[24bb002523] Bijlage behorende bij 24bb002525 - Herzien Masterplan Feyenoord City

MASTERPLAN FEYENOORD CITY Herziening 2024 GEMEENTE ROTTERDAM | OMA | LOLA

MASTERPLAN FEYENOORD CITY Herziening mei 2024

Gemeente Rotterdam | OMA | LOLA

COLOFON

Masterplan Feyenoord City herzien

Leeswijzer

Vaststelling Masterplan Feyenoord City 28 november 2019

Dit Masterplan legt de ambities en de hoofdstructuur van de gebiedsontwikkeling Feyenoord City vast. In Hoofdstuk 1 wordt de context van het plangebied in Rotterdam-Zuid beschreven. Hoofdstuk 2 behandelt de doelstellingen en de ambities van Feyenoord City. In hoofdstuk 3 zijn deze per thema verder uitgewerkt.

Vaststelling herziene versie xx xx 2024

CREDITS TEAM

ADVISEURS

Gemeente Rotterdam

SPARK Parking

Wilco Verhagen Leon van der Velden Maurice Boumans Christophe Cornille Simone Tax Machteld Zinsmeister Dennis Scherpenberg Ton Koevermans

Ed van Savooyen

OMA David Gianotten Kees van Casteren Antonie van Vliet Laura Buka

LOLA Landscape Architects Cees van der Veeken Marit Schavemaker Ulrike Jägert Hidde van Beek Izabelle Borg Nilsson

4 |

Royal Haskoning DHV RHO Monique Lammens Ingrid de Feijter

In hoofdstuk 4 wordt dieper ingegaan op de afzonderlijke deelgebieden. Per deelgebied zijn de uitgangspunten en ambities met onder andere kaarten en referentiebeelden vastgelegd. Tevens is bij ieder deelgebied een voorbeelduitwerking gevoegd die laat zien tot wat voor een stuk stad deze uitgangspunten zouden kunnen leiden. Voor deelgebied 1 (Stadskant en Waterkant) zijn de plannen al verder uitgewerkt en zijn de contouren van de stedenbouwkundige uitwerking al redelijk uitgekristalliseerd. De voorbeelduitwerkingen geven een goed beeld van hoe dit deel van Feyenoord City eruit gaat zien. Voor deelgebied 2 (Veranda), deelgebied 3 (Stadiondriehoek en Stationsomgeving Hillesluis) laten de voorbeelduitwerkingen echt voorbeelden zien, die binnen de kaders van het Masterplan ook een andere uitwerking kunnen krijgen. Alle (deel)projecten zullen worden getoetst op hun bijdrage aan de doelstellingen, strategieën en de uitgangspunten als geformuleerd voor het betreffende deelgebied en voor Feyenoord City als geheel. Hoofdstuk 5 behandelt de buitenruimtes van Feyenoord City, onderverdeeld in lijnen, plekken en sociale verbindingen. In hoofdstuk 6 zijn allerlei technische randvoorwaarden gebundeld die zijn meegenomen bij het maken van de voorbeelduitwerkingen en die moeten worden meegenomen bij het uitwerken van de deelgebieden.

En hoofdstuk 7 gaat in op het vervolg van dit Masterplan, met de ontwikkelstrategie per deelgebied en de organisatie.

MIRT Oeververbinding / Nieuwe stadsbrug In dit Masterplan zijn ter illustratie op de afbeeldingen de nieuwe stadsbrug en de Esch opgenomen. Deze hebben geen enkele status. De uitwerking van deze plannen vindt plaats in de planning- en studiefase van de desbetreffende projecten. Op de ondergronden is dan ook de huidige situatie van de Esch weergegeven.

INHOUDSOPGAVE

Voorwoord

6

Inleiding

7

Context 1.1 Historie 1.2 Plangebied en omgeving 1.3 Ontwikkelingen in de omgeving 1.4 Huidige situatie plangebied 1.5 Analyse huidige situatie 1.6 Verkenning cultuurhistorie 1.7 Beleidskader 1.8 Uitdagingen en Kansen Rotterdam Zuid

8 10 12 14 16 20 22 24 30

Ambitie 2.1 Opgave 2.2 Doelstellingen 2.3 Strategieën

32 34 36 37

Masterplan 3.1 Planopzet 3.2 Gebiedsontwikkeling 3.3 Programma 3.4 Gebouwd Programma 3.5 Sociaal-economisch Programma 3.6 Openbare ruimte 3.7 Bereikbaarheid 3.8 Duurzaamheid 3.9 Participatie

42 44 46 48 50 52 57 63 68 70

Deelgebieden 4.1 Deelgebieden 4.2 Stadskant en Waterkant 4.3 De Veranda 4.4 Stadiondriehoek en Stationsomgeving Hillesluis

72 74 76 92 100

Openbare ruimte 5.1 Hoofdstructuur 5.2 Lijnen 5.3 Plekken

118 121 123 139

Planverantwoording 6.1 Bestemmingsplan 6.2 Kabels en Leidingen 6.3 Bodemvervuiling 6.4 Geluid 6.5 Dijk en Uitgiftepeil 6.6 Watercompensatie 6.7 Nautische Veiligheid 6.8 Externe Veiligheid 6.9 Zon en wind

146 148 148 149 149 150 151 151 152 153

Vervolg 7 Ontwikkelstrategie

154 156

Beeldverantwoording

158

Masterplan Feyenoord City | 5

VOORWOORD

Feyenoord City is een van de grote gebiedsontwikkelingen in Rotterdam. En het is niet zomaar een gebiedsontwikkeling. Het heeft de gemoederen flink losgemaakt en we hebben de eerste plannen aangepast. Samen met onze partners in het gebied hebben we veerkracht getoond, de schouders eronder gezet en hard gewerkt aan vernieuwd plan.

In het hele gebied wordt op inventieve wijze gebruik gemaakt van de hoogteverschillen die het gebied al kent. Hiermee kan het auto- en fietsparkeren een goede plek krijgen, terwijl daarboven sprake is van een aantrekkelijke buitenruimte voor langzaam verkeer en ontmoeting op pleinen, terrassen en (buurt)straten.

Ik ben dan ook trots op dit herziene Masterplan voor Feyenoord City, waarin we de nieuwe ambities voor deze gebiedsontwikkeling vastleggen. Met ruimte voor groen, bedrijvigheid en veel nieuwe woningen. Binnen de hele ontwikkeling van de Oostflank biedt Feyenoord City plek voor een kwart tot een derde van de 30.000 woningen.

De afgelopen jaren heeft rond Feyenoord City uitgebreide participatie plaatsgevonden. Alle kennis die is opgehaald is gebruikt bij de herziening van het Masterplan. Tegelijk geeft dit Masterplan de uitgangspunten en ambities voor het gebied weer en moet er nog veel concrete uitwerking van de plannen plaatsvinden. Deze uitwerkingen zullen we samen bewoners, wijkraden, ondernemers en eigenaren verder vormgeven.

Met de nieuwe stadsbrug en het nieuwe station Rotterdam Stadionpark wordt Rotterdam-Zuid en ook Feyenoord City zelf veel beter bereikbaar. Rond het station wordt een nieuw centrumgebied gerealiseerd. Hier willen we een aantrekkelijk stationsgebied creëren dat goed is verbonden met de omliggende wijken. Er is ruimte voor bedrijvigheid, onderwijs en natuurlijk de geliefde Kuip. En qua woningen komt er voor ieder wat wils. Of je nu wilt wonen met uitzicht op het getijdenpark, in de drukte rond het station of De Kuip, aan een gezellige straat of plein. Of je je eerste studio wilt huren, of je wil gaan samenwonen of juist je oude dag hier wilt slijten. Het is allemaal mogelijk in Feyenoord City. Naast de woningbouwontwikkeling komt er veel nieuw groen bij. Het nieuwe getijdenpark, aansluitend op het Eiland van Brienenoord, wordt een fantastisch nieuw en uniek parkgebied in Rotterdam, met zowel ruimte voor natuur als recreatie. Maar in de rest van het gebied wordt flink vergroend. Met nieuwe en betere verbindingen vanuit de omliggende wijken naar de rivier en het getijdenpark en zal in elk deelgebied een zo groen mogelijk worden. Hiermee is het aantrekkelijk gebied om lekker te joggen, te wandelen naar de rivier of te genieten van de sportende jeugd.

6 |

Alleen als we samen de schouders er onder blijven zetten, komen we tot een daadwerkelijk succesvolle gebiedsontwikkeling. Een gebied met veel groen, nieuwe woningen, bedrijvigheid, sport en onderwijs, maar bovenal een gebied aansluit op de wensen van bewoners en ondernemers uit de omgeving.

CHANTAL ZEEGERS

Wethouder Bouwen, wonen en klimaat

INLEIDING

Feyenoord City is een grote gebiedsontwikkeling in Rotterdam-Zuid aan de oever van de Maas. In het gebied komen vele ambities van de gemeente, zoals woningbouw, een aantrekkelijke rivieroever en verbetering van de wijken op Zuid bij elkaar. Tevens kent het gebied een aantal stedelijke projecten zoals de nieuwe stadsbrug, station Stadionpark en het stadsproject Getijdenpark Feyenoord. Met dit Masterplan worden deze ontwikkelingen met de initiatieven van private partijen in het gebied samengebracht. Tevens worden met dit Masterplan de uitgangspunten vastgelegd, waarmee Feyenoord City een gebiedsontwikkeling met meerwaarde voor de omliggende wijken wordt. Het Masterplan is een kapstok voor alle ambities voor het gebied, waarmee een samenhangend kader ontstaat. Het Masterplan van Feyenoord City is door de Gemeente Rotterdam ontwikkeld in samenwerking met OMA en LOLA Landscape Architects. In aanloop naar het Masterplan hebben ruimtelijke verkenningen met de diverse eigenaren en initiatiefnemers in het gebied plaatsgevonden. In dit document worden de huidige situatie, geldende beleidskaders en toekomstige ontwikkelingen in en om het plangebied van Feyenoord City beschreven en geïntegreerd in een samenhangende en duurzame stedelijke visie voor de ontwikkeling van het gebied als geheel.

Een belangrijk vertrekpunt is de recent vastgestelde visie voor de Oostflank, waarin onder andere de belangrijke infrastructurele uitgangspunten voor het gebied zijn verankerd. Dit Masterplan verbindt deze uitgangspunten met de ruimtelijke ontwikkelingen. Het Masterplan omvat een algehele strategie en ambitie voor Feyenoord City alsmede de uitgangspunten voor de ontwikkeling per deelgebied. De in dit Masterplan beschreven ambities en uitgangspunten zijn gebaseerd op zorgvuldige en integrale overwegingen, die richting en houvast moeten gaan geven aan de marktpartijen, gemeente en ontwerpers voor de ontwikkeling van het gebied. Het Masterplan is een robuust kader voor de gebiedsontwikkeling dat tegelijkertijd voldoende flexibiliteit biedt richting de toekomst. Deze flexibiliteit betreft ook de verdere uitwerkingen van de stadsbrug, tramroutering in het gebied en van station Stadionpark, waar nog verschillende variaties mogelijk zijn. Het Masterplan biedt een solide en inspirerend raamwerk, waarbinnen deze in te passen zijn.

Masterplan Feyenoord City | 7

01 CONTEXT

In 1932 wordt de keuze gemaakt om in de maagdelijke Varkenoordse Polder een nieuw stadion te bouwen voor voetbalclub Feyenoord. De plannen van het stadion worden gemaakt door architecten Van der Vlugt en Brinkman, die samen ook al de Van Nellefabriek (1929) ontwierpen. Het ontwerp van het stadion is zo opgezet dat de representatieve ruimtes, de grote luifel en de koninklijke loge gesitueerd zijn aan de naar de stad gerichte westelijke kant. Op 27 maart 1937 wordt Stadion Feyenoord officieel geopend. Om het stadion beter bereikbaar te maken voor de supporters van de voetbalclub wordt de infrastructuur van de Varkenoordse Polder aangepakt. Zo wordt een nieuw station gecreëerd, station Zuid (het huidige station Stadion), een tramlijn aangelegd en een nieuwe verbinding aangelegd die de polder verbindt met de wijken ten westen van het spoor. De Rotterdamse haven en de woonstad op RotterdamZuid groeien beide hard door. Na de bevrijding in

10 |

Rotterdam groeit in imago en populariteit als stad om in te wonen en te bezoeken. Projecten als het nieuwe Centraal Station, De Rotterdam en de Markthal geven een boost aan de imagoshift van Rotterdam van harde, grauwe havenstad naar levendige, culturele architectuurstad met internationale allure. Deze verandering manifesteert zich ook op Rotterdam-Zuid, waar gebieden als de Wilhelminapier, Katendrecht en Parkstad steeds populairder en aantrekkelijker worden. Tegelijk kent Rotterdam-Zuid ook grote probleemgebieden. Met onder andere het NPRZ, Hart van Zuid en Stadionpark wordt verder geïnvesteerd in Rotterdam-Zuid.

1940

Veel Rotterdammers, ‘de gefortuneerde arbeiders,’ trekken naar deze nieuwe woonwereld en de gevolgen voor de vooroorlogse wijken op Zuid zijn aanzienlijk. Er komen veel nieuwe inwoners, immigranten uit landen rond de Middellandse zee. En in de perceptie veranderen de oude wijken in de oude wereld, die smoezelig afsteekt bij de frisheid van de Tuinsteden. In die stadsvernieuwingsperiode wordt getracht het afglijden van de stadswijken te keren. De steeds verder westwaards trekkende haven, aangejaagd door schaalvergroting en aanleg van de 1e Maasvlakte, zorgt voor vrijkomende bedrijventerreinen langs de Nieuwe Maas. Een grootschalige transformatie van Rotterdam langs de Nieuwe Maas vanaf de jaren negentig is het gevolg. Ook op Rotterdam-Zuid verandert er veel: in 1993 wordt de Willemsspoortunnel geopend, in 1994 wordt de Kuip gerenoveerd en in 1997 wordt gestart met de aanleg van de wijk Veranda op het voormalige Piet Smit-terrein. Maar met name de Kop van Zuid is een ‘gamechanger’ voor Rotterdam-Zuid. Met de aanleg van de Erasmusbrug, de Laan op Zuid, het Varkenoordseviaduct, de herwaardering van de voormalige havengebieden en ontwikkeling naar een gemengd stuk stad tussen de oude stadswijken is het de springplank naar Zuid geworden, die een nieuw elan naar dit deel van de stad brengt.

1975

Door de barrière van de spoorweg blijft de Varkenoordse Polder al die tijd leeg. Buiten de Varkenoordsedijk, die grotendeels de loop had van de huidige Stadionweg en Slaghekstraat, vestigt zich wel aan scheepvaart gerelateerde industrie. De grootste werf die zich hier vestigt is de NV. Scheepswerf en Machinefabriek van P. Smit Jr. in 1872, die hier tot 1987 zou blijven. Verder vestigen zich hier de Machinefabriek en scheepswerf Burgerhout en de Stoomkuiperij W. van der Lugt en Zn.

1945 wordt Zuid het woongebied van de toekomst: de wederopbouwspirit na het bombardement, de woningnood en de tijdens de oorlog ontwikkelde wijkgedachte vormen een krachtige motor achter de bouw van Zuidwijk, Pendrecht en Lombardijen. Het voor de oorlog al geprojecteerde Zuidplein, het centrum van de nieuwe stad, komt er nu écht, gemarkeerd door markante en vernieuwende woongebouwen. De uitbreiding van IJsselmonde heeft hetzelfde basisprincipe van stempelbouw als de drie andere naoorlogse wijken op Zuid. Door de aanleg van de IJsselmondse woonwijken wordt de Varkenoordse Polder definitief bebouwd en onderdeel van de stad.

2009

Rotterdam-Zuid De grote ontwikkeling van de zuidoever van Rotterdam begint aan het einde van de negentiende eeuw, aangejaagd door de aanleg van de Nieuwe Waterweg (tussen 1866 en 1872) en de bouw van de Staatsspoorweg (1878). Op het eiland Feijenoord worden in hoog tempo havens gegraven. Net boven het Mallegat wordt in maart 1878 begonnen met de bouw van de gasfabriek Feijenoord, de eerste gemeentelijke gasfabriek van Rotterdam. Het spooremplacement dat in de Varkenoordse Polder komt te liggen vormt een fysieke grens in het landschap. Op Zuid, ten westen van de spoorlijn, worden enorme havenbekkens gegraven, de Rijn- en Maashaven, waarlangs grote silogebouwen, kranen en handelsvemen gerealiseerd worden; een onstuimig groeiende haveneconomie met veel nieuwe werkgelegenheid, die een trek vanuit Zeeland, Brabant en Drenthe tot gevolg heeft met een grote huisvestingsvraag. Zuid groeit uit tot een proeftuin voor de verzorgingsstaat, waar de gemeentelijke overheid het stedelijk leven bewust regisseert en ontwerpt. Een rustige, landelijke sfeer in Bloemhof, een meer stedelijke sfeer in Hillesluis en Tarwewijk, rond het hart van Charlois een dorpse sfeer, langs de nieuwe singels vrijstaande woningen en tuindorp Vreewijk.

1850

1.1 HISTORIE

ROTTERDAM

KOP VAN ZUID

Masterplan Feyenoord City | 11

1.2 PLANGEBIED EN OMGEVING

Feyenoord City ligt aan de rivier de Nieuwe Maas in Rotterdam-Zuid. Historisch gezien is Rotterdam-Zuid altijd nauw verbonden geweest met de ontwikkeling van de haven aan het eind van de 19e eeuw. Vanwege de snelle groei en bedrijvigheid van de haven werden in korte tijd woonwijken gerealiseerd die voornamelijk bestonden uit goedkope huisvesting voor havenarbeiders. In de daaropvolgende decennia heeft Rotterdam-Zuid zich verder doorontwikkeld, maar het gebied kent grote uitdagingen, waaronder de kwaliteit van de woningvoorraad, werkgelegenheid, opleidings- en carrièrekansen, gezondheid en aantrekkelijkheid van de openbare ruimte. Om hier verandering in te brengen, werd in 2011 het Nationaal Programma Rotterdam Zuid (NPRZ) geïntroduceerd: een aanvalsplan voor de komende 20 jaar om de achterstanden te bestrijden en het leven in de zogenaamde focuswijken te verbeteren. Deze wijken grenzen direct aan het Feyenoord City gebied. Feyenoord City moet en wil actief en positief bijdragen aan de doelstelling van het NPRZ met ruimtelijke ontwikkelingen en een sociaal-economisch programma. De nieuw te realiseren HOV-lijn van Kralingse Zoom tot Zuidplein loopt dwars door het gebied en de bijbehorende nieuwe stadsbrug en het nieuwe station Stadionpark vormen belangrijke aanjagers voor herontwikkeling en verdichting.

Hetzelfde geldt voor het nieuwe Getijdenpark Feyenoord dat bestempeld is als één van de belangrijkste buitenruimteprojecten van Rotterdam. De directe omgeving rond het nieuwe station Stadionpark wordt een echte hoogstedelijke knoop met een aantal grote trekkers functionerend op stedelijke en regionale schaal, een nieuw centrumgebied voor de omliggende wijken op Zuid. Er worden niet alleen veel nieuwe woningen toegevoegd, die bijdragen aan een gedifferentieerd woningaanbod in Rotterdam-Zuid, maar er worden ook allerlei nieuwe voorzieningen en ander programma gerealiseerd. Nieuwe verbindingen voor langzaam verkeer worden gecreëerd tussen wijken die nu te geïsoleerd van elkaar functioneren. Ook wordt de rivieroever met het nieuwe getijdenpark geactiveerd tot een aangenaam, groen verblijfsgebied voor de omliggende (dichte en stenige) wijken. De openbare ruimte biedt straks veel ruimte aan maatschappelijke, sporten vrijetijdsactiviteiten. Het plangebied omvat beide zijden van het spoor. Aan de westzijde ligt de Stadskant, met het Colosseumplot en Roseplot (beide nu nog onbebouwd), en de rand van Hillesluis met het Varkenoordsepark. Aan de oostzijde liggen het Mallegatpark, het Waterkantgebied (nu bedrijventerrein), de Stadiondriehoek (met Kuip, Topsportcentrum en bedrijven) en de Veranda (woon- en leisure gebied).

12 |

1

6

8

2 7

4 3

5

1

2

3

4

FEIJENOORD

AFRIKAANDERWIJK

HILLESLUIS

DE VERANDA

5

6

7

8

SPORTDORP

KOP VAN ZUID- ENTREPOT

EILAND VAN BRIENENOORD

PARKSTAD

Masterplan Feyenoord City | 13

1.3 ONTWIKKELINGEN IN DE OMGEVING

MIRT Verkenning Oeververbindingen regio Rotterdam In november 2022 is in de MIRT-verkenning “Oeververbindingen Rotterdam” gekozen voor een stadsbrug die in Feyenoord City aanlandt tussen de Veranda en Waterkant, waarover snel en frequent openbaar vervoer gaat rijden. Met deze nieuwe OV-lijn met tramkwaliteit reis je in ca. 15 minuten tussen Kralingse Zoom en Zuidplein. Het evenementenstation bij De Kuip wordt een permanent treinstation Stadionpark. Stadsbrug De Stadsbrug is een belangrijke impuls voor Feyenoord City. Het gebied ten noorden van de Nieuwe Maas komt binnen een paar minuten van het gebied te liggen. De voorzieningen binnen Feyenoord City krijgen een groter bereik, de bereikbaarheid bij evenementen in de Kuip wordt verbeterd en voor de inwoners van Zuid en Feyenoord City komen voorzieningen als de Erasmusuniversiteit dichterbij. Met de brug en de HOV Kralingse Zoom-Zuidplein wordt de bereikbaarheid van het gebied dus fors verbeterd. Met deze verbeterde bereikbaarheid kan meer programma dan in voorgaande plannen worden gerealiseerd, passend bij de ambities van de Oostflank. Het profiel van de nieuwe stadsbrug moet in de planning- en studiefase nog worden bepaald. Uit de ten behoeve van dit

Masterplan gedane verkenningen naar de inpassing van de oeververbinding blijkt dat, om alle mogelijke profielen in te kunnen passen, een breedte bij de kruising nodig is van 52 meter (over een lengte van 80 tot 130 meter) en 45,50 meter ter hoogte van de brug. In het Masterplan wordt over de gehele reservering een breedte van 52 meter opgenomen. Hiermee blijven vooralsnog alle brugprofielen mogelijk. Gezien de huidige planningen (zie hoofdstuk vervolg), zullen de planvorming van de oostkant van deelgebied Waterkant en van de Veranda gelijk kunnen oplopen, waarmee tot een integraal plan gekomen kan worden. Station Rotterdam Stadionpark In de besluitvorming over de MIRT-verkenning Oeververbinding Rotterdam is gekozen voor een sprinterstation Stadionpark. In het kader van de Oude Lijn (toekomstverkenning voor het spoor tussen Dordrecht en Leiden) wordt bekeken of doorontwikkeling naar een intercitystation op termijn mogelijk en wenselijk is. ProRail en de gemeente starten in 2024 de planning en studie fase voor het station en de stationsomgeving op. In dit Masterplan zijn de ambities voor het station en de stationsomgeving opgenomen. Deze betreffen bijvoorbeeld een goede entree naar Hillesluis, een goede interwijkverbinding tussen Hillesluis en Feyenoord City

en de Olympiaweg als aantrekkelijke ruimte met een uitnodigde entree naar het station (en vanuit het station naar het gebied). Gecombineerd met de realisatie van een snelle hoogwaardige openbaar vervoer (HOV) verbinding tussen Feyenoord City en de campus Erasmus Universiteit, via een nieuwe oostelijke oeververbinding, biedt een nieuw station Stadionpark kansen om Rotterdam-Zuid beter en sneller aan te takken op het openbaar vervoer en om de ruimtelijkeconomische ontwikkeling op Zuid te bevorderen. Om het toekomstige NS-station Stadionpark uit te kunnen laten groeien tot een regionale Mobility Hub worden bus- en tramlijnen met de plek verknoopt en komen er P+R-plaatsen, fietsenstallingen en deelsystemen voor auto’s en fietsen op korte afstand van de entree van het station. We voorzien programmatische verdichting rond het station om optimaal gebruik te maken van de verbeterde bereikbaarheid en als middel om een aantrekkelijke, veilige en levendige stationsomgeving te creëren. HOV Kralingse Zoom - Zuidplein De nieuwe HOV-lijn tussen Kralingse Zoom en Zuidplein loopt door het plangebied van Feyenoord City. Met de beoogde tramkwaliteit wordt dit een lijn met voldoende snelheid en capaciteit, die een grote meerwaarde voor het

gebied zal hebben. De precieze inpassingen en vormgeving zal in de planning- en studiefase worden bepaald. Belangrijke uitwerkingspunten hierbij zijn het overbruggen van de hoogteverschillen in het gebied en daarbij vanaf de kruising Stadionweg-Olympiaweg te komen tot een goede overstap met de trein bij station Stadionpark, om vervolgens over het spoor via de Bree richting Zuidplein verder te gaan. In dit Masterplan zijn hier twee opties voor opgenomen. De basis is de optie waarbij de HOV-lijn via het Stadionviaduct naar de Bree rijdt. In het geval het spooremplacement voor het opstellen van goederentreinen wordt verwijderd, kan het een aantrekkelijke optie zijn de tram bij het nieuwe station Stadionpark het spoor te laten kruisen en op die manier een goede overstap naar de trein en een brede verbinding van Hillesluis naar Feyenoord City te creëren De HOV-lijn en het station Stadionpark zullen waarschijnlijk ook invloed hebben op de huidige tramstructuur of halteringen in het gebied. Uit de verkenningsfase van de MIRT-Oeververbindingen Rotterdam is gebleken dat er een sterke overstaprelatie is tussen de nieuwe HOV-lijn en lijn 23. Op welke wijze de overstappen vormgegeven zullen worden is onderdeel van de planning en studiefase voor de HOV-lijn.

Treinstation Tram Bus Tram / Bushalte Potentiële Tram / Bushalte 23

Tram / Buslijn

OV Knooppunt OV

De vier verbonden centra van de Oostflank

14 |

Twee varianten tramtracé van de nieuwe brug naar de Breeweg

Lokale Ontsluitingsstructuur De nieuwe stadsbrug, die aankomt bij de kruising Stadionweg-Olympiaweg heeft consequenties voor de ontsluiting van Waterkant en de Veranda. In de planningen studiefase voor de brug zal duidelijk moeten worden op welke wijze de lokale ontsluitingstructuur vormgegeven kan worden. Voor Waterkant lijkt een directe aansluiting op de brug een goed denkbare optie, waarbij de toegang bij het huidige Shellstation en onder de brug via de Piet Smitkade ondersteunende toegangen kunnen zijn. Voor de Veranda moet worden onderzocht of een aansluiting op de brug functioneel en ruimtelijk mogelijk is (met name gezien de hoogteverschillen en aanwezigheid van de huidige bebouwing). Een extra aansluiting van de Veranda op de Stadionweg is waarschijnlijk noodzakelijk. Parkstad Parkstad is de afgelopen jaren fors tot ontwikkeling gekomen als gebiedsontwikkeling aan beide kanten van de Laan op Zuid. In dit gebied komen zo’n 1.000 nieuwe woningen met voorzieningen zoals winkels, scholen en een zwembad en sporthal in Huis op Zuid. Veel projecten zoals Koer, Huis op Zuid, Machinistenhof en de Roseknoop zijn de afgelopen jaren in aanbouw gegaan of al opgeleverd.

Bouwwerkzaamheden in Parkstad

Roseknoop De Roseknoop heeft sinds 2022 een forse renovatie ondergaan. De dijk is verhoogd, riool, leidingen en tramrails zijn vernieuwd, de kruising is verkeersveiliger gemaakt en er is meer ruimte voor fiets- en voetpaden. Met de nieuwe halte stoppen hier meer trams bij de entree naar Feyenoord City. Als laatste fase van de Roseknoop zal de Colosseumweg worden doorgetrokken naar de Rosestraat. Er komen 200 bomen bij en 3.000 m2 groen. De Roseknoop verandert van een stenige omgeving in een mooi, veilig en groen stadsplein, een mooie entree naar de stad en vanuit de stad naar Feyenoord City. Gebiedsontwikkeling Kop van Feijenoord De wijk Feijenoord kent een aantal forse ontwikkelingen. De fabrieksterreinen aan de rand van de wijk staan op het punt te veranderen naar gebieden om te wonen en te werken. Het Hefkwartier en de toren op de Piekstraat zijn in aanbouw. Verdere ontwikkelingen zijn te verwachten bij de Kaai, de Piekstraat en Hunter Douglas. De uitwerking van dit Masterplan dient onder andere op het gebied van mobiliteit en programma in nauwe afstemming met deze projecten samen te vallen.

Aanleg van de Roseknoop

Beijerlandselaan Sinds 2019 werkt de gemeente met haar partners aan de verbetering van de Boulevard-Zuid (Beijerlandselaan en Groene Hilledijk) via de Alliantie Hand in Hand. Deze zet zich in voor een vitale lokale economie en een aantrekkelijk woonklimaat op de Beijerlandselaan en de Groene Hilledijk. Het programma van de Alliantie Hand in Hand richt zich met name op de aanpak van ondermijnende criminaliteit, fysieke inrichting (vastgoed en openbare ruimte), branchering en het verbeteren en diverser maken van het woningaanbod. De boulevard moet hiermee weer een aantrekkelijke winkelstraat op Zuid worden. Met Feyenoord City zetten we er op in deze ontwikkeling te versterken.

Sportcampus De Sportcampus (ook Varkenoord genoemd) heeft sinds 2017 een metamorfose ondergaan. Alle sportverenigingen hebben een nieuwe accommodatie en met dubbelgebruik zijn nieuwe verenigingen toegevoegd. Hiermee is er ruimte gekomen voor verdere ontwikkeling van de Sportcampus Noordoost met twee middelbare scholen (bouw gestart), een nieuwe atletiekfaciliteit en circa 700 woningen.

Bedrijventerrein Stadionweg Rond de Stadionweg zijn de afgelopen jaren behoorlijke ontwikkelingen geweest op het bestaande bedrijventerrein. Tevens zijn de Noorderhelling (met de nieuwe Gamma met P+R en nog een nieuwe kavel beschikbaar) en het Zuiddiepje (met een snellaadstation, ruimte voor een tankstation en aanvullend bedrijvigheid) tot ontwikkeling gebracht.

Verbetering van de Boulevard-Zuid (Beijerlandselaan en Groene Hilledijk) via de Alliantie Hand in Hand

Eerste fase Sportcampus in aanbouw

Masterplan Feyenoord City | 15

1.4 HUIDIGE SITUATIE PLANGEBIED

Het plangebied Feyenoord City wordt omringd door de bedrijventerreinen Klein België en Noorderhelling en vijf buurten: Hillesluis, Parkstad, Feijenoord, Sportdorp en de Sportcampus. Ten zuiden van het gebied ligt de sportcampus, die op dit moment herontwikkeld wordt tot een aantrekkelijk sport- en woongebied. Het plangebied Feyenoord City wordt doorsneden door drie infrastructurele hoofdroutes: de spoorlijn, de Stadionweg en de Coen Moulijnweg. Het Actueel Hoogtebestand Nederland levert informatie over de hoogte van het terrein ten opzichte van het nationaal peil. Er is sprake van vele subtiele en deels stevige hoogteverschillen tussen -1m en +4,5m. Het gebied rond de Kuip ligt op een gemiddelde hoogte van +2,5m terwijl de dijk op ongeveer +4m ligt.

3

5 14 13 15 10

De spoorweginfrastructuur naast De Kuip fungeert als scheiding tussen Hillesluis en de Stadiondriehoek en wordt als een barrière ervaren. In de dagelijkse situatie profiteren beide gebieden nauwelijks van de aanwezigheid van het spoor. Via het evenementenstation Rotterdam Stadion worden maar ongeveer 5.000 bezoekers naar thuiswedstrijden van Feyenoord vervoerd. Het station wordt dus alleen op wedstrijddagen gebruikt. Op dit moment is tramlijn 23 veel belangrijker. Hiermee is het gebied aangesloten op het stedelijk OV-net. In de omgeving van de Kuip vinden we vele markante kenmerken: de voormalige gasfabriek in het Mallegatpark, de Essalam moskee, de groene buffers van het Eiland van Brienenoord, het Varkenoordse Park en Sportcomplex Varkenoord, met onder andere de Feyenoord Academy, en de levendige buurt de Veranda. Een doorlopende openbare route langs de rivieroever ontbreekt. De kades die er zijn, zijn sterk versteend. De bebouwing in Hillesluis kent een bouwperiode die varieert van begin 20e eeuw tot zeer recent. In de afgelopen decennia is er regelmatig bebouwing vernieuwd, zowel door renovatie als door sloop en nieuwbouw. In Hillesluis ligt de Beijerlandselaan, een belangrijke winkelstraat voor de wijken Bloemhof en Hillesluis. Deze winkelstraat functioneert matig en er wordt veel energie in de revitalisering gestopt.

De ontwikkeling van de Veranda, een project met woningen en commercie aan de rivier, begon in 1998 en werd tien jaar later, in 2008, afgerond. De begane grond van de woongebouwen van de Veranda kent een verscheidenheid aan functies, variërend van kantoren en restaurants tot winkels en ontspanning. Sportdorp en de naastgelegen Sportcampus (voorheen Sportcomplex Varkenoord genoemd en inmiddels vol in ontwikkeling) vertonen een mix van woningbouw en sport.

16 |

4

6

2

12

16

7 8

9

11

1

1

Coen Moulijnweg

2

Stadionweg

3

Renovatie Roseknoop

4

ProRail / Shunter

5

Varkenoordseviaduct

6

Piet Smitkade

7

Olympiaweg

8

Stadionviaduct

9

De Kuip

10

Emplacement

11

Van Zandtvlietplein

12

Stadionweg

13

Korte Stadionweg

14

Koperslagerstraat

15

Varkenoordseviaduct

16

De Veranda

Masterplan Feyenoord City | 17

Ontwikkelingen in het plangebied afgelopen jaren Sinds 2017 worden Stadionpark en Feyenoord City ontwikkeld. In het gebied zijn daarom al veel veranderingen te zien, als eerste ontwikkelingen of juist om ruimte te maken voor de beoogde ontwikkelingen. Tevens zijn voor Colosseumplot en Mallegatplot al vergevorderde plannen voor de woningbouw en zijn de bedrijfsruimtes die leeg zijn gekomen na vertrek van de oorspronkelijke bedrijven in gebruik genomen door maatschappelijke ondernemers.

8. Street culture In het gebied bevindt zich ALL CAPS en de jaarlijkse Rotterdam Street Culture week vindt ook hier plaats. Dit is terug te zien in de vele streetart.

18 |

1. Eiland van Brienenoord Het Eiland is ingericht als een nieuw Getijdenpark, met uitkijkpunt, natuur en nieuwe bruggen.

2. Voorlopig Ontwerp Getijdenpark Feyenoord Het voorlopig ontwerp van het Getijdenpark is vastgesteld en de budgetten zijn geregeld. Het getijdenpark wordt verder voorbereid voor uitvoering.

3. Veranda In samenwerking met de bewoners van de Veranda is de Veranda vergroend en de verkeersveiligheid verbeterd. Ook zijn er op verzoek van de bewoners kleinschalige horecagelegenheden gekomen.

9. Koepels De Koepels hebben een nieuw leven gekregen en worden geprogrammeerd voor urban culture.

10. Nieuw Gasontvangststation Op de Sportcampus is een nieuw gasontvangststation gerealiseerd. De oude naast de Koepels is weggehaald en de hogedrukgasleiding is buiten gebruik gesteld.

11. Nieuwe radarpost De oude radarpost stond in de weg van de ontwikkeling. Een nieuwe vervangende is gerealiseerd.

4. Roseknoop De Roseknoop is vol in uitvoering. De dijk is opgehoogd, de verkeersstructuur verbeterd en er wordt een groen kruispunt met verblijfskwaliteit van gemaakt.

5. Imagine Met Imagine is het eerste woningbouwproject van Feyenoord City van start gegaan. Het gebouw vormt de overgang van Parkstad naar Feyenoord City.

6. Maatschappelijke bedrijven In de tijdelijke ruimtes aan de Korte Stadionweg bevinden zich diverse maatschappelijke bedrijven, zoals een lastimmerwerkplaats, een naaiatelier etc.

7. Ruimtes voor Urban Sports In de tijdelijke ruimtes aan de Korte Stadionweg bevinden zich diverse urban sportruimtes zoals 3x3-basketbal, panna en free running. Deze zijn opgezet met initiatiefnemers uit de omgeving.

12. Colosseumplot Voor het Colosseumplot is er een voorlopig ontwerp voor een woongebouw, met daarin een maatschappelijke functies en ruimte voor ouderenhuisvesting. Het project is intensief met de buurt besproken.

13. Q-team Voor Feyenoord City is een Q-team opgezet, waarin de plannen door onafhankelijke deskundigen worden beoordeeld. In december 2023 is er een grote openbare bijeenkomst in het gebied gehouden.

14. Participatie De afgelopen jaren heeft uitgebreide en intensieve participatie plaatsgevonden, leidend tot een uitgebreid netwerk en veel ingebrachte kennis vanuit bewoners en ondernemers.

15. Gamma met P&R Op de Noorderhelling is een nieuwe Gamma gerealiseerd met daarop een P+R. De oude Gamma is hiermee beschikbaar voor ontwikkeling en de P+R ondersteunt het gebied bij de piek van parkeren bij Feyenoordwedstrijden.

Masterplan Feyenoord City | 19

1.5 ANALYSE HUIDIGE SITUATIE

Ruimte voor ontwikkeling Hoewel er hier en daar bebouwing in het plangebied staat, ontbreekt een duidelijk samenhangend, stedelijk weefsel. De aansluitingen worden gehinderd door grootschalige infrastructuur in het plangebied en aan de randen van het gebied. Er is eerder sprake van een samenraapsel van losse fragmenten bedrijventerrein, woningbouw, retail, leisure en sport. Het aantal woningen in het gebied is in vergelijking met de omgeving erg laag. De relatieve leegte van de huidige situatie, zowel wat betreft woningdichtheid als bebouwingsdichtheid, laat enorme potentie voor verdichting zien. Hierdoor zijn de sociale veiligheid in en de aantrekkelijkheid van het gebied echter niet erg groot. Mensen komen alleen in het gebied als ze ergens specifiek moeten zijn en ze blijven niet langer hangen dan nodig. Daarnaast gebeurt verblijven langs en genieten van de Nieuwe Maas maar weinig, ook niet door de omliggende wijken die wel een tekort aan (kwalitatieve) buitenruimte kennen. woningen commercieel programma educatie ziekenhuis

religieus gebouw sport bedrijven industrie

Infrastructuur dominant De infrastructuur van spoor, water en weg in en langs Feyenoord City is van nationale en grootstedelijke orde. Op lokaal niveau heeft het gebied daar echter nauwelijks profijt van. Enkel tramlijn 23 en station Rotterdam-Zuid zijn op lokaal niveau van serieuze betekenis. Daarentegen zorgt de infrastructuur voor doorsnijdingen, fragmentering en barrièrewerking voor voetgangers, fietsers en autoverkeer. Ook domineert de infrastructuur het straatbeeld, met grootschalige parkeervoorzieningen bij de Kuip en de Veranda, met een rangeerterrein en drukke spoorverbinding, met viaducten over dat spoor en zelfs de Nieuwe Maas is een ontoegankelijke ‘snelweg’ over het water.

spoor snelweg hoofdweg secundaire weg wijkwegen fietsroutes (fietsknooppunten netwerk) parkeervelden treinstation rotterdam stadion (alleen in gebruik tijdens voetbalwedstrijden)

20 |

Binnendijks en buitendijks Het plangebied kent twee verschillende ondergronden die gescheiden worden door een primaire waterkering. Het buitendijkse gebied wordt blootgesteld aan de Maas en het binnendijkse gebied is lager gelegen en bestaat uit oude, verstedelijkte polders met een kunstmatig beheerd waterpeil – een fijnmazig systeem van sloten, pompen en gemalen. Beide gebieden geven een andere context voor de stedelijke ontwikkeling, van het deels bouwen in de rivier voor het getijdenpark en Waterkant tot het balanceren van de waterhuishouding in het binnendijkse deel.

+ 3.75 N.A.P.

- 1.0 N.A.P.

+ 3.5 N.A.P.

+ 4 N.A.P.

+ 4.5 N.A.P.

water droogmakerijen oud bedijkt land - veenpolders landaanwinning regionale dijken primaire dijken pompen

0.0 N.A.P.

+ 2.3 N.A.P.

0.0 N.A.P. - 1.0 N.A.P. - 0.5 N.A.P.

Contrast in natuur en landschap Een gekanaliseerde rivier met harde oevers, een parkje aan het water bij Mallegat, stedelijke buitenruimte aan de Veranda, infralandschap en groene bermen rond de Kuip en het spoor; de ecologie en het landschap zijn momenteel van lage kwaliteit en erg gefragmenteerd. Er zijn daarnaast grote verschillen tussen enerzijds de soms ruige oevers van de Nieuwe Maas tussen Mallegat en het Eiland van Brienenoord, buitendijks, en anderzijds het gecultiveerde karakter van sport en leisure in het binnendijkse parklandschap.

ecologische waterhabitat ecologisch park stadspark wijkpark sportvelden overig groen

Masterplan Feyenoord City | 21

1.6 VERKENNING CULTUURHISTORIE

Cultuurhistorische Verkenning De inzet van cultuurhistorisch erfgoed en architectuur bij ontwikkelingen van de stad was één van de kernbeslissingen uit de Stadsvisie Rotterdam 2030 met het doel het versterken van de bestaande kwaliteiten van de stad bij nieuwe ontwikkelingen. Door Bureau Monumenten en Cultuurhistorie van afdeling Bouw- en Woningtoezicht van cluster Stadsontwikkeling is een quickscan gedaan naar de cultuurhistorische waarden in het plangebied. Hieronder zijn de aanbevelingen en conclusies voor het Masterplan Feyenoord City samengevat. Structuurniveau De structuur van rivier en zeedijk en de aangelegde structuren zoals de spoorlijn, Stadionweg, Coen Moulijnweg en Breebrug (inclusief trap) zijn belangrijke dragers van het gebied. Voorgesteld wordt om in te zetten op behoud en versterken van de structuurlijnen met de daarbij behorende hoogteverschillen.

Stadion Feyenoord met op de voorgrond de Breebrug

Zicht vanaf het voormalige gemeentelijke gasterrein op het bedrijventerrein en de ankerplaats Steenplaat langs de Nieuwe Maas

Korte Stadionweg met dijkstructuur

Stadionweg, dijkstructuur en de lager gelegen Kuip

Gasfabriek Feijenoord / Mallegatpark

Stadionweg 55

Ensembleniveau Het voetbalstadion stadion Feijenoord is ontworpen met een duidelijke band naar de westelijk gelegen woonwijken. De infrastructuur die ten behoeve van het stadion is aangelegd benadrukt dit. Voorgesteld wordt om bij de ontwikkeling van het gebied rond De Kuip in te zetten op (de versterking van)de oorspronkelijke opzet waarbij de nadruk duidelijk gelegd is naar de westkant. Ook het behouden en versterken van de relatie met de bijbehorende infrastructuur Breebrug (inclusief trap) en station Stadion is relevant. Gebouwniveau Van de historische bebouwing is weinig over in het gebied. Voorgesteld wordt om de nog aanwezige historische (beschermde) bebouwing te koesteren en om rekening te houden met de monumentale elementen die net buiten het onderzoeksgebied liggen. Stadion Feijenoord is een (gemeentelijk) monument. Een cultuurhistorische verkenning met waardestelling is een vereiste bij een herontwikkeling, zowel van het monument als zijn omgeving. Op basis van de quickscan is het niet noodzakelijk om een uitgebreidere cultuurhistorische verkenning (CV) van het gebied te maken. Het gebied is in recente tijd geherstructureerd, waarbij de historische bebouwing grotendeels verdwenen is. De bestaande cultuurhistorisch waardevolle onderdelen zijn reeds in beeld gebracht en voldoende beschermd.

De CV’s gemaakt voor Rotterdam Zuid, de wijk Hillesluis en Stadion Feijenoord zijn waardevolle input geweest bij het opstellen van dit masterplan. De CV voor Stadion Feijenoord is in paragraaf 4.4.1. beknopt samengevat.

22 |

Stadion Feyenoord

Tramlus voor Stadion Feyenoord

Gasfabriek Feijenoord

Gasfabriek Feijenoord

Spooremplacement tussen Hillesluis en Stadion Feyenoord, op voorgrond de Breebrug en de Olympiaweg

Bedrijven langs Korte Stadionweg met zwembad (rechtsonder)

Zwembad nabij het Mallegat

Werf Piets Smit

Stadion Feyenoord met op de voorgrond de Breebrug. De hoofdoriëntatie op het westen, op de stadswijken van Zuid is hier duidelijk te zien.

Masterplan Feyenoord City | 23

1.7 BELEIDSKADER De gemeente Rotterdam (en hogere overheden) heeft op vele terreinen beleid geformuleerd en vastgesteld. Dit is allemaal van toepassing, kaderstellend en input voor het Masterplan Feyenoord City. Op de volgende pagina’s zijn de meest relevante beleidsdocumenten in samenvatting weergegeven, inclusief de belangrijkste punten voor Feyenoord City.

EN IN DE DELTA ENDA: Omgevingsvisie Rotterdam

ALE WIJKEN bare ruimte in de 7

LEGENDA: LEGENDA: LEGENDA: STEDELIJK GEBIED REGIO SCHOUDERS ONDER DE ENERGIE-

LEGENDA:

en hoogwaardig openbaar vervoer. hoogwaardig openbaar vervoer op stedelijke Snelwegen De Veranderstad. ark, Prins Alexanderplein, Groene WIJKEN en regionale schaal TOEKOMSTBESTENDIGE GEBOUWDE OMGEVING ONTWIKKELEN COMPLEMENTAIRE fplein, Groene deel voor We gaan inlong de wijken integraal aan de slag (Lange termijn) zoekgebied Rotterdam heeft een bestaand warmtenet STEDELIJKE CENTRA Verbindingen: (stads)straten en boulevards chouwburgplein, Rijnhavenpark, verstedelijking. Ontwikkelen aantrekkelijke en met een brede kwaliteitsopgave: waarop woningen en bedrijven zijn Ontwikkelen van gebieden met gemengde aven, Rivieroeverpark Feyenoord) complementaire centra Metrolijn en metrohaltes sociaal-maatschappelijk, economisch, aangesloten. Hierdoor benutten we functies rondom OV-knooppunten en in de Schaalsprong openbaar vervoer op de Oude en restwarmte uit de haven. Het warmtenet die ten opzichte van elkaar een airport anverduurzaming, de badplaatsen bijklimaatadaptatie Hoek van Lijn in combinatie met verstedelijking. Transitie naar klimaatneutrale havenbinnenstad en Rotterdam The Hague Omgevingsvisie Rotterdam 2021 esselande. Het strand bij Hoek economie bodemdaling. wordt uitgebreid. uniek programma kennen.

De centra hebben De veranderstad, werken aan een wereldstad voor iedereen wordt een vier seizoenen Ontwikkelen van een stad- met meerdere Oude lijnvoor en treinhaltes zowel een toegevoegde waarde de bestaand stedelijke centra. (Inter)nationaal verbonden omgeving als voor de stad als geheel. - onderzoek naar uitbreiding FOCUSWIJKEN STEDELIJKE Treinnetwerk inclusief Betuwelijn In december 2021 is de nieuweNieuwe Omgevingsvisie van oeristische toplocaties HOV-verbinding tussen Kralingse VERNIEUWING De binnenstad als City Lounge Hoek vanRotterdam Hollandgebieden en Kinderdijk) Zoom en Zuidplein en Centraal Station. Oeververbindingen: bruggen en tunnels vastgesteld door gemeenteraad. Hierin staan de Ontwikkeling elektriciteitsnet In een aantal overstijgt de aardde van De rivieren als landschappelijke slagaders - bestaand net + hoogspanningsstations de opgave de mogelijkheden van eigenaren. uitgangspositie, opgaven en koers voor de stad beschreven. EN ALS SLAGADERS VAN DE Focuswijken voor stedelijke vernieuwing. van de stad en regio STEDELIJK Sterke vrijetijdseconomie, verspreidGEBIED over de In de focuswijken stedelijke vernieuwing - uitbreiden Rotterdamvoor heeft een goede uitgangspositie, maar kent ooknet + hoogspanningsstations Centrum stad en omgeving.

is initiatief en regie met vanuit de gemeente Opheffen barrières stedelijk parklandschap Verbinden stedelijk en regionale een aantalZuid, uitdagingen. nodig. (Schiebroek Crooswijk,Thema’s zoals klimaatverandering, erblijven, (getijden)natuur, Kleine kernen Energievraag verminderen door 1)groenstructuur besparen, voor mens en dier RUIMTE VOOR BEDRIJVEN zeespiegelstijging, energietransitie, circulariteit, t/ecologie en stedelijkeBospolder, Tussendijken, Oud-Mathenesse, Ruimte voor bedrijven gezondheid, waaronder isoleren; 2) in te zetten op a) Ruimte voor milieu-intensieve OV-haltes van als verbinding naar het landschap Stadswijken Feijenoord, Afrikaanderwijk, Hillesluis, - makersdistrict (M4H/RDM) biodiversiteit, bereikbaarheid en een schone, duurzame aardgasvrij, bijvoorbeeld door uitbreiding December 2021

Werken aan een wereldstad voor iedereen.

Bloemhof, Tarwewijk, Carnisse, Oud-Charlois) - HMC (hoge milieucategorie) warmtenet, en; 3) zonne-energie op daken economie spelen hierbij een rol. Daarnaast zet dehet trek op het versterken en beleefbaar en gevels toe te passen. e blauwgroene verbinding van de wat de beschikbaarheid van woningen, naar de stad door, EN DIVERS AANBOD VAN te VOLDOENDE naar recreatielandschappen De rivieren als landschappelijke slagaders werkgelegenheid en voorzieningen onder druk zet. WONEN, WERKEN EN VOORZIENINGEN erdam In de gebouwde omgeving worden van de stad.

Binnenstad en stedelijke centra als huiskamer mogelijkheden voor geothermie en anvan het Nationaal Park Hollandse en Om voor richting iedereen aquathermie onderzocht. Rotterdam groener: parken, singels, te geven aan het hoofddoel ‘goede groei’

Dixhoorndriehoek, Vinetaduin)

LEGENDA:

MORFOLOGIE STEDELIJK GEBIED LEGENDA: LEGENDA: BINNENSTAD VERDIENVERMOGEN VERNIEUWEN EN GRONDSTOFFENTRANSITIE PRETTIG LEVEN METROPOLITANE IN DE DELTA BINNENSTAD Verdichten binnen de bestaande stad nabij Ontwikkelen oeververbindingen en MOBILITEIT

boulevards en straten.

introduceert devoor Omgevingsvisie vijf Voorzieningen en ruimte ontmoeten en het kompas metEr zijn locaties aangewezen als zoeklocatie bare rivieroevers Ruim baan voor voetgangers fietsers perspectieven. Daarnaast worden er vijf hoofdkeuzes werken voorenwindenergie op land. en naar de rivier) (RMA). in buurtcentra en stadsstraten - onderzoek nieuwe windturbines geïntroduceerd: M GROENER - stadsstraten versterken:zet juiste enImpuls ruimte in de stadsprojecten. in functies op prettig levenopenbare in de delta. Het 1. Rotterdam gionale landschappen verbonden - bestaande windturbines verkeersveilig

auwe netwerk versterken en verbinden van groen-blauwe netwerken

- ruimtelijke structuur verbeteren (Willems-as, in de stad maakt de stad aantrekkelijker en biodiverser. Een aantal aanlegplekken voor schepen nabij twerk van Kralingse groene verbindingen Slinge, Zoom-Strevelsweg, bebouwd gebied krijgt een walstroom zijn hittestressreductie en wateropvang. n biodiversiteit teNeveneffecten versterken Alexanderlaan) aansluiting om geluid- en luchtoverlast te Daarnaast wordt bewegen in de buitenlucht gestimuleerd - verbindingen tadsrand (woon- en tussen wijken verbeteren voorkomen.

bedrijvigheid De milieuruimte op deze Uitbreidingswijken bedrijventerreinen wordt optimaal benut. Dat betekent dat deze gebieden geïntensiveerdStadsrand worden met bedrijvigheid die past op deze plek (Noord, Omgeving Spaanse Polder-West). Bedrijventerrein

b) Wonen en werken: mengen waar kan, scheiden waar moet Glastuinbouw Bestaande bedrijventerreinen ontwikkelen mee met de groei van de Haventerrein stad. Op bedrijventerreinen wordtLinten op een aantal plekken ruimte gemaakt voor nieuwe bedrijvigheid of woningbouw. Soms betekent GROENSTRUCTUUR stadsgroen dit dat er een nieuwe mixParken tussenenwonen en werken zal worden nagestreefd in een Recreatieve landschappen gemengd milieu.

HOV-knopen als economische brandpunten

Impuls openbare ruimte in de 7 stadsprojecten (Zoekgebieden) voornaamste verdichtingslocaties (Hofbogenpark, Prins Alexanderplein, Groene long deel Hofplein, Groeneaccent long deel Kwartieren: op wonen, accent op Westblaak, Schouwburgplein, werken, accent opRijnhavenpark, mix to the max Park Maashaven, Rivieroeverpark Feyenoord) SUPERDIVERSE BINNENSTAD

(Zoekgebieden) voornaamste Versterken van de badplaatsen bij Hoek van verdichtingslocaties Holland en Nesselande. Het strand bij Hoek van Holland wordt een vieraccent seizoenen Kwartieren: op wonen, accent op badplaats. werken, accent op mix to the max EEN DYNAMISCHE BINNENSTAD MET Versterken toeristische toplocaties RUIMTE VOOR RUST EN LUWTE (Atlantikwall Hoek van Holland en Kinderdijk) Groene boulevards en stadspleinen

DE RIVIEREN ALS SLAGADERS VAN DE Stadsstraten STAD De Maas als stedelijk parklandschap met Bestaande groenstructuur ruimte voor verblijven, (getijden)natuur, Nieuwe stadsparken biodiversiteit/ecologie en stedelijke ontwikkeling Levendige rivieroevers

We zetten in op Rustige het versterken en beleefbaar rivieroevers maken van de blauwgroene verbinding van de STRATEN VOOR MENSEN Schie en Rotte naar recreatielandschappen Opwaarderen tot HOV-lijn rondom Rotterdam Opwaarderen HOV-knopen

Versterken van het Nationaal Park Hollandse Duinen (Van Dixhoorndriehoek, Vinetaduin) Nieuwe oeververbinding (meerdere tracés in onderzoek).: ruimte voor voetganger, fiets, HOV en auto Beter bereikbare rivieroevers

(routes langs en naar de rivier)

Groene boulevards en stadspleinen

ROTTERDAM GROENER en Strand en duinen Stadsstraten en) langs de rivier endoet de auto een stapje terug ten gunste van de fietser Parken en regionale landschappen verbonden c) Overige werkgebieden enVitaal voorzieningenmilieu aan de rand van en voetganger. We scheppen ruimte voor start-ups en door groenblauwe netwerk Rivieren, watergangen en plassen GROENE BOULEVARDS EN langs groengebieden en(winkels de rivier en de stad 2.behouden Rotterdam gaat verstedelijken en verbinden.bedrijven Er wordtin de circulaire economie (Spaanse STADSPLEINEN Ruimte voor werken in de stadswijken maatschappelijke voorzieningen) Polder-Noord, Groene en stadspleinen portvelden voor verdicht een gezonderondom bestaand of nieuw hoogwaardig OV. bedrijventerrein Noord-West, Fijnmazig netwerk vanboulevards groene verbindingen rondom de binnenstad BIJZONDERE PLEKKEN We passen de referentiewaarden voor Tropicana, M4H). Voetbalstadions g om natuur en biodiversiteit te versterken Dagelijkse voorzieningen zijn te voet of met de fiets maatschappelijke voorzieningen toe zodat er DE NIEUWE MAAS EN HAAR OEVERS ALS Makersdistrict M4H / RDM voldoende voorzieningen nabij CENTRAAL RIVIERPARK wordt één van de nieuwe stedelijke centra van Rotterdam.

bereikbaar en erzijn wordt een netwerk van complementaire N VOOR DE FIETSER EN HAVEN Tot slot wordt benadrukt dat er blijvende aandacht moet zijn Versterken stadsrand (woonen Continue langzaamverkeersroutes naar en ER In de haven wordt ruimte gereserveerd voor • Feyenoord City is omringd door een aantal stedelijke centra ontwikkeld. voor omgevingskwaliteit en leefomgeving en voor IN opgaven BRANDPUNTEN EEN INNOVATIE werkgebieden) langs langshet dewater rivierfocuswijken, en eer ruimte voor de fietser en VOORZIENINGEN MAATSCHAPPELIJKE CO₂-leidingen en waterstof infrastructuur en aangewezen voorgroengebieden stedelijke vernieuwing. Deze focuswijken 3. MEE Rotterdam zet in op vitale wijken. Het moet niet uitmaken ECOSYSTEEM op GROEIEN grote stadsboulevards en rondom milieu- en gezondheidsthema’s. Deze stadsbrede EN WORDEN -opwek. Levendige rivieroevers Langs de Oude Lijn en de HOV-lijn wordt de moeten nadrukkelijk gaan profiteren van de nieuwe bebouwing langs groengebieden en de rivier waar je opgroeit om dezelfde kansen te hebben op INTENSIEVER BENUT ambities dienen in Feyenoord City gerealiseerd te worden. - bestaande OCAP-leiding tadsstraten: juiste functies en bereikbaarheid en de leefomgeving van Het huidige goed areaal onderwijs, aan sportterreinen wordt woning en passend ontwikkelingen in dit gebied. een goede werk.

Rustige rivieroevers - geplande Porthosleiding g stedelijke innovatiemilieus verbeterd. In de Versterken sportvelden voor een gezonde gehandhaafd en ze worden ontwikkeld voor - leidingtrace • De barrière van het spoor tussen Hillesluis en de Opgaven worden in samenhang opgepakt om de wijkenstudie Feyenoord City valt binnen twee vaninnovatiemilieus de drie is kwalitatieve openbare leefomgeving Nieuwe stadsparken intensiever enfijnmazig inclusiever gebruik. waterstofleiding bestaand rbetering van het Stadiondriehoek wordt verminderd met nieuwe oekomstbestendig te maken. ruimte en sprake van onderscheidende gebiedsuitwerkingen van de omgevingsvisie: de Oostflank en - sportterreinen binnen sportcirkel versterken fietsen wandelroutes als basis - waterstofleiding studie programmatische profilering. RUIM BAAN VOOR DE FIETSER EN prettige, verbindingen, waardoor je vanuit Hillesluis via een 4. Rotterdam zet de schouders onder de energieen uleren van gezonde mobiliteit Rotterdam-Zuid. Beide zijn inmiddels verder uitgewerkt in de Stadsprojecten als aanjager voor VOETGANGER Toevoegen en/of versterken onderwijs:Energie wordt anders en directe route de rivier kan bereiken. grondstoffentransitie.

schoner In de haven worden grondstoffen omgezet in ontwikkeling separate documenten die beschreven dedragende pagina’selement die, De worden Oude Lijnop is het r ruimte voor voetgangers, We maken meer ruimte voor de fietser en - voldoende middelbare scholen Zuid duurzame energie. •VanDe rivier wordt ingezet als landschappelijke slagader opgewekt, andersopverdeeld en de vraag wordt verminderd. V bij OV-knooppunten hiernaast. Op de kaart uit de omgevingsvisie, zie hierboven, is te met de toevoeging van nieuwe stations voetganger op grote stadsboulevards en - basisscholen in de binnenstad versterken van de stad. Voor het deel van de Nieuwe Maas dat langs Materiaal- en energiekringlopen worden zo veel mogelijk Nelle en Stadionpark, de brandpunten met stadsstraten dat er zeer veel dynamiek en opgaven samenkomen in het Windenergie is een vanzien de duurzame DAPTIEVE INRICHTING VAN elkaar verbindt. Feyenoord City loopt, betekent dit de toevoeging van gesloten en de woningvoorraad, stedelijke mobiliteit en Versterken stadsstraten: juiste functies eneen Versterken van de badplaatsen bij Hoek van gebied Feyenoord City: IJKEN energiebronnen voor de stad envan haven. Op en Nesselande. Het strand bij Hoek seHolland gebiedsontwikkeling bouwen verkeersveilig nieuw getijdenpark dat loopt van het Mallegatpark tot het transport verduurzaamd.

Maasvlakte 2 komt een•energie-aanlandpunt Er komt een belangrijke nieuweInOV-knoop de Oude Lijn de stad zelfop verbindt het bestaande metrodaptief op veiligewordt peilhoogte van Holland een vier seizoenen het verdienvermogen. De voor windparken op zee. (station Stadionpark), die wordten Eiland van Brienenoord. Dit is één van de stadsprojecten 5. Rotterdam vernieuwt gecombineerd een HOV lijn de treinnetwerk en met de nieuwe aven, Maashaven, Schiehaven, badplaats. Kwaliteitsverbetering van het fijnmazig ity) bestaande economische sectoren blijven belangrijk voor brandpunten binnen het centrum op twee van Rotterdam. sterke verdichtingsen verstedelijkingsslag. netwerk van fiets- en wandelroutes als basis In de haven worden mogelijkheden voor oevers. • Er komt (ingegeven vanuit de Rotterdamse Mobiliteits de werkgelegenheid en het verdienvermogen, maar en aquathermie voor het stimuleren van gezonde mobiliteit • Feyenoord geothermie onderzocht. City wordt een belangrijk knooppunt op de en in de aanpak voor Aanpak (RMA)) ruim baan voor voetgangers en fietsers tatie. Hier zettenmoeten we in op flink vernieuwen.

Er wordt ingezet op innovatie, nieuwe HOV-verbinding tussenSTERKE de Kralingse Zoom en ACHTERLANDVERBINDINGEN en extra waterberging (centrum Er komt voorop voetgangers, MOBILITEIT op de stadsboulevard diemeer vanruimte de Laan Zuid via het kennisintensieve dienstverlening, nieuwe bedrijfsmodellen Zuidplein. EN EFFICIENTE LOGISTIEKE HUBS en) fietsers en OV bij OV-knooppunten In nieuwe gebiedsontwikkelingen kijken we Varkenoordse Viaduct overgaat in de Stadionweg. Rotterdam is de grootste logistieke hub in de en de strategische plaatsing en clustering van bedrijven. • mobility-hubs Feyenoord City (met name rondom het nieuwe station) naar mogelijkheden voor

ing extra aandacht voor tanden en bodemdaling

ht voor mogelijke 24 | wateroverlast ging: hoge grondwaterstand in met bodemdaling (diepe

waarin deelmobiliteit wordt aangeboden (Marconiplein, Kralingse Zoom). Zero-emmissiezone voor stadslogistiek.

regio en is door zijn unieke netwerk van sterke achterlandverbindingen via weg, water en spoor optimaal verbonden. Efficiënte stadslogistiek binnen de ring van Rotterdam betekent dat we ruimte reserveren

KLIMAATADAPTIEVE INRICHTING VAN STAD EN WIJKEN In buitendijkse gebiedsontwikkeling bouwen we klimaatadaptief op veilige peilhoogte (M4H, Rijnhaven, Maashaven, Schiehaven,

LEGENDA: ALEXANDER TOT ZUIDPLEIN LEGENDA: STEDELIJK GEBIED 1) Impuls voor openbaar vervoer Mogelijk tracé nieuwe HOV-verbinding

Verdichten de bestaande stad nabij Mogelijkbinnen toekomstig uitgebreid tot Alexander hoogwaardig openbaar vervoer.

LEGENDA: REGIO

Nieuwe oeververbinding

Ontwikkelen oeve hoogwaardig ope en regionale scha

park

Ontwikkelen aant complementaire c

(Lange termijn) zoekgebied voor verstedelijking. Koppeling ‘Oude Lijn’ door nieuw station StadionSchaalsprong openbaar vervoer op de Oude Lijn2)inOntwikkelen combinatievan metstedelijke verstedelijking. centra Complementaire stedelijke centra: stedelijk interOntwikkelen stadmix met meerdere actiemilieuvan meteen unieke wonen, werken en stedelijke centra. stedelijke voorzieningen met een kwalitatieve openbare ruimte en HOV Nieuwe HOV-verbinding tussen Kralingse Alexanderknoop, Kralingse Zoom/EUR, StadionZoom en Zuidplein en Centraal Station. park en Hart van Zuid

Focuswijken voor stedelijke vernieuwing.

Campus als onderdeel stedelijk centrum milieu

Opheffen barrières 3) Stadsdelen verbinden door verdichting Zoekgebied verstedelijking

Ruimte voor bedrijven - makersdistrict (M4H/RDM) Verbinden stadsdelen en wijken - HMC (hoge milieucategorie) 4) Netwerk van groene verbindingen Netwerk van aantrekkelijke groengebieden

De rivieren als landschappelijke slagaders vanNieuw de stad. centraal rivierpark aan de Maasoevers Rotterdam groener: parken,en singels, 5) Kansen voor bewoners ondernemers boulevards en straten.wijken en gemengde terreinen Betere leefkwaliteit Gebiedsspecifieke kansen benutten

Ruim baan voor voetgangers en fietsers (RMA).

6) Schone, prettige openbare ruimte en sport in (nabijheid van) de wijken Impuls openbare ruimte in de stadsprojecten. Nieuwe mobiliteitshubs Slimme parkeer- en overstapmogelijkheden voor verschillende vervoersmodaliteiten

Kaart van de stad uit de Omgevingsvisie Prettige langzaamverkeersroutes

Behoud m2 sportterreinen (binnen de sportcirkel)

De vijf perspectieven van de omgevingsvisie

Transitie naar klim economie

(Inter)nationaal v

De rivieren als lan van de stad en reg

Verbinden stedeli groenstructuur vo

OV-haltes als verb

•

• Oostflank

De Oostflank brengt de stad bij elkaar - gebiedsuitwerking 2040 voor het gebied van Alexander naar Zuidplein In 2023 is de gebiedsuitwerking van de omgevingsvisie voor de Oostflank vastgesteld. Dit document bestaat uit vier delen: (1) Visie, (2) Verdieping, (3) Deelgebieden en (4) Actieplan. In het eerste deel worden de drie belangrijkste ambities ingeleid: 1. Ongedeelde stad: de gescheiden stadsdelen met elkaar verbinden met goed openbaar vervoer, slimme verdichting en groene verbindingen. 2. Sterke centra: Vier centrumgebieden, verbonden via een nieuwe openbaar vervoersverbinding: Alexander, Kralingse Zoom, Stadionpark en Hart van Zuid. Je reist er gemakkelijk naartoe én je kunt er prettig wonen, werken en vertoeven. Het zijn economische centra en levendige ontmoetingsplekken voor reizigers uit de regio én voor bewoners om de hoek. 3. Vitale wijken: verdichting slim combineren met het verbeteren van de leefkwaliteit voor de huidige én nieuwe bewoners. Deze ambities worden in deel 1 en 2 vervolgens verder geconcretiseerd in twaalf gebiedskeuzes en meer gedetailleerde analyses en toekomstbeelden voor de gehele Oostflank, zowel vanuit verschillende thema’s als integraal. In deel 3 wordt specifiek ingegaan op het gebied Stadionpark, waar Feyenoord City onderdeel van is.

Er worden onder andere de volgende uitgangspunten meegegeven: • Het bestaande profiel van het gebied van gemengd woonwerk-sportgebied versterken met een groot aantal nieuwe woningen en een sterk stedelijk centrum voor sport en leisure; het functieprofiel van het gebied blijft sterk gericht op recreatie en (top)sport. • Een breed palet aan functies met grote toegevoegde waarde voor buurt, stad en regio: een mix - van grootstedelijk wonen, kantoren, winkels, leisure, cultuur, zorg, horeca, onderwijs en bedrijfsruimten; nieuwe arbeidsplaatsen en voorzieningen waar de omliggende

•

•

•

•

•

•

wijken de vruchten van kunnen plukken; en er is een sterke wens voor een nieuwe bij het DNA van het gebied passende (culturele) trekker om de magneetfunctie echt waar te maken. Een hoge bebouwingsdichtheid met een bruisend pallet van centrumstedelijke, hoogstedelijke en stedelijke woonvormen voor iedereen; kans om het grote tekort aan levensloopbestendige woningen op Zuid te compenseren met nieuwe, moderne woonvormen voor alle inkomensgroepen, gecombineerd met moderne inclusieve voorzieningen voor bewegen, zorg en ontmoeting in de buurt. In Feyenoord City is voorlopig geen ruimte voor veel nieuwe detailhandel, want het doel is het versterken van specifieke voorzieningen en detailhandel in de omliggende wijken. Nieuwe bewoners dragen bij aan het draagvlak van de voorzieningen in de aanliggende wijken. Samen met de regio en het rijk inzetten op de komst van station Stadionpark aan de spoorlijn Leiden-Dordrecht, waardoor het gebied permanent wordt verbonden met de rest van Zuid-Holland. Het station krijgt een gelijkwaardige entree aan de Oost- en Westzijde (ambitie doorgroei naar IC station, afhankelijk van uitkomst MIRT-verkenning Oude Lijn).