[24bb004577] Presentatie Tweede update Klimaat Actieplan Rotterdam technische sessie MHEK 020724

e 2 update KAR

Technische sessie commissie MHEK | 2 juli 2024

Agenda. 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

19.30 19.35 Wat is er nieuw? 19.45 Verduurzaming VvE’s 20.10 Energiebesparing woningen 20.35 Smart Energy Systems DTB – Verduurzaming mobiele werktuigen 21.00 21.25 Afronding Welkom

2e update KAR – technische sessie MHEK | 2 juli 2024 | Maud van den Eijnden

2

Nieuw & vooruitblik 1.

Algemene update

2.

Doorrekening CO2

3.

Projectenlijst

4. Vooruitblik

2e update KAR – technische sessie MHEK | 2 juli 2024 | Maud van den Eijnden

3

Wat is geüpdatet? Technische verbeteringen • Overzichtsknop, kruimelspoor, geen tabbladen die openen

Teksten • Actualisatie van alle teksten • Teksten grondstoffentransitie herijkt op basis van nieuw vastgestelde programma Infographics • Voortgangscijfers bijgewerkt • Wat kleine visuele aanpassingen

2e update KAR – technische sessie MHEK | 2 juli 2024 | Maud van den Eijnden

4

Wat is geüpdatet? – Doorrekening CO2 • Voldoende plannen voor behalen collegetarget van -25% in 2025 (stedelijk gebied) als alle verwachte en beoogde plannen daadwerkelijk tijdig worden uitgevoerd. • Gap van Rotterdam stad & haven is geslonken naar 2,8Mton t.o.v. de vorige doorrekening (4,5Mton). • Goed onderweg, maar onverminderd belangrijk om aan de weg te blijven timmeren.

2e update KAR – technische sessie MHEK | 2 juli 2024 | Maud van den Eijnden

5

Wat is geüpdatet? - Projectenlijst Veranderingen ten opzichte van vorige KAR update

• In totaal zijn er 39 wijzigingen, gedeeltelijk administratief • •

2

Veel zonprojecten bestonden al in een brede vorm, en zijn nu opgesplitst om zo beter te kunnen rapporteren Aantal SES projecten ontbraken bij vorige update, zijn nu alsnog toegevoegd.

7

5 25

Nieuw in update 2e update KAR – technische sessie MHEK | 2 juli 2024 | Maud van den Eijnden

Van in de planning naar lopend

Van lopend naar gereed

Anders

6

Vooruitblik Wat is er nog te doen? • Gebruiksvriendelijkheid verbeteren • Plek voor Rotterdams Burgerberaad Klimaat & Rotterdamse Klimaataanjagers • Duidelijker inzicht in voortgang (nieuwe & afgeronde projecten) Oppakken door… • Designsprint • Werkgroep commissie MHEK

2e update KAR – technische sessie MHEK | 2 juli 2024 | Maud van den Eijnden

7

Verduurzaming VvE’s 1.

Opgave

2.

Anders t.o.v. grondgebonden woningen

3.

Knelpunten

4. Inzet gemeente

2e update KAR – technische sessie MHEK | 2 juli 2024 | Maud van den Eijnden

8

Opgave • 132.000 woningen in VvE’s (= 40% van de woningen in Rotterdam) • Ruim 13.200 VvE’s (= 10% van alle VvE’s in NL) • Waarvan ruim 5.600 VvE’s met minstens 1 EFG-label • Nu: circa 50 VvE’s per jaar in aanpak • Nodig: gemiddeld 5.000 appartementen en 500 VvE’s per jaar in aanpak nodig om de klimaatdoelen in 2050 te halen! • Maar: VvE’s functioneren vaak niet goed als entiteit, waardoor ze niet toekomen aan verduurzaming

9

Waarom is het verduurzamen van een VvE anders dan het verduurzamen van een grondgebonden woning? • Het is een vereniging, die een bestuur, onderhoudsplan en bijbehorend spaarplan moet hebben en elk jaar een Algemene leden vergadering (ALV) moet hebben • Maar: vaak zijn VvE’s inactief, hebben geen (actief) bestuur, geen goed onderhoudsplan, sparen te weinig en komen niet bij elkaar • Vaak mix van verschillende soorten eigenaren in een VvE (eigenaar-bewoners, particuliere verhuurders (groot of klein), woningcorporatie) • Vaak verschillende inkomens en spaargeld bij de eigenaren • Vaak achterstand met onderhoud en te weinig financiële reserves gespaard • Het is de enige vereniging waarvan je het lidmaatschap niet op kunt zeggen • Een meerderheid van andere eigenaren is nodig om maatregelen te treffen (50% + 1 bij onderhoud, gekwalificeerde meerderheid bij verduurzaming en leningen (2/3 of 3/4) • Weinig financiële instellingen verstrekken leningen aan VvE’s • Van ideeënfase en oriëntatie naar daadwerkelijke uitvoering duurt vaak circa 5 jaar

10

Knelpunten bij het verduurzamen van VvE’s

Actieve VvE

• Bestuur; minimaal 1x per jaar ALV; sparen; onderhoud uitvoeren

• • •

Geen actieve VvE Geen bestuur Vergadert niet

• •

Wordt onvoldoende gespaard Achterstallig onderhoud

Groepsproces: eens worden Krapte goede VvE adviseurs Ontbreken vangnet voor financiële nietkunners

•

• Haalbaarheidsonderzoek verduurzaming

• • •

Verhoogde meerderheid nodig voor positief besluit Financiering trajecten

• Gekozen verduurzamingsscenario(‘s) verder uitwerken

• • •

Groepsproces: eens worden Krapte goede VvE adviseurs Ontbreken vangnet voor financiële nietkunners

•

• •

•

• •

Weinig instellingen bieden VvE leningen aan Achterstallig onderhoud kan vaak niet mee gefinancierd worden (Groot) eigenaar wil niet mee lenen Strenge eisen financiers

•

Bouwbegeleiding

Fase 1

Fase 2

Fase 3

• Definitief plan concretiseren (onderzoeken, offertes, financiering en subsidies aanvragen)

•

•

•

Verhoogde meerderheid nodig voor positief besluit Financiering trajecten Looptijd en eisen subsidies sluiten soms niet aan bij VvE’s In afwachting van SMP’s: dure ecologische onderzoeken nodig bij isolatie buitenzijde gebouw

• Uitvoering Fase 4

11

Wat doen we? We helpen VvE’s op weg om te verduurzamen en we ondersteunen ze bij de uitvoering door lokale subsidies en leningen die te combineren zijn met landelijke subsidies. • VVE-010: adviesloket voor VvE’s in Rotterdam • Ondersteunen VvE Netwerk Rotterdam • Advies & ondersteuning trajecten verduurzaming grote en kleine VvE’s • VvE’s in ‘Basis op Orde’ aanpak stimuleren te verduurzamen • Integrale complexaanpak vanuit Programma aanpak particuliere voorraad (Fazantstraat) (o.a. verduurzaming) • Leningen verduurzaming en onderhoud voor VvE’s in ETF • Isolatiesubsidie Energiearmoede voor VvE’s met een maximale WOZ-waarde van 3 ton, uitgebreid tot NHG-grens (vanuit SPUK energiearmoede en SPUK NIP) • Specifieke subsidie VvE’s binnen de gebiedsaanpakken aardgasvrij in Pendrecht (gestopt) en Bospolder-Tussendijken • Beïnvloeden SVVE subsidie op benodigde verbeteringen • Beïnvloeden Nationaal Warmtefonds op benodigde verbeteringen

12

Energiebesparing Woningen Gebiedsgerichte Aanpak Isolatie

2e update KAR – technische sessie MHEK | 2 juli 2024 | Maud van den Eijnden

13

Energiebesparing Woningen – 4 actielijnen Actielijn 1

Actielijn 2

Actielijn 3

Actielijn 4

• Gebiedsaanpak Koopwoningen • Focus op WOZ tot € 429.300 en energielabels D, E, F en G. • Toekomstbestendig wonen, aandacht voor onderhoud EN energie (samen met BWT) • Samen met bewoners en initiatieven

• Aanpak voor VvE’s (VvE010) • Prestatieafspraken corporaties

• Individuele aanpak Koopwoningen • Stadsbreed • Energieloket • Kort geding in aanbestedingsprocedure, uitspraak 12 juli. Daarna vervolg.

• Aanpak Energiearmoede • Samenwerking met MO • Factsheet is eerder naar Raad gegaan

• Aanpak Particuliere verhuurders (Platform Particuliere Verhuurders Rotterdam)

Samenhangende, herkenbare en activerende Communicatie

Uitvoering tot nu toe

Schiebroek

6 gebiedsaanpakken Diversiteit in bouwjaren: ‘30, ‘50, ‘60, ‘70, ’80 en ‘90 Diversiteit in Energielabels en WOZ-waarde Hulp bij klantreis (eerste idee, handelingsperspectief t/m uitvoering) Magazine, digitale woningkopie en informatiemarkt per wijk Nauwe samenwerking met BWT (onderhoud EN energie)

Het Lage Land

Prinsenland

Beverwaard Reyeroord

Pendrecht 15 Bron: Google earth

Bieden van handelingsperspectief • Persoonlijk advies in persoonlijk magazine (1150 woningen) • Digitale woningkopie op internet om meer mogelijkheden te bieden (15% maakt account aan)

Lessen • • • •

Persoonlijk advies werkt Om te versnellen is Rotterdamse Leidraad nodig: eenduidig advies Samenwerking met BWT is noodzakelijk en biedt meerwaarde voor bewoner (onderhoud EN energie) We zoeken aansluiting bij bewonersinitiatieven of geven hen ruimte om het voortouw te nemen

•

Digitalisering is belangrijk: Toegankelijke app voor bewoners, eenduidige data (digital twin) en snelle en inzichtelijke rapportage over conversie en voortgang Digitalisering vraagt blijvend aandacht, inclusief de gegevensuitwisseling met derden

•

17

Toekomst, subsidie en aanbesteding • Verbinding met de wijken: Wijkmanagers/-netwerkers, in 13 buurten met Buurkracht en ruimte voor bewonersinitiatieven. Doel is in ca. 35 buurtacties te doen in 2025 en 2026. • Extra isolatiesubsidie voor woningen met label DEFG en WOZ<€429.300 (bovenop ISDE): grondgebonden is live; voor VvE-woningen 9 juli bij College • Aanbesteding in voorbereiding voor opschalen gebiedsgerichte aanpak isoleren met onderdelen: • • • • • •

Activeren buurten/ bewoners Maatwerkadvies aan huis Financieel advies en subsidie Vinden van betrouwbare uitvoerders Hulp aan kleine VvE’s (2 of 3 woningen) (ism VVE-010) Monitoring voortgang en lessen leren

• In de aanbesteding is ruimte om deel van werk door bewonersinitiatieven te laten doen, betaald. • Budget uit DTB: 6,2 miljoen en uit SPUK NIP: 7,09 miljoen.

Aanbesteding: focusgebieden Doelgroep van de aanbesteding zijn woningeigenaren met (kans op) energie-armoede • Buurten met veel NIP-doelgroep (WOZ < 429.300 en labels D,E,F,G) en buurten Aardgasvrij • Per buurt kunnen meerdere acties plaatsvinden

Bedankt voor uw aandacht.

Smart Energy Systems 1.

Hoe werkt het?

2.

AMELA

3.

QuinteQ

2e update KAR – technische sessie MHEK | 2 juli 2024 | Maud van den Eijnden

23

Hoe werkt Smart Energy Systems?

Energietransitie CO2-reductie, aandeel duurzaam in energiemix (Klimaatakkoord, Doelen en Visie Rotterdamse energiesysteem)

FINANCIERING subsidie > SES-regeling

duurzame innovaties NETWERK

KENNIS

locaties, financiering, ketenpartners etc.

Business development, beleid, regels, vergunningen etc.

Smart Energy Systems

& Economische transitie Werkgelegenheid / FTE, nieuwe economische clusters

24

The Energy transition in Rotterdam

Naar Climate Neutral

Hydrogen

Shipping Housing Cruise shipping

Residual heat

Biochemistry

Mobility

Stefan Olsthoorn | City of Rotterdam | Future of Utilities | March 20th 2024

Stadhuis Rotterdam | 2 juli 2024

Integrale aanpak voor energietransitie Energie Management in 3 stappen Energie consumptie management

Energie exploitatie management

Energie investeringsmanagement

Wat maakt de Smart Energy Systems (SES) subsidie mogelijk voor AMELA? • Pilot Case – technologie aantonen op industriële schaal • Samenwerking met Coatinc Alblasserdam BV, ontwikkeling energie strategie • Stappen in ontwikkeling van het 3-EM platform

Groeipotentie van de integrale aanpak met het 3-EM platform • Potentie voor Rotterdam • Waar zit de toepassing? • Aanpak netcongestie • SMART Energy hubs • Woningbouwverenigingen, aardgasvrije wijken

• Stappen na afronding van het SES-project • Toepassing van het 3-EM platform i.s.m. Rotterdamse partners • Ambities van AMELA

SMART Energy Systems subsidie

Financieel Doel Platform schaalbaar maken

Subsidiebedrag

€ 85.355,=

Aantonen op industriële schaal Product/Market fit Katalysator voor verder investeren

SMART Energy Systems subsidie

Stap 1 Doel Inzicht in verbruiksprofiel

Energie consumptie management

Verlagen Energieverbruik per eenheid product/dienst Verhogen winstmarges

SMART Energy Systems subsidie

Energie Management in 3 stappen | Stap 1

Historische data Energieconsumptie

Historische data Productie

Historische data Operationele omstandigheden

Patroonherkenning (Machine Learning algoritmen)

Welke operationele keuzes leiden systematisch tot een lager energieverbruik per kilogram product?

Historische data Energieconsumptie

Productie Timing

Abrupte veranderingen in productie hoeveelheden per shift leiden tot systematisch hoger energieverbruik Om energie te besparen kan de productie gelijkmatiger over de tijd verdeeld worden

Relatieve productieverschillen per shift

SMART Energy Systems subsidie

Stap 1 | Resultaat – Energieverbruik door abrupte variaties in productie

Trendlijn

Gasverbruik per ton product

3-EM

Energie investeringsmanagement

|

Stap 2 Doel Iedere euro zo effectief mogelijk besteden aan verduurzaming Scenario analyse

Energy contract management

3-EM

|

Stap 3 Doel Leveringszekerheid

Energie exploitatie management

Slim inspelen op fluctuaties energiemarkt Energie winst

SMART Energy Systems subsidie

Step 2 & 3 Voorbeeld resultaat

Historische data Energieconsumptie

Opties en keuzes investeringen PV gecombineerd met batterij opslag

Opslag capaciteit, batterij op- en ontlaad vermogen + operationele strategie

Interactieve Data-gedreven energiebalans calculatie en simulatie

Total cost of ownership Return of investment

---------------------Tool voor optimaal financieel resultaat!

Voor meer informatie over onze producten en diensten, neem contact op met: Director: Phone nr.: Email: Web:

Sowande Boksteen 0031-649137876 s.z.boksteen@amela-po.com www.amela-po.com

Sales Lead: Phone nr.: Email: Web:

Jaap Reijntjes 0031-610968524 j.reijntjes@amela-po.com www.amela-po.com 37

SES resultaten QuinteQ Energy Vliegwielen als peakshaver voor havenkranen

Vliegwiel innovatie Wat is het? •

Snelheid vs. massa

•

Mechanische oplossing. Opslag dmv rotatie van vliegwiel

•

Compact systeem. 100kW tot 1MW in 20ft container

USP´s voor de havens •

Speelt meer vermogen vrij zonder aansluiting te hoeven verzwaren

•

Lange levensduur (+20jr), niet gevoelig voor hoge pieken

•

‘Oplossing in een doosje’; modulair en schaalbaar

•

Volledig recyclebaar

•

Geen schaarse, schadelijke of giftige grondstoffen

Wat heeft SES gebracht? Waarom SES Verkenning inzetten vliegwiel voor mogelijk maken elektrificatie Rhenus •

Hoe problematisch is de netcongestie voor Rhenus?

•

Hoeveel kW en kWh zijn nodig voor het vliegwiel? Lukt het peakshaven?

•

Eerste ervaring opdoen, product-solution fit verbeteren

Lessons learned •

kW/kWh site specifiek. Hier 400kW, 5kWh ideaal

•

Er komt ~1200kW aan extra vermogen aan. Vliegwiel kan nu al 400kW vrijspelen, zonder net te hoeven verzwaren.

•

Belangrijke inzichten op het gebied van locatie, veiligheid, onderhoud

Potentie QuinteQ voor Rotterdam Verlichting netcongestie •

Stukje van de puzzel, geen silver bullet

•

299 geschikte havenkranen in Rotterdam

•

Stel; gemiddeld 3 kranen per aansluiting, 0.8MW per aansluiting peakshaving

•

0.8*100 = 80MW extra vermogen voor havengebied, zonder netverzwaring

CO2 besparing •

~190 kton CO2 besparing per jaar, per systeem (benutting elektrische energie)

Andere toepassingen voor Rotterdam: •

Bouw: peakshaven van torenkranen. Maak projecten mogelijk in 3x80A

•

Metro/tram/trein: peakshaving, voltage dips en remenergie

Timo Pauel BUSINESS DEVELOPMENT MANAGER

Timo@quinteqenergy.com +31 64 322 8929

DTB – Verduurzaming mobiele werktuigen

2e update KAR – technische sessie MHEK | 2 juli 2024 | Maud van den Eijnden

46

Inzet emissieloze mobiele werktuigen: wat en waarom? • Collegedoelstelling CO2: -25% per 2025 t.o.v. 1990; -55% in 2030 • Aangescherpte EU- luchtkwaliteitsrichtlijn (2024) • Leefbaarheid (verdichting stad)

47

Emissieloos werken: Het SEB-convenant • Met het programma Schoon en Emissieloos Bouwen (SEB) wordt samengewerkt aan één aanpak om bouw-, onderhouds- en sloopprojecten schoner uit te voeren. • Doel: schonere lucht voor de Rotterdammer (en voldoen aan doelstelling Klimaat Actieplan Rotterdam) • Gemeente Rotterdam ondertekenaar op hoog ambitieniveau 30 oktober 2023.

48

Uitwerking strategie: 7 pijlers 1. Benutten opdrachtgeversrol gemeente (proces aanpak) 2. Pilots gemeentelijke inkoop en bouw sloop projecten: Investering in kennisontwikkeling 3. Samenwerken met de markt 4. Maatregelen bij aanvraag bouwvergunning 5. Laadinfrastructuur en netcongestie 6. Communicatie 7. Monitoring resultaten

49

Financiën: pilots • •

Budget 2023 t/m 2026: 2,2 mio euro Besteding 2023 + 2024 plm. 20%: • We richten ons op projecten waar we verschil kunnen maken • Budget beschikbaar via voorjaarsnota 2023 (na zomer) • Personeel: inhuurprocedure • Voornamelijk via aanbestedingstrajecten en • Onder ETB hetzelfde verschijnsel (traag, maar budget volledig benut)

• • • • • •

Lemairepark Hoek van Holland Strandboulevard Hoek van Holland Pilot Kademuren Westerkade Weena 70 (Ambitiedocument) Hofbogenpark …

50

Voorbeeld tijdpad Lemairepark • • • •

April 2024 masterplan omgevingsplan Q4 2025 MER-beoordeling of MER 2024/2025 Eind 2025 starten met grondwerk

• Bouwrijp maken emissieloos • Verplichting Q3 2025/budget intern gereserveerd