[24bb003364] Bijlage behorende bij 24bb003363 over targets tellen tussentijdse beoordeling collegetargets 2022 - 2026

collegetarget 2026: wijk aan zet Het college realiseert (in deze collegeperiode) naar het oordeel van de wijkraad 75% van de acties die opgenomen zijn in de wijkplannen.

mijlpaal 2023 De mijlpaal is dat naar het oordeel van de wijkraad 75% van alle acties uit de jaaractieplannen van 2023 behaald zijn. 40 realisatie 2023 Volgens het college is de mijlpaal bijna gehaald. De rekenkamer heeft de onderbouwing van de realisatie gecontroleerd en juist bevonden. De realisatie van de wijkraadacties was in 2023 62%. De mijlpaal was 75%. De mijlpaal is dus voor 83% gerealiseerd.

38 Na de beoordeling van de opzet van de targets in het rapport Targets tellen (2023) is het peiljaar veranderd van 2021 naar 2020. De rekenkamer merkt op dat in het definitieboekje enkele keren een tikfout staat bij het peiljaar. Een enkele keer wordt in het definitieboekje namelijk verwezen naar het peiljaar 2021 in plaats van 2020. 39 Het college heeft deze keuze niet toegelicht in het definitieboekje, maar wel ambtelijk toegelicht aan de rekenkamer. Bron: e-mail ambtenaar. 40 2023 is de eerste mijlpaal voor deze target. In het rapport ’Targets tellen‘ is opgenomen dat de target niet tijdgebonden is omdat de eerste meting pas eind 2023 gedaan kan worden. Dit is echter verklaarbaar omdat de wijkplannen pas in 2023 door de gemeenteraad worden vastgesteld.

30

targets tellen – Tussentijdse beoordeling collegetargets 2022-2026

toelichting realisatie De rekenkamer heeft de toelichting van het college getoetst aan de vier criteria uit het normenkader (zie bijlage 1). De toelichting in de jaarstukken voldoet aan de twee relevante criteria. 41 Het college heeft de realisatie dus voldoende toegelicht. overige aandachtspunten Naast de onderbouwing en de toelichting heeft de rekenkamer bij deze collegetarget de volgende onderdelen getoetst: • Of het definitieboekje van deze target is aangepast en daarmee voldoet aan de normen van de rekenkamer; • Of de spelregels uit het definitieboekje zijn gevolgd; • Of de geregistreerde gegevens betrouwbaar zijn; • Of de target voldoet aan de norm controleerbaar. In ‘Targets tellen’ is beschreven dat de target toen nog niet op controleerbaarheid beoordeeld was. De afdeling Concern Auditing van de gemeente heeft beoordeeld dat het bronbestand volledig, juist en dus betrouwbaar is. De rekenkamer heeft een review gedaan op deze controle. Daaruit blijkt dat de target controleerbaar is. Uit een steekproef blijkt dat er inconsistenties zijn bij ongeveer 2% van de acties tussen de rapportages aan de gemeenteraad en het gemeentelijke bestand dat gebruikt is voor de berekening van de realisatie. Omdat meer dan 95% van de in de steekproef gecontroleerde acties goed in de rapportage is opgenomen, beoordeelt de rekenkamer de resultaten als betrouwbaar.

Uit ambtelijke toelichting blijkt dat de gemeente onderzoekt of waarborgen in het systeem doorgevoerd kunnen worden om fouten te voorkomen. 42 In 2024 is het definitieboekje voor deze target bijgewerkt en het college is voornemens om dit via een wethoudersbrief naar de raad te sturen. De rekenkamer heeft deze wijzingen getoetst en stelt vast dat deze wijzigingen voldoen aan het normenkader. In onderstaand kader zijn de belangrijkste wijzigingen ter informatie toegelicht.

41 Vanwege de uiteenlopende wijkraadacties vindt de rekenkamer het niet reëel om te verwachten dat is toegelicht wat men gedaan heeft om het beoogde doel te halen en wat men in de toekomst van plan is om het einddoel te halen. De rekenkamer heeft daarom bij deze target niet getoetst op twee van de vier criteria bij deze norm. Namelijk de criteria: er is voldoende toegelicht wat men heeft gedaan om het beoogde doel te halen; er is toegelicht wat men van plan is om te doen om het doel in de toekomst wel te halen. 42 Bron: e-mail ambtenaar.

31

targets tellen – Tussentijdse beoordeling collegetargets 2022-2026

belangrijkste wijzigingen definitieboekje target Wijk aan zet Het 'stoplichtenmodel' is nader uitgewerkt. Met dit model wordt aangegeven wat de voortgang is van een actie. Zo is opgenomen dat ‘oranje’ wordt gebruikt voor acties die doorlopen in het nieuwe jaar of doorschuiven naar het nieuwe jaar. Hierbij is opgenomen dat er een uniek nummer aan de oranje acties opgenomen dient te worden zodat ze goed volgbaar zijn en niet dubbel meetellen. Uit de controle van Concern Auditing blijkt dat de registratie van acties die doorgeschoven worden naar een volgend jaar nog niet op orde is. Het cluster is voornemens om in april administratieve ondersteuning te bieden zodat doorgeschoven acties op eenzelfde manier genummerd worden. De rekenkamer benadrukt dat een dergelijke registratie belangrijk is. Er is verduidelijkt dat de perceptie van de wijkraad leidend is bij het beoordelen van de voortgang van de actie. De toegekende kleur is dus een subjectief oordeel van de wijkraad zelf. In het definitieboekje is toegevoegd wat er gebeurt als een wijkraad niet functioneert of niet in de gelegenheid is om tijdig een wijkverslag te maken en de 12-maandsrapportage vast te stellen. De vaststelling van de 12-maandsrapportage wordt dan ambtelijk gedaan door het WijkMT. In 2023 was dit alleen voor de wijkraad Mathenesse van toepassing.

Ook is ten opzichte van het definitieboekje uit 2022 aangepast welke acties niet meegenomen worden bij de bepaling van de realisatie. De acties die volgens het college niet uitvoerbaar zijn worden namelijk niet meegenomen. In 2023 waren er ongeveer dertig van deze ‘witte’ acties; dit is 2% van het totaal aantal acties. 43

43 Uit de controle van de rekenkamer blijkt dat er enkele fouten zitten in het bronbestand. Het aantal acties dat als niet uitvoerbaar is aangemerkt verschilt met enkele acties tussen de rapportage aan de gemeenteraad en het bronbestand. Bij beiden zijn er ongeveer 30 niet uitvoerbare acties.

32

targets tellen – Tussentijdse beoordeling collegetargets 2022-2026

overzicht tussentijdse beoordeling In tabel 2-5 zijn de uitkomsten van de tussentijdse beoordeling door de rekenkamer samengevat. In de kolom ‘Realisatie mijlpaal 2023 volgens college’ staat hoe het college de collegetarget in de jaarrekening heeft beoordeeld. De derde kolom geeft weer of de mijlpaal gehaald (100%), bijna gehaald (80% tot 100%) of niet gehaald (<80%) is. In deze kolom staat bij targets die niet bruikbaar zijn aangegeven op welk punt de target niet voldoet. In de laatste kolom staat of de target voldoet aan de norm voor de toelichting op de realisatie.

tabel 2-5: overzicht beoordeling mijlpalen collegetargets 2023 realisatie mijlpaal 2023

realisatie mijlpaal 2023

volgens college

controle rekenkamer

1. veiligheid

Niet gehaald

Niet gehaald (40%)

Deels

2. naastplaatsingen en zwerfafval

Gehaald

Niet bruikbaar (voldoet niet aan

Voldoende

3. groen

Gehaald

collegetarget

toelichting realisatie

definitieboekje) Niet bruikbaar (nog niet

Voldoende

controleerbaar) 4. schil om de school

Gehaald

Gehaald (100%)

Deels

5. schuldhulpverlening

Bijna gehaald

Bijna gehaald (86%)

Deels

6. bijstand

Bijna gehaald

Bijna gehaald (81%)

Voldoende

7. woningbouw

Bijna gehaald

Niet bruikbaar (niet tijdgebonden)

Voldoende

8. verkeersveiligheid

Niet gehaald

Niet bruikbaar (voldoet niet aan

Deels

definitieboekje; nog niet controleerbaar) 9. CO2-reductie

Onbekend (conform

Onbekend (conform definitieboekje)

Deels

definitieboekje) 10. woon(zorg)concepten

Niet gehaald

Niet gehaald (67%)

Deels

11. jeugdpreventie

Onbekend (conform

Onbekend (conform

Voldoende

definitieboekje)

definitieboekje)*

12. sportdeelname

Gehaald

Gehaald (100%)

Voldoende

13. bedrijfsruimte

Gehaald

Niet bruikbaar (voldoet niet aan

Voldoende

definitieboekje; niet tijdgebonden)* 14. tevredenheid

Niet gehaald

Niet gehaald (64%)

Deels

Bijna gehaald

Bijna gehaald (83%)

Voldoende

concerndienstverlening 15. wijk aan zet

*In opzet controleerbaar. De betrouwbaarheid van de metingen wordt op een later moment daadwerkelijk getoetst door de rekenkamer.

33

targets tellen – Tussentijdse beoordeling collegetargets 2022-2026

3 conclusies en aanbevelingen conclusies en toelichting 1 Vijf targets zijn in huidige vorm niet bruikbaar als collegetarget. Deze voldoen om verschillende redenen niet aan de normen van de rekenkamer. a Target Naastplaatsingen en zwerfafval (2) voldoet niet aan de door het college geformuleerde spelregels in het definitieboekje. De meting van één van de twintig wijken is niet betrouwbaar. Het aantal metingen voor naastplaatsingen ligt in deze wijk ligt onder het minimumaantal voor een betrouwbare meting. De rekenkamer constateert dat het college verschillend omgaat met wijken waarvan het aantal metingen niet voldoet. Bij de nulmeting werd een wijk met te weinig metingen vervangen, maar bij deze tussentijdse meting gebeurt dat niet. b Target Groen (3) voldoet nog niet aan de norm controleerbaarheid. In tegenstelling tot het definitieboekje blijkt dat het college niet alle mutaties van groen uit onderhoudsplannen meerekent en dat het onduidelijk is hoe geselecteerd wordt. Daarnaast is de controle op de meting van groene daken nog niet afgerond. c Target Woningbouw (7) voldoet niet aan de norm tijdgebonden. De nulmeting ligt ruim voor de start van de collegeperiode. Bij deze target is het mogelijk om een nulmeting te nemen die op of dichter bij de start van de collegeperiode ligt.

Dit constateerde de rekenkamer al bij de beoordeling van de opzet van de targets in het rapport ‘Target tellen’. De raad heeft de aanbeveling van de rekenkamer om de begindatum aan te passen overgenomen. Het college heeft deze aanbeveling niet uitgevoerd. d Target Verkeersveiligheid (8) is nog niet bruikbaar: 1 De target voldoet niet aan de spelregels in het definitieboekje. Bij de selectie van locaties wordt een uitzondering gemaakt die niet in het definitieboekje staat. 2 De target voldoet nog niet aan de norm controleerbaarheid. Bij de voor- en nameting op een (aangepakte) locatie zijn meerdere onderdelen nog niet controleerbaar. e Target Bedrijfsruimte (13) is niet bruikbaar: 1 De target voldoet niet aan de spelregels in het definitieboekje omdat het college gebouwen meetelt die tijdelijk niet in gebruik zijn. Dat staat niet in het definitieboekje beschreven. 2 De target voldoet niet aan de norm tijdgebonden. De nulmeting ligt ruim voor de start van de collegeperiode. Bij deze target is het mogelijk om een

35

targets tellen – Tussentijdse beoordeling collegetargets 2022-2026

nulmeting te nemen die op of dichter bij de start van de collegeperiode ligt. Dit constateerde de rekenkamer al bij de beoordeling van de opzet van de targets in het rapport ‘Target tellen’. De raad heeft de aanbeveling van de rekenkamer om de begindatum aan te passen overgenomen. Het college heeft deze aanbeveling niet uitgevoerd. 2 Van twee collegetargets is de mijlpaal voor de tussentijdse beoordeling gehaald. Het gaat om de targets: a Schil om de school (4); b Sportdeelname (12). 3 Van drie collegetargets is de mijlpaal voor de tussentijdse beoordeling bijna gehaald (80% tot 100%). Het gaat om de targets: a Schuldhulpverlening (5); b Bijstand (6); c Wijk aan zet (15). 4

Van drie collegetargets is de mijlpaal voor de tussentijdse beoordeling niet gehaald (< 80%). Het gaat om de targets: a Veiligheid (1); b Woon(zorg)concepten (10); c Tevredenheid concerndienstverlening (14).

5 Conform het definitieboekje is over twee collegetargets niet gerapporteerd over de realisatie van de mijlpaal over 2023 in de jaarstukken 2023, namelijk targets CO₂ (9) en Jeugdpreventie (11). Dat komt omdat de meetresultaten nog niet beschikbaar waren. Voor de target CO₂ geldt dat de raad zicht op de voortgang kan houden door middel van de jaarlijkse metingen, waarover in het najaar wordt gerapporteerd. De meest recente beschikbare meting is over 2022. Voor target Jeugdpreventie is nog helemaal geen realisatie beschikbaar. In het definitieboekje staat dat het realisatiecijfer over 2023 beschikbaar zal zijn bij de 2e herziening van 2024. 6 Over acht van de vijftien collegetargets heeft het college in de jaarstukken 2023 voldoende toelichting gegeven op de realisatie van de mijlpaal. Zeven targets zijn slechts deels toegelicht: a Veiligheid (1); b Schil om de school (4); c Schuldhulpverlening (5); d Verkeersveiligheid (8); e CO2 (9); f

Woon(zorg)concepten (10);

g Tevredenheid concerndienstverlening (14). Voor deze targets ontbreekt bijvoorbeeld een toelichting op waarom de mijlpaal al dan niet is gehaald, wat er is gedaan om de target te behalen en/of wat er in de toekomst wordt gedaan om de einddoelstellingen te behalen.

36

targets tellen – Tussentijdse beoordeling collegetargets 2022-2026

aanbevelingen 1 Verbeter de collegetargets die in hun huidige vorm niet bruikbaar zijn: a Zie erop toe dat bij de collegetarget Naastplaatsingen en zwerfafval (2) enkel wijken worden meegenomen waarbij ten minste acht metingen beschikbaar zijn voor naastplaatsingen per jaar. Dit is in het definitieboekje opgenomen als het minimumaantal voor een betrouwbare meting. b Waarborg dat de toetsing op de controleerbaarheid van de collegetarget Groen (3) wordt afgerond. Voer waar nodig verbeteringen door, zodat de target controleerbaar wordt. c Volg de aanbevelingen over de collegetargets Woningbouw (7) en Bedrijfsruimte (13) in het rapport ‘Targets tellen’ op door de begindata van deze targets aan te passen naar een datum in of vlak voor de collegeperiode. Zo heeft de raad zicht op de collegeprestaties in deze collegeperiode. Zie erop toe dat de uitvoering van de target Bedrijfsruimte overeenkomt met de beschrijving in het definitieboekje. d Voer waar nodig verbeteringen door bij collegetarget Verkeersveiligheid (8), zodat de target voldoet aan de spelregels in het definitieboekje en controleerbaar wordt. 2 Zie erop toe dat de realisatie van de collegetargets in de planning-en-controldocumenten voldoende wordt toegelicht.

Het gaat hierbij om een toelichting op het behalen van de mijlpaal of target, de inspanningen die daarvoor zijn geleverd en de toekomstige inspanningen die het college levert om de einddoelstelling van de target te behalen. 3 Van de collegetarget Jeugdpreventie (11) is nog helemaal geen realisatie bekend. Informeer de gemeenteraad zo snel als mogelijk over de voortgang van deze target. Zo kan de raad bijsturen waar nodig.

37

targets tellen – Tussentijdse beoordeling collegetargets 2022-2026

38

targets tellen – Tussentijdse beoordeling collegetargets 2022-2026

4 collegereactie Met veel belangstelling hebben wij kennisgenomen van de toets op de voortgang van de door ons gekozen collegetargets, de toelichting daarop en controles die nog niet gedaan konden worden ten tijde van de beoordeling van de opzet van de targets. Ook komt u terug op de opvolging van de door de gemeenteraad vastgestelde aanbevelingen. Wij willen u danken voor de bevindingen die ons helpen daar waar nodig de meting meer betrouwbaar en controleerbaar te maken en om de raad van betere informatie te voorzien om bij te sturen. Op basis van uw conclusies die logischerwijs volgen uit het hanteren van het normenkader van de rekenkamer doet u drie aanbevelingen. De eerste aanbeveling is om de collegetargets die in hun huidige vorm niet bruikbaar zijn te verbeteren. Dit betreft de collegetargets naastplaatsingen en zwerfafval, groen, woningbouw, bedrijfsruimte en verkeersveiligheid. Wij merken op dat de beoordeling ‘niet bruikbaar’ betekent dat de rekenkamer de meting nog niet helemaal kan controleren of dat de soms ingewikkelde praktijk van meten niet helemaal overeenkomt met de beschrijving in het definitieboekje of dat niet wordt voldaan aan de in deze bestuursperiode aangescherpte norm van de rekenkamer voor tijdgebonden targets. Deze omissies kunnen met verbeteringen in de beschrijving van het definitieboekje of wijzigingen van de nulmeting worden verholpen.

Wij vertrouwen erop dat de realisatie van de collegetargets met deze verbeteringen bij eindverantwoording wel kan worden beoordeeld. Zodoende nemen we de aanbeveling over, op een enkel interpretatieverschil na bij de target verkeersveiligheid over het aanpassen van het evaluatieprotocol. Zie hiervoor de reactie per collegetarget. Het gewijzigde definitieboekje sturen we zo snel mogelijk naar de gemeenteraad. De tweede aanbeveling betreft een voldoende toelichting op de realisatie van de collegetargets in de planning-en-control-documenten. Het gaat hierbij om een toelichting op het behalen van de mijlpaal of target, de inspanningen die daarvoor zijn geleverd en de toekomstige inspanningen die het college levert om de einddoelstelling van de target te behalen. Wij merken op dat bij sommige targets in het jaarverslag meer informatie op hoofdlijnen nodig is voor een goed inhoudelijk debat. De aanbeveling nemen we over door de toelichtingen in de komende planning-encontrol-documenten te verbeteren, zo nodig met verwijzing naar meer uitgebreide toelichtingen in separate rapportages aan de gemeenteraad. Dat kan helpen omdat voor een goede toelichting soms meer nodig is dan een toelichting op hoofdlijnen die gebruikelijk is in de begrotingscyclus. Hieronder wordt voor de collegetargets waar verbetering nodig is een aanvullende toelichting gegeven.

Het gaat hier om de targets Veiligheid, Schil om de school, schuldhulpverlening, Verkeersveiligheid, CO2, Woon(zorg)concepten en Tevredenheid concerndienstverlening. De derde aanbeveling betreft informatie over de realisatie van de collegetarget Jeugdpreventie die nog ontbreekt, zodat de raad zo nodig kan bijsturen. Conform het definitieboekje is er nog geen realisatie gerapporteerd over heel 2023 wat betreft de

39

targets tellen – Tussentijdse beoordeling collegetargets 2022-2026

collegetarget jeugdpreventie. Voor 2023 zijn voor plusminus 6500 deelnemers goed onderbouwde en bewezen effectieve preventieve jeugdinterventies subsidies beschikt. Zoals bij de 2e herziening 2023 is gerapporteerd, liep de realisatie in het eerste half jaar iets achter. Minimaal 2.115 deelnemers waren in de eerste 4 tot 6 maanden van 2023 gestart met een goed onderbouwde of bewezen effectieve interventie en minimaal 933 deelnemers hadden zo’n interventie succesvol afgerond. Er zijn hier verschillende acties op ingezet en bij de tweede herziening 2024 volgt de definitieve rapportage over de realisatie hiervan in 2023 en daarnaast ook de realisatie over de eerste helft van 2024 van de jeugdpreventie-aanbieders die verplicht zijn om een halfjaarsrapportage aan te leveren (indien meer dan €100.000,- subsidie). Collegetarget 1. Veiligheid De rekenkamer geeft aan dat het college wel heeft toegelicht wat er is gedaan om de mijlpaal te behalen en wat er gepland staat om de target te behalen. Maar daarnaast geeft u het volgende aan: • Het college heeft onvoldoende toegelicht waarom de mijlpaal voor de gemiddelde veiligheidsscore (VI gemiddeld) niet is gehaald. • Ook is er niet toegelicht waarom de veiligheidsscore in vier wijken wel is gestegen, maar in één niet.

In aanvulling op de jaarstukken 2023 hebben wij een brief aan de raad met bijlage gestuurd die nader toelichting geven ten aanzien van bovengenoemde punten. Document RotterdamRaad - [24bb001328] Collegebrief over Wijkprofiel 2024 - iBabs Publieksportaal Document RotterdamRaad - [24bb001329] Bijlage behorende bij 24bb001328 over Samenvatting resultaten Wijkprofiel Rotterdam 2024 (Powerpoint) - iBabs Publieksportaal In de brief aan de raad wordt onder meer aangegeven bij Specifieke Veiligheidsthema’s: “Diefstal komt, na een aanvankelijke verbetering, in de laatste meting weer vaker voor. Voor het thema geweld valt op dat de objectieve score vrijwel gelijk blijft, maar in de beleving van Rotterdammers is dit verslechterd. De incidenten met explosies (excessief geweld) zijn mogelijk van invloed op die beleving. In 2023 is naar aanleiding hiervan de aanpak op dit fenomeen versterkt onder andere met de inzet van een stadsmarinier. Naast incidenten hebben ook maatschappelijke spanningen en (politieke) veranderingen invloed op de veiligheidsbeleving en nemen tegenstellingen tussen verschillende groepen toe. Met de groeiende invloed van social media komen ontwikkelingen buiten Rotterdam (mondiaal) dichterbij.

Hierdoor kunnen de sociale cohesie en het gevoel van veiligheid beïnvloed worden.” Daarnaast wordt aangegeven: “Opvallend is dat waar de stedelijke Veiligheidsindex is gedaald, de index in vier van de vijf focuswijken is gestegen. In deze wijken wordt veelal integraal en in samenhang tussen de domeinen samengewerkt. Met de uitkomsten van het wijkprofiel 2024 wordt daarom de komende periode met alle betrokkenen en wijkpartners gekeken naar de oorzaken en successen van deze uitkomsten. Met als doel om in de wijken waar dit nodig is (zoals de Tarwewijk) gerichte acties te ondernemen en om de collegetarget in 2026 voor de stad te behalen. “ Daarbij willen we de relatie tussen veiligheid, sociaal en fysiek nog meer centraal stellen. De samenhang en samenwerking tussen deze domeinen zijn naar onze

40

targets tellen – Tussentijdse beoordeling collegetargets 2022-2026

mening cruciaal. Zo valt bijvoorbeeld te constateren dat wanneer de veiligheidsbeleving laag is, er een verminderde samenredzaamheid te zien is. Ook wordt veelal ook de kwaliteit van de buitenruimte laag beoordeeld als er sprake is van een lagere veiligheidsbeleving. Om de uitkomsten van het Wijkprofiel beter te duiden en te verbeteren wordt daarom, zoals in de brief aan de raad bij Vervolgstappen is aangegeven, ook met de wijkraden, wijkpartners en bewoners gesproken over de uitkomsten in hun wijk. Collegetarget 2. Naastplaatsingen en zwerfafval De rekenkamer beoordeelt de target als niet bruikbaar. De rekenkamer beoordeelt de realisatie van 2023 namelijk als niet betrouwbaar door een te laag aantal metingen in één van de twintig wijken. In lijn met de aanbeveling (1a) van de Rekenkamer wordt de wijk Zuiderpark vervangen door de wijk Cool. Deze wijk wordt met terugwerkende kracht toegevoegd aan de lijst van 20 wijken. De start- en tussenstand van de target zal opnieuw berekend worden. Door deze wijziging ziet het college erop toe dat voldaan wordt aan de norm van minimaal acht metingen op naastplaatsingen per jaar en daarmee aan een betrouwbare meting. Aan de hand van het bovenstaande zal het definitieboekje hierop worden aangepast Collegetarget 3.

Groen De rekenkamer heeft deze collegetarget als volgt beoordeeld: • Allereerst blijkt uit de controle van de rekenkamer dat de registratie van de onderhoudsplannen afwijkt van het definitieboekje De beschrijving in het definitieboekje over de onderhoudsplannen waar groen is toegevoegd, kan leiden tot onduidelijkheid welke onderhoudsplannen wel of niet bedoeld worden. Daarom zal het definitieboekje op dat onderdeel worden aangepast, zodat hierover geen onduidelijkheid meer kan ontstaan. • Daarnaast geldt dat de controle van de meting van het aantal vierkante meters groene daken nog niet is afgerond. De gegevens voor de controle van de meting van het aantal vierkante meters zijn begin april aan de rekenkamer aangeleverd, we zijn in afwachting van de bevindingen daarover. In de voorgaande collegeperiode liet de gemeente het aantal groene daken berekenen door een extern bureau. Sinds 2022 gebeurt dit door dataspecialisten binnen de gemeente. Dit heeft als voordeel dat de wijze van berekenen en controle ervan transparanter is dan in de voorgaande periode. Collegetarget 4. ‘Schil om de school’ De rekenkamer oordeelt dat onvoldoende is toegelicht wat er is gedaan om de target te behalen en wat er in de toekomst gepland staat om de einddoelstellingen voor de target te halen.

Hierbij een aanvullende toelichting: De integratie van zorg, welzijn en cultuur in de schoolomgeving versterkt het onderwijs en ontzorgt leerkrachten. Met de collegetarget “schil om de school” ondersteunen wij scholen, zodat zij zich kunnen richten op het beste onderwijs. De collegetarget “schil om de school” zit met 94 scholen, 20 scholen boven de gestelde mijlpaal. Daarmee liggen we ruim op koers om de collegetarget te behalen. We monitoren de verschillende interventies binnen de collegetarget op zowel kwalitatief

41

targets tellen – Tussentijdse beoordeling collegetargets 2022-2026

als kwantitatief niveau en zijn in gesprek met zowel aanbieders als school/schoolbesturen en sturen waar nodig bij. Collegetarget 5. Schuldhulpverlening De rekenkamer oordeelt dat onvoldoende is toegelicht wat is gedaan om de beide onderdelen van de mijlpaal te halen en wat de plannen zijn om de target in de toekomst te halen. Er is beschreven hoe we de instroom wil verhogen door Rotterdammers te motiveren om hulp te vragen. Hoe dit gerealiseerd zal worden, is niet toegelicht. Hierbij een aanvullende toelichting: De collegetarget schuldhulpverlening bestaat uit twee onderdelen, namelijk het aantal intakes en het aantal gestarte schuldregelingen. Het eerste onderdeel is tot nu toe ruimschoots gerealiseerd maar het tweede onderdeel niet. Voor de intakes geldt dat de afdeling Grip op Geldzaken zich volledig richt op het bereiken van Rotterdammers met geldzorgen. Dat gebeurt op veel verschillende manieren, zoals via vroegsignalering, samenwerking met (informele)partners in de stad en andere afdelingen binnen de gemeente. Bovendien wordt via een communicatiestrategie blijvend ingezet op het bereiken van Rotterdammers met geldproblemen. Voor de schuldregelingen geldt dat dit het dagelijkse werk en samenspel is tussen de afdelingen Grip op Geldzaken en de Kredietbank Rotterdam.

Om tot meer schuldregelingen te komen, zetten we in op het verbeteren van de samenwerking tussen de afdelingen en het wegnemen van drempels om te komen tot een schuldregeling. De bekendheid met en vertrouwen in de (schuldregelings)producten van de Kredietbank spelen een belangrijke rol in de doorstroom tussen deze twee afdelingen. Om komend jaar de gestelde mijlpalen op beide onderdelen te halen, zetten we daarom -naast wat we al doen- extra in op het verhogen van instroom bij Grip op Geldzaken en het verhogen van de doorstroom naar de Kredietbank Rotterdam door de gemeentelijke schuldenketen te optimaliseren en de informatievoorziening aan de Rotterdammer te verbeteren. Collegetarget 7. Woningbouw De rekenkamer oordeelt dat deze target niet bruikbaar is omdat de target niet voldoet aan de norm tijdgebonden: de nulmeting ligt niet in of vlak voor de collegeperiode. Om die reden geeft de rekenkamer geen beoordeling over de realisatie van deze target. Het college neemt het advies van de rekenkamer over. De startdatum van de target bouwprogrammering wordt opgeschoven van 1 januari 2022 naar 1 Juli 2022. Omdat de target gaat over de realisatie van woningen over een periode van vier jaar wordt daarmee ook de einddatum van de meting verschoven van 31-12-2025 naar 30-062026. Bij eindverantwoording wordt daarvoor een goed onderbouwde prognose opgesteld.

Het definitieboekje zal hiervoor worden aangepast en naar de raad worden verzonden. Doordat de collegetargets de jaarschijven niet volgen, wijken deze af van de jaarcijfers die eerder verstrekt zijn, van jaarlijkse CBS-cijfers, jaarcijfers die we naar het Rijk en de Provincie sturen, en de jaarlijkse woondeal-cijfers. Ten aanzien van de juiste aantallen voor de productie 2023 verwijst het college ook naar de brief 22bb002062 Stand van zaken doorbouwmaatregelen en afdoeningsvoorstel over Doorbouwakkoord, waarin de juiste productiecijfers en de correctie van de aantallen al is opgenomen. Document RotterdamRaad - [24bb002062]

42

targets tellen – Tussentijdse beoordeling collegetargets 2022-2026

Stand van zaken doorbouwmaatregelen en afdoeningsvoorstel toezegging over Doorbouwakkoord - iBabs Publieksportaal Collegetarget 8. Verkeersveiligheid De rekenkamer heeft deze collegetarget als volgt beoordeeld: • Uit navraag van de rekenkamer blijkt dat de metingen nog niet zijn afgerond. De rekenkamer heeft de voor- en nametingen niet ontvangen en kan de locaties dus nog niet controleren. Het klopt dat de evaluatie van de twee uitgevoerde locaties nog niet is afgerond, en dat de analysedossiers daarmee nog niet voor controle kunnen worden opgeleverd. Deze dossiers komen medio mei beschikbaar. • Locaties worden niet meegenomen als er niet voldoende zicht is op een eenduidige oorzaak van de verkeersonveiligheid. In het definitieboekje staan wel een aantal andere criteria waarop besloten kan worden om een locatie niet mee te nemen. Deze uitzondering staat echter niet in het definitieboekje Dit betreft een interpretatiekwestie van de benoemde criteria. Als er geen eenduidige oorzaak van onveiligheid is vast te stellen, kan er geen uitvoerbaar plan worden opgesteld. Het college zal deze variant in het definitieboekje expliciet benoemen. • De rekenkamer heeft het definitieve evaluatieprotocol nog niet ontvangen. De rekenkamer heeft dus nog niet kunnen controleren of de verkeersveiligheid vooraf en achteraf op dezelfde manier wordt getoetst.

Het klopt dat het evaluatieprotocol nog niet definitief beschikbaar is. Dit protocol komt medio mei beschikbaar. • De protocollen worden ingevuld door een extern gecertificeerde verkeersveiligheidsauditor. Uit navraag van de rekenkamer blijkt dat het ingevulde protocol achteraf nog kan worden aangepast door de gemeente. Dit zou gebeuren in overleg met de auditor. Het aanpassen van het protocol staat niet in het definitieboekje. De rekenkamer heeft nog niet kunnen controleren of en zo ja wat voor soort aanpassingen de gemeente doet en wat dit betekent voor de betrouwbaarheid van de target. Het definitieboekje stelt, dat de door de auditor en het team gemaakte afwegingen en gekozen maatregelen transparant worden vastgelegd in een rapportage. Tijdens de uitwerking van de aanpak en door het ontvangen van nieuwe data kunnen aanvullende inzichten in de oorzaken van de verkeersonveiligheid ontstaan, die in bijzondere gevallen ertoe kunnen leiden dat de auditor zijn aanvankelijke standpunt op onderdelen moet herzien. Dit wordt dan vastgelegd in het analyseprotocol (0meting). Naar de mening van het college wordt op dit punt niet afgeweken van de targetdefinitie. • Het college heeft onvoldoende toegelicht waarom de mijlpaal niet is gehaald, wat er is gedaan om de mijlpaal te behalen en wat er in de toekomst gepland staat om de einddoelstellingen voor de target te halen.

Er is enkel benoemd dat er in 2023 een plan is uitgewerkt om het doel te realiseren, waarmee een inhaalslag wordt gemaakt. Wat dit plan inhoudt, is niet toegelicht.

43

targets tellen – Tussentijdse beoordeling collegetargets 2022-2026

Ons college heeft op 5 december 2023 (M2310-3100 - 23bo009170) aan de raad een informerende brief gestuurd over de aanpak en voortgang van deze target. Daarin is gemeld dat het zwaartepunt van de uitvoering verschuift naar 2024 en 2025, omdat in 2023 meer tijd nodig is geweest voor de voorbereiding en het verzamelen van de nieuw benodigde data. De planvoorbereidingstijd voor het aanpakken van locaties bedraagt gemiddeld genomen namelijk 2 jaar. Tevens is in die brief gemeld dat in de eerste helft van 2024 de vervolgselectie van locaties zal worden gemaakt, waarna voldoende projecten in uitvoering kunnen worden genomen. Dit proces is momenteel in uitvoering. Gelet op de doorloop na locatieselectie, met analyse, planuitwerking, inplanning van een realisatievenster, uitvoering en evaluatie is het kritisch geworden of voor alle dertig locaties de deadline van december 2025 kan worden gehaald. • Momenteel zijn er zestien van de uiteindelijke dertig locaties geselecteerd. Er volgt een tweede selectiemoment. De selectiemethode die het college gebruikt zorgt er waarschijnlijk voor dat er meer dan dertig locaties gelijk scoren op verkeersonveiligheid. Dat zou naar de letter van het definitieboekje betekenen dat het college om de target te halen dus meer dan dertig locaties zou moeten aanpakken.

Als het college een selectie zou maken, dan zijn niet de ‘dertig meest verkeersonveilige’ locaties maar ‘dertig van de meest verkeersonveilige locaties’ opgenomen in de target. Het college is op basis van de doorlopen selectiemethode ook van mening dat er eerder sprake is van het aanpakken van ‘dertig van de meest verkeersonveilige locaties’ in plaats van ‘de dertig meest verkeersonveilige locaties’. Daarom past het college de definitie in het definitieboek aan. Over de selectie, stand van zaken en planning zullen wij een nieuwe brief zenden aan de raad, die kan worden betrokken bij de bespreking van de jaarrekening en het rapport van de Rekenkamer. Collegetarget 9. CO2 Het is goed om te horen dat met de verwerking van de aanbevelingen uit ‘targets tellen’ de target nu voldoende specifiek en bruikbaar is bevonden. Uit deze tussentijdse beoordeling blijkt wel dat wij in de toelichting over de behaalde resultaten voor de target, nog explicieter de link moeten maken naar het Klimaat Actieplan Rotterdam (KAR). Hier is de informatie te vinden die nu gemist wordt, namelijk de reeds uitgevoerde plannen en welke nieuwe plannen er zijn die bijdragen aan het bereiken van de collegedoelstelling 2025. Deze expliciete verwijzing is inmiddels al doorgevoerd in de voorjaarsnota 2024. Collegetarget 10.

Woonzorgconcepten De rekenkamer geeft aan dat niet is toegelicht waarom de mijlpaal van 2023 niet is gehaald. Hier een korte aanvullende toelichting. De collegetarget bestaat uit twee onderdelen: de uitbreiding van het aantal Thuisplusflats en de bouw van nieuwe woon(zorg)concepten. In 2022 is gestart met de nieuwbouw van Simeon en Anna (Feijenoord) en in 2023 met de bouw van Odeon (Centrum). In 2023 is daarnaast gestart met het optoppen van de Klapwiek (Prins Alexander). De werkzaamheden rond het optoppen van de Klapwiek vinden in eerste instantie in de fabriek plaats en daarmee kan dit nieuwbouwproject nog niet

44

targets tellen – Tussentijdse beoordeling collegetargets 2022-2026

meegeteld worden (telling voor de definitie van het collegetarget is vanaf eerste handeling op locatie). De start bouw op locatie van De Klapwiek is naar verwachting in de loop van 2024 Q2. De mijlpaal van 2023 om 3 nieuwbouwcomplexen te starten, is daarmee niet gehaald. Collegetarget 13. Bedrijfsruimte De rekenkamer oordeelt dat de target bedrijfsruimte niet voldoet aan de norm tijdgebonden, omdat de nulmeting niet in of vlak voor de collegeperiode ligt. Om die reden geeft de rekenkamer geen beoordeling over de realisatie van deze target. Bij vaststelling van het collegetarget in oktober 2022 heeft het college gebruik gemaakt van BAG data van het CBS. Deze data komen jaarlijks beschikbaar met als peildatum 1 januari van een kalenderjaar. Op het gebruik van deze gegevensbron is destijds instemming gevonden. Door het koppelen van databases is in 2023 de gemeente zelf in staat gesteld om de BAG data te genereren op andere gewenste peildata. Hierdoor is de mogelijkheid ontstaan om een nulmeting te verrichten op 1 juli 2022. Deze datum ligt dichter bij de startdatum van het college en daarmee verwacht het college te voldoen aan de norm van tijdgebonden. De nulmeting met peildatum op 1 juli 2022 komt uit op 4.264.471m² bedrijfsruimte in Rotterdam, het doel is om aan het einde van de collegeperiode (peildatum november 2025) een minimaal gelijke voorraad te hebben.

Dan oordeelt de rekenkamer dat de target niet aan de door het college geformuleerde spelregels uit het definitieboekje voldoet. Het college hanteert namelijk een ruimere definitie van “in gebruik zijnde metrage bedrijfsruimte” dan in het definitieboekje is opgenomen. Er worden namelijk ook gebouwen meegeteld die in verbouwing zijn en nog niet in gebruik zijn genomen en gebouwen die klaar zijn voor gebruik maar nog niet in gebruik zijn genomen. Het college heeft met het collegetarget bedrijfsruimte als doel de voorraad bedrijfsruimte in de stad te behouden nu en in de toekomst. Dit doet het college om bedrijven die groeien of zich willen vestigen in Rotterdam, geschikte locaties voor huisvesting te bieden. Bedrijven betrekken in hun zoektocht naar geschikte huisvesting locaties die al in gebruik zijn, momenteel in verbouwing zijn of leeg staan na vertrek van een vorige huurder. Binnen de metrages zijn de laatstgenoemde twee categorieën relatief klein ten opzichte van het reeds in gebruik zijnde. Het college houdt vast aan de brede definitie, maar zal dit in het definitieboekje verduidelijken. Collegetarget 14. Concerndienstverlening De rekenkamer geeft aan dat is toegelicht wat we hebben gedaan om het beoogde doel te halen en wat we van plan zijn om het einddoel te halen. Waardoor de tussentijdse target niet is gehaald, is nog onvoldoende toegelicht.

We willen veranderingen doorvoeren die effect hebben op de tevredenheid van de burger. Hiervoor is eerst geïnvesteerd in het opzetten van bruikbare klanttevredenheidsmetingen die inzicht geven in die punten waar de burger ontevreden is. De metingen worden structureel bij twee contactopties verricht: publiekslocaties en telefonie. Belangrijke oorzaken zijn dat burgers, áls ze ontevreden zijn, dit grotendeels te maken heeft met de snelheid van afhandeling, vriendelijkheid en afspraakmogelijkheden. In 2023 zijn de volgende verbeteracties gestart en hierop zal ook in 2024 en verder worden ingezet om de collegetarget te behalen:

45

targets tellen – Tussentijdse beoordeling collegetargets 2022-2026

• Op de publiekslocaties burgers een warm welkom geven door een optimale samenwerking tussen beveiliging, gastonthaal en de consulenten aan de balie. • In de eerste lijn zoveel mogelijk klantvragen in één keer op een goede manier afhandelen (first time fix) door het doorlopend trainen van medewerkers van het klantcontactcentrum (KCC). • Het verder optimaliseren van de samenwerking tussen de eerste, tweede- en derde lijn (terugbelnotities) voor een correcte en vlotte afhandeling van klantvragen. • De introductie van een digitale wachtrijservice waarbij burgers die geen afspraak konden plannen in een digitale wachtkamer worden geplaatst en met voorrang worden ingepland zodra er ruimte beschikbaar komt. Collegetarget Waz Wij zijn verheugd dat de toelichting in de jaarstukken voldoende is, de target controleerbaar is, het gewijzigde definitieboekje voldoet aan het normenkader en de resultaten als betrouwbaar zijn bestempeld. De geconstateerde inconsistenties vallen weliswaar binnen de gehanteerde foutenmarge, desalniettemin werken wij in samenwerking met Concern Auditing aan de verbetering van het achterliggende proces. Speerpunt hierbij is het doorvoeren van (verdere) waarborgen in het systeem. De wijzigingen in het definitieboekje wordt tezamen met andere wijzigingen bij collegetargets naar de gemeenteraad verzonden.

46

targets tellen – Tussentijdse beoordeling collegetargets 2022-2026

5 nawoord: aandachtspunten gemeenteraad Op 21 mei 2024 ontving de rekenkamer de bestuurlijke reactie van het college op dit rapport. Tabel 1-1 geeft de (deel)aanbevelingen en de collegereactie weer. tabel 1-1: reactie college op aanbevelingen aanbeveling

collegereactie

1 Verbeter de collegetargets die in hun huidige vorm niet bruikbaar zijn: a Zie erop toe dat bij de collegetarget

Het college neemt deze aanbeveling over.

Naastplaatsingen en zwerfafval (2) enkel wijken worden meegenomen waarbij ten minste acht metingen beschikbaar zijn voor naastplaatsingen per jaar. Dit is in het definitieboekje opgenomen als het minimumaantal voor een betrouwbare meting. b Waarborg dat de toetsing op de controleerbaarheid van

Het college neemt deze aanbeveling over.

de collegetarget Groen (3) wordt afgerond. Voer waar nodig verbeteringen door, zodat de target controleerbaar wordt. c Volg de aanbevelingen over de collegetargets

Het college neemt deze aanbeveling over.

Woningbouw (7) en Bedrijfsruimte (13) in het rapport ‘Targets tellen’ op door de begindata van deze targets aan te passen naar een datum in of vlak voor de collegeperiode. Zo heeft de raad zicht op de collegeprestaties in deze collegeperiode. Zie erop toe dat de uitvoering van de target Bedrijfsruimte overeenkomt met de beschrijving in het definitieboekje. d Voer waar nodig verbeteringen door bij collegetarget Verkeersveiligheid (8), zodat de target voldoet aan de

Het college neemt deze aanbeveling deels over.

spelregels in het definitieboekje en controleerbaar wordt. 2 Zie erop toe dat de realisatie van de collegetargets in de

Het college neemt deze aanbeveling over.

planning-en-control-documenten voldoende wordt toegelicht. Het gaat hierbij om een toelichting op het behalen van de mijlpaal of target, de inspanningen die daarvoor zijn geleverd en de toekomstige inspanningen die het college levert om de einddoelstelling van de target te behalen. 3 Van de collegetarget Jeugdpreventie (11) is nog

Het college neemt deze aanbeveling over.

helemaal geen realisatie bekend. Informeer de gemeenteraad zo snel als mogelijk over de voortgang van deze target. Zo kan de raad bijsturen waar nodig.

47

targets tellen – Tussentijdse beoordeling collegetargets 2022-2026

Zoals zichtbaar in de tabel neemt het college bijna alle (deel)aanbevelingen over. Door het opvolgen van de aanbevelingen verbetert de bruikbaarheid van targets en zijn toelichtingen aangevuld. Het is een goede stap voorwaarts dat het college aangeeft structureel de informatievoorziening over de realisatie van de collegetargets in de planning-en-control-documenten te gaan verbeteren. De rekenkamer heeft nog twee aandachtspunten voor de gemeenteraad. In de reactie op aanbeveling 1c geeft het college aan dat bij de collegetarget Woningbouw (7) zowel de begindatum als de einddatum wordt aangepast. De begindatum verschuift conform de aanbeveling van de rekenkamer naar 1 juli 2022. Het college wil ook de einddatum aanpassen van 31 december 2025 naar 1 juli 2026. De rekenkamer wijst er op dat de target daarmee niet voldoet aan het criterium ‘de target heeft een einddatum in de collegeperiode’. De rekenkamer ziet geen reden om af te wijken van dit criterium. De rekenkamer gaat ervan uit dat het college in de eindbeoordeling wel voor een einddatum kiest die in de collegeperiode ligt. Het college neemt aanbeveling 1d over de collegetarget Verkeersveiligheid (8) deels over. De meting van de verkeersveiligheid op onveilige locaties wordt verricht door een extern gecertificeerde verkeersveiligheidsauditor werkzaam binnen de gemeente.

De rekenkamer heeft geconstateerd dat ingevulde protocollen achteraf kunnen worden aangepast, in overleg met de auditor. In tegenstelling tot wat het college in haar reactie stelt, staat deze werkwijze niet beschreven in het definitieboekje. Omdat het achteraf wijzigen van een protocol wel gevolgen kan hebben voor een meting dient deze stap beschreven en gecontroleerd te worden. De rekenkamer wijst erop dat het belangrijk is om de werkwijze in het definitieboekje zo helder mogelijk te beschrijven. Zo voorkomt het college interpretatieverschillen.

48

targets tellen – Tussentijdse beoordeling collegetargets 2022-2026

bijlagen

onderzoeksverantwoording De aanpak van het onderzoek is beschreven in de inleiding van dit rapport. Op die manier is de beoordeling in het rest van het rapport navolgbaar. In deze onderzoeksverantwoording staan een aantal aanvullingen op de toelichting in de inleiding. onderzoeksmethoden Zoals toegelicht in de inleiding heeft de rekenkamer de targets op de volgende onderdelen getoetst: 1 De realisatie van de mijlpaal is goed onderbouwd en de mijlpaal komt overeen met de mijlpaal in het definitieboekje. 2 De spelregels uit het definitieboekje van het college zijn gevolgd. 3 De target voldoet aan de normen ten aanzien van de doelformulering, de nulmeting en de controleerbaarheid. Bij de beoordeling van de normen is de opvolging van aanbevelingen uit het rapport ‘Targets tellen’ betrokken. 4 De toelichting op de realisatie in de jaarstukken 2023 voldoet aan norm voor de toelichting. Voor deze tussentijdse beoordeling van de collegetargets heeft de rekenkamer normen gebruikt. Het gaat hierbij om normen ten aanzien van de doelformulering, de nulmeting, controleerbaarheid en de toelichting op de realisatie van de target. Het normenkader is hieronder opgenomen. toetsing betrouwbaarheid De resultaten van een collegetarget zijn betrouwbaar als de meting op een goede manier is uitgevoerd en herhaling van de meting tot dezelfde resultaten leidt (reproduceerbaar).

De betrouwbaarheid van targets met weinig resultaten wordt vastgesteld door de volledige onderbouwing te controleren. De betrouwbaarheid van targets met veel resultaten kan worden gecontroleerd door middel van een representatieve steekproef. Bij gebruik van betrouwbare externe bronnen controleert de rekenkamer de betrouwbaarheid niet. De rekenkamer heeft de betrouwbaarheid van de resultaten van targets waarvan de meet- en registratiesystemen bekend zijn uit vorige collegeperiodes niet opnieuw gecontroleerd. De resultaten uit deze systemen zijn eerder door de rekenkamer als betrouwbaar bestempeld. Het gaat hier bijvoorbeeld om meet- en registratiesystemen van targets die in vorige collegeperiodes zijn gebruikt, zoals BoPro (voor target Woningbouw) en Socrates (voor target Bijstand). Deze werkwijze is in overeenstemming met die in voorgaande collegeperiodes. Om opnieuw uitspraken te doen over de betrouwbaarheid, zou een representatieve steekproef moeten worden gedaan. Het opnieuw toetsen van de betrouwbaarheid van de resultaten uit bekende meet- en registratiesystemen zou veel tijd kosten voor zowel de gemeente als de rekenkamer. Het is nog niet bekend hoe de rekenkamer hier in volgende collegeperiodes mee omgaat.

In deze collegeperiode beperkt de rekenkamer zich bij bestaande targets tot reguliere controles, zoals de controle op dubbele registraties, optellingen en de juiste periode.

51

targets tellen – Tussentijdse beoordeling collegetargets 2022-2026

beperkte omvang onderzoek In deze serie onderzoeken naar de collegetargets wordt getoetst aan het normenkader en het definitieboekje. Binnen de beperkte omvang van het onderzoek is het niet mogelijk om collegetargets meer inhoudelijk te beoordelen. De rekenkamer toetst bijvoorbeeld niet de beleidstheorie. In andere onderzoeken kan de rekenkamer wel dieper ingaan op thema's die raken aan een collegetarget. De rekenkamer publiceerde bijvoorbeeld onlangs het onderzoek naar groene buitenruimte. Ook is de rekenkamer bezig met een onderzoek naar verkeersveiligheid. Inzichten uit deze onderzoeken stellen de rekenkamer in staat om de targets met meer voorkennis te controleren.

interne procedure Het onderzoek is uitgevoerd door Nikki Catlender (onderzoeker), Ruben Knoester (onderzoeker) en Geerd Struik (projectleider). Binnen de rekenkamer heeft inhoudelijke afstemming plaatsgevonden met directeur Marjolein van Asselt over alle onderdelen van het rapport. Alle stukken zijn intern op de kwaliteit getoetst (conform interne richtlijnen zoals opgenomen in het onderzoekshandboek voor een zogeheten Quality Assurance) voordat zij voor wederhoor werden aangeboden. externe procedure Het werk van de rekenkamer ten aanzien van collegetargets is anders dan bij de reguliere onderzoeken, omdat de timing politiek is bepaald. In de afgelopen 20 jaar is daarom voor dit product een aangepaste werkwijze ontwikkeld, waarbij er per target veel ambtelijk contact is gedurende de beoordeling door de rekenkamer en er uitsluitend een bestuurlijk wederhoor plaats vindt. Op deze manier is het mogelijk om het rapport aan de gemeenteraad aan te bieden voordat de behandeling van de jaarstukken plaatsvindt. Het conceptrapport is op 17 april 2024 voor bestuurlijk wederhoor voorgelegd aan het college van B en W. Op 21 mei 2024 heeft de rekenkamer de reactie van het college ontvangen. Deze reactie is integraal opgenomen in hoofdstuk 4 van dit rapport. Het definitieve rapport wordt door toezending aan de gemeenteraad en het college van B en W openbaar op 23 mei 2024.

normenkader collegetargets Op de volgende pagina’s is het normenkader te vinden wat de rekenkamer heeft gebruikt voor de beoordeling van de tussentijdse meting. Bij collegetargets waarvan het definitieboekje is gewijzigd of waar de werkwijze afweek van het definitieboekje is waar nodig ook getoetst aan de normen voor de doelformulering (tabel A). Tabel B en C zijn gebruikt bij de beoordeling van targets waarvan de nulmeting en controleerbaarheid nog niet was gecontroleerd in het rapport ‘Targets tellen’. Alle targets in dit rapport zijn beoordeeld aan de hand van tabel E.

52

targets tellen – Tussentijdse beoordeling collegetargets 2022-2026

tabel A: normen ten aanzien van de doelformulering Norm

criteria

Specifiek

• de target is naar aard enkelvoudig of beperkt meervoudig* • alle relevante termen in de target zijn gedefinieerd • de target is niet voor meerdere uitleg vatbaar • de jaarlijkse mijlpalen zijn relevant (in lijn met de target) • de mijlpaal van het laatste jaar is gelijk aan de target voor de gehele periode

meetbaar

• er is sprake van een gekwantificeerd streven in de target • het streven is cijfermatig uitgedrukt • er is een nulmeting indien nodig (zie hiervoor tabel B)

tijdgebonden

• de targets hebben een begindatum of nulmeting in of vlak voor de collegeperiode • jaarlijkse mijlpalen hebben een tussendatum • jaarlijkse mijlpalen zijn naar aard gelijk aan de target • de target heeft een einddatum in de collegeperiode

*de target bestaat uit één tot maximaal drie onderdelen.

tabel B: normen ten aanzien van een nulmeting norm

criteria

relevant

• de nulmeting is naar aard gelijk aan de target • de nulmeting dekt alle onderdelen van de target

tijdspecifiek

• duidelijk is op welke periode de nulmeting betrekking heeft

Tabel C: norm ten aanzien van de controleerbaarheid norm de controleerbaarheid van de te verantwoorden resultaten is geborgd

criteria • er is tijdig (vanaf nulmeting) een registratiesysteem • er is een registratiesysteem voor de gehele collegeperiode • het bronbestand is betrouwbaar • er zijn waarborgen voor relevante, juiste, volledige en tijdige verantwoording

de opzet van de collegetargets.

53

targets tellen – Tussentijdse beoordeling collegetargets 2022-2026

Tabel D: norm ten aanzien van de toelichting op de inspanningen* norm

criteria

de inspanningen om de doelstelling te

• er is toegelicht welke maatregelen en activiteiten het college neemt om de target te realiseren

bereiken zijn voldoende toegelicht

• de eventuele rolverdeling tussen de gemeente en andere partijen is toegelicht • de beleidstheorie is expliciet gemaakt (er is toegelicht waarom het college verwacht dat de maatregelen voldoende effect hebben op de realisatie van de target)

*deze norm is enkel van toepassing bij de beoordeling van de opzet van de collegetargets. van de

d

ll

tabel E: norm ten aanzien van de toelichting bij de realisatie* norm

criteria

de realisatie van het

• er is een toelichting

collegetarget is

• er is voldoende toegelicht waarom de target wel/niet is gehaald

voldoende toegelicht

• er is voldoende toegelicht wat men heeft gedaan om het beoogde doel te halen • er is toegelicht wat men van plan is om te doen om het doel in de toekomst wel te halen (alleen van toepassing op mijlpalen)

*deze norm is enkel van toepassing bij de beoordeling van de realisatie van de collegetargets.

54

targets tellen – Tussentijdse beoordeling collegetargets 2022-2026

de rekenkamer De gemeenteraad van Rotterdam heeft in december 1997 de Rekenkamer Rotterdam ingesteld. Sinds 14 juni 2021 is mevrouw dr. ir. Marjolein van Asselt directeur. Zij is door de gemeenteraad voor zes jaar benoemd en beëdigd.

doel De rekenkamer onderzoekt de doelmatigheid, doeltreffendheid en rechtmatigheid van het beleid, het financieel beheer en de organisatie van het gemeentebestuur. Zij doet dat ten behoeve van de gemeenteraad. Met interdisciplinair onderzoek en beleidsevaluatie draagt de rekenkamer bij aan het versterken van de lokale democratie en de kwaliteit van het gemeentebestuur.

onafhankelijk De rekenkamer is net als de gemeentelijke Ombudsman onafhankelijk. Haar taken en bevoegdheden staan in de Gemeentewet en de verordening Rekenkamer Rotterdam. De rekenkamer bepaalt zelf waar ze onderzoek naar doet en heeft vergaande bevoegdheden om informatie te verzamelen. De raad en/of het college van B en W kunnen de rekenkamer wel vragen om onderzoek te doen. De rekenkamer stuurt hen jaarlijks haar onderzoeksplan en jaarverslag toe.

openbaar Het onderzoek resulteert in openbare rapporten die de rekenkamer ter behandeling aan de raad aanbiedt. Zij bevatten tevens de reacties van de onderzochte organen en instellingen op de conceptrapporten (ambtelijk en bestuurlijk wederhoor). De rapporten worden toegelicht in (commissies van) de gemeenteraad.

voor Rotterdam en regio Vijf regiogemeenten hebben zich in de loop der jaren aangesloten bij de Rekenkamer Rotterdam, namelijk Albrandswaard, Barendrecht, Capelle aan den IJssel, Krimpen aan den IJssel en Lansingerland.

Rekenkamer Rotterdam Postbus 70012 3000 kp Rotterdam telefoon 010 • 267 22 42 info@rekenkamer.rotterdam.nl www.rekenkamer.rotterdam.nl

basisontwerp dewerf • com, Zuid-Beijerland fotografie Nikki Catlender

uitgave Rekenkamer Rotterdam mei 2024