[24bb004505] Burgemeestersbrief over Aanpak drugslabs en cocaïnewasserijen

Veiligheid Burgemeester A. Aboutaleb Postadres: Postbus 70012 3000 KP Rotterdam Website: www.rotterdam.nl Van: Hans Karels Telefoon: 14 010 E-mail: bbo@rotterdam.nl

Aan de gemeenteraad

Ons kenmerk: M2406-5626 - 24bo006271 Onderwerp: Aanpak drugslabs en cocaïnewasserijen. Datum: 27 juni 2024

Op welke gronden deze brief?/Waarom nu voorgelegd? Op 29 januari jl. werd Rotterdam opgeschrikt door een grote explosie aan de Schammenkamp. Na de explosie zijn er resten van een drugsproductielocatie (zoals een drugslab) of cocaïnewasserij aangetroffen. Wat de explosie veroorzaakte, wordt nog onderzocht, maar mogelijk speelde het lab of de wasserij hierbij een rol. Recent zijn er naar aanleiding van politie-informatie berichten in de media verschenen over de toename van het aantal drugsproductielocaties in Nederland. Met name in de provincie ZuidHolland is een toename geconstateerd. Deze toename is toe te schrijven aan meerdere factoren. De politie noemt hierbij (ook) de toename van drugsgebruik binnen de EU. Ik wil u hierbij nader informeren over de aanpak van dit fenomeen in Rotterdam. Relatie met het coalitieakkoord/collegewerkprogramma/eerder aangenomen moties en gedane toezeggingen: Coalitieakkoord Eén Stad. Veiligheidskoers 2023-2027. Toelichting: De productie van drugs vindt voornamelijk in zogenaamde drugsproductielocaties plaats zoals bijvoorbeeld in drugslabs en cocaïnewasserijen. In een drugsproductielocatie vinden uiteenlopende handelingen plaats die voorafgaan aan de daadwerkelijke productie van drugs, zoals laboreren en kristalliseren van stoffen. Dit leidt uiteindelijk tot de productie van bijvoorbeeld XTC en amfetamine (speed).

Ook worden er drugs versneden en verpakt. Voor de productie worden chemicaliën gebruikt die direct risico opleveren voor de personen die in het lab werken, en ook voor de directie omgeving van het lab. Denk hierbij aan chemische stoffen in de lucht en brand en/of explosiegevaar. In cocaïnewasserijen wordt cocaïne onttrokken aan de stof waarin het verwerkt is. Cocaïne kan worden verwerkt in bijvoorbeeld kleding, steenkool of andere producten. Door middel van onder meer aceton wordt de cocaïne “uitgewassen”. Bij vermenging met lucht ontstaan er gassen die brand en explosiegevaar opleveren.

Blad: Datum: Ons kenmerk:

2/3 27 juni 2024 M2406-5626

De politie heeft recent cijfers over productie- en opslaglocaties en dumpplaatsen in Nederland gepubliceerd. Hieruit zijn ten aanzien van de provincie Zuid-Holland en het gebied van de eenheid Rotterdam de volgende ontwikkelingen zichtbaar: Aangetroffen in eenheid 2022 Rotterdam Opslaglocaties van 6 chemicaliën en/of hardware Productielocaties/drugslabs 10 ontmanteld Aantal dumplocaties Geografisch gebied gemeente Rotterdam Productielocaties van synthetische drugs

3

2023 16 28 13

6*

*drie kristalliseerlocaties en drie versnijdings- en/of verpakkingspanden.

Bovenstaande productie- en opslaglocaties hadden betrekking op de productie en/of verwerking van synthetische drugs, cocaïne en heroïne. De politie constateert dat een deel van de productie in toenemende mate plaatsvindt in dichtbevolkt gebied. Dit brengt zoals hierboven aangegeven een ernstige gevaarzetting met zich mee. Vervolging daders Een analyse over de strafzaken met betrekking tot het vervaardigen, verwerken of bewerken van drugs in labs of wasserijen geeft over de periode 2021, 2022 en 2023 het volgende beeld: in deze periode zijn 22 verdachten aangehouden. Het OM heeft een klein aantal zaken moeten seponeren in verband met een gebrek aan bewijs. De andere verdachten zijn allen gedagvaard of worden nog gedagvaard. Nog niet alle zaken zijn onherroepelijk afgedaan. De hoogst opgelegde straf was 36 maanden gevangenisstraf onvoorwaardelijk. Dit betrof naast Opiumwetmisdrijven ook wapenbezit. Met uitzondering van één vrijspraak eindigde tot nu toe iedere zaak in een gevangenisstraf van meerdere weken tot maanden. Integrale aanpak Gezien de explosie aan de Schammenkamp en de toename van drugsproductielocaties (zoals een drugslab) heeft op initiatief van de gemeente afstemming plaatsgevonden tussen de Veiligheidsregio Rotterdam, politie, DCMR en diverse gemeentelijke diensten.

Onderwerp van gesprek is of, en zo ja hoe, drugslabs en cocaïnewasserijen eerder getraceerd kunnen worden. Hierbij moet rekening gehouden worden met de diverse uiteenlopende bevoegdheden. Het Openbaar Ministerie en politie zijn namelijk primair verantwoordelijk voor het handhaven van de Opiumwet en zijn ook toegerust op de gevaarzetting die drugslabs en cocaïnewasserijen met zich brengen. Aanvullende maatregelen Detectiemiddelen De wens is om drugsproductielocaties eerder te detecteren, zodat deze ontmanteld kunnen worden. Er zijn nog geen detectiemiddelen voor drugsproductielocaties op de markt. Wel wordt hier onderzoek naar gedaan, ook in andere delen van Nederland. Samen

Blad: Datum: Ons kenmerk:

3/3 27 juni 2024 M2406-5626

met deskundigen onderzoeken we onder andere de bestaande ‘e-nose’. De e-nose wordt nu al in de industrie en haven gebruikt om bepaalde stoffen te detecteren. Mogelijk leidt dit tot toepassingen op de langere termijn met betrekking tot het detecteren van drugsproductielocaties. Metingen in rioolwater Restafval van drugsproductielocaties wordt (onder andere) geloosd in de riolering. Nagegaan wordt of metingen kunnen bijdragen aan een gefundeerde schatting van het aantal actieve drugsproductielocaties in stedelijk gebied. Dit inzicht helpt bij het in kaart brengen van de omvang van het probleem. Bewustwording creëren bij bewoners, pandeigenaren en beheerders De overheid kan dit probleem niet alleen oplossen. We hebben de oren en ogen van bewoners, ondernemers, pandeigenaren en beheerders hierbij hard nodig. Indien er sprake is van een vreemde lucht of een verdachte situatie, kan de politie gebeld worden. Er is inmiddels ook een MMA-campagne gestart. Bij Meld Misdaad Anoniem kunnen bewoners ook anoniem een melding maken. Jaarlijks wordt de raad geïnformeerd over de resultaten van deze meldingen. Analyse; inzichtelijk maken van trends De meldingen en registraties van mogelijke drugsproductielocaties worden regionaal geanalyseerd waardoor monitoring van trends en ontwikkelingen mogelijk wordt.

Deze inzichten maken het vervolgens mogelijk om de aanpak waar nodig bij te sturen en hierover te rapporteren. Toerusten van professionals Diverse professionals van onder meer de gemeente komen tijdens het uitvoeren van hun reguliere taken in woningen en bedrijfspanden. Zij kunnen hierbij tegen drugsproductielocaties, opslag van chemicaliën en dumpplaatsen aanlopen. In verband met deze mogelijke gevaarzetting worden de professionals extra getraind en toegerust met een specifiek handelingskader. Inzet van integrale controles door het Bestuurlijk Toezicht Team (BTT) Concrete signalen van een drugsproductielocaties of cocaïnewasserij worden opgepakt door de politie. Ook bij bijvoorbeeld Stadbeheer of DCMR komen signalen (o.a. geur- en stankklachten) binnen. Sommige signalen zijn in eerste instantie onvoldoende concreet. Deze signalen worden verder ‘verrijkt’ en opgepakt door het zogenaamde Bestuurlijk Toezicht Team. Dit integrale team, bestaande uit onder andere Bouw- en Woningtoezicht, directie Veiligheid, Handhaving (team Ondermijning, team Milieu), politie, DCMR e.d. verricht controles om vast te stellen of er drugsproductielocaties zijn gesitueerd. Bij het aantreffen hiervan zal de politie de locatie ontmantelen en nader onderzoek verrichten.

Financiële en juridische consequenties/aspecten: Voor de aanpak van drugsproductielocaties en cocaïnewasserijen heeft het college in 2025 en 2026 €500.000 gereserveerd. De burgemeester,

A. Aboutaleb