[24bb004159] Afdoeningsvoorstel toezegging wethouder Achbar over Contouren alternatief Lekker Fit

Maatschappelijke Ontwikkeling Welzijn, Samenleven, Sport, Digitale Inclusie Faouzi Achbar MBA MSc Postadres: Postbus 70012 3000 KP Rotterdam Website: www.rotterdam.nl Van: E.A. Polychronakis en H. el Abbas Telefoon: 14 010 E-mail: bbo@rotterdam.nl

Aan de commissie ZWCS

Uw kenmerk: 24bb000292 Ons kenmerk: M2401-4364 - 24bo005901 Onderwerp: Contouren Fit’R 010 -

Rotterdamse aanpak voor kinderen met overgewicht Datum: 19 juni 2024

Geachte commissieleden, Inleiding Vanaf 2005 voert Rotterdam de aanpak Lekker Fit! gericht op het stimuleren van een gezonde leefstijl onder kinderen op de basisschool, met een gezond gewicht als uitgangspunt. Het college heeft op 5 december 2023 besloten de subsidieregeling ‘Rotterdam Lekker Fit! Basisonderwijs 2023-2024’ niet te continueren. Dit betekent dat de gemeente niet meer bijdraagt in de financiering van onder andere het derde beweegmoment en de coördinatie van gezonde leefstijl op school. De Lekker Fit! deelaanpakken ‘Jonge Kind 0-4 jaar’ en ‘Buitenschools beweegmoment’ worden wel voortgezet. De vrijkomende middelen zetten we in op een nieuwe gebiedsgerichte aanpak voor kinderen met overgewicht in de leeftijd van 4-12 jaar. Binnen de aanpak is er eveneens aandacht voor kinderen met een motorische achterstand. De aanpak heeft als titel ‘Fit’ R 010 – Rotterdamse aanpak voor kinderen met overgewicht’. In de vergadering van 25 januari 2024 heb ik toegezegd de contouren van de nieuwe aanpak te delen met de raad. Deze zet ik in deze brief uiteen. Belang van gezonde leefstijl Een gezonde leefstijl is van belang voor de fysieke en mentale gezondheid van kinderen. Het gaat niet goed met de jeugd op het gebied van overgewicht en obesitas. In Rotterdam is het aantal kinderen dat hiermee kampt significant hoog in vergelijking tot landelijke cijfers.

In het schooljaar 2018-2019 had 14% van de Rotterdamse kinderen uit groep 2 overgewicht, waarvan 9,8% matig overgewicht en 4,2% obesitas. In datzelfde schooljaar had 29% van de kinderen uit groep 7 overgewicht, waarvan 21,9% matig overgewicht en 7,2% obesitas1. Dit heeft grote gevolgen voor de gezondheid en het welzijn van onze jeugd. De enorme toename van overgewicht en prediabetes onder volwassenen in Nederland onderstreept het belang van vroegtijdig ingrijpen. Methodiek landelijke aanpak Kind naar Gezonder Gewicht Bij het ontwikkelen van de Rotterdamse aanpak voor kinderen met overgewicht volgen we de landelijke ontwikkelingen rondom dit thema. We sluiten, waar mogelijk, aan bij de methodiek van de landelijke aanpak Kind naar Gezonder Gewicht (KnGG), zoals is beschreven in het ‘Landelijk model ketenaanpak voor kinderen met overgewicht en obesitas’ (VU/Care for Obesity 2018). 1 Bron: overgewicht bij kinderen in Rotterdam 2006-2019, OBI-gemeente Rotterdam. Na de corona periode zijn er geen CJG-

overgewichtcijfers van kinderen in groep 7 beschikbaar.

Blad: Datum: Ons kenmerk:

2/4 19 juni 2024 M2401-4364

De kern van deze ketenaanpak is dat met een brede blik wordt gekeken naar de oorzaken van overgewicht, waarbij in het model een belangrijke rol is weggelegd voor de centrale zorgverlener (CZV). Deze kijkt met behulp van een brede anamnese naar onder andere de leefstijl, maar ook naar de fysieke en mentale gezondheid van het kind en de thuissituatie. Afhankelijk van de problematiek wordt hulp ingeroepen van netwerkpartners uit het medisch en sociaal domein. Een doorverwijzing naar de zogenoemde gecombineerde leefstijl interventies voor kinderen (Kinder-GLI) behoort ook tot de mogelijkheden. Fit’R 010 – Rotterdamse aanpak voor kinderen met overgewicht Doelgroepen We onderscheiden twee doelgroepen kinderen: 1. Kinderen met overgewicht Het bieden van ondersteuning aan deze kinderen betreft geïndiceerde preventie2. Er is nog geen sprake van een gediagnosticeerde ziekte (obesitas), maar er is wel een verhoogde kans daarop. Preventie richt zich op het terugdringen van overgewicht om erger, zoals het ontwikkelen van obesitas en gezondheidsschade, te voorkomen. 2. Kinderen met obesitas of overgewicht + comorbiditeit3 In geval van obesitas is er sprake van een ziekte. Ondersteuning aan deze kinderen betreft dan ook zorggerelateerde preventie en richt zich op het vergroten van de zelfredzaamheid en het reduceren van de ziektelast.

De kinderen met obesitas komen in aanmerking voor vergoeding door de zorgverzekeraar vanuit de zorgverzekeringswet voor de volgende onderdelen: Gecombineerde Leefstijl Interventie (GLI) en de inzet van de centrale zorgverlener (CZV). De zorgverzekeraar vergoedt deze onderdelen echter niet voor kinderen met overgewicht, voor wie begeleidingstrajecten of de inzet van de centrale zorgverlener gemeentelijk dienen te worden gefinancierd. Focus op kinderen met overgewicht In de Rotterdamse aanpak leggen we de focus op de eerste doelgroep, de kinderen met overgewicht in de leeftijd 4-12 jaar. Voor de kinderen met obesitas dient echter te worden opgemerkt dat op dit moment van schrijven er landelijk nog onduidelijkheid is over voorwaarden, vergoeding, inkoop en beschikbaarheid van GLI’s en CZV’s. In 2025 is vergoeding door de zorgverzekeraar daardoor ook onzeker. Om te voorkomen dat kinderen met obesitas tussen wal en schip raken, maken we het mogelijk om deze kinderen tijdelijk in 2025 deel te laten nemen aan de gemeentelijke aanpak. De aanpak in hoofdlijnen De Rotterdamse aanpak zal grotendeels bestaan uit begeleiding voor kinderen met overgewicht, in klein groepsverband, met aandacht voor het individu.

Begeleidingstrajecten omvatten, (deels) naar voorbeeld van gecombineerde leefstijlinterventies, meer en duurzaam bewegen, verbeteren van voedingsgewoonten, versterken van motorische vaardigheden, duurzame gedragsverandering (waaronder stressreductie en slaapritme) en doorverwijzing naar regulier sportaanbod. Belangrijk is de betrokkenheid van een vaste mentor die, eventueel met ondersteuning van de centrale zorgverlener, bij vermoedens van bredere problematiek in het gezin hulp 2 3

Bron van de definities over preventie: PON Zorgstandaard Obesitas Over deze categorie spreken we verder in deze brief over ‘kinderen met obesitas’.

Blad: Datum: Ons kenmerk:

3/4 19 juni 2024 M2401-4364

kan inschakelen van partners in het netwerk. Signalering en doorverwijzing is belangrijk. Professionals uit het medisch en sociaal domein hebben een rol in het signaleren en bespreekbaar maken van overgewicht en het wijzen op hulpmogelijkheden of het bieden van hulp. Het is essentieel om de begeleidingstrajecten op een positieve en laagdrempelige manier te presenteren om deelname te bevorderen. Begeleidingstrajecten We starten met begeleidingstrajecten in 2025, verspreid over de verschillende gebieden, en met name daar waar de problematiek ten aanzien van overgewicht, sociaaleconomische positie, en/of beweeg- en voedingspatroon groot is. De begeleidingstrajecten vinden plaats op fysieke locaties in Rotterdam, waarbij gebruik wordt gemaakt van de bestaande sport-/beweeginfrastructuur in de wijken. Locaties dienen laagdrempelig, toegankelijk en veilig te zijn en zijn locaties waar bij voorkeur al kan worden gesport of gewerkt aan gezonde leefstijl. De volgende locaties zijn in ieder geval in beeld: bij lokale sportaanbieders, Sportplusverenigingen, locaties van Rotterdamse Betaald Voetbalorganisaties en gemeentelijke accommodaties. Subsidieregeling Er komt een subsidieregeling voor lokale partijen in Rotterdam voor het aanbieden en uitvoeren van begeleidingstrajecten. De regeling gaat volgens planning in vanaf maart (met uitloop april) 2025 en loopt tot en met december 2026.

Partijen kunnen derhalve subsidie aanvragen voor een periode van 1 jaar en 9 (of 10) maanden. De aanvragers van subsidie zullen worden verzocht om met een concreet voorstel voor begeleidingstrajecten te komen. De relevante onderdelen (bewegen, gezonde voeding en duurzame gedragsverandering) moeten daarin terugkomen. Bij het ontbreken van expertise op een van de onderdelen adviseren we partijen om een samenwerking aan te gaan met netwerkpartners in het gebied. We verwachten dat in ieder geval de volgende disciplines een rol hebben in de begeleidingstrajecten aan kinderen: lokale beweegaanbieders, leefstijlcoach/diëtist en fysiotherapeut. Er zullen voorwaarden worden gesteld aan de subsidie, zoals het beschikken over een fysieke beweeglocatie in Rotterdam en de vereiste kennis ten aanzien van gezonde voeding en leefstijl. Monitoring Over evaluatie en monitoring zijn we in gesprek met het Erasmus Medisch Centrum (EMC). We willen diverse indicatoren monitoren waaronder het bereik, bmi en ervaren gezondheid. De evaluatie heeft als doel te bekijken wat wel en wat niet goed gaat. Het geeft inzicht in de effectiviteit van de aanpak en stelt ons in staat om bij te sturen waar nodig. Participatie Om de nieuwe aanpak aan te laten sluiten op de behoeften van ouders (en hun kinderen) en professionals hebben we de afgelopen maanden met verschillende partijen gesproken.

Tevens hebben wij in juni 2024 bijeenkomsten georganiseerd voor zowel professionals als bewoners (+informeel netwerk), waarvan één op Noord en één op Zuid. Dit, mede naar aanleiding van de motie ‘pit in het alternatief voor Lekker Fit’ (24bb454). Bij de bijeenkomsten was een verscheidenheid aan professionals aanwezig uit het medisch en sociaal domein. We hebben de aanwezigen geïnformeerd over landelijke ontwikkelingen en kaders rondom de begeleiding en zorg voor kinderen met overgewicht en obesitas. Ook is om hun input gevraagd op de plannen van de gemeente. Met elkaar is verkend wat er nodig is voor kinderen met overgewicht en waar

Blad: Datum: Ons kenmerk:

4/4 19 juni 2024 M2401-4364

professionals vanuit hun eigen werkterrein kansen zien om kinderen te motiveren voor een gezonde leefstijl. Voor wat betreft de ouders hebben we naast de bijeenkomsten gesprekken gevoerd op locaties in de wijk, zoals in de ouderkamers. Zij zijn gevraagd hoe zij denken over gezonde leefstijl bij kinderen. We hebben opgehaald wat zij belangrijk vinden rondom dit thema, wat er al goed gaat en waar er tekort aan is. Eveneens is gevraagd naar culturele, financiële of andere oorzaken die een gezonde leefstijl in de weg staan of juist versterken. Vervolgproces De input verkregen uit de gesprekken met ouders en professionals zal worden verwerkt in het definitieve plan dat, zoals toegezegd, aan het einde van het derde kwartaal aan u zal worden voorgelegd. Een voorstel voor begrotingswijziging alsmede de beantwoording van de motie ‘pit in het alternatief voor Lekker Fit’ volgen ook in het derde kwartaal. Ik hoop u zo voldoende geïnformeerd te hebben en de toezegging -24bb000292gestand te hebben gedaan.

Met vriendelijke groet,

Faouzi Achbar MBA MSc Wethouder Welzijn, Samenleven, Sport, Digitale Inclusie