[24bb004170] inspreekbijdrage Roelant Siekman, Wijkraad Overschie (30)

MEMO ___________________________________________________________________________ Van: Aan: Betreft: Datum :

namens Wijkraad Overschie Commissie tot Onderzoek van de Rekening Inspreekbijdrage i.h.k.v. Voorjaarsnota 2024 inzake Buurtpunt Welschen 19 juni 2024

Geachte commissieleden, Mijn naam is , lid van de wijkraad Overschie. Hartelijk dank dat ik namens de wijkraad Overschie hier in uw vergadering mag inspreken over een zaak die ons zorgen baart. In de Voorjaarsnota zijn voorstellen opgenomen om de financiële tegenvallers op te vangen waarmee onze gemeente zich geconfronteerd ziet. Een van deze voorstellen staat vermeld op blz. 410, nl. het schrappen van de subsidieregeling ‘Goed voor elkaar met minder zorgen’. Deze regeling is een onderdeel van het Wmo-preventiebudget. Het schrappen levert een besparing op van € 2,2 mln. Echter: vanuit deze subsidieregeling bekostigt de gemeente Rotterdam haar aandeel in het zgn. ‘Buurtpunt Welschen’, een kleine € 100.000. Ik zal u kort toelichten wat dit buurtpunt inhoudt. Welschen 2 is een complex van Woonstad Rotterdam in de buurt Kleinpolder. Het bestaat uit enkele honderden sociale huurwoningen, verdeeld over acht woonblokken. In 2019 is Woonstad gestart met een ingrijpende transformatie van het complex, in vier fasen. Dit jaar zal de transformatie afgerond worden: in september zullen de laatste woningen opgeleverd worden. In Welschen 2 bevindt zich een HKD-voorziening: Pameijer heeft in het complex 32 woningen. Pameijer verhuurt deze woningen aan haar cliënten met een zorgarrangement. In november 2021 is in een van de acht woonblokken een buurtpunt gerealiseerd: het Buurtpunt Welschen.

Het buurtpunt is een laagdrempelige, veilige huiskamer voor alle buurtbewoners. In het buurtpunt is een team van twee buurtcoaches werkzaam: een buurtcoach vanuit WmoRadar en een buurtcoach vanuit Pameijer. Hierdoor is er expertise aanwezig vanuit zorg en vanuit welzijn. Beide buurtcoaches werken 18 uur per week voor het Buurtpunt. Ook de sociaal beheerders van Woonstad Rotterdam leveren veel inzet in Welschen 2, o.a. op woonoverlast en op problematiek achter de voordeur. Zij werken hierin nauw samen met de beide buurtcoaches. In Welschen 2 wonen relatief veel kwetsbare bewoners zonder indicatie. Iedere bewoner van Welschen 2 kan het Buurtpunt binnenstappen met vragen, ideeën, klachten of signalen. Hierdoor kunnen de buurtcoaches in een vroeg stadium belangrijke signalen of beginnende problemen oppakken. De buurtcoaches opereren ook buiten het Buurtpunt: preventief bezoeken zij kwetsbare wijkbewoners en gaan zij actief af op signalen. Bewoners vertrouwen hen. De buurtcoaches bieden ondersteuning achter de voordeur, verwijzen zo nodig door via korte lijntjes met netwerkpartners, en voorkomen op die manier dat mensen erger in de problemen raken en mogelijk meer zorg nodig hebben. Sinds de opening van het Buurtpunt heeft de gemeente Rotterdam via subsidieverstrekking de helft van de kosten van de buurtcoaches betaald, voortvloeiend uit de besluitvorming over de HKD-voorziening.

Pameijer heeft steeds de andere helft betaald. In 2023 heeft bureau Samergo een uitgebreid onderzoek uitgevoerd naar het Buurtpunt Welschen. Samergo concludeerde dat het Buurtpunt een sterk voorbeeldproject is van een effectieve samenwerking tussen wonen, welzijn en zorg, met bovendien een positief effect op vermindering van maatschappelijk kosten: een huisuitzetting kost aan vervolgkosten ongeveer €35.000 - €100.000 en door de preventieve opzet en begeleiding van de buurtcoaches worden deze voorkomen. In april 2024 heeft het College het integraal plan Bestuursopdracht Zorg (BOZ) uitgebracht (zie: Document RotterdamRaad - [24bb002791] Bijlage behorende bij 24bb002790 over Passende zorg voor Heel de Stad - iBabs Publieksportaal). Dat plan bevat de visie van het college op toekomstbestendige

zorg voor Rotterdammers. Op blz. 18 van dit plan wordt Welschen 2 expliciet genoemd als hét goede voorbeeld van preventieve samenwerking in de wijk, dat voorkomt dat kwetsbare bewoners in ernstigere problemen geraken en afhankelijk worden van zorg. En op blz. 43 van deze zelfde Bestuursopdracht Zorg staat dat de uitgangspunten van de aanpak van Welschen 2 als voorbeeld gelden bij de pilots bestaanszekerheid in Bloemhof en Schiebroek. Wat dus niet goed te begrijpen is, is dat nu in deze Voorjaarsnota voorgesteld wordt om de subsidieregeling ‘Goed voor elkaar met minder zorg’ te schrappen, immers, dit zou betekenen dat er in 2025 geen financiële dekking meer is voor het Buurtpunt Welschen. Dat zou buitengewoon zorgelijk zijn. Het Buurtpunt is onderdeel van het Jaaractieplan Overschie 2024. Daarom luiden wij als wijkraad hierover bij u de noodklok. Het belangrijke werk van het Buurtpunt is namelijk nog niet af. In september worden de laatste woningen opgeleverd; de inhuizing van de nieuwe bewoners zal pas daarna gaan plaatsvinden. Pas na deze impactvolle gebeurtenissen zullen de bewoners toekomen aan het ‘landen’ in hun nieuwe omgeving. Het Buurtpunt is daarbij heel belangrijk. Dus juist in 2025 heeft het Buurtpunt nog een zeer relevante functie in de buurt te vervullen. Namens de wijkraad Overschie wil ik deze bezorgdheid aan u overbrengen.

Graag wil ik u oproepen om ervoor te zorgen dat het bedrag van het gemeentelijke aandeel van € 100.000 in de kosten van het Buurtpunt Welschen ook nog in 2025 beschikbaar gesteld wordt. De bewoners van deze buurt zullen u hiervoor enorm dankbaar zijn. Dank u wel voor uw aandacht.

Wijkraad Overschie

BIJLAGEN:

Figuur 1 met de ondersteuning vanuit Welschen II worden o.a. potentiële huisuitzettingen voorkomen; dit is de grootste kostenbesparing van Welschen II.

Figuur 2 Blz. 7 uit Passende zorg voor Heel de Stad

Figuur 3 Score Welschen II actie-onderzoek Samergo: Emma Schoep, MSc & Dr. Willemijn Looman (2023)

Figuur 4 Blz. 18 uit Passende zorg voor Heel de Stad

Welschen II

Samen bouwen aan leefplezier Samenvatting actie-onderzoek Welschen II Samen bouwen aan leefplezier met de wijkbewoners en de sociale cohesie versterken door een integrale samenwerking tussen wonen (Woonstad), zorg (Pameijer) en welzijn (wmo radar). Woonstad heeft 305 sociale woningen – eerder gebouwd door Frans Welschen II – in verschillende fases getransformeerd. Aan de oude bewoners is de mogelijkheid gegeven om terug te keren. Pameijer heeft in Welschen II een woonlocatie met 32 woningen. Wmo radar is de welzijnsaanbieder in Overschie. Welschen II heeft een kernteam met twee buurtcoaches (één vanuit zorg en één vanuit welzijn), de sociaal beheerder en medewerker buurtbeheer vanuit de woningcorporatie. Het Buurtpunt is de huiskamer van de wijk en biedt ruimte voor ontmoeting, ontwikkeling en verbinding. Welschen II is een wijkgerichte aanpak met meer aandacht voor kwetsbare buurtbewoners. Het kernteam heeft een sterke verbinding met de wijk en wijknetwerk. Ook zetten zij in op community building gericht op maatschappelijke participatie, meedoen en verbonden zijn met de wijk. Welschen II biedt de bewoners met inzet van buurtcoaches en het buurtpunt laagdrempelig toegang tot onder­ steuning preventief kwetsbare wijkbewoners achter de voordeur en gaan actief af op signalen.

Een gezamenlijk doel is om te voorkomen dat bewoners in de toekomst gebruik maken van zorg en ondersteuning.

305 sociale woningen

32 woningen Pameijer

cliënten (intramuraal en in de wijk)

273 sociale

huurwoningen

Actie-onderzoek in Welschen II

Werkzame elementen van Welschen II

Doel actieonderzoek

De betrokkenen ervaren Welschen II als een unieke, integrale samenwerking tussen wonen, welzijn en zorg voor de (kwetsbare) wijkbewoners. De bewoner en de wijk voorop stellen blijkt essentieel in deze samenwerking en is het belangrijkste werkzame element; het komt terug in vrijwel alle strategieën.

Doel actieonderzoek is om de werkzame elementen, van Welschen II en randvoorwaarden voor het opschalen naar andere gebieden, in kaart te brengen en de impact van de samenwerking binnen Welschen II te onder­zoeken.

Methode actieonderzoek

• Oriënterende gesprekken • Meelopen in de wijk • Interviews met: kernteam, management en beleid • Interviews getranscribeerd en geanalyseerd • Verhalen van bewoners vertalen naar impact • Resultaten getoetst aan theorie van Selfie implementatie model

• Spiegelbijeenkomst

Selfie model met tien strategieën voor succesvolle implementatie van domeinoverstijgende samenwerking:

Selfie model online

“Je hebt als wonen simpelweg een opdracht. Als welzijn en zorg. Maar volgens mij is daar in het midden een soort van behoorlijk overlappend stuk. Waarin je eenieder je doelstellingen en opdracht in zo’n wijk echt heel erg kan versterken” Verbindingswerk 1 blijkt essentieel: horizontaal én verticaal. Tijd nemen om elkaar te leren kennen, samen te komen en elkaar te vertrouwen, zowel binnen het kernteam als het management. Welschen II is een groeimodel 2 waarin stapsgewijs wordt gewerkt en geëvalueerd. Het letterlijk uitbouwen van de wijk bevordert dit. Bij het balanceren tussen formele structuren en flexibiliteit 3 staat de bewoner en het juiste doen voorop. Het kernteam krijgt vrijheid vanuit management om het juiste te doen. Het is hierbij soms zoeken naar structuur. Bij de start van het project is er gezamenlijk gezorgd voor samenwerking in de aansturing 4. Management had frequent contact waarbij de urgentie, wederzijdse afhankelijkheid, lange termijn ambitie, gedeelde motivatie en belangen zijn besproken. Er is gedeeld leiderschap 5 door een sterke gezamenlijke verantwoordelijkheid voor Welschen II en alle betrokkenen zijn ambassadeurs van de aanpak.

Een belangrijke bijdrage aan het succes is het bouwen aan een multidisciplinaire teamcultuur 6 met wederzijdse erkenning van elkaars rollen waarbij de verschillende achtergronden krachtig zijn om samen te werken aan de problematiek van de bewoners. Het Buurtpunt, de nieuwe rollen en competenties 7 van buurtcoaches en aanvullende inzet van de sociaal beheerder en medewerker buurtbeheer zorgen voor zichtbaarheid in de wijk. Laagdrempelig en actief erop af zorgt voor vroegsignalering, oplossen van problematiek en voorkomt erger.

“En hoe gaat het hier? Welkom in de wijk. Kent u de buurtcoaches? Weet u dat u terecht kunt bij het buurtpunt? Hoe is het wonen hier? Om op die manier zeg maar in gesprek te komen met bewoners”

Uit deze twee verhalen blijkt dat met de

ondersteuning vanuit

Welschen II potentiële huisuitzetting is

voorkomen; dit is de

grootste kostenbesparing

Score 0

10

Score 0

10

van Welschen II.

10

Score 0

10

Score 0

10

10

Score 0

10

Score 0

10

Score 0

10

Score 0

• Iemand/iets/punt in de wijk waar bewoners terecht kunnen • Gevoel dat ze zelf iets kunnen bijdragen aan de wijk • Bewoners durven sneller hulp te vragen • Er wordt een oogje in het zeil gehouden • Meer sociale cohesie/samenhorigheid Verbetering • Levendigheid en ervaring • Veiliger kwaliteit van • Minder overlast

wonen

“We durven het wat los te laten, we luisteren naar elkaar. En we doen kleine stapjes en daardoor groeien we organisch. Dat vind ik ook wel een hele grote kracht. Kijken wat je ziet gebeuren, en daarop aanslaan dus.

Score 0

De betrokkenen ervaren Welschen II als een unieke, integrale samenwerking tussen wonen, welzijn en zorg voor de (kwetsbare) wijkbewoners. De impact van de aanpak is aanzienlijk in termen van quadruple aim en betaalt zich uit door het voorkomen van uithuiszettingen.

de nieuwe woningen, was er een bewoner bij wie de paniek toesloeg. Hij wist niet hoe het aan te pakken en waar te beginnen, en verhuisde dus niet. Door de inzet van de buurtcoaches heeft de bewoner hulp gekregen vanuit het klusteam om bijvoor­ beeld een vloer uit de zoeken bij de bouwmarkt en hulp te bieden bij het verhuizen. Ondersteuning bieden en zorgen dat een bewoner ergens op kan stutten, zodat iemand weer vooruit durft te kijken en weer stabiliteit krijgt.

Het creëren van feedback loops en continue monitoring 10 vindt plaats in het kernteam door een open houding, elkaars ideeën uitproberen en afstemmen wat de beste aanpak is voor de bewoners. In Welschen II worden kleine stappen gezet en gezamenlijk geëvalueerd, ook door de inzet van het actie-onderzoek. Tevens sluit het aan bij bredere ontwikkelingen in de stad.

Score 0

De verhalen van de bewoners tonen de impact van Welschen II aan. De bewoner die de verhuizing niet overzag: In de periode van verhuizen naar

ICT ter ondersteuning en communicatie 9 is beperkt; er is dossiervorming door de woningbouw, de buurtcoaches vormen geen dossiers. Het privacy vraagstuk is gezamenlijk uitgewerkt door heel transparant te zijn.

Zorg voor verbinding Hanteer een groeimodel Optimaliseer balans tussen flexibiliteit en formele structuren 4 Zorg voor samenwerking in de aansturing 5 Deel leiderschap 6 Bouw een multidisciplinaire teamcultuur met wederzijdse erkenning van elkaar rollen 7 Ontwikkel nieuwe rollen en competenties voor integrale zorg 8 Zorg voor financiële zekerheid 9 Implementeer ICT ter ondersteuning en communicatie (i.p.v. administratieve procedures) 10 Creëer feedbackloops en continue monitoring

Conclusies & aanbevelingen

Dit zijn twee van de dertien verhalen die we hebben opgehaald.

Zorgen voor financiële zekerheid 8 is uitdagend, omdat Welschen II afhankelijk is van subsidie van de gemeente voor het project en inzet van de buurtcoaches. De opdracht van de gemeente is preventief werken en het verminderen van het aantal indicaties.

1 2 3

Impact van Welschen II

10

De vrouw met paniekaanvallen: Bewoonster waar de

buurtcoaches mee hebben kennis gemaakt. Hartstikke leuke vrouw, maar heel veel stress en spanningen met o.a. werk. Daar zijn we mee aan de slag gegaan, waarbij de bewoonster via de huisarts bij de psychiater terecht is gekomen. De bewoonster belde het buurtpunt op met een paniekaanval. De aanwezige medewerkers hebben haar toen rustig gekregen. De buurtcoaches zijn daarna langs geweest waarbij bleek dat de bewoonster ver onder het minimuminkomen verdiende. De aanvullingen waar zij recht op had vond ze o.a. door taalproblemen erg ingewikkeld omdat deze maandelijks aangevraagd moeten worden en deze had ze stopgezet. De buurt­ coaches hebben geregeld dat de budgetcoach haar helpt met het aanvragen van de aanvulling.

Per voorkomen huisuitzetting worden gemiddeld de volgende kosten bespaard: Woningbouwcorporatie

€ 6.000 per huisuitzetting

Maatschappelijke opvang

€ 10.000 tot € 50.000 euro per huishouden

Uithuisplaatsing kinderen

€ 7.000 euro tot € 40.000 euro per kind

Eigen kosten voor bewoners € 9.350 tot € 18.700 per volwassene en de helft per kind

Verbeteren beleving zorgverlener

• Oren en ogen in de wijk waardoor je sneller dingen te horen krijgt • Buurtcoaches schakelen sneller me de andere (zorg)partijen • Buurtcoaches lossen dingen op waar­ door ze niet bij woningbouw komen • Dichter bij de mensen • Dubbelingen komen boven • Duidelijk beeld wat er speelt in de wijk • Uitdagend werk waarin je veel leert

Welchen II • Bespaart kosten • Kan zorg en/of huisuitzetting voorkomen • Kan bureaucratische processen voorkomen • Blije burgers die meedoen aan de samenleving

(Financiële) baten voor de samenleving

Verbeteren (mental)e gezondheid bewoners

• Zelfredzaamheid en zelfbeschikking wordt vergroot • Prettiger leven op de plek waar je woont • Vroegsignaleren en helpen

Voor het opschalen van de aanpak is het van belang om de aanpak te vertalen en aan te scherpen naar de lokale context. Houd hierbij rekening met de kenmerken van bewoners en wijk en bestaande samenwerkingen in de wijk (formele en informele zorg en ondersteuning) om mee te verbinden. Ga ook in gesprek – bij voorkeur met wijkbewoners – over de behoeften van bewoners en hoe je zichtbaarheid in de wijk kunt realiseren.

Colofon

Dit onderzoek is uitgevoerd door Samergo in opdracht van de samenwerkingspartners van Welschen II: wmo radar, Pameijer en Woonstad. Adviseurs en onderzoekers Samergo: Emma Schoep, MSc & Dr. Willemijn Looman (W.Looman@samergo.nl) Contactpersoon vanuit Welschen II: Jurrian van Dijk (j.vandijk@wmoradar.nl)