhouders de tarieven in 2023 minder verhoogd dan had gemogen.

Risico’s De belangrijkste risico’s voor Evides zijn cyberaanvallen, gebrek aan grondstoffen en chemicaliën, ernstige ongevallen, personeelstekort en verscherpte normen voor de hoeveelheid PFAS in het water. Evides heeft maatregelen genomen om de kans te verkleinen dat een risico zich voordoet. MVO Evides Industriewater heeft een prijs gewonnen voor maatschappelijk verantwoord ondernemen. Er is een gouden medaille uitgereikt door Ecovadis. Die hebben vastgesteld dat Evides goed presteert op milieu, arbeidsomstandigheden, eerlijke handel en duurzaam inkopen. Sustainable Development Goals (SDG’s) Evides levert aan vijf mondiale doelen van de Verenigde Naties een bijdrage: ✓ ✓ ✓ ✓ ✓

Beheerverslag deelnemingen | 2023

Doel 6: Schoon water en sanitair Doel 8: eerlijk werk en economische groei Doel 9: industrie, innovatie en infrastructuur Doel 12: verantwoorde consumptie en productie Doel 13: klimaatactie.

14

Dividend uitgekeerd in 2022

Dividend uitgekeerd in 2023

€ 5.340.001

€ 5.289.384

Onderwerp

KPI

Energietransitie/duurzaamheid

CO2-uitstoot

Energietransitie/duurzaamheid

Barometer Duurzaam

Doelstelling (2023)

Realisatie (2023)

Klimaatneutraal in

124,7 kton CO₂

2025 (scope 1 en 2)

eq.

Goud

Goud

Terreinbeheer Bedrijfseconomisch

Solvabiliteit

>40%

40,4%

Bedrijfseconomisch

Interest coverage ratio

6,7

4,2

Bedrijfseconomisch

Netto winst

€ 48,1 miljoen

€ 31,2 miljoen

24,5 minuten

19,3 minuten

8,0

8,2

100%

100%

Bedrijfsvoering/operationeel Bedrijfsvoering/operationeel Bedrijfsvoering/operationeel

Beheerverslag deelnemingen | 2023

Leveringsonderbrekingen Klanttevredenheid Hergebruik reststoffen

15

Belang gemeente Rotterdam:

Glazen Maas Infrastructuur B.V. & Glazen Maas Exploitatie B.V. Glazen Maas Infrastructuur en Glazen Maas Exploitatie zijn voortgekomen uit het programma Glazen Maas. Dat programma was een initiatief om de digitale vernieuwing in de regio Rotterdam te versnellen. Glazen Maas Infrastructuur is eigenaar van een ring van 80 kilometer glasvezelkabel, die het bedrijf ter beschikking stelt aan Glazen Maas Exploitatie. De Glazen Maas vennootschappen zijn volledig in bezit van de gemeente Rotterdam.

Resultaten afgelopen jaar Glazen Maas heeft over 2023 nog geen jaarverslag en jaarrekening opgemaakt. Daardoor zijn de resultaten nog niet te melden.

Vooruitblik 2024 Het college heeft besloten de vennootschappen Glazen Maas Infrastructuur en Glazen Maas Exploitatie te beëindigen. Dit jaar zal het college besluiten hoe het omgaat met de infrastructuur van Glazen Maas.

Aandachtspunten De gemeente heeft geconcludeerd dat er geen publiek belang meer is in Glazen Maas. Wel voert de onderneming taken uit die nodig zijn om het netwerk van glasvezelkabel in stand te houden. De exploitatie is uitbesteed aan een extern bedrijf. In 2024 zal het college besluiten hoe het omgaat met de infrastructuur van Glazen Maas.

Beheerverslag deelnemingen | 2023

16

Belang gemeente Rotterdam:

Havenbedrijf Rotterdam N.V. De haven van Rotterdam is de grootste haven van Europa. Havenbedrijf Rotterdam N.V. zorgt ervoor dat het scheepverkeer efficiënt en veilig wordt afgehandeld. Havenbedrijf Rotterdam handhaaft orde en veiligheid op het water en fungeert als de bevoegde havenautoriteit. Daarnaast richt Havenbedrijf Rotterdam zich op de ontwikkeling, aanleg, beheer en exploitatie van het havenen industriegebied met speciale aandacht voor de energietransitie en duurzaamheidsambities van de stad. Hierdoor versterkt Havenbedrijf Rotterdam de positie van het Rotterdamse haven- en industriecomplex. Resultaten afgelopen jaar Het project Porthos voor CO2-opslag kreeg groen licht. Het aantal waterstofprojecten in uitvoering steeg snel. Op meerdere plekken werd walstroom aangelegd. Dit droeg allemaal bij aan verduurzaming van de haven. De Maasvlakte groeide met bijna 40 hectare nieuw terrein. Een aantal containerterminals heeft besloten om de overslagcapaciteit te vergroten. Daarnaast boekte het Havenbedrijf Rotterdam een stabiel financieel resultaat. Dat is belangrijk om te kunnen blijven investeren in de haven en de energietransitie. In 2023 heeft Havenbedrijf Rotterdam samen met zijn aandeelhouders opnieuw gekeken naar het beloningsbeleid. Dit heeft eind 2023 tot een nieuw beloningsbeleid geleid.

Na het vertrek van de CEO is de voormalig operationeel directeur (COO) Boudewijn Siemons benoemd tot de nieuwe CEO. De rol van COO wordt tijdelijk vervuld door de huidige CEO. Naar verwachting wordt een nieuwe COO in oktober 2024 benoemd. Vooruitblik 2024 In 2024 start de bouw van het Porthossysteem en zal naar verwachting in 2026 operationeel zijn. Porthos is het eerste grote systeem voor CO2-transport en -opslag in Nederland. Daarnaast breidt de Maersk Group haar

Beheerverslag deelnemingen | 2023

terminal op de Maasvlakte uit. De oplevering van de kademuur met walstroom bij deze terminal staat gepland voor de tweede helft van 2024. Eind 2024 zullen de aandeelhouders van Havenbedrijf Rotterdam de nieuwe COO benoemen. Daarmee is de raad van bestuur van Havenbedrijf Rotterdam compleet.

Risico’s Economische en geopolitieke ontwikkelingen kunnen zorgen voor de nodige vertragingen en onverwachte kosten. Projecten kunnen vertraagd raken doordat zij afhankelijk zijn van instanties die actief zijn in binnen- en buitenland.

MVO Veilige en gezonde omgeving: Havenbedrijf Rotterdam speelt een belangrijke rol in een gezonder en aantrekkelijker Rotterdam. Het gaat hierbij vooral om luchtkwaliteit en geluid. Onder meer door walstroom aan te leggen wordt hier verbetering in aangebracht. Havenbedrijf Rotterdam zet zich ook in voor een aantrekkelijke leefomgeving en het behoud van natuur en biodiversiteit in het havengebied. Havenbedrijf Rotterdam gebruikt Milieumanagementprogramma PERS (Port Environmental Review System) om de door hen genomen acties op het gebied van milieumanagement in te rapporteren. PERS is een internationaal milieumanagement systeem dat gemaakt is voor en door havens. Klimaat & Energie De energietransitie krijgt vorm in de haven. De focus van de haven ligt op het verduurzamen in de ketens. Havenbedrijf Rotterdam doet dit door het aanleggen van infrastructuur zoals warmte-, waterstof-, en CO2-leidingen. Havenbedrijf Rotterdam spant zich ook in om in Rotterdam een waterstofhub te creëren.

17

Mens & Werk

Sustainable Development Goals (SDG’s)

Havenbedrijf Rotterdams streeft ernaar om een inclusieve haven te creëren die werkgelegenheid biedt op alle niveaus. Er is aandacht voor diversiteit in het management. Ook heeft Havenbedrijf Rotterdam onderzoek gedaan naar de loonkloof binnen de eigen organisatie. Die loonkloof blijkt er niet te zijn.

Havenbedrijf Rotterdam levert met name een bijdrage aan de volgende Sustainable Development Goals (SDG’s): ✓

SDG 3: Goede gezondheid en welzijn

✓

SDG 7: Duurzame en betaalbare energie SDG 8: Fatsoenlijke banen en economische groei SDG 9: Innovatie en duurzame infrastructuur SDG 13: Klimaatveranderingen aanpakken

✓ ✓ ✓

Dividend uitgekeerd in 2022:

Dividend uitgekeerd in 2023

€ 79.696.509

€ 83.685.341

Onderwerp

KPI

Energietransitie /duurzaamheid verschil t.o.v. 1990( 20,6 Mton)

CO2 reductie HIC

Energietransitie /duurzaamheid

CO2 uitstoot HbR in kton (scope 1, 2, 3)

Doelstelling (2023)

Realisatie (2023)

22,8 Mton1

22,6 Mton

(+10,7% tov 1990)

(+ 9,7% tov 1990)

2025 doelstelling: 2,5 kton

4,07 kton

Energietransitie /duurzaamheid

Opwekkingscapaciteit hernieuwbare energie in de haven in MW (wind)

300 MW

330 MW

Bedrijfseconomisch

Solvabiliteit

>40%

73%

Bedrijfseconomisch

Interest coverage ratio

>1,5

6,1

€ 236 mln.

€ 234 mln.

>7

7,4

>7,4

7,6

≥7,00

7,63

36,60%

37,8%

Bedrijfseconomisch Bedrijfsvoering/ operationeel Bedrijfsvoering/ operationeel Veiligheid

Economische vitaliteit

Netto winst Kwaliteit haveninfrastructuur Klanttevredenheid

Safety & Environmental Index (SEI) Marktaandeel HLH

1 Deze cijfers lopen zoals gebruikelijk een jaar achter.

Beheerverslag deelnemingen | 2023

18

Belang gemeente Rotterdam:

Belang gemeente ROM-D Beheer nv:

ROM-D Dordtse Kil

Multidiensten Rotterdam B.V.

ROM-D

Multidiensten Rotterdam bv (MDR) is een besloten vennootschap waar de gemeente voor 100% aandeelhouder van is. MDR heeft een dochtermaatschappij, RO!Entree bv. In RO!Entree was het callcenter 14010 van de gemeente ondergebracht.

ROM-D (Regionale Ontwikkelingsmaatschappij Drechtsteden) ontwikkelt bedrijventerreinen in de regio Drechtsteden. Rotterdam neemt deel voor de ontwikkeling van het bedrijventerrein Dordtse Kil III.

Resultaten afgelopen jaar

Resultaten afgelopen jaar

Per 1 januari 2024 zijn de activiteiten en het personeel naar de gemeente overgegaan.

In 2023 is er een kavel verkocht van ongeveer 10.000 m2.

Vooruitblik 2024 In 2024 zullen verdere stappen tot liquidatie van de vennootschappen worden gezet.

Beheerverslag deelnemingen | 2023

Vooruitblik 2024 Voor 2024 staat de verkoop van drie stukken grond gepland. De totale oppervlakte daarvan bedraagt 30.000 m2. Er resteren daarna nog drie te verkopen kavels. Nadat de laatste kavels verkocht zijn, beëindigt de CV Dordtse Kil III de activiteiten en kan Rotterdam deze deelneming beëindigen.

19

Belang gemeente Rotterdam:

Rotterdamse Elektrische Tram N.V. (RET) & RET Infrastructuur B.V. RET verzorgt een groot deel van het openbaar vervoer in Rotterdam en de regio. RET doet dit in opdracht van de Metropoolregio Rotterdam-Den Haag (MRDH), de inhoudelijk opdrachtgever en ‘concessieverlener’. MRDH is medeaandeelhouder in RET; zij bezit één aandeel, een zogenaamde ‘golden share’. De rails en infrastructuur is ondergebracht in RET Infrastructuur bv. De gemeente is 100 procent aandeelhouder van deze bv. RET Railgebonden voertuigen bv is eigenaar van alle metro’s en trams en is een 100 procent dochter van RET Infrastructuur bv.

het toekomstplan. Mocht dit zo zijn, dan zijn er maatregelen in het Toekomstperspectief opgenomen.

MVO RET heeft de volgende mvo-doelstellingen: ✓ ✓ ✓ ✓

klimaatneutraal vervoer in 2030, energieneutraal en circulair bouwen in 2040, circulair, fair en transparant werken in 2030, en sociaal betrokken en inclusieve werkgever in 2025

Resultaten afgelopen jaar

Sustainable Development Goals (SDG’s)

Daar waar 2022 nog in het teken van corona stond, stond 2023 in het teken van herstel en het komen tot een nieuw toekomstperspectief voor RET. Samen met MRDH en de gemeente Rotterdam heeft RET een plan opgesteld om de financiële problemen van de afgelopen jaren op te lossen. In 2023 hebben de reizigers de weg teruggevonden naar RET; zo zijn er in 2023 96 miljoen instappers geweest in de metro, waar dit er in 2022 nog 80 miljoen waren. Het ziekteverzuim bij RET is nog hoog (12 procent). Daar worden maatregelen voor genomen.

RET kan een bijdrage leveren aan de volgende Sustainable Development Goals (SDG’s): ✓ ✓ ✓ ✓ ✓

SDG 7: Duurzame en betaalbare energie SDG 8: Fatsoenlijke banen en economische groei SDG 9: Innovatie en duurzame infrastructuur SDG 11: Veilige en duurzame steden SDG 13: Klimaatactie

Vooruitblik 2024 2024 staat in het teken van de uitvoering van het toekomstperspectief. Zo zet RET in op efficiënt toezicht in de tram, betere bezetting van de buslijnen en heeft RET een aanpak om een duurzaam personeelsbestand op te bouwen. Om het bedrijf financieel te versterken steunt de gemeente Rotterdam het bedrijf met een kapitaalstorting. In 2024 stelt de gemeente € 15 miljoen ter beschikking.

Risico’s Een risico voor RET de komende jaren is dat de reizigersgroei toch minder snel verloopt dan waar nu van is uitgegaan in

Beheerverslag deelnemingen | 2023

20

✓

€0 €0

Dividend uitgekeerd in 2022 Dividend uitgekeerd in 2023

Kerncijfers

2022

2023

Reizigerskilometers tram

105

101

Reizigerskilometers metro

548

666

Reizigerskilometers bus

90

96

Incidenten jegens personen

392

414

Klanttevredenheid

7,9

7,8

Groei eigen vermogen

+1,1 miljoen

-6,4 miljoen

CO2-uitstoot (in mln. kg)

83,5

72,6

*Sinds 2023 heeft de RET een nieuwe methodiek voor het berekenen van de CO2-uitstoot, conform niveau 3 van de CO2-prestatieladder. Daardoor is er een trendbreuk ten opzichte van de gegevens in eerdere beheerverslagen

Beheerverslag deelnemingen | 2023

21

Belang gemeente Rotterdam:

Royal Schiphol Group N.V. Royal Schiphol Group nv (hierna Schiphol) is exploitant en mede-eigenaar van de Nederlandse luchthavens Schiphol, Eindhoven, Rotterdam en Lelystad. Op deze luchthavens worden reizigers en goederen vervoerd. Gemeente Rotterdam heeft 2,2 procent van de aandelen. Het Rijk heeft 69,77 procent van de aandelen en gemeente Amsterdam heeft 20,03 procent van de aandelen in handen. De resterende aandelen (8 procent) zijn ingekochte eigen aandelen vanwege beëindiging van de samenwerkingsovereenkomst tussen Aéroports de Paris (ADP) en Schiphol in 2022.

Resultaten afgelopen jaar 2023 was het jaar van de ommekeer voor Schiphol op vele fronten. Niet alleen voor reizigers die weer snel van de check-in-balie naar de gate konden gaan doordat er voldoende beveiligingsagenten actief waren op Amsterdam Airport Schiphol, maar ook voor de werknemers dankzij betere werkroosters en mechanische hulpmiddelen bij de bagageafhandeling. Schiphol heeft zich in 2023 ook gericht op haar buren en op het milieu door zich intensiever in te spannen voor een stillere, schonere en betere luchthaven. Dat is gerealiseerd door een avondklok voor vluchten, het weren van de meest lawaaiige vliegtuigen en een besluit om geen tweede Kaagbaan aan te leggen.

Vooruitblik 2024

Sustainable Development Goals (SDG’s) Schiphol draagt als bedrijf bij aan een aantal SDG’s. ✓ SDG 7: Duurzame en betaalbare energie ✓ SDG 8: Fatsoenlijke banen en economische groei ✓ SDG 9: Innovatie en duurzame infrastructuur ✓ SDG 11: Veilige en duurzame steden ✓ SDG 12: Verantwoorde consumptie en productie ✓ SDG 13: Klimaatactie

Dividend uitgekeerd in 2022

€0

Dividend uitgekeerd in 2023

€0

Voor Schiphol zijn de volgende KPI’s geformuleerd voor Rotterdam-The Hague Airport (RTHA) 1.

2.

De marktpositie van RTHA gemeten in het aantal vliegtuigbewegingen (stijgingen en landingen) Het aantal passagiers

Score

2022

2023

Aantal vliegtuigbewegingen

15.722

16.191

Passagiers

2,1 miljoen

2,2 milljoen

In 2024 moet Schiphol de verbetering in de operatie voortzetten. Doel was om het aantal vluchten dat tijdig vertrekt te vergroten. Ook de doorstroom bij de security moest beter. Naast deze operationele verbeteringen investeert Schiphol ook in de luchthaven. Zo worden er veel bouwwerkzaamheden op pier A uitgevoerd en start Schiphol diverse aanbestedingen voor nieuwe investeringen.

Beheerverslag deelnemingen | 2023

22

Belang gemeente Rotterdam:

Sportbedrijf Rotterdam Holding B.V. Sportbedrijf Rotterdam exploiteert, onderhoudt en ondersteunt sportlocaties door heel Rotterdam. Het gaat om uiteenlopende locaties van gymzalen en sporthallen tot atletiekbanen, hockeyvelden en zwembaden. Verder zorgt Sportbedrijf Rotterdam voor sportprogrammering: in accommodaties, op scholen en op Cruijff- en Krajicekcourts.

een forse stijging van prijzen, hoger dan de stijging van de subsidie vanuit de gemeente. Dit heeft tot een verlies geleid. Een ander groot risico voor Sportbedrijf Rotterdam is het niet halen van de prestatieafspraken met de gemeente. Dit kan leiden tot een korting op de prestatievergoeding. Hier is in 2023 geen sprake van geweest.

Resultaten 2023

MVO

Met inflatie en stijgende energieprijzen zijn de kosten van Sportbedrijf Rotterdam gestegen. Sportbedrijf Rotterdam had voor 2023 rekening gehouden met een verlies van € 4,8 miljoen. Mede dankzij de rijksregeling Meerkosten Energie Openbare Zwembaden heeft Sportbedrijf Rotterdam het verlies in 2023 kunnen beperken tot € 436.129.

Sportbedrijf Rotterdam heeft een sociaal-maatschappelijk doel om alle Rotterdammers in beweging te brengen en te houden.

Door veranderingen in de werkzaamheden van Sportbedrijf Rotterdam is in 2023 besloten om per 1 januari 2024 over te gaan naar een holdingstructuur. Onder de holding valt het ‘oude’ Sportbedrijf Rotterdam en een nieuwe Projecten-BV. In 2023 heeft Sportbedrijf Rotterdam extra aandacht besteed aan sport en bewegen voor mensen met een beperking. Zo is bij de 20e editie van de Final voor het eerst, met behulp van SROI-middelen, een Final Special worden georganiseerd voor scholen in het speciaal onderwijs

Vooruitblik 2024 In 2024 staat de oplevering van Sportcentrum Feijenoord gepland als vervanging van het zwembad Afrikaanderplein en de Afrikaanderhal.

Sportbedrijf Rotterdam gebruikt de duurzaamheidsdoelen (SDG’s) om te sturen op duurzaamheidsprestaties en hierover verantwoording af te leggen. Eind 2023 heeft Sportbedrijf Rotterdam een CO2-reductie op gebruik van gas en elektriciteit van 33% gerealiseerd ten opzichte van 2018. Het doel is 50% reductie eind 2025. Vanaf 2025 werkt Sportbedrijf Rotterdam volgens de richtlijnen van de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD). Volgens deze richtlijnen moet Sportbedrijf Rotterdam rapporteren over duurzaamheidsbeleid en duurzaamheidsprestaties volgens uniforme standaarden.

Sustainable Development Goals (SDG’s) Sportbedrijf Rotterdam draagt bij aan de volgende Sustainable development Goals (SDG’s): ✓ SDG 3: Goede gezondheid en welzijn ✓ SDG 4: Kwaliteitsonderwijs ✓ SDG 7: Betaalbare en duurzame energie ✓ SDG 11: Veilige en duurzame steden ✓ SDG 12: Verantwoorde consumptie en productie

Risico’s In 2023 werd Sportbedrijf Rotterdam geconfronteerd met

Beheerverslag deelnemingen | 2023

23

Dividend uitgekeerd in 2022: Onderwerp

€ 152.000

Dividend uitgekeerd in 2023:

KPI

€0

Realisatie (2022) Realisatie (2023)

Aandeel Rotterdammers dat wekelijks sport

60%

62%

Klanttevredenheid

7,4

Niet gemeten (driejaarlijks)

Medewerkerstevredenheid

7,4

7,4

Solvabiliteit

37%

30,50%

% inkomsten derden

21%

23,50%

Vermindering CO2-uitstoot bedrijfsvoering

22%

33%

Aantal zwembadbezoeken

1.064.330

1.123.819

Aantal sporthallen in beheer

13

15

Bezettingsgraad (naschoolse uren)

48%

46,4%

Beleidsinhoudelijk

Bedrijfsvoering

Vastgoed/exploitatie

Beheerverslag deelnemingen | 2023

24

Stedin Holding N.V. Stedin is de regionale energienetbeheerder in Rotterdam en tientallen andere gemeenten. Medeaandeelhouders van gemeente Rotterdam zijn het Rijk, andere gemeenten en - sinds 2024 – twee provincies. De onderneming heeft 2,3 miljoen klanten. Stedin werkt samen met de landelijke netbeheerders van gas (Gasunie) en elektriciteit (TenneT), producenten van elektriciteit, gas en warmte, en leveranciers. Vanwege het belang van de energievoorziening voor de maatschappij wordt overheidstoezicht uitgeoefend op de betrouwbaarheid, veiligheid, betaalbaarheid en duurzaamheid.

voorlopig moeilijk om aan de vraag naar meer en zwaardere aansluitingen te voldoen. Risico’s Een betrouwbaar, goed functionerend energiesysteem is voor de hele maatschappij belangrijk. De energienetten zijn daarom onderdeel van de ‘vitale infrastructuur’. De belangrijkste risico’s voor het bedrijf – en daarmee voor het energienet – zijn het risico van cyberaanvallen, onvoldoende aansluit- en transportcapaciteit, onvoldoende grip op de marktvraag, onvoldoende beschikbaarheid van data en het onderschatten van investeringen in het gasnet. MVO

Resultaten afgelopen jaar Voor de overgang van fossiele naar hernieuwbare energie moet het elektriciteitsnet uitgebreid en verzwaard worden. Omdat hiervoor veel geld nodig is, moest het vermogen van Stedin versterkt worden. Het Rijk is in december 2023 toegetreden als aandeelhouder voor € 500 miljoen. Met deze inbreng en extra geld dat het bedrijf kan lenen, is tot 2027 naar verwachting voldoende geld beschikbaar om de benodigde investeringen te doen. In 2023 heeft Stedin € 832 miljoen geïnvesteerd. Stedin heeft de tarieven wat moeten verhogen om voldoende rendabel te kunnen werken en middelen te hebben om te kunnen blijven investeren.

Stedin is volgens Europese wetgeving verplicht om te rapporteren op 3 pijlers: leefklimaat, goed werkgeverschap, en goed bestuur. Milieu (Environment): Stedin streeft om zoveel mogelijk te werken met groene energie, zoveel mogelijk gebruik maken van circulair materiaal, en zo min mogelijk verspilling van materiaal. Stedin zorgt voor meer natuur op eigen bedrijfsterreinen en rondom installaties. Stedin zet Goed werkgeverschap in. Stedin streeft naar een werkplek waar iedere medewerker zichzelf mag zijn. Veilige werkomgeving en streven naar fysieke en mentale fitheid hebben voor Stedin prioriteit. De derde pijler van het mvo-plan van Stedin is goed bestuur. Dit betekent dat Stedin verantwoordelijkheid neemt voor een duurzame en eerlijke manier van werken.

Vooruitblik 2024

Sustainable Development Goals (SDG’s)

In 2024 treden de provincies Utrecht en Zeeland en een aantal gemeenten uit die provincies toe als aandeelhouder.

Stedin draagt als bedrijf bij aan een aantal SDG’s. ✓ SDG 3: Goede gezondheid en welzijn ✓ SDG 4: Kwaliteit onderwijs ✓ SDG 7: Duurzame en betaalbare energie ✓ SDG 8: Fatsoenlijke banen en economische groei ✓ SDG 9: Innovatie en duurzame infrastructuur ✓ SDG 11: Veilige en duurzame steden ✓ SDG 12: Verantwoorde consumptie en productie ✓ SDG 13: Klimaatactie ✓ SDG 15: Leven op het land

Samen met aandeelhouders werkt Stedin in 2024 aan een strategie voor het ontwikkelen van warmteactiviteiten. Hierdoor kan gas vervangen worden. Bovendien ontlast een warmtenet het elektriciteitsnet doordat er geen warmtepompen nodig zijn. Stedin verzwaart het elektriciteitsnet. Toch blijft het

Beheerverslag deelnemingen | 2023

25

Dividend uitgekeerd in 2022: Onderwerp

Operationeel/ leveringszekerheid

Maximale benutting netwerk

Bedrijfseconomisch

MVO

€ 1.163.474

Dividend uitgekeerd in 2023:

€ 68.831.510

KPI

Doelstelling 2023

Realisatie (2023)

Doorlooptijd aansluitketen binnen

95%

95%

18 weken of wensdatum klant Klantgemak/ ongemak

Gemak: ≥ 79%

79%

Leveringszekerheid E/G

100%

99,99%

45 MW

52 MW

Solvabiliteit

> 40,0%

45,4%

FFO/ net debt

≥ 12,0%

14,0%

Nettowinst

€ 57 mln.

€170 mln.

Participatiebanen

2,20%

1,88%

Flexibel gecontracteerd vermogen

Beheerverslag deelnemingen | 2023

26

Belang gemeente

Stadsherstel Historisch Rotterdam N.V. Stadsherstel Historisch Rotterdam (Stadsherstel) heeft 24 historische gebouwen in eigendom. Daarvan hebben er 16 de status van rijksmonument. Het gaat onder andere om het Henkespand in Historisch Delfshaven, het Heinekengebouw in Oud-Crooswijk, het Wytpand in Delfshaven, Heerenhuis de Heuvel in het Park, het voormalig Douanekantoor op de Kop van Zuid (Hotel Pincoff’s) en Huize Brenninkmeijer in het Centrum. Daarnaast is Stadsherstel eigenaar van 12 als rijksmonument beschermde beeldhouwwerken die horen bij buitenplaats De Tempel in Overschie. Stadsherstel wil monumentale en beeldbepalende gebouwen in Rotterdam op een maatschappelijk en economisch verantwoorde manier behouden, exploiteren en onderhouden en het erfgoed door verhuur zoveel mogelijk tastbaar en toegankelijk maken.

Aandachtspunten Stadsherstel zorgt voor behoud van de panden die ze aankoopt en restaureert. Hierdoor is de instandhouding van deze monumenten verzekerd. Stadsherstel keer winst niet uit aan de aandeelhouders, maar investeert deze steeds opnieuw in Rotterdams erfgoed.

Stadsherstel Historisch Rotterdam KPI

Doelstelling Realisatie 2023 2023

Behoud erkenning professionele organisatie monumentenbehoud (POM)

Behoud status

Status is behouden

Solvabiliteit

> 50%

63%

Resultaten afgelopen jaar In 2023 is het publiek kader van Stadsherstel vastgesteld door het college van B&W. Ook besloot het college om het belang in Stadsherstel met € 800.000 uit te breiden. Dit is gedaan om bij te dragen aan de voorgenomen uitbreiding van het Heinekengebouw in Crooswijk. De panden in bezit van Stadsherstel zijn vrijwel volledig verhuurd.

Vooruitblik 2024 Stadsherstel is bezig om het Heinekengebouw te Rotterdam Crooswijk uit te breiden op basis van een ontwerp dat al bij de oorspronkelijke bouw gemaakt is. Een ander opvallend project is de restauratie van het oude Tramhuis aan het Eendrachtsplein.

Beheerverslag deelnemingen | 2023

27

Fondsen

Fondsnaam

Participatiemaatschappij InnovationQuarter B.V. (IQ Capital)

ICOS Cleantech Early Stage Fund II B.V. (ICFII)

ICOS Capital Fund III C.V. (ICFIII)

Swanbridge Capital B.V. Stadshavens Ontwikkelings- fonds voor Innovatie & Economie C.V. (SOFIE)

Energietransitiefonds B.V. (ETF)

Erasmus Biomedical Fund

Startjaar

2014

2010

2017

2016

2013

2020

2007

Looptijd

Geen einddatum

2010-2023

2017-2029

2016-2026

Geen einddatum

2020-2045

2019

Focus

Innovatieve bedrijven in Zuid-Holland, van start-ups tot scale-ups en MKB

Startende bedrijven die schone technologieën ontwikkelen

Groeiende bedrijven die schone technologieën ontwikkelen

Startende bedrijven in medische productontwikkeling

Projecten voor duurzame stedelijke ontwikkeling

Projecten op het vlak van Projecten gericht op energietransitie en circulaire innovatieve medische economie technologieën ontwikkeld in Rotterdam

Participanten

Rijksoverheid, provincie, gemeenten en universiteiten

Gemeente Rotterdam, BAM, Corbion, Airclean IBS, Delh Enterprises, fondsmanagers

Gemeente Rotterdam, Nouryon, UBIF AG, Cosun, fondsmanagers

Gemeente Gemeente Rotterdam en Rotterdam, Van Herk Rijksoverheid Investments, Erasmus MC, fondsmanager

Gemeente Rotterdam

Gemeente Rotterdam, Erasmus MV, Rabobank Rotterdam en Seed Fund Management bv

Publiek belang gemeente

Het stimuleren van de Verbetering van economische ontwikkeling in vestigingsklimaat Clean Tech regio Zuid-Holland en Delta/Rotterdam en hiermee het versterken van aantrekken innovatieve de positie en de interwerkgelegenheid nationale concurrentiekracht van Zuid-Holland en NL

Versterking van het innovatie ecosysteem voor de kapitaalintensieve cleantech sector

Stimulering van het Rotterdamse economisch cluster Medisch & Zorg

Duurzame gebiedsontwikkeling (oorspronkelijke enkel Stadhavensgebied sinds 2018 ook NPRZ-gebied)

“Verduurzaming van de productie, infrastructuur en gebruik van energie en het versterken van de circulaire economie in Rotterdam”

Stimulering van Rotterdamse start-ups in de biomedische sector

Fondsbeheerder

Regionale Ontwikkelingsmaatschappij InnovationQuarter

ICOS Capital Management B.V.

ICFIII GP B.V.

Swanbridge Capital Management B.V.

Stichting Stimuleringsfonds Regionale OntwikkeVolkshuisvesting lingsmaatschappij Nederlandse Gemeenten InnovationQuarter

Seek Fund Management b.v.

Fondsvermogen

€ 143.000.000

€ 13.082.000

€ 46.600.000

€ 6.587.500

€ 20.913.285

€ 100.000.000

€ 11.500.000

Toegezegd kapitaal gemeente

€ 10.679.000

€ 2.150.000

€4.000.000

€ 1.000.000

01

€ 100.000.000

€ 4.000.000

Boekwaarde gemeente

€ 10.632.755

€ 2.187.183

€ 3.909.967

€ 445.900

€-

€ 29.448.258

-

Aandeel gemeente 8,5%2

22,02%

10,93%

24,69%

33,20%

100,00%

34,2%

Revolverend ja/nee Ja

Nee

Nee

Nee

Ja

Ja

Ja

Vergoeding fondsbeheerder3

€ 99.123,-

2,5% van het fondsvermogen

2,1% van het fondsvermogen

2,2% van het fondsvermogen plus 1% van het geïnvesteerd vermogen

1,35% van het fondsvermogen

Aflopend fonds, geen vergoeding

Geen, verloopt via gemeentelijk bijdrage aan IQ

1

Het fonds SOFIE is niet gevoed met een kapitaalstorting vanuit aandeelhouders maar met Europese subsidiemiddelen.

2

De participatiemaatschappij InnovationQuarter B.V. is een 100% dochter van de Regionale Ontwikkelingsmaatschappij InnovationQuarter B.V. Het 8,5% aandeel betreft het aandeel van de gemeente in de ROM 3 Voor al deze

fondsen geldt dat de jaarlijkse kosten voor beheer uit het fondsvermogen betaald worden (en terugverdiend dienen te worden). Er wordt vanuit de aandeelhouders geen jaarlijkse exploitatiebijdrage verstrekt

3. Ontwikkelingen in de portefeuille De gemeente Rotterdam had in 2023 aandelen in 21 vennootschappen (deelnemingen). De gemeentelijke aandelenportefeuille is door de jaren heen veranderd. Er komen van tijd tot tijd deelnemingen bij als het voor de gemeente een publiek belang dient. Als een deelneming geen toegevoegde waarde meer heeft, kan de gemeente besluiten deze deelneming af te stoten. In 2023 heeft de gemeente de beëindiging van een aantal deelnemingen afgerond. De gemeente heeft in 2021 overeenstemming bereikt over de verkoop van Tower Hotel Rotterdam. Met de laatste overdracht van aandelen is die verkoop in 2023 afgerond. Ook heeft de gemeente in 2023 besloten SSC Flex te beëindigen. Daarnaast heeft de gemeente het voornemen om een aantal deelnemingen te beëindigen. Dit geldt voor Multidiensten Rotterdam B.V., ROM-D Kil III C.V., ROM-D Drechtsteden beheer N.V., Stadion Feijenoord N.V. en beide Glazen Maas vennootschappen. Op 31 december 2023 is de gemeente toegetreden tot het investeringsfonds Social Impact Fonds Rotterdam (SIF-R). Er zijn verder geen voornemens voor nieuwe deelnemingen. Hieronder volgt per deelneming een toelichting.

Oud & te beëindigen Erasmus MC Biomedical Fund B.V. In 2017 besloten de aandeelhouders het investeringsfonds Erasmus MC Biomedical Fund bv te beëindigen. Hiervoor moet het fonds de laatste participatie verkopen. Wanneer dat gebeurt, is afhankelijk van marktomstandigheden. Tot op heden heeft de verkoop niet kunnen plaatsvinden. Glazen Maas Infrastructuur bv en Glazen Maas Exploitatie bv Er is geen publiek belang meer in Glazen Maas. Wel voert de onderneming de nodige taken uit om het netwerk in stand te houden. Vanwege het ontbreken van een publiek belang heeft de gemeente besloten om Glazen Maas af te stoten. De gemeente stelt een strategie vast voor de digitale infrastructuur. Aan de hand daarvan stelt de gemeente vast welke onderdelen van de infrastructuur bij de gemeente blijven en welke onderdelen verkocht kunnen worden. ROM-D Drechtsteden Beheer N.V. & ROM-D Kil III C.V. ROM-D voert geen activiteiten in Rotterdam uit. Daarom is er niet langer een Rotterdams publiek belang gemoeid met deze deelneming. Hierdoor richt de gemeente zich voorlopig op het financiële belang: de aandeelhouderswaarde. De verwachting is dat de vennootschap uiterlijk in 2025 al haar grond heeft uitgegeven en de vennootschap beëindigt. SSC Flex B.V. Per 1 januari 2024 zijn alle activiteiten gestopt. In 2024 worden de stappen gezet om de onderneming op te heffen. Stadion Feijenoord N.V.

De gemeente heeft één aandeel in Stadion Feijenoord N.V. Dat aandeel is voortgekomen uit een lening aan het stadion. De gemeente was voornemens te participeren in een nieuw stadion. Omdat een nieuw stadion momenteel niet aan de orde is, is er nu ook geen publiek belang meer om aandeelhouder van het Beheerverslag deelnemingen | 2023

30

stadion te zijn. De gemeente volgt de ontwikkelingen rond het stadion en zal haar belang afstoten wanneer daar een goede mogelijkheid voor is. Tower Hotel Rotterdam (THR) Eind 2020 heeft de gemeente haar belang in Tower Hotel Rotterdam (THR) verkocht. De transactie en betaling vond in drie stappen plaats. Direct bij verkoop heeft de gemeente een eerste betaling ontvangen. In augustus 2023 heeft de gemeente het laatste bedrag ontvangen en de laatste aandelen overgedragen. Daarmee is de verkoop van THR volledig afgerond.

Nieuw Social Impact Fonds Rotterdam (SIF-R) De gemeente is op 31 december 2023 toegetreden als lid van de coöperatieve vereniging SIF-R. SIF-R is weliswaar geen vennootschap en hoort daarom niet thuis in het Beheersverslag Deelnemingen. Maar gezien de aard van de activiteiten wordt SIF-R bij het volgende beheerverslag opgenomen in het fondsenoverzicht. SIF-R investeert in impact ondernemers om daarmee bij te dragen aan de maatschappelijke opgaven in Rotterdam. SIF-R wil alle Rotterdammers toegang tot betaald werk geven.

Beheerverslag deelnemingen | 2023

31

Bijlagen Beheerverslag deelnemingen | 2023

32

A.

Samenstelling van bestuur en toezicht bij deelnemingen per jaareinde

BNG Bank nv

Evides Waterbedrijf nv

2022

2023

5

5

M:3/V:2

M:4/V:3

M:3/V:2

2022

2023

5 M:4/V:3

M:1

M:3/V:2

5 V:1

M:3/V:2

Glazen Maas Infrastructuur bv en Glazen Maas Exploitatie bv

Havenbedrijf Rotterdam nv

2022

2023

2022

2

2

3

5

2

5

M:2/V:1

M:3/V:2

M:1/V:1

M:2/V:3

M:2

-

M:1

-

2023

Multidiensten Rotterdam bv

Ontwikkelingsmaatschappij Rotterdam bv

2022

2023

2022

2023

3

3

2

2

M:1/V:2

-

M:2/V:1

Beheerverslag deelnemingen | 2023

-

V:2

-

V:2

-

33

Rotterdamse Elektrische Tram nv

Royal Schiphol Group nv

2022

2022

2023

5

4

3

M:3/V:2

M:2/V:2

2023

5 M:1

M:3/V:2

M:1

M:4/V:3

M:2/V:1

Sportbedrijf Rotterdam Holding bv

SSC Flex bv

2022

2022

2023

5

2

2

M:3/V:2

M:2

2023

5 M:1

M:3/V:2

M:1

-

Stadsherstel Historisch Rotterdam nv

Stedin Holding nv

2022

2022

2023

6 M:1

M:5/V:1

M:1

Beheerverslag deelnemingen | 2023

M:2

M:4/V:3

-

2023

6

4

5

4

5

M:5/V:1

M:3/V:1

M:3/V:2

M:3/V:1

M:3/V:2

34

Sofie

ICOS Cleantech Early Stage Fund II bv

2022

M:1

2023

-

2022

M:1

-

M:1

2023

-

Regionale Ontwikkelingsmaatschappij Innovation Quarter bv

Swanbridge Capital bv

2022

2022

2023

5 M:1

M:3/V:2

M:1

-

2023

5 M:1

Beheerverslag deelnemingen | 2023

M:3/V:2

M:1

-

M:1

-

35

B. Publiek belang In het schema staan het publiek belang en een oordeel over de bijdrage van de deelneming aan de publieke doelen. De tekst van het publiek belang komt – voor zover dat voor deze deelnemingen is opgesteld – uit het beleidskader of het publiek kader. Het oordeel over de bijdrage aan de publieke doelen is afgeleid van de mate waarin de deelneming voldoet aan de met die doelen geassocieerde prestatie indicatoren. Blijft de realisatie hiervan achter bij de vooraf gestelde doelen, dan is dat terug te zien in het beheer (bijvoorbeeld jaarplan, accountmanagement, strategiebepaling). Deelneming

Publiek belang

Oordeel over bijdrage aan publieke doelen

Evides Waterbedrijf nv

Het publiek belang was in het door de gemeenteraad vastgestelde Beleidskader Verbonden partijen als volgt geformuleerd: “Leveringszekerheid van kwalitatief goed drinkwater tegen zo laag mogelijk tarief.”

Op financieel en operationeel gebied presteert de onderneming goed. Het aantal storingen ligt onder de doelstelling en ook de klanttevredenheid is heel hoog. Naast een actief MVO beleid, heeft de organisatie een ethisch en moreel beleid over hoe om te gaan met klanten met betalings- problemen. Vanwege de klimaatcrisis, toenemende droogte en watervraag, wordt ook de signalering- en lobbyfunctie van Evides, in samenwerking met Vewin, de vereniging van waterbedrijven, steeds belangrijker. Om schoon en veilig water te kunnen leveren maakt Evides Waterbedrijf zich sterk voor bronbescherming. Evides beschermt het oppervlaktewater- en grondwaterbronnen tegen ongewenste stoffen.

Evides beschermt het oppervlaktewater- en grondwaterbronnen tegen ongewenste stoffen.

Glazen Maas Infrastructuur & Glazen Maas Exploitatie

Glazen Maas heeft geen publiek belang meer.

Havenbedrijf Rotterdam De publieke belangen van het Havenbedrijf zijn: Borgen van de veiligheid in de haven en daarmee ook de stad. Borgen van de continuïteit en kwaliteit · van de haven Rotterdam als vitale schakel in de mainport. Borgen van de verduurzaming van het havenindustrieel complex en een aanjagersrol in de energietransitie.