[24bb002546] Bijlage 2 behorende bij 24bb002527 over Rapportage Participatie Gebied Waterkant
Tekst van het document
GMT
WAAR STAAN
OOOROAH?
Wat is het consultatiedi 1. Schetsen van ambitia 2. Het is nog géén uîfS
FEVEHOOROCITÍ
. Veel ruimte voor aar - Alle tekeningen zijn,
WATERKANT
#INDEX Voorwoord...................................................................... 03
VOORWOORD Resultaten per participatieactiviteit........................... 16
Inleiding.......................................................................... 05
Inloopbijeenkomsten
Aanpak............................................................................ 06
Werksessie Voortgangsoverleg Feyenoord City
De gebiedsontwikkeling Feyenoord City heeft een geschiedenis van enkele jaren waar participatie met de omgeving hoog in het vaandel staat. De projectorganisatie Feyenoord City, Stichting Gebiedsontwikkeling aan de Maas en de gemeente Rotterdam trekken daar gezamenlijk nauw in op.
Betrokkenheid
Koffie en schaafijs
Vormen van participatie
Enquêtes
Uitgangspunten bij de participatie zijn vroegtijdig informeren, voorkomen van verrassingen,
Waar richt de participatie zich op?
Social media
oprecht luisteren en de gelegenheid geven om vragen, wensen of behoeften van de
Stopt de participatie nu?
Kinder- en jeugdparticipatie
omgeving op te halen zodat die meegenomen kunnen worden in de planvorming.
Leeswijzer participatierapport
Sociaal ondernemers
Verantwoording van de onderzoeksmethoden
Klankbordgroep Waterkant
Samenvatting van de opbrengsten............................. 11 Sfeer
Het was dan ook een logische stap om een uitgebreid participatietraject op te tuigen toen een nieuw plan voor "Waterkant" moest worden gemaakt als gevolg van het besluit van
Informeren wijkraden
BVO Feyenoord om niet verder te gaan met het ontwikkelen van een nieuw stadion.
Studenten Hogeschool Rotterdam
Straatbeeld
Na het opstellen van het consultatiedocument voor "Waterkant" zijn we met veel
Wonen
enthousiasme, volgens een doordacht plan, de wijken en buurten van Rotterdam
Mobiliteit
ingegaan om gesprekken te voeren met betrokken Rotterdammers en input op te
Recreatie en sport
halen voor het vervolg.
Groen Openbare voorzieningen
In dit verslag nemen we u graag mee in wat er is georganiseerd en wat al die gesprekken hebben opgeleverd. Veel leesplezier!
Commerciële voorzieningen en ondernemingen Maatschappelijke en culturele voorzieningen
De Omgevingsmanagers,
Toegankelijkheid Duurzaamheid
Johanneke de Lint en Theo Kion
Aanvullende suggesties
2
RAPPORTAGE PARTICIPATIE GEBIED WATERKANT
RAPPORTAGE PARTICIPATIE GEBIED WATERKANT
3
INLEIDING Het gebied waar eerder onder andere het nieuwe stadion voor Feyenoord zou komen, krijgt een andere invulling met wonen, ondernemen en recreëren. Er is een verkenning uit gevoerd waarmee een consultatiedocument is opgeleverd dat is bedoeld om het gesprek aan te gaan met de poten tiële toekomstige bewoners, de gemeente, projectontwik kelaars, bouwers, maar ook met bewoners, bezoekers en ondernemers uit de omgeving. De reacties op het consul tatiedocument zijn in dit rapport verzameld. De inzichten die worden opgedaan in dit rapport, worden meegenomen in het ambitiedocument en vormen een uitgangspunt voor verdere uitwerking van de plannen voor het gebied.
In dit rapport zijn alle reacties (input) die vanaf de oplevering van het consultatiedocument in het voorjaar van 2023 tot en met de sessie met klankbordgroep Waterkant op 12 december 2023, via de verschillende kanalen zijn opgehaald, geanalyseerd en samengevat.
^ Meer dan 500 mensen persoonlijk gesproken ^ 908 ingevulde enquêtes ^ 188.470 views op social media ^ 3.746 bezoeken op de landingspagina van de Waterkant ^ Een item op TV en Radio Rijnmond • 60 aanmeldingen voor de klankbordgroep Waterkant ^ 19 verschillende locaties door heel Rotterdam Zuid bezocht en gesprekken gevoerd ^ Van jong (5) tot oud (92)
4
RAPPORTAGE PARTICIPATIE GEBIED WATERKANT
RAPPORTAGE PARTICIPATIE GEBIED WATERKANT
5
HOOFDSTUK 1
AANPAK
LEESWIJZER PARTICIPATIERAPPORT
^ Voorgenomen besluit Stadsbrug
Om het rapport zo overzichtelijk en concreet mogelijk te
BETROKKENHEID
^ Informeren wijkraden
• Ontwikkelingen Stadion Feijenoord
maken, staan in dit rapport diverse thema's centraal die
De participatieactiviteiten zijn in nauwe samenwerking
^ Inloopbijeenkomsten
• Uitvoering gemeentelijk beleid in verschillende wijken
een grote rol spelen bij de ontwikkeling van het gebied:
met Stichting Gebiedsontwikkeling Aan de Maas
^ Werksessie Voortgangsoverleg Feyenoord City
(STIGAM), gemeente Rotterdam, Bijl PR en Campagne
• Gesprekken met (sociaal) ondernemers
Hoewel deelnemers aan de participatieactiviteiten toch
groen, openbare voorzieningen, commerciële voorzieningen
georganiseerd.
• Online enquête
opmerkingen over bovenstaande onderwerpen hebben
en ondernemingen, maatschappelijke en culturele
• Gesprekken met kinderen (bij Skateland)
geplaatst, zijn deze niet meegenomen in het rapport.
voorzieningen, toegankelijkheid en duurzaamheid.
STOPT DE PARTICIPATIE NU?
Op deze thema's worden de opbrengsten samengevat in
Na deze eerste participatieronde, die heeft geleid tot dit
het volgende hoofdstuk. Later in dit rapport worden ook
^ Project met studenten van de Hogeschool Rotterdam
participatierapport, is de participatie zeker niet gestopt.
nog de methoden en resultaten per participatiemoment
^ Social media polls
De resultaten die tot nu toe zijn opgehaald vormen de
toegelicht.
In overleg met de diverse betrokken partijen zijn de data,
^ Participatie met jongeren (bij SOL en Mallegatpark)
locaties en wijzen van participeren gekozen. Ook is
^ Korte gesprekken met passanten (met koffie of
tussentijds geëvalueerd of de opgehaalde input voldoende inzichten opbracht. Voor alle participatieactiviteiten is het Consultatie-
schaafijs) in wijken en tijdens buurtfestivals
^ Klankbordgroep Waterkant
document Waterkant (maart 2023) als basis gebruikt.
(bijvoorbeeld parkeerbeleid)
input voor de verdere uitwerking van de plannen door het
Hieruit zijn impressies, illustraties en plantekeningen
In het hoofdstuk Resultaten per participatieactiviteit zijn
diepende vragen, die worden voorgelegd aan de klank
gepresenteerd om reacties te verzamelen.
de methoden toegelicht en de resultaten voor die activiteit
bordgroep Waterkant. Ook kan het zijn dat de verdiepende
samengevat.
vragen zo'n impact hebben op de omgeving dat er rond
VOORBEELD UITWERKINGEN WATERKANT
dat thema een participatieavond georganiseerd wordt
Het uitgangspunt voor de participatie is altijd geweest om
WAAR RICHT DE PARTICIPATIE ZICH OP?
voor de omliggende wijken. Als de plannen verder uitge
een zo breed mogelijk publiek zo laagdrempelig mogelijk
Tijdens de participatieactiviteiten is input opgehaald over
werkt zijn, worden die gepresenteerd tijdens één of meer
te spreken. Met variatie in zowel leeftijd, culturele achter
veel diverse onderwerpen die betrekking hebben op het
dere informatie-avonden. In een later stadium moet een
grond, opleidingsniveau als wel/geen huidige bewoner van
gebied Waterkant. Maar omdat er veel ontwikkelingen in
nieuw bestemmingsplan worden gemaakt en ook rond
de directe omgeving van het plangebied (Hillesluis,
Rotterdam Zuid zijn, is het belangrijk om te duiden waar
dat plan vindt de nodige participatie plaats. Kortom,
Feijenoord en IJsselmonde). Ook is hierbij rekening
deze participatie zich wel en niet op richt. Dit is in de
participatie loopt als een rode draad door de hele
gehouden met eventuele laaggeletterdheid en beperkte
gesprekken en de bijeenkomsten actief benoemd,
ontwikkeling van Feyenoord City Waterkant.
digitale vaardigheden bij een deel van de participanten.
daarom is het des te belangrijker te duiden waar deze
Om dit doel te bereiken zijn diverse manieren van
participatie zich niet op richt. Dit is in de gesprekken en de
participatie toegepast:
bijeenkomsten actief benoemd.
RAPPORTAGE PARTICIPATIE GEBIED WATERKANT
sfeer, straatbeeld, wonen, mobiliteit, recreatie en sport,
ontwerpteam. Op een aantal onderwerpen zijn er ver
VORMEN VAN PARTICIPATIE
6
De participatie Waterkant richtte zich niet op:
T í
'
................
RAPPORTAGE PARTICIPATIE GEBIED WATERKANT
7
VERANTWOORDING VAN DE ONDERZOEKSMETHODEN
panelen verspreid door de ruimte en de aanwezigheid van
Mallegatpark is niet geregistreerd hoeveel kinderen en
een grote delegatie van STIGAM en gemeente Rotterdam,
jongeren hun antwoorden hebben gegeven en welke
Door diverse manieren van participatie toe te passen, is
was de kwaliteit van gesprekken hoog.
leeftijd zij hadden. Als laatste is het niet verrassend dat
getracht een zo breed mogelijk publiek te betrekken. Er
in de antwoorden van de jongeren die aanwezig waren
zijn verschillende participatiemogelijkheden toegepast,
Enquête: de doelstelling voor de enquête was om deze
bij Skateland, de voorkeur regelmatig uitging naar urban
zoals enquêtes met een eenvoudige vraagstelling (om in
te laten invullen door een zo breed mogelijk publiek: alle
sports zoals skaten.
vullen te vergemakkelijken en om de uitkomsten te
leeftijden, achtergronden, opleidingsniveaus, wel en geen
kunnen kwantificeren) en verdiepende gesprekken,
huidige bewoner van Rotterdam Zuid. Om die reden is
waarin meer aandacht voor nuances en achtergronden
getracht de enquête zo toegankelijk mogelijk te houden en
van meningen kon worden ingebracht. Enquêtes zijn
niet te lang om uitval zoveel mogelijk te voorkomen. Naar
bovendien mondeling in de wijken afgenomen (bij de
opleidingsniveau, inkomen en (migratie)achtergrond is
koffiekar) om zo een mogelijke taalbarrière weg te nemen
niet gevraagd in de enquête. Wel is, door fysiek in de wij
en mensen te spreken die vermoedelijk niet de enquête
ken te staan (met de koffiekar), getracht de afspiegeling
online zouden hebben ingevuld.
van de samenleving in die wijk te bevragen. In het eerste
Klankbordgroep Waterkant: de klankbordgroep is begin
"IK ZIE HET WEL VOOR ME!”
r
deel van de enquête werden vier voorbeelduitwerkingen
juli van start gegaan en zal nog langer doorlopen. Daarom
Door op zoveel mogelijk verschillende plekken in Rotter
uit het consultatiedocument getoond waarbij de respon
is ervoor gekozen om alleen de kick-off met de klank
dam Zuid activiteiten te organiseren is getracht een goede
dent een voorkeur kon kiezen.
bordgroep te rapporteren in dit rapport. De thema's uit
afspiegeling van toekomstige bezoekers en bewoners te
dit rapport die nog meer vervolgvragen en verdiepings-
bevragen. Door aparte activiteiten voor jeugd te organi
Jeugd: bij de activiteiten met kinderen en jongeren is
antwoorden behoeven, zullen besproken worden in de
seren, is hun input ook meegenomen in dit rapport.
niet uit te sluiten dat zij geïnspireerd zijn geraakt door
klankbordgroep.
Er is over het algemeen niet na te gaan hoe sturend de
antwoorden die eerder opgeschreven waren of dat zij zijn
vraagstelling is geweest. Het is mogelijk dat bijvoorbeeld
gestuurd in hun antwoorden door de aanwezige ouders.
een enquêteur of voorlichter tijdens een inloopbijeen-
Met het stickers plakken kan een keuze bovendien worden
Bij het trekken van conclusies, waarbij diverse resultaten
komst onbewust met vragen gestuurd heeft richting
beïnvloed door stickers die al eerder geplakt waren.
worden samengevoegd, is het uitdagend om elke input
bepaalde antwoorden. Dit is ook niet te voorkomen.
Verder geldt voor de activiteiten bij zowel Skateland
de passende zwaarte te geven. Een uitgebreid gesprek
als Mallegatpark dat het lastig is om de opbrengsten te
tijdens een inloopbijeenkomst is immers anders dan één
Enkele opmerkingen over de verschillende methoden:
Conclusies
kwantificeren. Het heeft op een creatieve en 'losse' wijze
ingevulde enquête. Er is getracht hier op te letten bij
plaatsgevonden, onder toezicht van een medewerker.
het uitwerken van de resultaten en samenvatten van de
Inloopbijeenkomsten: door de opzet van de inloop
De antwoorden leveren wel een duidelijk algemeen beeld
uitkomsten.
avonden, lange openingstijden, de aanwezigheid van grote
op van de mening van deze kinderen en jongeren. Bij
HOOFDSTUK 2
SAMENVATTING VAN DE OPBRENGSTEN In dit hoofdstuk wordt een beeld geschetst van de
^ Er moet oog zijn voor de diversiteit aan culturen.
opgehaalde input van alle participatieactiviteiten. Er wordt
• Veiligheid is een veelgenoemd onderwerp en men
positief gereageerd op de impressies uit het Consultatie-
vraagt om aandacht voor toezicht en handhaving.
document Waterkant. Men vindt het er over het algemeen
^ Bewegwijzering en informatieborden over natuur en
erg mooi uitzien en raakt enthousiast over het getijden park en de groene uitstraling. De participatieopbrengsten tonen een breed scala aan suggesties en behoeften. Zorgen zijn geuit over voldoende aandacht voor het
geschiedenis worden voorgesteld. ^ Er is angst voor teveel drukte door bezoekers van buitenaf. ^ De autoluwte en rust worden als positief gezien.
schoon houden van de buitenruimte en bereikbaarheid. Voor de leesbaarheid is de samenvatting onderverdeeld in
STRAATBEELD
de verschillende thema's die spelen binnen de Waterkant.
^ Voor het straatbeeld wordt gepleit voor een autoluw gebied met ondergrondse parkeervoorzieningen voor
SFEER ^ Men vindt het een bijzonder gebied. De meest aantrek kelijke elementen vindt men het groen, veel ruimte voor voetgangers en de recreatie op en aan het water. ^ Respondenten benadrukken creatieve, vriendelijke en aantrekkelijke architectuur die goed past bij de stedelijk heid van Rotterdam. ^ Respondenten tonen interesse in een diverse mix van functies in het gebied om verschillende doelgroepen te bereiken. ^ Er is een sterke voorkeur voor openbare groene, ver-
zowel auto's als fietsen. ^ Het groen tussen de bebouwing wordt positief beoor deeld. ^ Over het algemeen voorkeur voor variatie van laagbouw in combinatie met (iconische) hoogbouw. ^ Enthousiasme over een levendige boulevard. En de kade moet een aantrekkelijke plek worden voor ontmoeting. ^ Watertrappen worden voorgesteld om het water te kunnen beleven. ^ Voldoende afvalbakken waar ongedierte en vogels niet bij kunnen.
blijfsplekken en groen dat doorloopt tussen de gebou wen. ^ De sfeer wordt geassocieerd met saamhorigheid, diversiteit, kunst en cultuur, en fietsvriendelijkheid.
10
RAPPORTAGE PARTICIPATIE GEBIED WATERKANT
WONEN • Belang van betaalbare en sociale huurwoningen wordt benadrukt.
RAPPORTAGE PARTICIPATIE GEBIED WATERKANT
11
^ Wens voor diversiteit in bebouwingshoogte en vorm en bewonersmix. Mix aan goedkopere en duurdere woningen en woningen die geschikt zijn voor senioren
mensen wenst meer parkeerplekken terwijl een andere groep mensen juist het tegendeel wenst. ^ Zorgen voor goede bereikbaarheid van omliggende wijken.
en jongeren. ^ Daktuinen en uitzicht over het water worden positief ontvangen. ^ Wonen op straatniveau en het hebben van een eigen
^ Faciliteiten in de buurt van groen, zoals winkels of horeca, maken recreëren in het groen aantrekkelijker. ^ Men vraagt aandacht voor het schoonhouden van het groen; er is vrees voor zwerfafval als gevolg van recreatie.
RECREATIE EN SPORT ^ Positieve reacties op het getijdenpark en veilige water sportmogelijkheden zoals zwemmen (zwembad vindt
OPENBARE VOORZIENINGEN ^ Het is gewenst om toezicht te houden op de speel
men aantrekkelijk, maar ook veel suggesties voor een
plekken voor kinderen en daar zitgelegenheid voor te
gebleken wanneer er collectief groen is in en rond de
stadsstrand).
faciliteren. Toezicht geschiedt zowel door een welzijns
^ Respondenten geven aan behoefte te hebben aan
^ Nadruk op goede wandelroutes en aparte fietspaden.
organisatie als door ouders/verzorgers.
^ Vraag naar openbare sportgelegenheden (binnen en buiten),
^ Wens voor speelplaatsen die zijn opgedeeld per leef
diverse woningtypes met uitzicht over de rivier of aan
met name naar voetbal- en basketbalvelden voor kinderen
tijdsgroep, zodat ze veilig naast elkaar kunnen spelen
de waterkant.
en jongeren.
en elkaar niet hinderen.
^ De veiligheid van deze sportveldjes is tevens benadrukt:
MOBILITEIT
goed verlicht, omheind en met drinkwatervoorziening.
• Nadruk op goede bereikbaarheid met openbaar vervoer.
^ Tevens zijn speelfaciliteiten voor kinderen en het groen
• Suggesties voor verbeterde toegankelijkheid met water-
regelmatig benoemd als belangrijke onderdelen van het
bus en watertaxi door middel van verbeterde aanleg plaatsen. ^ Men wenst goede bereikbaarheid maar weet niet of dit kan in combinatie met autoluwte.
gebied. ^ Veel interesse in een skatepark en mogelijkheden voor andere buitensporten zoals volleybal, calisthenics en fitness.
^ Goede wandel- en fietspaden maken de wijk goed bereikbaar voor fietsers en voetgangers. ^ Er is veel interesse in deelvervoer, maar tevens zorgen over de parkeergelegenheid daarvan. ^ Wens voor toegewezen plaatsen voor deelvervoer. ^ Positieve respons op ondergronds parkeren. Voor het merendeel is een auto voor de deur geen must, er is ook een groep die dit wel wenst. ^ Parkeren is een veelbesproken onderwerp, een groep
12
RAPPORTAGE PARTICIPATIE GEBIED WATERKANT
GROEN ^ Groen (en het water van het getijdenpark) wordt als be langrijk gezien, niet alleen rond de kade en het getijden
er veilig kan worden gewandeld. ^ Nadruk op "wildgroen" in het gebied en gebruik van daken voor bruikbaar groen.
moetingsplek voor jongeren en leeszalen. ^ Ander aanbod bieden dan reeds bestaande faciliteiten
^ Het is een wens om van het gebied een hechte gemeen schap te maken door ontmoeting te stimuleren. ^ Behoefte aan organisaties die activiteiten organiseren voor kinderen en jongeren. ^ Opleidingsplekken voor ambachtslieden. ^ Maatschappelijke organisaties die werkgelegenheid creëren. ^ Aandacht voor taalontwikkeling. ^ Een Huis van de Wijk met diverse activiteiten wordt ook
COMMERCIËLE VOORZIENINGEN EN ONDERNEMINGEN
genoemd. ^ Een goed doordacht maatschappelijk programma moet
^ Interesse in diverse ondernemingen zoals een super
de saamhorigheid binnen de wijk vergroten en zorgen
markt, winkelcentrum, horeca en specifieke voor
voor 'eigenaarschap' van de bewoners. Dit leidt tot betere
zieningen zoals een fitnesscentrum.
zorg voor elkaar en het gebied, door lokale bewoners
^ Diversiteit aan horeca is gewenst: betaalbaar en luxe,
(bijvoorbeeld groenonderhoud door mensen uit de wijk).
halal en vegan. Vraag naar aantrekkelijke terrassen. Er zijn veel concrete suggesties voor ondernemers en
TOEGANKELIJKHEID
ketens genoemd.
^ Nadruk op toegankelijkheid voor mensen met een be
^ Veel respondenten willen lokale ondernemers in het
perking, kinderwagens en niet-Nederlandssprekenden.
gebied terugzien, met name in horeca en speciaalzaken.
DUURZAAMHEID
park, maar in het hele gebied. ^ Wandelpaden moeten breed en goed verlicht zijn zodat
een centrum voor cultuurbeoefening, poppodium, ont
in omliggende wijken zoals Pathé, de Kuip en Ahoy.
privé-tuin zijn voor de respondenten minder belangrijk
gebouwen.
^ Verlangen naar voldoende culturele voorzieningen zoals
MAATSCHAPPELIJKE EN CULTURELE VOORZIENINGEN
^ De wens voor een klimaatneutrale, toekomstbestendige
^ De volgende maatschappelijke voorzieningen zijn veel
^ Duurzaam bouwen, met suggesties zoals klimaat-
gewenst: scholen, kinderopvang, huisarts, apotheek.
wijk.
bestendig bouwen, waterberging, demontabel bouwen
RAPPORTAGE PARTICIPATIE GEBIED WATERKANT
13
en gebruik van circulaire materialen. ^ Duurzame toepassingen zoals zonnepanelen, groene daken en wanden en het gebruik van gerecyclede materialen worden ondersteund. ^ Suggesties voor innovatieve manieren van energieop wekking, zoals door trillingen van wegen.
v
.....................................
lllllllllllllllll
"MEER OMMETJES KUNNEN MAKEN IN HET GETIJDENPARK LIJKT MIJ FANTASTISCH."
AANVULLENDE SUGGESTIES Bij de verschillende participatieactiviteiten kwamen mensen soms met concrete, soms 'out-of-the-box' ideeën: ^ Een gebouw waar jong en oud met elkaar samenwoont en zo generatie-overstijgend integreert. ^ Creëer een ambachtsboulevard. Leer- en werktrajecten van verschillende organisaties. ^ Verken de mogelijkheden van een podium op het water (op het zwembad). ^ Verbind de (groene) daken met elkaar voor meer publieke verblijfsruimten en extra wandelroutes. ^ Openluchttheater in het getijdenpark.
14
RAPPORTAGE PARTICIPATIE GEBIED WATERKANT
RAPPORTAGE PARTICIPATIE GEBIED WATERKANT
15
HOOFDSTUK 3
RESULTATEN PER PARTICIPATIEACTIVITEIT In dit hoofdstuk lichten we de diverse participatiemomenten toe en delen we een samenvatting van de resultaten van elk van die activiteiten.
INLOOPBIJEENKOMSTEN Op diverse plekken in Rotterdam Zuid zijn informatie bijeenkomsten georganiseerd waar mensen binnen konden lopen voor meer informatie, om vragen te stellen en ideeën te delen.
De locaties zijn bewust in de omliggende wijken gekozen om zoveel mogelijk buurtgenoten te bereiken: ^ 't Klooster in Afrikaanderwijk tijdens Lentefestival ^ Padelclub in de wijk Feijenoord ^ 'T Zaaltje in IJsselmonde • Theater Zuidplein In deze wijken hebben alle bewoners huis aan huis een uit nodiging gekregen. Daarnaast is er gebruik gemaakt van social media, de eigen netwerken van STIGAM en de gemeente Rotterdam en netwerken van sleutelfiguren, zoals wijkmanagers en actieve bewoners, om de uitnodi gingen zo breed mogelijk te verspreiden. Dit heeft geleid tot circa 250 gesprekspartners. Er was voldoende tijd om het hele consultatiedocument toe te lichten, vragen te beantwoorden en te verdiepen. De reacties zijn zorgvuldig
16
RAPPORTAGE PARTICIPATIE GEBIED WATERKANT
RAPPORTAGE PARTICIPATIE GEBIED WATERKANT
17
gedocumenteerd. Tevens konden mensen ter plaatse
zeer belangrijk beschouwd. Ook wordt gesuggereerd
de online enquête invullen. Deze resultaten zijn
dat meer vervoer over het water verkend kan worden
opgenomen onder 'enquête'.
(zoals waterbus en watertaxi). ^ Parkeren is een veelbesproken onderwerp. Genoeg
WERKSESSIE VOORTGANGSOVERLEG FEYENOORD CITY Feyenoord City werkt al jarenlang met een Voortgangs-
Belangrijkste opbrengsten
parkeergelegenheid wordt als belangrijk gezien, want
overleg. Dit overleg vindt iedere 6 weken plaats. In het
^ Op het gebied van wonen wordt het belang van
het gebrek aan parkeerruimte in de omliggende (oude)
overleg zitten vertegenwoordigers van belangenorganisa
betaalbare en sociale huurwoningen benadrukt.
wijken leidt momenteel tot ergernissen bij de bewoners
ties, zoals de wijkraden, bewoners- en ondernemers
Sommige aanwezigen wensten hoogbouw, terwijl
van die wijken. Daarnaast spreken sommigen hun
organisaties. Het zijn stakeholders die de ontwikkeling
anderen juist een lagere bebouwingshoogte wensten.
zorgen uit over het parkeren van deelvervoer, evenals
van Feyenoord City volgen en vooral de omliggende wijken
Ook werd er veel gesproken over een mix tussen jonge
hoe het gebied autoluw kan worden, terwijl er een
goed kennen.
en oude bewoners en betaalbare en luxere woningen.
verbinding met de Esch wordt gemaakt voor auto's.
Ook is positief gereageerd op daktuinen en uitzicht over
^ De gesprekspartners wensen voorzieningen zoals een
Met de deelnemers van het voortgangsoverleg heeft een
supermarkt, huisartsenpost en apotheek. En horeca, bij
werksessie plaatsgevonden, waarin het Consultatiedocu-
^ Voor wat betreft recreatie wordt positief gereageerd op
voorkeur ook door een lokale ondernemer, is een veel
ment Waterkant is toegelicht en er verder gewerkt is aan
het getijdenpark en de mogelijkheid om veilig water
genoemde voorziening. Daarnaast zien mensen graag
specifieke thema's, zoals het maatschappelijke program
sporten te beoefenen. Het belang van goede (rolstoel-
een oplossing voor het vele (zwerf)afval.
ma, ruimte voor fietsers en voetgangers en het belang van
het water.
vriendelijke) wandelroutes en aparte fietspaden werd door veel aanwezigen benadrukt, ook naar het gebied toe. Openbare sportgelegenheid wordt door velen
^ Sommige aanwezigen spraken de voorkeur uit voor een klimaatneutrale wijk die toekomst-proof is. ^ Bij maatschappelijk programma en culturele voor
als positief beschouwd, evenals het belang van
zieningen noemde men vooral voldoende voorzienin
speelfaciliteiten voor kinderen en jongeren, bij voorkeur
gen voor kinderen (opvang, school, recreatie), een plek
onder toezicht.
voor jongeren (zoals een multifunctionele ontmoetings
^ Het groen (en water van het getijdenpark) spreekt zeer aan en wordt als zeer belangrijk gezien. Niet alleen rond de kade en het getijdenpark, maar ook tussen de woningen. ^ Meerderheid van de bezoekers van de inloopbijeenkomsten ziet graag dat lokale ondernemers zich gaan
verbindingen en bereikbaarheid.
plek), opleidingsplekken voor ambachtslieden en aan taalontwikkeling (zoals leeszalen).
"ALS WE ELKAAR BETER LEREN KENNEN, KUNNEN WE ELKAAR LEREN BEGRIJPEN.”
V
^ Openbaar vervoer en de oeververbinding waren veel besproken onderwerpen, die buiten de scope van dit rapport vallen en daarom niet in de samenvatting zijn meegenomen.
vestigen in het gebied. ^ Goede bereikbaarheid met OV wordt door velen als
18
RAPPORTAGE PARTICIPATIE GEBIED WATERKANT
RAPPORTAGE PARTICIPATIE GEBIED WATERKANT
19
Samenvatting van de werksessie De volgende suggesties en input hebben de deelnemers
KOFFIE EN SCHAAFIJS
aan het Voortgangsoverleg gedeeld:
Op een aantal druk bezochte plekken en buurtevenementen was een team aanwezig met een koffiekar of
^ Overall was er een constructieve en positieve houding
schaafijskraam. Onder het genot van een 'bakkie koffie' of
ten aanzien van het samen ontwikkelen van het gebied.
verkoelend ijsje is met mensen gesproken en de digitale
^ Algemene sfeer: plaats bewegwijzering en informatie
enquête ingevuld. Op locatie waren grote impressies van
borden op verschillende plekken, bijvoorbeeld over
het gebied Waterkant te zien en opvallende grote ballon
natuur en geschiedenis. Daarnaast wordt er benoemd
nen en herkenbare kleding maakten dat het team goed
dat het gebied toegankelijk moet zijn voor mindervali-
opviel. Bezoekers en buurtbewoners konden samen met
den, slechtzienden, kinderwagens en mensen die de
een medewerker de enquête over het gebied invullen.
Nederlandse taal niet spreken.
Deze enquête was een verkorte versie van de enquête die
^ Mobiliteit: er is uitvoerig gesproken over openbaar
CITY NB DAN?
websitebezoekers invulden.
vervoer en het belang hiervan. Men beveelt aan een (innovatief) OV-plan voor de ontwikkeling al gereed
^ 291 mensen hebben de enquête bij onze medewerkers
te hebben, zodat OV niet leidt tot verstopping van het
ingevuld.
verkeer. Ook wenst men een aansluiting op het water-
^ De locaties die elk een dagdeel bezocht zijn:
busnet. Er is aandacht gevraagd voor fietspaden: die
Lentefestival (Afrikaanderplein), Afrikaandermarkt,
moeten breed, veilig en goed verlicht zijn en bij voorkeur
Speeltuin Hillesluis, Busstation Hart van Zuid,
duidelijk onderscheiden van de voetpaden
Vredesplein, Vuurplaat, Prinsenplein, Keizerswaard,
(bijvoorbeeld door kleur).
Bloemhof festival, Imagine (Dag van de Bouw) en Feijn
^ Waar autoluw als positief wordt ervaren door de mees te participanten, wordt hierbij ook de zorg over de be
om te gaan, zodat een gefundeerde keuze gemaakt kan
Oord Fest.
worden, rekening houden met de geuite zorgen.
reikbaarheid voor de omliggende wijken benoemt. Meer
^ Voorzieningen en maatschappelijk programma: er is
De resultaten van deze enquête zijn gecombineerd met de
specifiek de zorg over de knip in de Korte Stadionweg.
de wens uitgesproken voor cultuur, taalontwikkeling,
antwoorden op de enquête die op de website is ingevuld.
Op basis van deze input zullen er onderzoeken plaats
onderwijs, gezondheidscentrum, kinderopvang, een
Daarom zullen de opbrengsten daar verder worden
vinden in samenhang met de ontwikkelingen in de om
poppodium, een plek voor jongeren, Uitstroom Training
uitgelicht.
geving (Kop van Feijenoord, invloed nieuwe stadsbrug)
Centrum, Vrouwen uit de NPRZ wijken. En ook vraagt
om goed inzicht te krijgen in de consequenties van
men om plekken voor lokale ondernemers.
verschillende mogelijkheden om met de bereikbaarheid
20
RAPPORTAGE PARTICIPATIE GEBIED WATERKANT
RAPPORTAGE PARTICIPATIE GEBIED WATERKANT
21
Vraagstelling
was ruimte om open antwoorden en aanvullingen te geven
In het eerste deel van de enquête werden vier
en hier is veelvuldig gebruik van gemaakt.
voorbeelduitwerkingen uit het consultatiedocument getoond waarbij de respondent een voorkeur kon kiezen.
SAMENVATTING VAN DE RESULTATEN
Hierna werd een aantal stellingen voorgelegd waarop res pondenten op een 10-puntsschaal konden aangeven of ze
Algemene indruk van gebied Waterkant
het hiermee eens of oneens waren, gevolgd door enkele
^ Uit de vier voorbeelduitwerkingen die werden voor
meerkeuzevragen over (het belang van)
gelegd, kregen vooral voorbeeld 1 (55'o)
voorzieningen in het gebied (hier waren meerdere ant
en voorbeeld 2 (32') de voorkeur.
woorden mogelijk). Bij deze meerkeuzevragen
VOORBEELD 1 Een mix aan gebouwtypologieën en kavelgroottes, met een fijnere structuur aan de waterkant en hoogteaccenten aan de entreepleinen.
ENQUÊTES
^ In totaal zijn alle enquêtes 908 keer ingevuld en
Op de website van Feyenoord City heeft een enquête
afgerond, de pagina's van de enquête zijn 2.230 keer
gestaan waarbij bezoekers werden uitgenodigd hun
bekeken.
mening en ideeën te delen over het gebied Waterkant. Deze enquête is verder onder de aandacht gebracht in de nieuwsbrief en op social media.
^ 62'o van de respondenten is man en 38'o is vrouw (op basis van 814 respondenten die hun geslacht invulden). ^ De gemiddelde leeftijd van de respondenten is 41 jaar (op basis van 822 respondenten die hun leeftijd
^ 617 personen hebben de enquête ingevuld via de website. ^ 364 personen hebben hun emailadres afgegeven om op de hoogte gehouden te worden van de ontwikkelingen
invulden). ^ Het overgrote deel komt uit de regio Rijnmond (Rotterdam 628, Barendrecht 16, Ridderkerk 14, Capelle
VOORBEELD 2 Een mix aan gebouwtypologieën en kavelgroottes, geordend in drie karak ters: hoog-stedelijk aan het viaduct, groen-stedelijk in het midden en een fijne structuur langs de waterkant.
aan den IJssel 11, Delft 10, Schiedam 9).
in Feyenoord City.
22
RAPPORTAGE PARTICIPATIE GEBIED WATERKANT
RAPPORTAGE PARTICIPATIE GEBIED WATERKANT
23
^ Op de volgende stellingen werd met een 10-punts
- Een verbinding met de Nieuwe Maas maakt wat men
schaal beoordeeld of men er 'helemaal mee oneens' of 'helemaal mee eens' was:
er bijzonder aan vindt (gemiddeld cijfer 7,3, 69^o geeft een 8 of hoger).
- Een overgroot deel, 68^o, zou het gebied bezoeken
Aantal stemmen
- Het getijdenpark en veel groene buitenruimte wordt
(8 of hoger), het gemiddelde cijfer dat werd gegeven
beschouwd als een goede aanvulling op de stad
was een 6,9.
(77^o geeft een 8 of hoger, gemiddelde cijfer 7,3).
- Over of de respondenten er zouden willen wonen was
Aantrekkelijke elementen in het plan voor Waterkant vind ik:
- Over het belang van 24/7 - 365 dagen per jaar moge
Wijk met veel groen
396
Veel ruimte voor voetgangers
331
^ In de ruimte voor extra ideeën en opmerkingen komen drie onderwerpen het meest aan bod: meer groen, speeltuinen en betaalbare huurwoningen zodat starters een kans maken en mensen uit Rotterdam Zuid kunnen doorstromen naar deze wijk.
"GROEN, GROEN EN NOG EENS GROEN! DE WIJK FEYENOORD IS NU VEEL TE 'STENIG'.”
veel verdeeldheid (gemiddeld cijfer 5,2, 50^o geeft 7
lijkheden voor urban street culture waren de meningen
Recreatie op en aan het water
322
of hoger, 29^o geeft 3 of lager).
erg verdeeld, gemiddeld gegeven cijfer was een 5,3.
Ondergrondse parkeergarages
212
Ik vind het belangrijk dat er 24 uur per dag en 365 dagen per jaar urban street culture activiteiten kunnen plaatsvinden.
Verschillende soorten woningen
148
Wijk met leuke straten
122
Invulling van gebied Waterkant
Gebied met hoogteverschillen
82
^ Respondenten vinden het belangrijk dat er diverse
Ruimte voor urban culture
78
Als het gebied Waterkant gerealiseerd wordt, zou ik daar graag willen wonen. 20X
MX
types woningen beschikbaar komen (64^o geeft een 8 of hoger, gemiddeld cijfer is een 6,8). ^ Parkeren van eigen auto voor de deur is geen must voor de meeste respondenten (grote verdeeldheid ^ Over de uitstraling gaven respondenten nog de
01
23456789
10
- Er is verdeeldheid over naar het gebied gaan om te sporten en/of te recreëren, maar men is gematigd positief (gemiddeld 5,7, 59^o geeft een 7 of hoger).
Als het gebied Waterkant gerealiseerd wordt, ga ik hier naar toe om te sporten en/of te recreëren.
volgende aanvullende ideeën en wensen mee: 01
23456789
10
- De aantrekkelijkste elementen in het Consultatiedocument Waterkant vindt men: wijk met veel groen, recreatie op en aan het water, veel ruimte voor voetgangers.
24
23456789
RAPPORTAGE PARTICIPATIE GEBIED WATERKANT
10
creatieve, vriendelijke en aantrekkelijke architectuur, integratie tussen gebouwen en groen, meer (iconische)
Ik wil graag mijn auto voor de deur kunnen parkeren.
hoogbouw en een echte boulevard. Ook moet er oog zijn voor de diversiteit aan culturen. ^ Wat betreft voorzieningen geven respondenten nog de volgende aanvullende ideeën (of benadrukken het
- Minder vaak als voorkeur aangegeven: wijk met leuke
01
respondenten, gemiddelde cijfer een 4).
belang van reeds genoemde voorzieningen): aandacht
straten, ruimte voor urban culture, gebied
voor voorzieningen voor kinderen en jong volwassenen,
met hoogteverschillen. Daarnaast wordt de
voldoende parkeergelegenheid, waterrecreatie (zoals
wens voor betaalbare (huur)woningen door veel
strand, zwembad en aanlegsteigers) en een plek voor
respondenten benadrukt en de wens voor recreatie
cultuur (nachtclub of poppodium).
01
23456789
10
voor het hele gezin (park, horeca, uitgaan, sport). RAPPORTAGE PARTICIPATIE GEBIED WATERKANT
25
^ De meest gekozen voorzieningen voor de buiten
^ Betreffende mobiliteit geven mensen het vaakst een
ruimte zijn: OV-verbindingen, openbare buitenruimte
stem aan: voldoende wandel- en fietspaden, tramlijn
en terrassen. Buitenrecreatiemogelijkheden zoals een
door het gebied, geen auto's geparkeerd op straat. Er is
stadsstrand, wandel- en fietspaden en speelgelegen-
minder gestemd op plek voor deelauto's en deel-
heid werden minder vaak gekozen. De minst gekozen
scooters en fietsen.
"HET ZOU LEUK ZIJN OM GLOW IN THE DARK WANDELPADEN AAN TE LEGGEN OP DE EILANDEN, WAT HET NOG AAN TREKKELIJKER MAAKT IN DE AVONDUREN”
Deze voorzieningen zie ik graag terug in het deelgebied Waterkant: Aantal stemmen Horeca
331
Supermarkt
308
Terrassen
297
Winkels van lokale ondernemers
255
Zorginstelling, huisarts
208
of binnentuin wordt vaak genoemd. Wonen op de bega
Kunst & cultuur
197
ne grond of aan de straat wordt niet vaak genoemd.
Scholen
1 90
Sportvoorzieningen in de buitenlucht
147
ondernemers. Minder vaak gekozen voorzieningen
Speelplaatsen
1 44
zijn kunst & cultuur, scholen, speelplaatsen, sportvoor-
Sportschool/sportzaal binnen
139
Buurthuis
86
voorzieningen zijn: fitnessvoorzieningen, autowegen en skatebaan.
Welke punten op het gebied van mobiliteit zijn op jou van toepassing:
Deze voorzieningen voor de buitenruimte zie ik graag terug in het deelgebied Waterkant:
Aantal stemmen Voldoende wandel- en fietspaden
421
Tramlijn door gebied
366
Aantal stemmen OV-verbindingen Openbare buitenruimte Terrassen Wandelpaden Fietspaden
^ De voorkeur voor de ligging van de woning is met uit zicht over de rivier of aan de waterkant, ook aan een hof
Geen auto's geparkeerd op straat
360
Treinstation gemakkelijk bereikbaar
184
Bezoekers auto buiten wijk
141
Plek voor deelscooters-fietsen
138
zieningen, zorginstelling/huisarts. Voorzieningen die
Plek voor deelauto's
69
beperkt zijn gekozen: buurthuis, winkels, grote win
395 328 276 247
^ De voorzieningen die het vaakst zijn gekozen zijn horeca, supermarkt, terrassen en winkels van lokale
Stadsstrand
239
kelketens, podia en ondernemers die nu tijdelijk in het
Winkels
60
Speelgelegenheid
137
gebied gevestigd zijn.
Grote winkelketens
57
Podia
55
De ondernemers die nu tijdelijk in gebied gevestigd zijn
35
Zitgelegenheden
26
440
V
127
^ Deze duurzame toepassingen zijn door de respon denten het vaakst gekozen: veel groen in het gebied,
Sportvoorzieningen basketbal/volleybal
112
opvang van regenwater en zonnepanelen op de daken.
Fitnessvoorzieningen
64
Delen van auto's, fietsen en andere voorzieningen en
Autowegen
62
Podium
57
Skatebaan
45
RAPPORTAGE PARTICIPATIE GEBIED WATERKANT
gezamenlijk stroom opwekken werden minder vaak gekozen.
RAPPORTAGE PARTICIPATIE GEBIED WATERKANT
27
ling. Een meerderheid stemde 'ja' op de stelling 'Ik heb
SOCIAL MEDIA
graag keuze uit een deelauto, -fiets of openbaar vervoer'
Op het Facebook- en Instagramkanaal van Feyen-
en 6 op 'nee'.
oord City zijn in juni diverse verhalen gepost. Met
^ Wonen: er is positief gestemd over de stelling 'ik zou in
een video over Waterkant werd opgeroepen om
Waterkant willen wonen' (30 stemmen met een gemid
meningen te delen over de onderwerpen mobiliteit,
delde 9). De groene uitstraling was ruimschoots de be
wonen en voorzieningen. Met korte stellingen kon
langrijkste reden hiervoor (19 stemmen), gevolgd door
men eenvoudig en laagdrempelig reageren. Daar
goede bereikbaarheid (8), bioscoop, De Kuip en horeca
naast zijn de posts ingezet om de enquête op de
in de buurt (7 stemmen) en autovrij was de minst
website aan te jagen.
populaire reden (4). 100^o is het eens met de stelling
CUt
fHtmomcm door out
MARSTMMNUT 'NaUsheu
CHT VAN HET PLANGEBIED
Iiįkeuit9arçw»»w
'ik wil wonen in een groene wijk' (37 stemmen). Op vier data in juni zijn de verschillende verhalen geplaatst, telkens vijf verhalen op een dag (in
^ Voorzieningen: op de vraag wat men de belangrijkste
totaal 20 verhalen).
voorzieningen in Waterkant vindt (één antwoord mo
De verhalen zijn in totaal 4.614 keer bekeken.
gelijk) kwamen de volgende antwoorden: terras aan de
Er is 389 keer gereageerd op een vraag of
waterkant (23 stemmen), openbare sportvoorzieningen
stelling.
(6), gezellig pleintje met speeltuin (4) en uitdagende skatebaan (2).
Resultaten
In een open vraag naar welke winkels of voorzieningen men wenst is het volgende geantwoord: veel kroegjes
^ Mobiliteit: Positieve reacties op ondergronds parkeren.
en restaurantjes, ruimte voor straatartiesten en parkjes,
Op de vraag wat fietsers belangrijk vinden kwamen de
traiteur, ijssalon, bakker, boetiek, wijnbar, Heilige Boon
volgende antwoorden: brede fietspaden (38 stemmen),
tjes, supermarkt, OV-verbinding richting centrum en
geen auto's in de wijk (14 stemmen), fietsen in een groe
Kralingen verbeteren, waterbus, brouwerij, groen en een
ne wijk (14 stemmen) en aangewezen plekken om een
kaaszaakje.
fiets te stallen (10 stemmen). Op de peiling over één plek voor deelvervoer wordt overwegend positief gere
^ Duurzaamheid: Respondenten stemden in met de
ageerd (54 reacties, met ongeveer een 7,5 gemiddeld).
stelling dat zonnepanelen op alle daken een goede stap
14 mensen hebben overwegend positief (gemiddeld 7)
is (14 stemmen).
gereageerd op het idee voor een bewaakte fietsenstal
28
RAPPORTAGE PARTICIPATIE GEBIED WATERKANT
RAPPORTAGE PARTICIPATIE GEBIED WATERKANT
29
KINDER- EN JEUGDPARTICIPATIE
schrijven op de volgende vragen:
mee dus voorkeur werd aangegeven) zijn: recreatief
Om de mening van kinderen en jongeren op te halen in de
^ Wat moet er zeker komen in Rotterdam Zuid?!?
binnenwater (zwembad) - 17; Nieuwe Maas, toegang
omliggende wijken, zijn diverse activiteiten georganiseerd.
^ Wonen in Rotterdam Zuid is leuk als...
tot de rivier (boot/waterbus/veerpont) - 8; Getijdenpark
Voor het organiseren van de kinder- en jeugdparticipatie is
^ Deze clubs/winkels/sporten moeten er zeker komen...!
(houten wandelpad) - 5; Watersport (kayak) - 4;
samengewerkt met Danijel Ribaric van Roffa en met Skateland. Ervaring heeft geleerd dat Roffa in direct contact
Spoordek (skatepark) - 4; Recreatief getijdenpark - 2;
Samenvatting van de resultaten
Havenbad -1; Stedelijke lijn - 1
staat met jongeren uit de wijk en de relevante welzijns
De antwoorden zijn onderverdeeld in de thema's waarmee
organisaties. Danijel Ribaric en zijn netwerk hebben de
dit rapport wordt gestructureerd:
Jongeren
^ Recreatie: het vaakst is een zwembad/zwemwater
16 juli Mallegatpark
participatieactiviteit voor jongeren georganiseerd in het Mallegatpark en samen met de welzijnsorganisatie SOL in het Huis van de Wijk Feijenoord.
opgeschreven (met nuances; 'waterpark' en 'alleen voor
Op 16 juli is een kleinschalig evenement georganiseerd in
vrouwen') (6 keer). Eveneens genoemde sportmogelijk
het Mallegatpark bij de koepels waar diverse activiteiten
Skateland
heden: skatepark (5 keer), basketbal (1 keer), pump-
voor jongeren worden georganiseerd. Feyenoord City
Op zaterdag 3 juni was er een 'blockparty' in Skateland.
track (1 keer), vrouwensportschool (1 keer), softbal/
was hier zichtbaar aanwezig, met als doel om bij zo veel
Tijdens dit evenement stond bij de ingang van Skateland
honkbal (1 keer). De wens voor meer groen is 5 keer
mogelijk kinderen en jongeren ideeën op te halen. Op twee
een schaafìjskraam. Bij binnenkomst werden bezoekers
uitgesproken. Terloops nog genoemd: pretpark, circus,
verschillende plekken werden ze gevraagd om met stiften
direct aangesproken en werd schaafijs aangeboden. Een
kinderstadion en trampolinepark.
op posters hun ideeën en antwoorden te schrijven op de vragen:
medewerker vertelde over de komst van een nieuwe wijk. Er is bewust gesproken over 'Rotterdam Zuid' in plaats
^ Maatschappelijk programma: een plek voor talent
verblijfsplekken en noemde specifiek parken, speel tuinen, pleinen, "chillplekken" (op daken) en plekken
van 'Waterkant', om het begrijpelijk en duidelijk te hou
ontwikkeling en muziek maken (3 keer), toneel, buurt
^ Welke sfeer spreekt je aan?
geschikt voor BBQ'en. Het idee voor een strand of kade
den voor de kinderen. Ouders werden betrokken bij het
huis en een ouderencentrum.
^ Waarvoor kom jij naar gebied Waterkant?
voor watersportmogelijkheden spreekt aan. Daarnaast
^ Wat mis je op Zuid?
speelt sport een grote rol voor deze potentiële bewo
^ Welke activiteiten zou je graag willen doen in
ners van de wijk.
gesprek en mochten kinderen helpen bij het formuleren van antwoorden.
^ Mobiliteit: goede bereikbaarheid van de wijk (met open baar vervoer).
Naar schatting 40 kinderen in de leeftijd van 5 tot 14 jaar, en hun ouders, hebben input geleverd. De jongste kinderen kregen foto's te zien die ter inspiratie dienden
welke foto's hen het meeste aansprak. Iets oudere kinderen konden met stiften op een groot vel antwoorden
RAPPORTAGE PARTICIPATIE GEBIED WATERKANT
Waterkant? ^ Als je de baas zou zijn van Waterkant, wat zou je dan als
^ Ondernemen: wijkcafé, wijkrestaurant, theetuin, Wall-
eerste maken?
^ Recreatie: Een overgrote meerderheid van de kinderen en jongeren wenst goede sportfaciliteiten. Hierbij speelt de kwaliteit van de faciliteiten een grote rol. Er is verlan
mart, Target, plek met 24-uursvergunning.
Samenvatting van de resultaten
gen naar zowel binnen- als buitenlocaties. Bij voorkeur
^ Voorkeuren voor voorzieningen en sfeer: de afbeelding
De antwoorden op de vragen zijn onderverdeeld in de
goed verlicht en met waterkranen. De meest genoemde
op de poster waarop stickers werden geplakt (en daar
thema's waarmee dit rapport wordt gestructureerd:
sporten zijn voetbal (en Panna), basketbal, calisthenics,
voor het gebied. Zij mochten met stickertjes aangeven
30
^ Sfeer: Ook de jeugd geeft aan te verlangen naar groene
RAPPORTAGE PARTICIPATIE GEBIED WATERKANT
31
parcours (free run). Maar ook sporten als skaten, dans,
kwijtraken; voetbal en basketbal (baskets die kunnen
hoopen, kickboksen, hardlopen, fitness en karten zijn
worden verlaagd) zijn het populairst; drinkwaterkranen
genoemd. Ook spreekt waterrecreatie erg aan, met
in de buurt; schaduw of overdekt. Voor jongere kinde
name zwemmen.
^ Maatschappelijk programma: de jeugd geeft aan het
kwamen met wensen als een dierentuin, reuzenrad,
gemaakt dat er nieuwe faciliteiten zijn, zodat mensen buiten het gebied er ook van afweten.
niet onbedoeld in de weg zitten.
wel chillen. Met name als er iets lekkers te eten of drin
en voetbal- of basketbalvelden op het water.
Met deze doelgroep, dit netwerk, zullen de komende
schappelijke doelstellingen van de gebiedsontwikkeling verder vorm te geven.
Ook mag de toegang niet te duur zijn.
Resultaten ^ Ondernemen: ze zien graag een winkelcentrum en meer eten en drinken (met terrassen), bij voorkeur betaal
waar ze elkaar kunnen ontmoeten (ook uit andere om
baar, ook halal. Andere genoemde ondernemingen zijn:
liggende wijken): gamen, huiswerk, spelen, koken, eten,
lasergamen, speelhal, hotel, fitness, paintball, glijbanen, dierenpark/kinderboerderij.
21 augustus SOL
huiswerkbegeleiding en bijles. Ook leuk als je er kunst-,
Aanvullend op bovenstaande activiteiten is er op advies
cultuur- en muziekbeoefening kunt doen. Ook hopen ze
van het jongerennetwerk besloten om een verdiepend
dat daar aandacht wordt besteed aan maatschappelijke
SOCIAAL ONDERNEMERS
gesprek te organiseren. Op 21 augustus is uitvoerig
thema's en vieringen (zoals Keti Koti).
In Feyenoord City is een aantal sociaal ondernemers (16)
gesproken met een groep van 15 jongeren (de jongste 10
De aanwezige ondernemers zijn het over de volgende zaken eens:
^ Gewenste sfeer: meer saamhorigheid en samen werking, gezelligheid, openheid, kunst en cultuur, de mens centraal, fietsvriendelijk, groen, kwalitatieve
gehuisvest. Zij mogen 'om niet' gebruik maken van de
openbare ruimten.
^ Kansen: nieuwe ondernemers (werving voor nodig),
jaar, de oudste 17 jaar). De jongeren zijn geworven door
^ Sfeer: veiligheid en een schone wijk vinden de jongeren
panden van de STIGAM om op deze manier samen sociale
meer gezelligheid, meer kansen voor ondernemers met
welzijnsorganisatie SOL en andere partijen in het netwerk
belangrijk. Ze hebben angst voor criminaliteit in de wijk,
impact te maken (bijdrage aan opleiding, kansen op werk,
vluchtelingenachtergrond, meer samenwerking tussen
van Roffa. In een zaal in Huis van de Wijk de Dam werd
storen zich aan straatvuil en de hoeveelheid sigaretten
werkgelegenheid en sporten en bewegen). Vanwege de
ondernemers, aanbod met kwaliteit (niet alleen focus
tijdens de sessie het Consultatiedocument Waterkant
op de grond, dus dat willen ze in een nieuwe wijk liever
ambities van Feyenoord City op het gebied van maat
op minderheden).
toegelicht en zijn gesprekken met jongeren gevoerd over
niet. Goede stoepen zonder scheve tegels maakt dat ze
schappelijke impact is aan deze ondernemers om input
verschillende thema's: wonen, buitenspelen, Huis van de
makkelijker kunnen steppen en skaten buiten.
voor de toekomstige ontwikkeling gevraagd.
Wijk, groen, veiligheid, etc. ^ Maatschappelijk programma: voor de kinderen is het
32
veiligheid en schoonwater vinden ze erg belangrijk.
ken te verkrijgen is in de buurt.
^ Er is veel behoefte aan een Huis van de Wijk. Een plek
^ Wat wil jij de gebiedsontwikkelaars meegeven?
periode ook nog werksessies plaatsvinden om de maat ^ De mogelijkheid om te zwemmen spreekt aan, maar
tropisch zwemparadijs, doolhof, attractiepark, bio scoop, winkelcentrum, moskee, Wipe Out, escape room
^ Middels posters en flyers moet bekend worden
ren spreekt speeltuinen ook aan, maar dan moeten er
^ Het getijdenpark spreekt erg aan, daar zien ze zichzelf
^ Welke kansen zie jij voor ondernemers in het nieuwe gebied? En wat is daarvoor nodig?
aparte secties op basis van leeftijd zijn, zodat ze elkaar
leuk te vinden om aan toernooien deel te nemen.
^ Overig: Sommige kinderen dachten out of the box en
jongeren gratis aan deze activiteiten kunnen deelnemen.
^ Tips voor gebiedsontwikkelaars: nu erg tevreden, on
Een deel van de ondernemers is aanwezig geweest bij
dersteun elkaar, geef mensen de kans om culturele en
de inloopavonden (die input is daar opgenomen) en
creatieve activiteiten te doen, ontwikkeling van mensen
Samenvatting van de input
belangrijk dat er activiteiten worden georganiseerd zoals
daarnaast is hen schriftelijk een drietal vragen gesteld (5
zou integraal onderdeel moeten worden van gebieds-
^ Er is veel aandacht gevraagd voor goede (gratis)
samenkomsten in een Huis van de Wijk en toernooien
ondernemers hebben geantwoord):
ontwikkeling, groene speelgelegenheid en horeca.
sportvelden om op te spelen, dit houdt in: kunstgras
op de sportvelden (met prijzen). Ze vinden het erg leuk
van goede kwaliteit; goed omheind (kooi/net) zodat ze
om leuke dingen met elkaar te doen. Ook spreekt het
omliggende ruimte niet tot last zijn en ze hun bal niet
idee van culturele evenementen aan. Belangrijk is dat de
RAPPORTAGE PARTICIPATIE GEBIED WATERKANT
^ Welke sfeer wil jij voelen in het nieuwe gebied?
RAPPORTAGE PARTICIPATIE GEBIED WATERKANT
33
bij voorkeur een combinatie van binnen en buiten. De
Verzoek om de verbinding met de omliggende wijken te
mogelijkheid tot watersporten, zoals zwemmen, kano
verbeteren en de wijk vanuit noord en zuid toegankelijk
en, suppen worden als positief gezien, maar denk aan
te maken, zonder dat het een doorgaande route wordt.
veiligheid voor de watersporter. ^ Openbare voorzieningen: Zorg ervoor dat er voldoende ontmoetingsplekken zijn (sport, buurthuizen, sociaal
'wild' groen in het gebied, let op dat er ook groen is in de
ondernemers), horeca liefst op de zon oriënteren,
KLANKBORDGROEP WATERKANT
in het consultatiedocument Waterkant. Daarna werden
winter, gebruik ook de daken voor bruikbaar groen en
maak een zwembad waarop een podium kan worden
Er is online en via de netwerken van STIGAM en de ge
aan de hand van meerdere panelen de verschillende
speelruimte. De openbare groenvoorzieningen zorgen
gebouwd. Voor de openbare buitenruimte vraagt men
meente een oproep gedaan om leden voor de klankbord
thema's behandeld en eerste ideeën en reacties opge
ook voor rust in het gebied, er kunnen wandelen en fijne
extra zorg voor rust, verlichting, afval, een goede balans
groep Waterkant te werven. Ongeveer 60 mensen hebben
haald. Daaropvolgend zijn nog twee bijeenkomsten met
zitplaatsen zijn essentieel.
tussen steen en groen en rust en reuring. Tevens
zich voor deze klankbordgroep aangemeld, veel meer dan
de Klankbordgroep Waterkant georganiseerd waarbij
werd verwacht. Er is gekozen om de klankbordgroep zo
toelichtingen zijn gegeven op de plannen en input is
Ondernemen: combinatie van bedrijvigheid: bijvoor
groot mogelijk te houden en hen regelmatig uit te
opgehaald over de thema's mobiliteit, buitenruimte en het
beeld pakketophaalpunt én ruimte voor kleine onderne
nodigen voor bijeenkomsten op thema. Alle aanmeldingen
niet-wonen programma.
mers. Kleine ondernemers zorgen direct voor een ge
zorg dat duurzaamheidsmaatregelen ook zichtbaar zijn,
moedelijke sfeer.
veel groen is goed voor hittestress.
zijn beoordeeld op dubbelingen (bijvoorbeeld partners), conflicterende belangen en afstand (kilometers) tot het
Opbrengsten KlankbordgroepWaterkanttotnu toe
gebied. Een grote groep werd uitgenodigd voor de eerste
^ Algemene sfeer: Aanwezigen bij deze sessie spraken
suggestie voor kunst in de openbare ruimte.
Mobiliteit: Er is veel draagvlak voor een autoluw gebied.
^ Duurzaamheid: Gebruik de gevels voor zonnepanelen,
^ Maatschappelijk programma: Groenbeheer en -onder
bijeenkomst op 5 juli. De klankbordgroep blijft voor
de voorkeur uit voor een mix aan functies in het gebied.
Bereikbaarheid tot aan de voordeur moet er wel zijn
houd door mensen uit de wijk zelf, ruimte voor ''Innova
langere tijd betrokken bij Feyenoord City, ook bij de stede
Zo bereik je diverse doelgroepen. Ook sprak men de
voor taxi's, bezorgdiensten, hulpdiensten en verhuiswa
tie'' (refererend naar locatie voor TU Delft), ruimte voor
lijke planvorming. De leden gaven tijdens de aftrapbijeen-
voorkeur uit voor openbare groene verblijfsplekken, in
gens. Er moet tevens nagedacht worden over de bereik
kunst en cultuur (openlucht) en culturele evenementen.
komst aan bij welke thema's ze graag betrokken blijven.
plaats van gesloten blokken en vrije zichtlijnen door het
baarheid en toegankelijkheid voor ouderen en mensen
Denk aan buitenruimte, verbinding met de wijk, mobiliteit
gebied.
met een beperking. Bij voorkeur komt er geen verkeer
INFORMEREN WIJKRADEN
in het voetgangersgebied. Tegelijkertijd aandacht voor
Voor de start van het participatieproces en het openbaar
drukke stromen voetgangers, fietsers en scooters.
worden van het Consultatiedocument Waterkant is de ruimtelijke verkenning gepresenteerd aan de wijkraden.
en bereikbaarheid en het sociaaleconomisch programma.
34
Groen: Aandacht voor afwisselend eetbaar, netjes en
Tijdens de eerste bijeenkomst in het Topsportcentrum
^ Recreatie: zorg om teveel drukte wanneer heel Rotter
waren zo'n 35 mensen aanwezig. Een aantal mensen
dam in Zuid komt recreëren. Daarnaast is een voorkeur
Vooral tijdens evenementen in het stadion. Er is een
was in verband met vakantie afwezig, maar gaf aan wel
uitgesproken voor horeca of verblijfsplekken voor
wens voor OV op loopafstand, om goed na te denken
Zij hebben als eerste kennis kunnen nemen van de
te willen deelnemen aan volgende bijeenkomsten van de
ouders in de buurt van speelplekken en een duidelijke
over aanlegsteigers voor de watertaxi of waterbus, en
verkenning en vragen kunnen stellen. Daarnaast is
klankbordgroep. Tijdens het plenaire gedeelte werd meer
verdeling van speelfaciliteiten voor kinderen in leef
om de centrale plekken voor deelvervoer te faciliteren
toelichting gegeven op het participatieproces en zijn zij op
verteld over de ruimtelijke verkenning, zoals opgenomen
tijdscategorieën. Buitensport wordt als positief gezien,
(HUBS).
de hoogte gesteld van de bijeenkomsten.
RAPPORTAGE PARTICIPATIE GEBIED WATERKANT
RAPPORTAGE PARTICIPATIE GEBIED WATERKANT
35
STUDENTEN HOGESCHOOL ROTTERDAM In maart 2023 zijn studenten tijdens de 'Multi Disciplinaire
Duurzaamheid: klimaatbestendig bouwen, hittestress
Challenge' van de Hogeschool Rotterdam met 3e-jaars-
voorkomen, waterberging, groen oppervlak vergroten
studenten van de opleidingen Ruimtelijke ontwikkeling en
met groene daken en wanden, Geo- en Riothermie, slim
Planologie, Watermanagement, Vastgoed en Makelaardij,
me straatverlichting en schaduwgebruik, retentiedaken
Bouwkunde, Civiele Techniek en Facility Management,
(slimme daken met waterregulering en hergebruik van
gevraagd om een nieuw plan voor de Waterkant te beden
het water) en verbonden daken (uitbreiding van leefruim
ken. In vier teams zijn studenten aan de slag gegaan met
te), energie opwekken door middel van trillingen van de
het maken van een schetsontwerp voor het plangebied
wegen, wit asfalt zorgt voor minder straatverlichting,
Waterkant met nadrukkelijke aandacht voor een aantal as
demontabel bouwen, bouw met circulaire materialen,
pecten zoals: woningen, een getijdenpark, duurzaamheid,
bouwen met zeecontainers, gevelafwerking en isolatie
sociale cohesie en mobiliteit.
van gerecycled plastic en installatie van warmtenetten.
^ Het project liep van eind maart tot eind april 2023.
Straatbeeld: autoluw, ondergronds parkeren voor auto's
^ Vier teams van studenten van verschillende opleidingen
en fietsen, door watertrap hoog water weren en kade
presenteerden hun visie op A1 panelen. Hieruit werden
voor bevordering integratie tussen bevolkingsgroepen
een eerste en tweede prijs verkozen.
(horeca en urban sports aanbieden).
Algemene input en ideeën vanuit de studenten
\
Getījdenpąľ’
įHwcL77WAP
Sport en recreatie: indoor sporten in koepels, outdoor sportvelden voor zowel noodwaterberging als bevorde
^ Namen voor het gebied: Maasoeverpark, Kuiphaven, De
ring van sociale cohesie, waterplein en wateractiviteiten
Groene Bocht, De Watertrap.
achter de strekdam.
Woningen: meer sociale en middensegment woningen
Voorzieningen: horeca, hotel, winkelcentrum, bibliotheek.
met zo veel mogelijk uitzicht op het water. Mobiliteit: autoluw gebied, nieuwe bus- of tramverbin-
36
^ Getijdenpark: vuurtoren, horeca, drijvend terras, mosse
ding, lokaal ondergronds hyperloop netwerk, aparte
len als oeverbescherming en waterfilters, getijdenpark
laad- en losplekken voor leveranciers, bredere fietspa
als evenementenruimte (schaatsbaan, foodtrucks,
den, tunnel voor auto's, mix van straten (autoweg, fiets
reuzenrad, museum).
en voetpaden en straten alleen voor voetgangers).
RAPPORTAGE PARTICIPATIE GEBIED WATERKANT
RAPPORTAGE PARTICIPATIE GEBIED WATERKANT
37
GEMAAKT IN OPDRACHT VAN:
Stichting Gebiedsontwikkeling aan de Maas Gemeente Rotterdam
IN SAMENWERKING MET:
Bijl PR Campagne
DATUM:
25 januari 2024
REDACTIE:
Bijl PR en Stichting Gebiedsontwikkeling aan de Maas
VORMGEVING:
Campagne
BEELD:
Artist impression van EFFEKT, OMA en LOLA Fotografie van Brian Lubking, Vincent van Dordrecht en Aniek van Hennik
38
RAPPORTAGE PARTICIPATIE GEBIED WATERKANT
RAPPORTAGE PARTICIPATIE GEBIED WATERKANT
39
Gemeente Rotterdam
▼ AAN DE
MAAS