[24bb003619] Bijlage behorende bij 24bb003574 - Klimaat Actieplan Rotterdam update april 2024 (2)
Tekst van het document
1/8
Landingspagina
Inleiding College
Voor stad en bewoners
Energietransitie
Grondstoffentransitie
Gemeente geeft het goede voorbeeld
Hoe gaan we het do
Het Klimaat Actieplan Rotterdam Klimaatverandering is één van de grootste problemen van dit moment. Het is ook een uitdaging voor Rotterdam. Daarom werkt de gemeente Rotterdam hard aan een stad die klaar is voor de toekomst. In het Klimaat Actieplan Rotterdam laten we zien wat we doen en nog moet gebeuren. We boeken goede resultaten in de overgang naar schone energie en duurzaam gebruik van grondstoffen. En het verduurzamen van de gebouwde omgeving, mobiliteit en de haven komt op stoom. Lees verder voor meer informatie of klik hierboven op één van de thema’s voor meer details.
Wat kan je vinden in dit document? Om het overzicht te bewaren kun je ten alle tijden het overzicht raadplegen om snel en gemakkelijk te navigeren naar de verschillende thema's.
Klik hier voor een overzicht
Samen de schouders eronder De gemeente investeert in een duurzame stad voor nu en later. We doen dat samen met bewoners, bedrijven en andere overheden. Door er samen onze schouders onder te zetten, worden de klimaatdoelen voor deze collegeperiode en voor 2030 en 2050 stap voor stap haalbaar. We delen graag de positieve ontwikkelingen, maar zijn ook eerlijk over de stappen die we nog moeten nemen om onze doelen als stad te halen. Dit staat ons te doen:
Klimaatdoel in 2025
Klimaatdoel in 2030
Klimaatdoel in 2050
25% minder CO2-uitstoot
55% minder CO2-uitstoot
Volledig klimaatneutraal
Belangrijkste opgaven per thema
Schone, duurzame en robuuste energievoorziening In de toekomst gebruiken we geen fossiele brandstoffen meer zoals aardgas, steenkool en aardolie. Dan gebruiken we bijvoorbeeld zonne-energie en windenergie. We noemen dat de energietransitie. Hier werken we aan: In 2026 liggen er 3,2 km2 aan zonnepanelen in Rotterdam. In 2030 wordt er minimaal 350 megawatt windenergie opgewekt in de regio en haven. In 2050 is er een alternatief warmtesysteem dat het aardgas vervangt voor het verwarmen van onze gebouwen en kraanwater. Het energiesysteem moet slim en betrouwbaar zijn. Nieuwe inwoners en bedrijven moeten niet in de rij hoeven staan voor een stopcontact.
Lees meer
Gebouwde omgeving In 2050 moet de gebouwde omgeving klimaatneutraal zijn. Hier werken we aan: Met stedelijke en gebiedsgerichte aanpakken bevorderen we isolatie en energiebesparing door bewoners, eigenaren en ondernemers. Rotterdammers met een lager inkomen helpen we besparen met extra maatregelen als de energieklusser om energiearmoede tegen te gaan. VvE’s krijgen advies en ondersteuning om tot verduurzamingsbesluiten en investeringen te komen. Met woningcorporaties maken we afspraken over het versnellen van duurzaamheidsmaatregelen. In zes wijken zetten we de stappen om van aardgas naar stadsverwarming over te stappen. Bij nieuwe woningen is het onze ambitie om in te zetten op milieuvriendelijk en toekomstbestendig bouwen, bovenop de wettelijke eisen. Kleine en middelgrote bedrijven krijgen hulp als ze overstappen naar schone energie.
Lees meer
Mobiliteit Vervoer in Rotterdam zorgt nu voor 30% van de CO2-uitstoot en 25% van de luchtvervuiling. De gemeente wil bereiken dat in 2040 al het vervoer in de stad geen schadelijke stoffen meer uitstoot. Hier werken we aan: Eenvoudig opladen van elektrische voertuigen voor iedereen in Rotterdam. Al het personenvervoer (bussen, deelauto's, taxi's) wordt elektrisch. Vanaf 2025 zijn er alleen nog maar zakelijke bestelbussen en vrachtwagens zonder schadelijke stoffen in het stadscentrum (zero-emissiezone). Schonere binnenvaart. Bedrijven worden gestimuleerd om emissievrije werktuigen te gebruiken, zoals bulldozers en graafmachines.
Lees meer
Haven van de toekomst De Rotterdamse haven is erg belangrijk in de wereld. Om de haven sterker te maken, moet deze duurzaam worden. Het doel is om in 2050 klimaatneutraal te zijn. In 2050 is de industrie in de haven ook volledig circulair. Een grote uitdaging. Hier werken we aan: Bedrijven gaan biobrandstoffen en waterstof gebruiken als (duurzame) energiebronnen. Het sluiten van twee kolencentrales op de Maasvlakte voor 2030. Onderzoek of gascentrales duurzame gassen kunnen gebruiken. Schoner en duurzamer transport door: Te stimuleren dat er meer duurzame brandstoffen worden gebruikt. Te stimuleren dat meer voertuigen elektrisch gaan rijden. Bevorderen van slimmer vervoer.
Lees meer
Grondstoffentransitie Een groot deel van de CO2-uitstoot in Rotterdam komt door het gebruik van grondstoffen en materialen. Daarom werkt Rotterdam aan de grondstoffentransitie: een verandering in de manier waarop we met grondstoffen omgaan. De circulaire economie is een manier om die verandering te maken. We proberen minder materialen te gebruiken en ze beter, langer en opnieuw te gebruiken. Zo hebben we uiteindelijk in 2050 een volledig circulaire economie. Dit maakt Rotterdam groener en duurzamer. Maar ook schoner, gezonder en economisch sterker.
Lees meer
Klimaatadaptatie Rotterdam ligt onder zeeniveau, midden tussen verschillende rivieren. Dit maakt onze stad erg kwetsbaar nu het klimaat verandert. Klimaatverandering zorgt er ook voor dat het aantal planten- en diersoorten dat hier leeft minder wordt. In Rotterdam zijn we al begonnen de stad aan te passen aan een klimaat dat verandert. We planten meer groen in de stad. We letten daarbij op de biodiversiteit: we zorgen dat er verschillende soorten planten en dieren kunnen leven. We gaan hier op een slimme manier mee om: wanneer we aanpassingen maken in de stad, denken we meteen na over hoe we die veranderingen kunnen laten samengaan met de klimaatverandering. Het programma Rotterdams WeerWoord laat zien welke stappen we hiervoor kunnen nemen.
Naar rotterdamsweerwoord.nl
Hoe gaat het met de klimaatdoelen in Rotterdam? Het doel van de energietransitie is om de CO2-uitstoot tegen 2030 met 55% te verminderen in vergelijking met het niveau van 1990. We zijn goed begonnen en hebben al resultaten geboekt. Hierdoor is de stijging van de CO2uitstoot gestopt. De grafiek laat een neerwaartse trend zien, wat een geweldige prestatie is. Maar er ligt nog een flinke hoeveelheid werk voor ons om te doen.
Peildatum: augustus 2023 - bron: DCMR CO2-Monitor Rotterdam 2022
In bovenstaande grafiek zie je de nationale doelstelling van 55% CO2-reductie in 2030 vertaald naar de stad. We willen in deze collegeperiode minimaal 25% CO2-reductie in 2025 behalen. De zwarte lijn laat het verloop van de CO2-uitstoot in de afgelopen jaren zien, de groene lijn laat de benodigde daling van de CO2-uitstoot richting de doelen zien.
Peildatum: augustus 2023 - bron: DCMR CO2-Monitor Rotterdam 2022
In de bovenstaande grafiek zie je de nationale doelstelling van 55% CO2-reductie vertaald naar de Rotterdamse haven. De zwarte lijn laat het verloop van de CO2-uitstoot in de afgelopen jaren zien. De groene stippellijn laat de benodigde reductie van de CO2-uitstoot richting het doel van 2030 zien.
Meters maken voor klimaat en mensen in de stad
Voor stad en bewoners
Energietransitie
Lees meer
Lees meer
Lees meer
Energietransitie Schoon, duurzaam en robuust energiesysteem Gebouwde omgeving Mobiliteit Haven van de toekomst
Grondstoffentransitie
Gemeente geeft het goede voorbeeld
Lees meer
Lees meer
Home
Colofon
Bronvermelding
Disclaimer
Hoe gaan we het doen?
Verder met het KAR
Lees meer
Lees meer
2/8
Landingspagina
Inleiding College
Voor stad en bewoners
Energietransitie
Grondstoffentransitie
Gemeente geeft het goede voorbeeld
Meters maken voor klimaat en mensen in de stad De eerste 8.000 woningen zijn van het aardgas. Er gaan alleen nog maar circulaire rioolbuizen de grond in. Van het huishoudelijk afval wordt al 45% gescheiden. Rotterdam won een internationale prijs voor de goede laadinfrastructuur. We maken flink wat meters voor het klimaat en de mensen in de stad. Daar mogen we best trots op zijn. Met de inzet van iedereen hebben we het voor elkaar gekregen dat de CO2-uitstoot in de stad niet meer stijgt; de daling is ingezet. We zijn goed van start gegaan, maar de opgave de komende jaren is groot, erg groot. In 2030 moet de CO2-uitstoot met 55% naar beneden en in 2050 moeten we klimaatneutraal zijn. Het jaar 2030 lijkt ver weg, maar komt razendsnel dichterbij. Een toekomstbestendige stad begint nu. Om overmorgen een woning te kunnen isoleren, een energierekening naar beneden te krijgen, schepen aan de walstroom te leggen of goed gekwalificeerd personeel te vinden, moeten we vandaag handelen. Het gaat ons om de vele Rotterdammers die gezondheidsklachten ervaren door luchtvervuiling. Om de gezinnen die kampen met energiearmoede. Om de bewoners van de wijken waar het ’s zomers 8 graden warmer wordt dan in groene wijken. 7 van de 10 Rotterdammers maken zich zorgen over klimaatverandering, blijkt uit de Omnibusenquête van 2022.
Rotterdam wil vooroplopen, want haar bewoners mogen niet achteraan sluiten. Door te investeren in de energie- en grondstoffentransitie creëren we kansen. Een havenstad die minder leunt op fossiele energie kan haar leidende positie in de wereld versterken en een belangrijke banenmotor blijven. Een geïsoleerde woning met zonnepanelen geeft de bewoners minder financiële kopzorgen. Met slimme acties rond schadelijke stoffen, lawaai en afval kunnen we straks onze kinderen en kleinkinderen een koele, droge en schone stad doorgeven. Het Klimaat Actieplan Rotterdam (KAR) brengt in beeld wat we allemaal al bereikt hebben, maar is ook eerlijk en transparant over wat ons allemaal nog te doen staat. De urgentie is hoog. In dit document zetten we de belangrijkste zaken op een rij. Het maakt duidelijk dat er veel nieuwe initiatieven en extra investeringen nodig zijn. Alleen zo kunnen we de gestelde doelen voor deze collegeperiode, 2030 en 2050 behalen. Sommige doelen ontbreken nog en vragen om besluiten. Het is helder dat we met z’n allen de schouders onder de realisatie van het KAR moeten zetten; Rotterdammers, woningbouwcorporaties, energiemaatschappijen, de haven, bedrijven en scholen, maar ook het Rijk en de Europese Unie zijn belangrijke medespelers. De gemeente zelf zet zijn beste beentje voor.
Het is niet altijd makkelijk, want er worden krachtige keuzes gevraagd rond ruimte, geld, capaciteit en prioriteit. Met oog en oor voor ieders belang. Het college zet alles op alles om vanuit alle portefeuilles het maximale te doen. Precies waar dit college voor staat: we zijn één stad. Samen kunnen we dit.
Eén planeet, één stad, één college, één KAR Home
Colofon
Bronvermelding
Disclaimer
Hoe gaan we het do
3/8
Landingspagina
Inleiding College
Voor stad en bewoners
Energietransitie
Grondstoffentransitie
Gemeente geeft het goede voorbeeld
Voor stad en bewoners
De gemeente Rotterdam maakt het KAR voor alle Rotterdammers én voor hun (klein)kinderen. De gemeente investeert in een duurzame stad voor nu en later. Zo is voor een toenemend aantal Rotterdammers energiearmoede helaas een dagelijkse werkelijkheid en worsteling. Dat vraagt snelle acties ter ondersteuning, maar ook structurele oplossingen. Met de energie- en grondstoffentransitie vermindert op de langere termijn hun kwetsbaarheid voor prijsstijgingen. We grijpen ook de kans aan om te investeren in woningen, wijken en bedrijven. Daarmee dienen we de stad en de haven met haar (toekomstige) bewoners en werkers. De gemeente wil innovatief en met durf werken aan het halen van de klimaatdoelen. Door het verduurzamen van de eigen, gemeentelijke organisatie en werkzaamheden. Voor de stad zorgen we waar nodig voor duidelijke kaders en waar mogelijk geven we ruimte aan experimenten. We maken afspraken en komen met regelingen om verduurzaming in de stad te stimuleren. Een consequente beleidslijn is belangrijk. Daarom bouwen we voort op de ingezette lijn van de gemeenteraad 2018 2022. De volgende principes zijn leidend bij het maken van plannen en het nemen van besluiten:
We houden de energietransitie voor iedereen betaalbaar en voorkomen en bestrijden energiearmoede;
We zetten in op een schone, veilige en betrouwbare energievoorziening;
minimale maatschappelijke kosten;
We zetten in op no-regret beslissingen en we houden in onze keuzes ruimte voor nieuwe oplossingen en toekomstige innovaties;
We zorgen voor een eerlijk speelveld: de vervuiler betaalt;
Via onze inzet op de grondstoffentransitie zetten we in op verminderen van de CO2-uitstoot elders in de
We zetten in op maximale CO2-reductie tegen
wereld; We gebruiken de energie- en grondstoffentransitie als vliegwiel voor ondernemerschap en extra banen (met name voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt);
We toetsen al onze besluiten aan de doelstelling van de energietransitie, nu en in de toekomst; Als gemeente geven we zelf het goede voorbeeld;
We zorgen dat bedrijven en werknemers zo goed als mogelijk en in samenspraak in staat worden gesteld de stappen in de energietransitie te zetten, en we benutten de energietransitie ook voor de versterking van onze (internationale) concurrentiepositie; We zetten in op maatregelen die zich bevinden op het raakvlak van gezondheid en het tegengaan van klimaatverandering. Denk aan: uitstootvrije mobiliteit, duurzaam bouwen en het verbeteren van luchtkwaliteit;
We zorgen voor maximale betrokkenheid van en informatievoorziening aan inwoners; We sturen vanuit onze aandeelhoudersrol actief onze deelnemingen. En specifiek voor het Havenbedrijf Rotterdam om de haven van Rotterdam te ondersteunen in hun inzet op het tegengaan van klimaatverandering.
We houden de energietransitie voor iedereen betaalbaar
"We willen uiteindelijk allemaal besparen op (hoge) energiekosten. Duurzaamheid is een ingewikkeld onderwerp, maar als je het hebt over hoeveel kosten je kunt besparen, dan is dat een stuk concreter. Zeker voor mensen met een klein inkomen zijn de prioriteiten anders." Rieks Weerman
Vliegwiel voor ondernemerschap, extra banen en versterken concurrentiepositie
"Ik wil schone energie voor iedereen bereikbaar maken én mensen zonder werk laten profiteren van de werkgelegenheid die de energietransitie biedt." Josee van Linschoten
Via onze inzet op de grondstoffentransitie zetten we in op verminderen van de CO2-uitstoot elders in de wereld
"Ik wil laten zien dat ook het zetten van kleine stappen zinvol is. Ik vind het belangrijk om bij te dragen aan meer duurzame en eerlijke kleding." Daisy Kroon
We voorkomen en bestrijden energiearmoede
"We gaan op bezoek bij mensen en kijken wat nodig is. Dat gaat verder dan de energietransitie. Als we een stapel ongeopende enveloppen zien, gaan we daarover het gesprek aan. Als er schuldenproblematiek speelt, zorgen we voor hulpverlening. " Houria Tourich
Als gemeente geven we het goede voorbeeld
"Rotterdam wil een betrouwbare, geloofwaardige en inspirerende gemeente zijn. Als wij laten zien dat we duurzaamheid serieus nemen, zullen anderen dat ook doen. En dan gaat het om het energieverbruik in onze kantoorlocaties, de openbare verlichting of ons wagenpark. Eigenlijk om alles van pennen en potloden tot grote projecten." Richard van der Steen
We zorgen voor maximale betrokkenheid van inwoners
"Op twee gymzaaldaken in de wijk Prinsenland – Lage Land zijn 344 zonnepalen gelegd. Deze leveren zo'n 122.000 kWh per jaar op. Het is fantastisch om nu concreet te kunnen zien dat een gezamenlijke bewonersactie leidt tot het produceren van lokale duurzame energie. Een onmisbare schakel in de Rotterdamse energietransitie!" Donald van den Akker
Energie- en grondstoffentransitie gaan hand in hand In het KAR staan de energie- en grondstoffentransitie centraal, omdat deze twee transities nauw met elkaar verbonden zijn. De energietransitie vraagt veel materiaal voor het maken van windmolens, zonnepanelen, batterijen en het isoleren van woningen. Dit veroorzaakt een stevige milieuvoetafdruk, waaronder CO2-uitstoot. Daarnaast vormt de toenemende schaarste van grondstoffen een risico. Het afremmen van het materiaalgebruik is belangrijk voor het klimaat én onze economie. Tegelijkertijd hebben we veel grondstoffen nodig om de energietransitie (snel) te kunnen uitvoeren. De energie- en grondstoffentransitie zijn dus onlosmakelijk met elkaar verbonden.
Omgevingsvisie is leidend De energie- en grondstoffentransitie leggen een grote claim op de ruimte in de stad. Bij het uitvoeren van onze klimaatplannen is de omgevingsvisie leidend. Goed omgaan met de beperkte ruimte is een randvoorwaarde voor het realiseren van gestelde doelen. De benodigde ingrepen vormen tegelijkertijd een kans voor een kwaliteitsimpuls in de duurzame, goede groei van de stad. Waar het kan zorgen we bijvoorbeeld ook voor schonere lucht en maken we de stad weerbaarder voor klimaatverandering. Het uitvoeringsplan van luchtkwaliteit volgt in de loop van 2024 als duidelijk is op welke termijn de nieuwe normen voor luchtkwaliteit bekend zijn. Op dit moment wordt de Europese richtlijn voor luchtkwaliteit opnieuw bekeken. Ondertussen nemen we al maatregelen om de luchtkwaliteit in Rotterdam te verbeteren.
Home
Colofon
Bronvermelding
Disclaimer
Hoe gaan we het do
4/8
Landingspagina
Inleiding College
Voor stad en bewoners
Energietransitie
Grondstoffentransitie
Gemeente geeft het goede voorbeeld
Energietransitie
Het doel van de energietransitie: 55% CO2-reductie in 2030. We hebben een vliegende start gemaakt, waardoor de stijging van de CO2-uitstoot is gestopt. De grafiek laat de beweging naar beneden zien. Dat is een prachtige prestatie, maar er is nog veel te doen.
In de haven en in de stad halen we alles uit de kast om onze ambities waar te maken. In de haven zijn de grote bedrijven en het Rijk aan zet. Zie hiervoor het onderdeel ‘haven’ in het KAR.
In de stad is de rol van de gemeente groter. Door regie te voeren, kaders te stellen en aan te jagen zetten we de komende jaren de ingezette daling door tot -25% in 2025. Dat betekent 0,51 Mton van de stedelijke uitstoot in 4 jaar tijd. Uitvoeren van de lopende plannen is niet voldoende, want alleen met extra acties halen we de doelen in 2030. Om te weten of we op de goede weg zijn en blijven, rekent de DCMR eens per jaar alle maatregelen door richting 2030. Ook stelt de DCMR eens per jaar vast wat de daadwerkelijke uitstoot was in het voorgaande jaar. De laatste rapportage vind je hieronder. Zodra de nieuwe berekeningen gereed zijn verwerken we deze in het KAR. DCMR Rapportages
De energietransitie draait voor het college niet om techniek, maar om het toekomstbestendig maken van de stad voor haar bewoners. Hoe we daar handen en voeten aan geven, leest u in de onderstaande onderdelen.
Schone, duurzame en robuuste energievoorziening In Rotterdam groeit het aantal zonnepanelen en windmolens snel. Het energiesysteem moet mee ontwikkelen om het vastlopen van het elektriciteitsnet te voorkomen. Rotterdam investeert nu om de vruchten in de toekomst te plukken. Lees meer
Gebouwde omgeving Wonen, winkelen en werken willen Rotterdammers in gebouwen die prettig, gezond en betaalbaar zijn. In 2050 moet elk gebouw aardgasvrij en CO2-neutraal zijn. De gemeente, bedrijven, eigenaar-bewoners, particuliere verhuurders en corporaties zetten hun schouders onder dit doel. Lees meer
Mobiliteit Rotterdam is een stad in beweging. Het werken aan de klimaatdoelen moet tegelijkertijd de bereikbaarheid, de luchtkwaliteit en de ruimtelijke kwaliteit verbeteren. Dat vraagt om een ander mobiliteitssysteem voor personen en goederen. Lees meer
Haven van de toekomst Op het wereldtoneel is de Rotterdamse haven een belangrijke speler. Om van belang te blijven moet ze zich ontwikkelen tot duurzame haven met een CO2-reductie van 55% in 2030 en CO2neutraliteit in 2050. Maar ook een volledig circulaire industrie in 2050. Dat is een grote uitdaging, aangezien de industrie nu vooral aardolie-gebaseerd is. Lees meer
Home
Colofon
Bronvermelding
Disclaimer
Hoe gaan we het do
5/8
Landingspagina
Inleiding College
Voor stad en bewoners
Energietransitie
Grondstoffentransitie
Gemeente geeft het goede voorbeeld
Grondstoffentransitie
Het Circulair programma richt zich op het ontwikkelen van een circulaire economie: een economisch systeem waarin Rotterdam zo efficiënt mogelijk omgaat met grondstoffen, materialen en producten in de hele keten. Een groot deel van de CO2-uitstoot in Rotterdam wordt veroorzaakt door het gebruik van grondstoffen en materialen. Een circulaire economie draagt dus aanzienlijk bij aan het verminderen van CO2-uitstoot. Tegen 2030 wil de gemeente het gebruik van mineralen, metalen en fossiele grondstoffen met 50% verminderen. In 2050 is Rotterdam volledig circulair.
Wat hebben we al gedaan? We zijn bezig met drie belangrijke ketens: Bouw, Organische Stromen en Consumptiewaar(de), en we richten ons op drie gebruikersgroepen: Gemeentelijk opdrachtgevers en inkopers, Ondernemers en Rotterdammers. We verwachten dat we binnen deze agenda’s de grootste impact kunnen maken. Hier zijn enkele voorbeelden van projecten die we hebben uitgevoerd: We hebben materiaalpaspoorten geïntroduceerd, waardoor het hergebruik van materialen uit bouwprojecten mogelijk is. We hebben levenscyclusanalyses uitgevoerd om de milieueffecten van producten die de gemeente aanschaft te laten zien. We zijn begonnen met het schoon inzamelen van bladafval, wat gebruikt wordt om bokashi te maken. We hebben experimenten uitgevoerd om voedselverspilling te verminderen, zoals het programma "Het Nieuwe Nassen". Het Circulair Loket staat klaar om bedrijven te helpen met vragen over circulair ondernemen. We hebben samengewerkt met ketenpartners op het gebied van textielproductie, -reparatie en recycling.
Wat zijn de lopende projecten? We werken aan minder, beter, langer en opnieuw gebruik van grondstoffen. Bijvoorbeeld: We kijken naar vegetatie in het M4H-gebied en in Reyeroord om te zien welke planten goed groeien op verschillende soorten grond. Dit helpt met het besparen van kosten voor het beheer en zo gebruiken we minder planten, grondstoffen, water, aarde en transport. We werken samen met Rotterdamse scholen aan ‘circulair vakmanschap’, hierdoor leren studenten meer over het ontwerpen en onderhouden van producten, zodat minder grondstoffen nodig zijn. We helpen Mkb-bedrijven, start-ups en scale-ups die circulair (willen) innoveren met informatie, advies netwerken en toegang tot (co)financiers. We ondersteunen ook initiatieven van mensen uit de buurt, zoals repaircafés, kledingruilacties en de verkoop van tweedehands spullen. Zie voor meer projecten het programmaplan Rotterdam Circulair 2023 – 2026:
Naar rotterdamcirculair.nl
Wat moet er nog gedaan worden?
Rotterdam Circulair stimuleert het circulaire denken en doen in de stad, zowel binnen onze eigen organisatie als daarbuiten. Onze projecten dienen als instrument om dit doel te bereiken: we voeren projecten uit met als doel circulair denken en doen tot de standaard te maken. Hiervoor bundelen we onze krachten met partners in de stad. Door praktisch aan de slag te gaan, leren we wat wel en niet werkt in de praktijk. Deze beweging vergroten we de komende jaren.
Doe-denkersaanpak Projecten helpen ons ook om nieuwe ideeën te vinden die zorgen dat we grondstoffen minder, langer, beter en opnieuw kunnen gebruiken. We gebruiken wat we leren van onze praktijkervaring om de grote veranderingen te maken die nodig zijn. Dit noemen we de Doedenkersaanpak. Met deze aanpak proberen we circulair denken en doen meer bekendheid te geven en steviger te verankeren. Kort gezegd: we willen dat circulair denken en handelen normaal wordt.
Overzicht projecten Klik hier voor het overzicht van alle projecten. Overzicht projecten
Home
Colofon
Bronvermelding
Disclaimer
Hoe gaan we het do
6/8
Landingspagina
Inleiding College
Voor stad en bewoners
Energietransitie
Grondstoffentransitie
Gemeente geeft het goede voorbeeld
Gemeente geeft het goede voorbeeld
Natuurlijk verkleinen wij ook onze eigen voetafdruk. De ambitie is om de CO2-uitstoot met 55% te verminderen in 2030. Dat begint onder andere bij het duurzaam beheren van ons vastgoed en wagenpark. Als volgende stap willen we als gemeente ook met partners, zoals toeleveranciers en aannemers, afspraken maken over verduurzaming van de keten. De CO2-Prestatieladder brengt jaarlijks in beeld wat we hebben bereikt binnen het vastgoed dat de gemeente in beheer heeft. De openbare cijfers over energiegebruik en de CO2-uitstoot prikkelen ons om voortdurend verbeteringen aan te brengen.
Gemeentelijk vastgoed De gemeente gebruikt veel gebouwen. We hebben twee doelen voor het verduurzamen van ons vastgoed: 1. In 2030 willen we de CO2-uitstoot met 55% verminderen. We gaan ongeveer 250 gebouwen van het gemeentelijk vastgoed vervangen of renoveren om hun levensduur te verlengen. Vooral gebouwen met een slecht energielabel worden aangepakt. Maar let op, deze nieuwe en gerenoveerde gebouwen zijn nog niet energieneutraal. Dat willen we wel bereiken tegen 2050. 2. In 2050 willen we een 100% reductie van de CO2-uitstoot bereiken. Dit is op dit moment niet mogelijk omdat we momenteel alleen genoeg geld hebben voor normaal onderhoud, renovatie en nieuwbouw die voldoet aan de huidige wet- en regelgeving, met een kleine focus op duurzaamheid (bijvoorbeeld BREEAM Good of GPR 7,5).
Wat hebben we al gedaan? De afdeling Vastgoed heeft een lijst met duurzame criteria gemaakt en deze toegevoegd aan de Kadernota Vastgoed. Om ervoor te zorgen dat duurzaamheid een belangrijk onderdeel wordt van projecten, moeten we in het begin van het project met behulp van deze lijst beslissingen maken over welke duurzame doelen het beste passen bij wat we willen bereiken.
Eigen wagenpark De voertuigen van de gemeente zijn zeer zichtbaar in de stad. In 2030 willen we werken met een uitstootvrij wagenpark, hiermee verbeteren we ook de luchtkwaliteit, daarom maken we vaart. Dat doen we in drie stappen: Eind 2023: alle personenwagens (incl. tweewielers) uitstootvrij. Op 1 januari 2024 was 100%* uitstootvrij Eind 2025: alle lichte bedrijfsvoertuigen uitstootvrij. Op 1 januari 2024 was 57 % uitstootvrij. Eind 2030: alle zware voertuigen gereedschappen en werktuigdragers uitstootvrij. Op 1 januari 2024 was 17 % van alle zware voertuigen uitstootvrij. Van alle gereedschappen en werktuigdragers is op 1 januari 2024 65% uitstootvrij. * op enkele hybride auto's na.
Uitstootvrije voertuigen die onder de categorie 'zwaar' vallen zijn prijzig. Toch vindt de gemeente het een waardevolle investering voor klimaat en stad. Juist omdat we van bedrijven verwachten dat zij regels in de Zero Emissie Stadslogistiek (ZES)-zone gaan naleven.
Home
Colofon
Bronvermelding
Disclaimer
Hoe gaan we het do
7/8
Inleiding College
Voor stad en bewoners
Energietransitie
Grondstoffentransitie
Gemeente geeft het goede voorbeeld
Hoe gaan we het doen?
Krachten bundelen De klimaatdoelen zijn zeer uitdagend. Plannen maken is goed, maar plannen waarmaken is beter. Als alle betrokken partijen de krachten bundelen gaat het lukken. Zo dagen de Rotterdamse Klimaataanjagers organisaties uit concrete projecten rond duurzaamheid en circulaire economie te starten.
Bewoners betrekken Onze stad verduurzamen doen we samen. Bewoners betrekken we via het Rotterdams Burgerberaad Klimaat en de wijkraden. De gemeente ondersteunt ook bewonersinitiatieven, die bijvoorbeeld buurtbewoners helpen bij de energietoeslag of hen leren raamfolie aan te brengen. Betrokken bewoners bouwen met de gemeente mee.
Geld voor groen De gemeente geeft gericht geld aan het versnellen van verduurzaming. Technische innovatie die werkgelegenheid stimuleert. Vergroening die de stad koeler maakt. Isolatie voor woningen die de energierekening drukt. Circulaire economie aanjagen die grondstoffen bespaart. Het Duurzaamheidstransitiebudget (DTB) en het Energietransitiefonds (ETF) helpen Rotterdam vooruit.
Duurzame banen Bouwen aan een groener Rotterdam vraagt veel doe- en denkkracht. De krapte op de arbeidsmarkt is een struikelbok. Daarom zet de gemeente in op duurzame banen. Iedereen is van waarde en welkom. Jongeren met talent voor techniek, enthousiaste zij-instromers en mensen die meer kunnen, dan ze denken.
Regie op ruimte De ruimte in de stad is beperkt. Boven de grond en onder de grond. De gemeente voert regie op ruimte, zodat er samenhang ontstaat met andere ruimtelijke opgaven. Zo wordt de aanleg van het warmtenet zo veel mogelijk samen opgepakt met een rioolvervanging of vergroening. Zo kan de energietransitie een versneller zijn voor álle opgaven.
Lobby De energietransitie kan alleen slagen als het Rijk en de EU de juiste randvoorwaarden scheppen. Wat ons betreft staat daarbij de betaalbaarheid voor de Rotterdammer voorop. De gemeente is regelmatig in Den Haag te vinden om het beste te bereiken voor bewoners en stad. Daarnaast werkt Rotterdam samen met andere Europese steden en zijn we een van de 100 Climate Neutral Cities.
Home
Colofon
Bronvermelding
Disclaimer
Hoe gaan we het doen?
8/8
Voor stad en bewoners
Energietransitie
Grondstoffentransitie
Gemeente geeft het goede voorbeeld
Hoe gaan we het doen?
Verder met het KAR
Het Klimaat Actieplan Rotterdam (KAR) laat zien hoe de gemeente werkt aan een klimaatneutraal Rotterdam in 2050. We zijn open over de resultaten die we boeken. We zijn realistisch over de dingen die nog moeten gebeuren. Het KAR brengt in beeld wat we nu al doen. De conclusie: het beleid is ambitieus en de uitvoering komt op stoom, maar voor het halen van onze doelen in 2030 en 2050 moeten we onze mouwen nóg meer opstropen. Daarom gaan we meer plannen maken én uitvoeren. Dat doen we samen met de stad, want het klimaat is van iedereen. Het KAR is van en voor de Rotterdammers. Met elkaar houden we de vinger aan de pols. In het KAR gaan we klimaatprojecten opnemen van de wijkraden, het Rotterdams Burgerberaad Klimaat en die de Rotterdamse Klimaataanjagers met partners in de stad doen.
Het KAR maakt ook duidelijk dat de gemeente te weinig financiële middelen en bevoegdheden heeft om alle plannen goed en snel uit te kunnen voeren. Nieuwe ontwikkelingen vanuit het Rijk en de Europese Unie proberen we met het KAR te beïnvloeden, zodat ze de projecten in Rotterdam maximaal ondersteunen. Het KAR is een levend actieplan, waarin nieuwe ideeën vanuit de stad landen en de voortgang van projecten wordt bijgehouden. Het KAR krijgt regelmatig een update. Zo houden we elkaar scherp en kunnen we samen het beste bereiken voor bewoners en stad.
Home
Colofon
Bronvermelding
Disclaimer
Verder met het KAR
1/23
Schone, duurzame en robuuste energievoorziening
Schone, duurzame en robuuste energievoorziening - Zon
Schone, duurzame en robuuste energievoorziening - Wind
Home / Energietransitie / Energievoorziening
Open overzicht
Schone, duurzame en robuuste energievoorziening De indirecte CO2-uitstoot door ons stedelijke elektriciteit- en warmtegebruik nam de afgelopen jaren fors af na een piek in 2016. Dit komt doordat we in Nederland meer stroom met groene energiebronnen zijn gaan produceren en fossiele energiebronnen zijn gaan afstoten. De wind- en zonprojecten in Rotterdam hebben de afgelopen jaren bijgedragen aan de vergroening van deze nationale energiemix.
De energietransitie voltrekt zich in een razendsnel tempo. Rotterdam wil de ontwikkelingen niet alleen op de voet volgen, maar bovenal koploper zijn. In de stad en de haven wekken we nu al groene energie op met 389.000 zonnepanelen en 88 windmolens. Daarnaast heeft Rotterdam een sterke startpositie bij de verdere ontwikkeling van het stadsverwarmingsnet en we beschikken over veel alternatieve warmtebronnen. Ook werken we samen met warmtebedrijven en netbeheerders aan een betrouwbaar en slim energiesysteem. Zo kunnen alle Rotterdammers de vruchten plukken van de energietransitie. Zo veranderen we bedreigingen in kansen voor de stad. De rol van de gemeente Voor een schoon, duurzame en robuuste energievoorzieningstimuleert en faciliteert de gemeente de ontwikkeling en het gebruik van duurzame energiebronnen. Daarnaast stimuleren we productie en transport van groene waterstof en onderzoeken we de mogelijkheden voor kernenergie. Dit doen we samen met bewoners en bedrijven in de stad en in de haven. Met netbeheerder Stedin werken we aan een strategische agenda om netcongestie te voorkomen of de effecten ervan te verkleinen. We stimuleren innovaties in het energiesysteem om de laatste stap te zetten naar de uitvoering in Rotterdam.
Zonne-energie Rotterdam wil koploper worden op het gebied van zonne-energie. Als we flink doorpakken dan halen we onze bijdrage aan de RES 1.0 (3,4 km2 panelen in 2030) al bijna in 2026. Lees meer
Windenergie Met de regio en de haven is afgesproken dat we in 2030 minimaal 350 megawatt windenergie willen opwekken. Lees meer
Warmtesysteem Het verwarmen van gebouwen en tapwater met aardgas mag vanaf 2050 niet meer. Daarom werken we aan alternatieve warmtesystemen. Lees meer
Energiesysteem We bouwen aan een schoon, slim, betrouwbaar en rechtvaardig energiesysteem, waarvan het elektriciteitsnet een belangrijk onderdeel is. Lees meer
Home
Colofon
Bronvermelding
Disclaimer
2/23
Schone, duurzame en robuuste energievoorziening
Schone, duurzame en robuuste energievoorziening - Zon
Schone, duurzame en robuuste energievoorziening - Wind
Home / Energietransitie / Energievoorziening / Zonne-energie
Open overzicht
Zonne-energie Rotterdam wil koploper worden op het gebied van zonne-energie. Dit zijn de stappen die we (gaan) maken:
Maart 2022 stond de teller op 0,7 km2 → 389.000 zonnepanelen. Maart 2023 stond de teller op 1,1 km2 --> 600.000 zonnepanelen. Voor 2026 is het doel 3,2 km2 → 1.778.000 zonnepanelen. Voor 2030 is het doel 3,4 km2 → 1.889.000 zonnepanelen.
Als we flink doorpakken dan halen we onze bijdrage aan de Regionale Energiestrategie Rotterdam Den Haag (3,4 km2 panelen in 2030) al bijna in 2026. Het is verstandig om een voorsprong te hebben, want de landelijke doelen voor zonne-energie worden na 2030 waarschijnlijk verhoogd. De zon-ambitie kunnen we waarmaken door veel nieuwe locaties toe te voegen; op bedrijfsdaken, langs snelwegen, langs gemeentelijke infrastructuur en op parkeerterreinen. Daarnaast stimuleren we initiatieven van bewoners in coöperaties en kleinschalige projecten.
Wat hebben we al gedaan? Op verschillende fronten zijn eerste successen geboekt: Zon op daken en gevels Servicepunt Zon voor Bedrijven geopend, waardoor versneld 60.000 (0,11 km2) zonnepanelen zijn aangelegd, zes collectieve daken met zonnepanelen, Energie Van Rotterdam ondersteund, er zijn tot nu toe 26.000 zonnepanelen op gemeentelijk vastgoed geplaatst er zijn twee pilots gedaan met zonne-gevels en er is begin 2024 een collectieve inkoopactie voor zonnepanelen van start gegaan. Zon op en langs infrastructuur Het vooronderzoek naar zonne-energie langs het traject A15/A38 is afgerond. Voor wat betreft zonne-carports is er een vergunningsaanvraag ingediend voor het parkeerterrein van een sportvereniging, en we zijn ook in gesprek over mogelijke zonne-carports op enkele andere locaties. Zon op land en water Zonnepark Oranjepolder in ontwikkeling, bouwstart zonnepark Schiebroek begin 2024.
Welke projecten lopen nog? Het programma Zonne-energie in Rotterdam 2022 - 2026 is gericht op het helpen van burgers, bedrijven en instellingen bij de aanleg van zonnepanelen. Belangrijk aandachtspunt is het bereikbaar maken van zonne-energie voor Rotterdammers zonder dak of met een kleine beurs. Ook stimuleren we collectieve daken met zonnepanelen van energiecoöperaties, waarbij bewoners zich kunnen aansluiten. De Rotterdamse zonneladder geeft richting aan de inzet van de gemeente: - Zon op daken en gevels: Ja. - Zon op en langs infrastructuur: Ja, mits veilig en verantwoord. - Zon op water en land: Nee, tenzij… Dit zijn de kansen die we kunnen benutten voor 2026, in totaal maar liefst 3,2 km2 zonnepanelen:
1,5 km2 op daken en gevels: bedrijfsdaken, collectieve daken, scholen, gemeentelijk vastgoed, woningcorporaties, VVE’s en particulieren. 0,4 km2 op en langs infrastructuur: Let the Sun Shine, Solar Carports en OER. 0,2 km2 op water en land: Oranjepolder, Schiebroek. 1,1 km2 bestaande zonnepanelen
Wat staat ons nog te doen?
Soms lopen burgers of bedrijven tegen drempels aan bij het leggen van zonnepanelen. Daarom schept de gemeente met het programma Zonne-energie in Rotterdam 2022-2026 de optimale randvoorwaarden voor alle partijen die willen bijdragen. Aandachtspunten: Circulariteit van zonnepanelen: de zonnepanelen zijn nu nog niet goed te recyclen. Er moet voldoende ruimte op het overvolle elektriciteitsnet zijn om de zonnestroom kwijt te kunnen. We willen een goede balans tussen verschillende doelen op daken: zon, vergroening, waterberging en wonen.
Overzicht projecten Klik hier voor het overzicht van alle projecten. Overzicht projecten
Home
Colofon
Bronvermelding
Disclaimer
1/17
Zonne-energie
Windenergie
Energiesysteem
Gebouwde omgeving: Aardgasvrij
Gebouwde omgeving: Energiebesparing
Home / Energietransitie / Energievoorziening / Zonne-energie / Overzicht projecten
Open overzicht
Overzicht projecten
Zonne-energie Leeswijzer Tabel: 1. ETB - Energietransitiebudget – dit is een fonds dat de versnelling van de energietransitie in Rotterdam financiert gericht op projecten die voornamelijk uitvoering hebben gekregen tussen 2020-2022. 2. DTB - Duurzaamheidstransitiebudget – dit is een fonds dat de duurzaamheidstransitie in Rotterdam financiert gericht op projecten om de juiste innovaties in de regio te versnellen, ondernemers te ondersteunen, en zo het verdienvermogen voor de stad en de werkgelegenheid voor Rotterdammers te bevorderen tussen 2023-2026. 3. RKA - Rotterdams Klimaatakkoord. Dit zijn projecten die onder het Rotterdams Klimaatakkoord zijn opgestart en sommige worden doorgezet vanuit de Rotterdamse Klimaataanjagers. 4. SES – Smart Energy Systems – SES is een bestaand innovatieprogramma gericht op het versnellen en faciliteren van innovaties in de energietransitie. 5. ETF-R – Energietransitiefonds Rotterdam – dit is een fonds voor duurzame investeringen die bijdragen aan de reductie van de uitstoot van CO2, de luchtkwaliteit, het verminderen van het gebruik van primaire grondstoffen en het versterken van een ‘groene’ economie in Rotterdam.
Wat hebben we al gedaan?
Waar zijn we mee bezig?
Wat zit er nog in de planning?
* DCMR rapporteert over het CO2-reductie effect van afgeronde projecten in de CO2-monitor ** DCMR rapporteert over de inschatting van toekomstige resultaten in de rapportage ‘Effect Rotterdamse Klimaataanpak’ Zie voor de meest actuele rapportages de website van de DCMR: Verminderen CO2 uitstoot | DCMR
Home
Colofon
Bronvermelding
Disclaimer
Gebouwde omgeving: Energiearmoede
3/23
Schone, duurzame en robuuste energievoorziening
Schone, duurzame en robuuste energievoorziening - Zon
Home / Energietransitie / Energievoorziening / Windenergie
Schone, duurzame en robuuste energievoorziening - Wind
Open overzicht
Windenergie De gemeente Rotterdam heeft een voorkeur voor energie uit wind op zee. Bestaande afspraken, om vijf windparken op Rotterdams grondgebied mogelijk te maken, komen we na. De windmolens in de stad wekken nu al jaarlijks 20,7 megawatt op. In de haven 320,2 megawatt. Dit staat gelijk aan de energieopbrengst van 560.500 zonnepanelen.
Wat hebben we al gedaan? In het stadsregionale convenant (2012) en het havenconvenant (2009) staan afspraken om minimaal 350 megawatt windenergie op te wekken. Deze doelstellingen zijn ook onderdeel van de regionale ambities voor duurzame opwek in 2030, zoals vastgelegd in de RES 1.0 (1 juli 2021). Onze voorkeur gaat uit naar windparken op zee, maar deze bestaande afspraken over wind op land komen wij na.
Welke projecten lopen nog? Hoe worden de 350 megawatt windenergie in 2030 (vastgelegd in RES 1.0) gerealiseerd? Het stadsregioconvenant moet jaarlijks 150 megawatt opleveren voor 2025, daarvan staan windmolens met een totaalvermogen van minstens 50 megawatt gepland op Rotterdams grondgebied. Verdeeld over 5 locaties: Hoeksebaan, Charloisse Poort, Rozenburg, Beneluxplein en Nieuwe Waterweg.
*Het uiteindelijk aantal MW’s hangt onder andere af van het aantal turbines en het (beschikbare) turbinetype. Enerzijds zullen verschillende onderzoeken, waaronder op het gebied van milieu, ruimtelijke impact en externe veiligheid het opgesteld windvermogen bepalen, anderzijds het aanbestedingsresultaat van de marktpartij bij de aanschaf van de turbines.
In het havenconvenant staat de afspraak om minimaal 300 megawatt windenergie op te wekken. In het havengebied staat inmiddels 320,2 megawatt opgesteld vermogen. Windmolens hebben invloed op de omgeving. Om tot goede inpassing te komen, vindt de gemeente procesparticipatie (met wijkraden, klankbordgroepen, omwonenden en overige stakeholders) en financiële participatie (lokaal eigendom en energiecoöperaties) belangrijk.
Wat staat ons nog te doen?
Omgevingsbewuste ontwikkeling van windenergie vraagt om extra gemeentelijke inspanning voor de windparken in procedure en voor de nog te ontwikkelen windparken. Daarbij zetten we in op een combinatie van publieksparticipatie en communicatie. De Strekdam in Hoek van Holland is een voorbeeld van een onderzoekslocatie uit de RES 1.0. De nieuwe landelijke normen voor plaatsing wind op land zijn eind 2023 in concept gepubliceerd. Het effect ervan op de windparken in ontwikkeling nemen we mee. Voor de realisatie van een stabiel elektriciteitsnet zijn afspraken met netbeheerders, Havenbedrijf en andere stakeholders nodig.
Overzicht projecten Klik hier voor het overzicht van alle projecten. Overzicht projecten
Home
Colofon
Bronvermelding
Disclaimer
2/17
Zonne-energie
Windenergie
Energiesysteem
Gebouwde omgeving: Aardgasvrij
Gebouwde omgeving: Energiebesparing
Home / Energietransitie / Energievoorziening / Windenergie / Overzicht projecten
Open overzicht
Overzicht projecten
Windenergie Leeswijzer Tabel: 1. ETB - Energietransitiebudget – dit is een fonds dat de versnelling van de energietransitie in Rotterdam financiert gericht op projecten die voornamelijk uitvoering hebben gekregen tussen 2020-2022. 2. DTB - Duurzaamheidstransitiebudget – dit is een fonds dat de duurzaamheidstransitie in Rotterdam financiert gericht op projecten om de juiste innovaties in de regio te versnellen, ondernemers te ondersteunen, en zo het verdienvermogen voor de stad en de werkgelegenheid voor Rotterdammers te bevorderen tussen 2023-2026. 3. RKA - Rotterdams Klimaatakkoord. Dit zijn projecten die onder het Rotterdams Klimaatakkoord zijn opgestart en sommige worden doorgezet vanuit de Rotterdamse Klimaataanjagers. 4. SES – Smart Energy Systems – SES is een bestaand innovatieprogramma gericht op het versnellen en faciliteren van innovaties in de energietransitie. 5. ETF-R – Energietransitiefonds Rotterdam – dit is een fonds voor duurzame investeringen die bijdragen aan de reductie van de uitstoot van CO2, de luchtkwaliteit, het verminderen van het gebruik van primaire grondstoffen en het versterken van een ‘groene’ economie in Rotterdam.
Wat hebben we al gedaan?
Waar zijn we mee bezig?
* DCMR rapporteert over het CO2-reductie effect van afgeronde projecten in de CO2-monitor ** DCMR rapporteert over de inschatting van toekomstige resultaten in de rapportage ‘Effect Rotterdamse Klimaataanpak’ Zie voor de meest actuele rapportages de website van de DCMR: Verminderen CO2 uitstoot | DCMR
Home
Colofon
Bronvermelding
Disclaimer
Gebouwde omgeving: Energiearmoede
Schone, 4/23 duurzame en robuuste energievoorziening - Zon
Schone, duurzame en robuuste energievoorziening - Wind
Home / Energietransitie / Energievoorziening / Energiesysteem
Schone, duurzame en robuuste energievoorziening - Energiesysteem
Open overzicht
Energiesysteem Het energiesysteem in Rotterdam gaat de komende jaren op de schop. We bouwen aan een schoon, slim, betrouwbaar en rechtvaardig energiesysteem, waarvan het elektriciteitsnet een belangrijk onderdeel is. In het coalitieakkoord ‘Eén stad’ staat een heldere ambitie: nieuwe inwoners en bedrijven moeten niet in de rij hoeven staan voor een stopcontact. Ondertussen is dat voor een deel van onze stad en haven helaas wel het geval. De hoge gasprijs is een van de factoren die de omschakeling van fossiele brandstoffen naar duurzame energiebronnen versnelt. Het is een extra motivatie om samen met netbeheerders en bedrijven het energiesysteem van Rotterdam mee te laten groeien met de transitie.
Wat hebben we al gedaan? We hebben een duidelijk beeld waaraan het toekomstige energiesysteem moet voldoen. De netwerkbeheerders en bedrijven bouwen al volop aan het systeem. Als gemeente stimuleren we innovatie en nieuwe toepassingen in het energiesysteem via het Smart Energy Systems programma.
Welke projecten lopen nog? Om het dichtslibben van het elektriciteitsnet te voorkomen heeft de gemeente samen met netbeheerder Stedin een Strategische Actieagenda opgesteld. Dit vraagt ook om nieuwe techniek. Daarom stellen we in 2024 de innovatie subsidieregeling van het programma Smart Energy Systems weer twee keer open. Want er zijn veel ondernemers met slimme ideeën om de problemen in het energiesysteem aan te pakken. Ook zijn er vanuit het DTB middelen ter beschikking gesteld om ondernemers te helpen flexibel om te gaan met hun energieverbruik. We werken samen met partners en medeoverheden om het Energiesysteem van de toekomst vorm te geven. Dat doen we in de Regionale EnergieStrategie (RES), door aanlanding van wind op zee te faciliteren en deel te nemen aan het provinciaal en nationaal Meerjarenprogramma Investeringen Energie en Klimaat (MIEK). Voor de mogelijke bouw van twee nieuwe kerncentrales doet het Rijk onderzoek en starten ze een participatie- en communicatietraject. In het kader van de MER in opdracht van het Rijk zal de gemeente een bijdrage leveren.
Wat staat ons nog te doen?
Rotterdam kreeg in 2022 te maken met krapte op het elektriciteitsnet. De vraag naar elektriciteit steeg vooral in de haven veel harder dan gedacht. Hoogspanningsnetbeheerder TenneT kondigde in oktober 2023 aan dat zij definitief niet meer aan de toenemende vraag kan voldoen totdat het net is verzwaard. Het is de verantwoordelijkheid van TenneT om goed in te spelen op de elektriciteitsvraag. Er wordt door TenneT hard gewerkt aan de uitbreiding van de capaciteit, maar dat biedt pas vanaf 2030 een structurele oplossing. Er liggen behoorlijk wat uitdagingen. Boven- en ondergronds moet er voldoende ruimte zijn voor transformatorstations, leidingen en kabels. Er is veel en goed geschoold personeel nodig. Soms is wet- en regelgeving een hobbel. Gemeente en netbeheerders moeten hun samenwerking versterken en verbeteren, zodat ze samen de uitdagingen het hoofd kunnen bieden.
Overzicht projecten Klik hier voor het overzicht van alle projecten. Overzicht projecten
Home
Colofon
Bronvermelding
Disclaimer
3/17
Zonne-energie
Windenergie
Energiesysteem
Gebouwde omgeving: Aardgasvrij
Gebouwde omgeving: Energiebesparing
Home / Energietransitie / Energievoorziening / Energiesysteem / Overzicht projecten
Open overzicht
Overzicht projecten
Energiesysteem Leeswijzer Tabel: 1. ETB - Energietransitiebudget – dit is een fonds dat de versnelling van de energietransitie in Rotterdam financiert gericht op projecten die voornamelijk uitvoering hebben gekregen tussen 2020-2022. 2. DTB - Duurzaamheidstransitiebudget – dit is een fonds dat de duurzaamheidstransitie in Rotterdam financiert gericht op projecten om de juiste innovaties in de regio te versnellen, ondernemers te ondersteunen, en zo het verdienvermogen voor de stad en de werkgelegenheid voor Rotterdammers te bevorderen tussen 2023-2026. 3. RKA - Rotterdams Klimaatakkoord. Dit zijn projecten die onder het Rotterdams Klimaatakkoord zijn opgestart en sommige worden doorgezet vanuit de Rotterdamse Klimaataanjagers. 4. SES – Smart Energy Systems – SES is een bestaand innovatieprogramma gericht op het versnellen en faciliteren van innovaties in de energietransitie. 5. ETF-R – Energietransitiefonds Rotterdam – dit is een fonds voor duurzame investeringen die bijdragen aan de reductie van de uitstoot van CO2, de luchtkwaliteit, het verminderen van het gebruik van primaire grondstoffen en het versterken van een ‘groene’ economie in Rotterdam.
Wat hebben we al gedaan?
Waar zijn we mee bezig?
In de planning, randvoorwaarden nog niet gereed.
* DCMR rapporteert over het CO2-reductie effect van afgeronde projecten in de CO2-monitor ** DCMR rapporteert over de inschatting van toekomstige resultaten in de rapportage ‘Effect Rotterdamse Klimaataanpak’ Zie voor de meest actuele rapportages de website van de DCMR: Verminderen CO2 uitstoot | DCMR
Home
Colofon
Bronvermelding
Disclaimer
Gebouwde omgeving: Energiearmoede
Schone, duurzame en 5/23 robuuste energievoorziening - Wind
Schone, duurzame en robuuste energievoorziening - Energiesysteem
Schone, duurzame en robuuste energievoorziening - Warmtesysteem
Home / Energietransitie / Energievoorziening / Warmtesysteem
Open overzicht
Warmtesysteem Het verwarmen van gebouwen en tapwater met aardgas mag vanaf 2050 niet meer. Daarom werken we aan alternatieve warmtesystemen. Een voorbeeld hiervan is het stadswarmtenet. Nieuwe en bestaande bronnen, zoals aardwarmte en restwarmte, voeden dit net. Rotterdam heeft een goede startpositie. We beschikken over veel warmtebronnen en de gemeente zet al vanaf 2006 in op warmtenetten. Nu is het zaak om het warmtenet uit te bouwen en het aantal duurzame warmtebronnen uit te breiden, zodat we steeds meer woningen en gebouwen kunnen aansluiten. De WAT-kaart geeft per buurt aan wat het beste alternatief voor aardgas is. In samenwerking met TNO scherpen we deze kaart aan.
Wat hebben we al gedaan? De verdere ontwikkeling van het warmtenet is uitdagend. In 2006/2007 heeft de gemeente enkele concessies uitgegeven voor de aanleg, het beheer en de exploitatie van het net in een deel van Rotterdam. De tijd heeft echter niet stilgestaan. Daarom zijn we in gesprek met warmtebedrijven en ontwikkelaars om te bepalen wat de beste routerichting de toekomst is. Dat is extra van belang in het licht van de nieuwe Wet collectieve warmtevoorziening (Wcw). Als gemeente zijn we vaak te vinden op het ministerie van EZK in Den Haag. Meedenken over goede randvoorwaarden op landelijk niveau is belangrijk. Onze kennis en ervaring met het aardgasvrij maken van wijken wordt door het Rijk gewaardeerd bij het opstellen van wet- en regelgeving en financiële instrumenten. De Nieuwe Warmte Weg (DNWW) voorziet het warmtenet van restwarmte uit het havengebied en van AVR. Deze leiding was in handen van Warmtebedrijf Rotterdam (WbR), maar is in het najaar van 2022 verkocht aan Vattenfall.
Welke projecten lopen nog? De gemeente werkt aan een slimme strategie voor de ontwikkeling van het warmte- en koude-systeem in Rotterdam. Daarin stellen we de publieke belangen veilig, gaan we in op de uitdaging om boven- en ondergronds voldoende ruimte te vinden en maken we duidelijk wat de financiële gevolgen van keuzes zijn. Daarnaast bereiden we ons voor op nieuwe wetgeving die in 2025 wordt verwacht: de Wet collectieve warmtevoorziening (Wcw) en de Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (Wgiw). Deze nieuwe wetgeving brengt veel werk met zich mee. Zo moet een Kavelplan worden vastgesteld dat Rotterdam verdeelt in warmtekavels. Een warmtekavel is een afgebakend gebied waarvoor de gemeente een warmtebedrijf aanwijst dat alle gebouwen in de kavel moet aansluiten op een warmtenet. Ook het aanpassen van alle lopende concessies, overeenkomsten en contracten aan de Wcw is een flinke klus. Op dit vlak zullen we dus nog wat beleid moeten vaststellen. Toekomstige beleidsdocumenten: WAT kaart 3.0 - inzicht in warmtevraag, alternatieven voor aardgas (2025). Rotterdams Kavelplan (2025). Bronnen- en infrastructuur strategie (2025). Transitiepaden (2025). Warmteprogramma 2026 (2026).
Wat staat ons nog te doen?
Home
Colofon
Bronvermelding
Disclaimer
De komende jaren is het van belang het warmtenet uit te bouwen en te verduurzamen. Dat vergt andere wetgeving én flinke investeringen in nieuwe bronnen, de aanleg van infrastructuur, het isoleren van gebouwen en het vervangen van bestaande aardgasaansluitingen door een schoon alternatief. Hiervoor is een bijdrage van het Rijk onmisbaar.
zame en robuuste energievoorziening 6/23 - Wind
Schone, duurzame en robuuste energievoorziening - Energiesysteem
Schone, duurzame en robuuste energievoorziening - Warmtesysteem
Home / Energietransitie / Gebouwde omgeving
Open overzicht
Gebouwde omgeving Woningen, winkels en kantoren moeten leefbaar, gezond en betaalbaar zijn. In 2050 moet de gebouwde omgeving aardgasvrij en klimaatneutraal zijn. De noodzakelijke maatregelen zijn kostbaar en ingrijpend. Niet alleen in de buitenruimte, maar ook achter de voordeur. Dat vraagt om goed overleg met bewoners, eigenaren en ondernemers. De hogere gasprijzen zijn een extra prikkel om tempo te maken. Rotterdammers willen doorpakken voor een lagere energierekeningen een gezond en betaalbaar huis, maar zij willen ook dat overlast wordt beperkt en de stad bereikbaar blijft.
CO2 in de gebouwde omgeving Voor de gebouwde omgeving daalt de CO2-uitstoot ten opzichte van 1990, door beter isoleren van gebouwen, aardgasvrij maken of vervangen door nieuwbouw. Nieuwbouw is tegenwoordig al standaard aardgasvrij.
De rol van de gemeente De gemeente Rotterdam onderneemt veel om de stad aardgasvrij en klimaatneutraal te maken. Ze werkt hiervoor samen met de stad aan plannen en projecten. De gemeente moedigt mensen aan minder energie te gebruiken, hun huis te isoleren en aardgasvrij te worden. De gemeente geeft informatie en subsidies en helpt waar nodig. Maar uiteindelijk beslissen de mensen zelf of ze hun huis willen veranderen, want de eigenaar beslist.
Aardgasvrij In 2050 mag er geen aardgas meer worden gebruikt om gebouwen en tapwater te verwarmen. Lees meer
Energiebesparing De gebouwde omgeving moet in 2050 klimaatneutraal zijn. Voor 2030 moeten 97.000 woningen door eigenaren worden geïsoleerd (gebaseerd op het Nationaal Isolatieprogramma). Lees meer
Energiearmoede De gemeente probeert energiearmoede te verlichten met een breed pakket aan hulp op het gebied van besparen, verbouwen en veranderen. Lees meer
Nieuwbouw Voor 2030 moet Rotterdam 55.000 nieuwe woningen bouwen om het tekort aan woningen op te lossen. Het is belangrijk dat deze nieuwe woningen duurzaam en energiezuinig zijn. Lees meer
MKB, bedrijven en kantoren Rotterdam heeft ongeveer 20.000 MKB-bedrijven, verspreid over 43 bedrijventerreinen (exclusief zeeen luchthaventerreinen) en 47 winkelgebieden. Om de doelen voor de gebouwde omgeving te kunnen halen, moet de gemeente het MKB maximaal stimuleren en ondersteunen bij de energietransitie. Lees meer
Home
Colofon
Bronvermelding
Disclaimer
Gebouwde omgeving
Schone, duurzame en robuuste 7/23 energievoorziening - Energiesysteem
Schone, duurzame en robuuste energievoorziening - Warmtesysteem
Gebouwde omgeving
Home / Energietransitie / Gebouwde omgeving / Aardgasvrij
Gebouwde omgeving - Aardgasvrij
Open overzicht
Aardgasvrij In 2050 mag er geen aardgas meer worden gebruikt om gebouwen en tapwater te verwarmen. Ook mag er niet meer op aardgas worden gekookt. Vanaf 2019 zijn 8.000 aansluitingen vervangen. Nog 255.000 aardgasaansluitingen te gaan. Onze inschatting is dat er deze collegeperiode 10.000 woningen van het gas af gaan. Dit is in de gebiedsaanpakken en daarbuiten, bijvoorbeeld door woningcorporaties die woningen van het gas afhalen en sloop- en nieuwbouw. In 2021 heeft de raad de Rotterdamse Transitievisie Warmte (RTVW) vastgesteld. Hierin staat in welke delen van de stad de gemeente grote stappen kan zetten. Om op koers te blijven moeten er voor 2030 ongeveer 85.000 woningen in een aardgasvrij-aanpak zitten. Met de lopende plannen en marktinitiatieven hebben we ruim 37.000 woningen in aanpak. Voor 2030 moet er nog een gat van 40.000 aansluitingen worden gedicht.
Wat hebben we al gedaan? Het aardgasvrij maken van bestaande wijken is een uitdagende klus. De gemeente heeft in verschillende wijken nuttige ervaring opgedaan: In Heindijk zijn in 2022 ongeveer 300 woningen aangepakt. De overige woningen worden in 2024 aangesloten op stadsverwarming. In Bospolder-Tussendijken zijn tot nu toe ongeveer 600 woningen aangesloten. In 20242025 volgen nog eens 800 woningen. In Pendrecht-Zuid en Reyeroord-West kregen gebouweigenaren in 2021 een aanbod voor de overstap op stadsverwarming. Beide aanpakken hebben op pauze gestaan. Onder andere door de ontwikkelingen rond De Nieuwe Warmteweg (DNWW) en de investeringsstop van Vattenfall door de Wet collectieve warmtevoorziening (Wcw). Voor de zomer start de uitvoering in de eerste clusters. Over de overige clusters vindt nog overleg plaats met Vattenfall. Hierover verwachten we snel duidelijkheid. Prinsenland-Het Lage Land loopt een aanbesteding. Dit proces is tijdelijk gestopt omdat we wachten op gesprekken met Eneco over nieuwe afspraken over warmte in een groter gebied. In de loop van 2024 is hier meer duidelijk over. In Rozenburg maken we een doorstart met de gebiedsaanpak nadat deze lange tijd heeft stilgelegen door de verkoop van DNWW. Dat doen we volgens de nieuwe Wcw met een verkenning naar een meer publieke route.
Wil je een kijkje in de keuken van de gebiedsaanpakken? Dan kun je hier verder lezen.
Welke lopende projecten zijn er? Er is nog veel werk te doen, maar voor nieuwe projecten is extra geld nodig. In het coalitieprogramma staat dat we de lopende gebiedsaanpakken aardgasvrij afmaken en pas nieuwe opstarten als het Rijk met financiële middelen komt. Daarom staan veel gebieden uit de Transitievisie Warmte op pauze. Ondertussen ondersteunt de gemeente wel marktinitiatieven in Oude Noorden-Agniesebuurt, Schiebroek, Ommoord en de Kop van Feyenoord. We bereiden ons ook voor op de invoering van nieuwe wetgeving over het aardgasvrij maken van wijken. Zie het hoofdstuk Warmtesysteem.
Wat moet er nog gedaan worden?
De aardgasvrij-aanpakken hebben te maken met tegenwind. Willen warmtebedrijven met de nieuwe Wet collectieve warmtevoorziening (Wcw) nog wel investeren? Hoeveel vertraging ontstaat door de investeringsstop van Vattenfall en Eneco? Kunnen we koppelkansen nog wel benutten? Of alleen nog ruimte in de ondergrond reserveren voor een toekomstig warmtenet? Zijn er voldoende vakmensen om het werk uit te voeren? En komt de Rijksoverheid met genoeg geld over de brug om aardgasvrij voor iedereen betaalbaar te maken? Tegelijkertijd hebben we veel ervaring opgedaan in de lopende gebiedsaanpakken en staan we in de startblokken om door te pakken. Ook onze partners in de stad willen verder. Met de juiste randvoorwaarden kunnen we hiermee doorgaan.
Overzicht projecten Klik hier voor het overzicht van alle projecten. Overzicht projecten
Home
Colofon
Bronvermelding
Disclaimer
4/17
Zonne-energie
Windenergie
Energiesysteem
Gebouwde omgeving: Aardgasvrij
Gebouwde omgeving: Energiebesparing
Home / Energietransitie / Gebouwde omgeving / Aardgasvrij / Overzicht projecten
Open overzicht
Overzicht projecten
Gebouwde omgeving: Aardgasvrij Leeswijzer Tabel: 1. ETB - Energietransitiebudget – dit is een fonds dat de versnelling van de energietransitie in Rotterdam financiert gericht op projecten die voornamelijk uitvoering hebben gekregen tussen 2020-2022. 2. DTB - Duurzaamheidstransitiebudget – dit is een fonds dat de duurzaamheidstransitie in Rotterdam financiert gericht op projecten om de juiste innovaties in de regio te versnellen, ondernemers te ondersteunen, en zo het verdienvermogen voor de stad en de werkgelegenheid voor Rotterdammers te bevorderen tussen 2023-2026. 3. RKA - Rotterdams Klimaatakkoord. Dit zijn projecten die onder het Rotterdams Klimaatakkoord zijn opgestart en sommige worden doorgezet vanuit de Rotterdamse Klimaataanjagers. 4. SES – Smart Energy Systems – SES is een bestaand innovatieprogramma gericht op het versnellen en faciliteren van innovaties in de energietransitie. 5. ETF-R – Energietransitiefonds Rotterdam – dit is een fonds voor duurzame investeringen die bijdragen aan de reductie van de uitstoot van CO2, de luchtkwaliteit, het verminderen van het gebruik van primaire grondstoffen en het versterken van een ‘groene’ economie in Rotterdam.
Wat hebben we al gedaan?
Waar zijn we mee bezig?
Wat zit er nog in de planning?
* DCMR rapporteert over het CO2-reductie effect van afgeronde projecten in de CO2-monitor ** DCMR rapporteert over de inschatting van toekomstige resultaten in de rapportage ‘Effect Rotterdamse Klimaataanpak’ Zie voor de meest actuele rapportages de website van de DCMR: Verminderen CO2 uitstoot | DCMR